SlideShare a Scribd company logo
Мөсөн гол,олон
   жилийн цэвдэг
8 анги
Мөнх цаст Мөнххайрхан
                                Мөнххайрхан уулын ноён оргил нь
                                  4362 метр өндөр бөгөөд мөнх цас
                                  мөсөн гол бүхий Монголын хоёр
                                  дахь өндөр оргил юм.
                                Мөнххайрхан уулыг Төв Азийн
                                     цөлийн нөлөөнд орших
                                     хязгаарлагдмал нөхцөлд
                                     бүрэлдэн тогтсон мөнх цэвдэг,
                                     мөсөн голууд бүхий өндөр уулын
                                     өвөрмөц газарзүйн тогтцыг
                                     хамгаалах, байгалийн цэнгэг
                                     усны асар их нөөцийг хадгалах,
                                     мөнх цас, мөсөн голоор
                                     тэжээгддэг Алтайн нурууны ар
                                     өвөр хажуугаас эх авч урсдаг их
                                     бага олон голуудын эхийг
                                     хамгаалах, хөрсний чийгийн
Булган, Сэнхэр, Үенч, Бодонч зэрэг   горимыг тогтвортой байлгах
томоохон голууд Мөнххайрхан          чухал ач холбогдолтойг анхаарч
                                     2006 онд улсын тусгай
нуруунаас эх аван урсдаг.
Асуулт хариулт

                              Өндөр уулын бүст хүндийн хүч,
        Мөсөн гол гэж            тал газарт мөсний зузаан
                                  буюу өндрөөс хамаарах
           юу вэ?              даралтаас шалтгаалан урсдаг
                             аварга том мөсний бөөгнөрөл юм.




                           Мөсөн голыг байршлаар нь 2
       Мөсөн гол хаана        ангилж болно:
         байдаг вэ?        1. Уулын мөсөн гол (Мөнх цаст
                               уулын бүст орших)
                           2. Эх газрын мөсөн гол
                               (Антарктид, Гренландыг




      Мөсөн гол ямар үйл        Мөсөн гол эвдлэх,
         ажиллагаа            хуримтлуулах,зөөх үйл
         явуулах вэ?           ажиллагаа явуулна
Асуулт хариулт

                              Өндөр уулын бүст хүндийн хүч,
        Мөсөн гол гэж            тал газарт мөсний зузаан
                                  буюу өндрөөс хамаарах
           юу вэ?              даралтаас шалтгаалан урсдаг
                             аварга том мөсний бөөгнөрөл юм.




                           Мөсөн голыг байршлаар нь 2
       Мөсөн гол хаана        ангилж болно:
         байдаг вэ?        1. Уулын мөсөн гол (Мөнх цаст
                               уулын бүст орших)
                           2. Эх газрын мөсөн гол
                               (Антарктид, Гренландыг




      Мөсөн гол ямар үйл        Мөсөн гол эвдлэх,
         ажиллагаа            хуримтлуулах,зөөх үйл
         явуулах вэ?           ажиллагаа явуулна
Уулын мөсөн
              Бүрхүүл мөс
    гол




 Буцах
Мөсөн голын үйл ажиллагаа
Монгол улсын нутаг дэвсгэрт
Алтайн нуруу зэрэг өндөр
өргөгдсөн уулсын системд
мөсөн голууд бий
                  Манай
                  оронд
                 мөсөн гол
                  хаагуур
                байдаг вэ?
Потаниний мөсөн гол

               Монгол орны
               хамгийн урт
              мөсөн гол бол
                  Алтай
               Таванбогдын
             Потанины мөсөн
             гол юм.Урт нь 20
                   км.
Нэмэлт мэдээлэл
Мөсөн гол нь урсахдаа хад чулуулгийг эвдэлж бутлаад
  элэгдүүлэн хонин дух, буржгар хад үүсгэнэ. Мөсний
  урсгалын замд тохиолдсон ургаа чулуу хад цохионы
  гадаргуу талууд арчигдаж өнгөлөгдөх ба ухагдаж
  зурагдсан мөр тэмдэгтэй болно.

 Мөсөн голын хурд : Хоногт 1-2 м.

 Мөс нь янз бүрийн ширхэгтэй зүйлийг тээвэрлэж зөөх
 ба хуримтлуулна. Уг хуримтлагдсан хурдсыг морены
 хурдас гэнэ.
Мөсөн гол нь уулархаг,
налуу газарт олон жилийн
турш мөс, цас
хуримтлагдан, мөнх цас
нягтаршсанаас болж бий
болдог. Ихэнхдээ
мөстлөгийн үед үүссэн
байдаг.
Дэлхийн мөсөн бүрхүүл
16,330км2 буюу хуурай
газрын 11 орчим хувийг
эзлэн оршино.

Сүүлийн жилүүдэд
дэлхийн дулаарлын
нөлөөгөөр мөсөн гадаргын
талбай эрс багасч, олон
мөсөн голууд хайлж устах
аюулд ороод байгаа билээ.
Олон жилийн цэвдэг гэж
Ямагт  О градусаас бага юу вэ?
температурт усыг хатуу
байдлаар агуулсан хөлдүү
чулуулаг бүхий чулуулаг
бүрхүүлийн хэсгийг цэвдэг       Хаагуур тархсан
гэнэ.



 Мөнхцэвдэг нь өөртөө
дулаан,агаар, ус агуулдаг тул
гүний усны нөөцийн үүрэг
гүйцэтгэдэг.
Хэр
                    зузаан
                    байдаг



Тухайн газар орны байгаль
 цаг уурын байдлаас
 хамаарч 1м-с хэдэн мянган
 м хүрдэг.
мөстлөг 8
Хор уршигтай юу?
Ямар ач холбогдолтой вэ?
Монгол орны цэвдэгт бүс

                      Цэвдгийг физик шинж чанар
                      өөрчлөгдөхгүй хадгалагдаж байх
                         Манай орны нутаг
                      хугацаагаар нь:

                          дэвсгэрийн  63%
                      -Улирлын
                              буюу 985950
                      -Олон жилийн цэвдэг гэж ангилна.
                        хав.дөр.км  талбайг
                        олон жилийн цэвдэг
                      Дулааны улиралд хайлж гэсээд хүйтний
                      улиралд өмнөх байдалдаа шилждэг
                           чулуулгийн бүс
                      цэвдэг нь улирлын цэвдэг болно.

                                   эзлэнэ.
                      Жилийн аль ч улиралд хайлдаггүй
Монгол оронд          цэвдгийг олон жилийн цэвдэг гэнэ.

тархсан үргэлжилсэн
цэвдгийн урд зах нь
Мэдлэгийн санд
 Дэлхийн бөмбөрцөгийн
  хуурай газрын 20
  гаруй хувьд, 48
улсын газар нутагт
  мөнхцэвдэг тархсан
  байдаг.
Энэхүү мөнхцэвдгийн 95
  орчим хувь нь тавхан
  улсын газар нутагт
ноогддог.
Дүгнэлт
Дэлхий дээр хэдэн хэдэн удаагийн
 мөстлөг явагдаж байжээ.
Их талбайг хамран орших мөсийг бүрхүүл
 мөстлөг гэнэ.
Монгол оронд тархсан үргэлжилсэн
 цэвдгийн урд зах нь Модон салаа
 хэмээх газар хүрдэг.

More Related Content

What's hot

газрын гадаргын өөрчлөглөлт өгөршил
газрын гадаргын өөрчлөглөлт өгөршилгазрын гадаргын өөрчлөглөлт өгөршил
газрын гадаргын өөрчлөглөлт өгөршил
Ganbat Narantsetseg
 
дэлхийн дотоод бүтэц 1
дэлхийн дотоод бүтэц 1дэлхийн дотоод бүтэц 1
дэлхийн дотоод бүтэц 1
Baterdene Solongo
 
Монголд бурхны шашин дэлгэрсэн нь
Монголд бурхны шашин дэлгэрсэн нь Монголд бурхны шашин дэлгэрсэн нь
Монголд бурхны шашин дэлгэрсэн нь
П. Эрдэнэсайхан
 
Газарзүй 8 Монгол орны хөрс.pptx
Газарзүй 8 Монгол орны хөрс.pptxГазарзүй 8 Монгол орны хөрс.pptx
Газарзүй 8 Монгол орны хөрс.pptx
Enkh Tseba
 
хөрс
хөрсхөрс
хөрс
tnrngrl
 
усан мандал1
усан мандал1усан мандал1
усан мандал1
tseren2
 
Байрзүйн зураг
Байрзүйн зурагБайрзүйн зураг
Байрзүйн зураг
Gantulga Batmunkh
 
газар зүй 11 100 асуулт
газар зүй 11 100 асуултгазар зүй 11 100 асуулт
газар зүй 11 100 асуулт
Tsekeel Tsekee
 
монголын байгалийн газарзүй
монголын байгалийн газарзүймонголын байгалийн газарзүй
монголын байгалийн газарзүй
batsuuri
 
дэлхийн дотоод бүтэц
дэлхийн дотоод бүтэцдэлхийн дотоод бүтэц
дэлхийн дотоод бүтэц
Baterdene Tserendash
 
лекц 6 дэлхийн дулааны баланс
лекц 6 дэлхийн дулааны баланслекц 6 дэлхийн дулааны баланс
лекц 6 дэлхийн дулааны баланс
Davaa-Ochir Azzaya
 
биомандал нээлттэй хичээл
биомандал нээлттэй хичээлбиомандал нээлттэй хичээл
биомандал нээлттэй хичээл
Davaa-Ochir Azzaya
 
геологийн хөгжил 8
геологийн хөгжил 8 геологийн хөгжил 8
геологийн хөгжил 8
Batdelger Oyungerel
 
монгол орны хамгийн хамгийн
монгол орны хамгийн хамгийнмонгол орны хамгийн хамгийн
монгол орны хамгийн хамгийн
neegii
 
газар тариалан
газар тариалан газар тариалан
газар тариалан
Haliun53
 

What's hot (20)

галт уулшил
галт уулшилгалт уулшил
галт уулшил
 
хүн амын бүтэц 11-р анги
хүн амын бүтэц 11-р ангихүн амын бүтэц 11-р анги
хүн амын бүтэц 11-р анги
 
газрын гадаргын өөрчлөглөлт өгөршил
газрын гадаргын өөрчлөглөлт өгөршилгазрын гадаргын өөрчлөглөлт өгөршил
газрын гадаргын өөрчлөглөлт өгөршил
 
дэлхийн дотоод бүтэц 1
дэлхийн дотоод бүтэц 1дэлхийн дотоод бүтэц 1
дэлхийн дотоод бүтэц 1
 
хийн мандал 1
хийн мандал 1хийн мандал 1
хийн мандал 1
 
мо хөрс Copy
мо хөрс   Copyмо хөрс   Copy
мо хөрс Copy
 
Монголд бурхны шашин дэлгэрсэн нь
Монголд бурхны шашин дэлгэрсэн нь Монголд бурхны шашин дэлгэрсэн нь
Монголд бурхны шашин дэлгэрсэн нь
 
Газарзүй 8 Монгол орны хөрс.pptx
Газарзүй 8 Монгол орны хөрс.pptxГазарзүй 8 Монгол орны хөрс.pptx
Газарзүй 8 Монгол орны хөрс.pptx
 
хөрс
хөрсхөрс
хөрс
 
усан мандал1
усан мандал1усан мандал1
усан мандал1
 
Байрзүйн зураг
Байрзүйн зурагБайрзүйн зураг
Байрзүйн зураг
 
газар зүй 11 100 асуулт
газар зүй 11 100 асуултгазар зүй 11 100 асуулт
газар зүй 11 100 асуулт
 
монголын байгалийн газарзүй
монголын байгалийн газарзүймонголын байгалийн газарзүй
монголын байгалийн газарзүй
 
дэлхийн дотоод бүтэц
дэлхийн дотоод бүтэцдэлхийн дотоод бүтэц
дэлхийн дотоод бүтэц
 
хур тунадас 3
хур тунадас 3хур тунадас 3
хур тунадас 3
 
лекц 6 дэлхийн дулааны баланс
лекц 6 дэлхийн дулааны баланслекц 6 дэлхийн дулааны баланс
лекц 6 дэлхийн дулааны баланс
 
биомандал нээлттэй хичээл
биомандал нээлттэй хичээлбиомандал нээлттэй хичээл
биомандал нээлттэй хичээл
 
геологийн хөгжил 8
геологийн хөгжил 8 геологийн хөгжил 8
геологийн хөгжил 8
 
монгол орны хамгийн хамгийн
монгол орны хамгийн хамгийнмонгол орны хамгийн хамгийн
монгол орны хамгийн хамгийн
 
газар тариалан
газар тариалан газар тариалан
газар тариалан
 

Viewers also liked

нэгж 8р анги
нэгж 8р анги нэгж 8р анги
нэгж 8р анги
Tsekeel Tsekee
 
Монгол орны байгаль, уур амьсгал
Монгол орны байгаль, уур амьсгалМонгол орны байгаль, уур амьсгал
Монгол орны байгаль, уур амьсгал
Ganzorigt Dorjderem
 
урнаа цахим хэрэглэгдэхүүн
урнаа цахим хэрэглэгдэхүүнурнаа цахим хэрэглэгдэхүүн
урнаа цахим хэрэглэгдэхүүн
urnaa_1222
 
ариунболд 14
ариунболд 14ариунболд 14
ариунболд 14
school14
 
МОНГОЛ ОРНЫ МӨНХ ЦЭВДЭГ ТАРХАЛТЫН ИРЭЭДҮЙН ХАНДЛАГA
МОНГОЛ ОРНЫ МӨНХ ЦЭВДЭГ ТАРХАЛТЫН ИРЭЭДҮЙН ХАНДЛАГAМОНГОЛ ОРНЫ МӨНХ ЦЭВДЭГ ТАРХАЛТЫН ИРЭЭДҮЙН ХАНДЛАГA
МОНГОЛ ОРНЫ МӨНХ ЦЭВДЭГ ТАРХАЛТЫН ИРЭЭДҮЙН ХАНДЛАГA
Env. Engineers
 
миний эх орон фото
миний эх орон фото миний эх орон фото
миний эх орон фото
Элбэгзаяа Есүй
 
8 р анги монгол орны уур амьсгал
8 р анги  монгол орны уур амьсгал8 р анги  монгол орны уур амьсгал
8 р анги монгол орны уур амьсгал
Ariunzul85_81013
 
Тусгай хамгаалалTusgai hamgaalalltai gazar nutag final
Тусгай хамгаалалTusgai hamgaalalltai gazar nutag finalТусгай хамгаалалTusgai hamgaalalltai gazar nutag final
Тусгай хамгаалалTusgai hamgaalalltai gazar nutag final
Temka Temuujin
 
дархан цаазтай газар хэрэглэгдэхүүн
дархан цаазтай  газар хэрэглэгдэхүүндархан цаазтай  газар хэрэглэгдэхүүн
дархан цаазтай газар хэрэглэгдэхүүн
gganchimeg
 

Viewers also liked (9)

нэгж 8р анги
нэгж 8р анги нэгж 8р анги
нэгж 8р анги
 
Монгол орны байгаль, уур амьсгал
Монгол орны байгаль, уур амьсгалМонгол орны байгаль, уур амьсгал
Монгол орны байгаль, уур амьсгал
 
урнаа цахим хэрэглэгдэхүүн
урнаа цахим хэрэглэгдэхүүнурнаа цахим хэрэглэгдэхүүн
урнаа цахим хэрэглэгдэхүүн
 
ариунболд 14
ариунболд 14ариунболд 14
ариунболд 14
 
МОНГОЛ ОРНЫ МӨНХ ЦЭВДЭГ ТАРХАЛТЫН ИРЭЭДҮЙН ХАНДЛАГA
МОНГОЛ ОРНЫ МӨНХ ЦЭВДЭГ ТАРХАЛТЫН ИРЭЭДҮЙН ХАНДЛАГAМОНГОЛ ОРНЫ МӨНХ ЦЭВДЭГ ТАРХАЛТЫН ИРЭЭДҮЙН ХАНДЛАГA
МОНГОЛ ОРНЫ МӨНХ ЦЭВДЭГ ТАРХАЛТЫН ИРЭЭДҮЙН ХАНДЛАГA
 
миний эх орон фото
миний эх орон фото миний эх орон фото
миний эх орон фото
 
8 р анги монгол орны уур амьсгал
8 р анги  монгол орны уур амьсгал8 р анги  монгол орны уур амьсгал
8 р анги монгол орны уур амьсгал
 
Тусгай хамгаалалTusgai hamgaalalltai gazar nutag final
Тусгай хамгаалалTusgai hamgaalalltai gazar nutag finalТусгай хамгаалалTusgai hamgaalalltai gazar nutag final
Тусгай хамгаалалTusgai hamgaalalltai gazar nutag final
 
дархан цаазтай газар хэрэглэгдэхүүн
дархан цаазтай  газар хэрэглэгдэхүүндархан цаазтай  газар хэрэглэгдэхүүн
дархан цаазтай газар хэрэглэгдэхүүн
 

Similar to мөстлөг 8

гадаргын ус, гол мөрнүүд
гадаргын ус, гол мөрнүүд гадаргын ус, гол мөрнүүд
гадаргын ус, гол мөрнүүд
Erdenetuya Galbadrah
 
гадаргын ус, гол мөрнүүд
гадаргын ус, гол мөрнүүд гадаргын ус, гол мөрнүүд
гадаргын ус, гол мөрнүүд
Erdenetuya Galbadrah
 
гадаргын ус, гол мөрнүүд
гадаргын ус, гол мөрнүүд гадаргын ус, гол мөрнүүд
гадаргын ус, гол мөрнүүд
Erdenetuya Galbadrah
 
лекц 11 нуурын усны шинж чанар намаг
лекц 11 нуурын усны шинж чанар намаглекц 11 нуурын усны шинж чанар намаг
лекц 11 нуурын усны шинж чанар намаг
Davaa-Ochir Azzaya
 
монгол орны гадаргын ус, гол мөрд 8р анги хандмаа
монгол орны гадаргын ус, гол мөрд 8р анги хандмаамонгол орны гадаргын ус, гол мөрд 8р анги хандмаа
монгол орны гадаргын ус, гол мөрд 8р анги хандмаа
khandmaa79
 
хэрэглэгдэхүүн
хэрэглэгдэхүүн хэрэглэгдэхүүн
хэрэглэгдэхүүн
khandmaa79
 
хэрэглэгдэхүүн
хэрэглэгдэхүүн хэрэглэгдэхүүн
хэрэглэгдэхүүн
khandmaa79
 
лекц 11 нуурын усны шинж чанар намаг
лекц 11 нуурын усны шинж чанар намаглекц 11 нуурын усны шинж чанар намаг
лекц 11 нуурын усны шинж чанар намаг
Davaa-Ochir Azzaya
 
алтай таванбогдын байгалийн цогцолборт газар
алтай таванбогдын байгалийн цогцолборт газаралтай таванбогдын байгалийн цогцолборт газар
алтай таванбогдын байгалийн цогцолборт газар
Zaya Shirentogtokh
 
бие даалтийн даалгавар
бие даалтийн даалгавар бие даалтийн даалгавар
бие даалтийн даалгавар
khandmaa79
 

Similar to мөстлөг 8 (11)

гадаргын ус, гол мөрнүүд
гадаргын ус, гол мөрнүүд гадаргын ус, гол мөрнүүд
гадаргын ус, гол мөрнүүд
 
гадаргын ус, гол мөрнүүд
гадаргын ус, гол мөрнүүд гадаргын ус, гол мөрнүүд
гадаргын ус, гол мөрнүүд
 
гадаргын ус, гол мөрнүүд
гадаргын ус, гол мөрнүүд гадаргын ус, гол мөрнүүд
гадаргын ус, гол мөрнүүд
 
лекц 11 нуурын усны шинж чанар намаг
лекц 11 нуурын усны шинж чанар намаглекц 11 нуурын усны шинж чанар намаг
лекц 11 нуурын усны шинж чанар намаг
 
T
TT
T
 
монгол орны гадаргын ус, гол мөрд 8р анги хандмаа
монгол орны гадаргын ус, гол мөрд 8р анги хандмаамонгол орны гадаргын ус, гол мөрд 8р анги хандмаа
монгол орны гадаргын ус, гол мөрд 8р анги хандмаа
 
хэрэглэгдэхүүн
хэрэглэгдэхүүн хэрэглэгдэхүүн
хэрэглэгдэхүүн
 
хэрэглэгдэхүүн
хэрэглэгдэхүүн хэрэглэгдэхүүн
хэрэглэгдэхүүн
 
лекц 11 нуурын усны шинж чанар намаг
лекц 11 нуурын усны шинж чанар намаглекц 11 нуурын усны шинж чанар намаг
лекц 11 нуурын усны шинж чанар намаг
 
алтай таванбогдын байгалийн цогцолборт газар
алтай таванбогдын байгалийн цогцолборт газаралтай таванбогдын байгалийн цогцолборт газар
алтай таванбогдын байгалийн цогцолборт газар
 
бие даалтийн даалгавар
бие даалтийн даалгавар бие даалтийн даалгавар
бие даалтийн даалгавар
 

More from Batdelger Oyungerel

Zain surgalt1-110403023631-phpapp01
Zain surgalt1-110403023631-phpapp01Zain surgalt1-110403023631-phpapp01
Zain surgalt1-110403023631-phpapp01
Batdelger Oyungerel
 
Pugi pugi lessson
Pugi pugi lesssonPugi pugi lessson
Pugi pugi lessson
Batdelger Oyungerel
 

More from Batdelger Oyungerel (20)

Zain surgalt1-110403023631-phpapp01
Zain surgalt1-110403023631-phpapp01Zain surgalt1-110403023631-phpapp01
Zain surgalt1-110403023631-phpapp01
 
3a.angi
3a.angi3a.angi
3a.angi
 
3a.angi
3a.angi3a.angi
3a.angi
 
9a.angi
9a.angi9a.angi
9a.angi
 
9a.angi
9a.angi9a.angi
9a.angi
 
9a hicheeliin sudalgaa
9a hicheeliin sudalgaa9a hicheeliin sudalgaa
9a hicheeliin sudalgaa
 
9a hicheeliin sudalgaa
9a hicheeliin sudalgaa9a hicheeliin sudalgaa
9a hicheeliin sudalgaa
 
3a hicheeliin sudalgaa
3a hicheeliin sudalgaa3a hicheeliin sudalgaa
3a hicheeliin sudalgaa
 
Zan harilvaa 9d
Zan harilvaa 9dZan harilvaa 9d
Zan harilvaa 9d
 
9d.angi
9d.angi9d.angi
9d.angi
 
Narnii aimag
Narnii aimagNarnii aimag
Narnii aimag
 
8angi nuur
8angi nuur8angi nuur
8angi nuur
 
Tsahim test
Tsahim testTsahim test
Tsahim test
 
ãðàììàòèê1
ãðàììàòèê1ãðàììàòèê1
ãðàììàòèê1
 
Pugi pugi lessson
Pugi pugi lesssonPugi pugi lessson
Pugi pugi lessson
 
10а хөх мөрөн
10а хөх мөрөн10а хөх мөрөн
10а хөх мөрөн
 
10а обь мөрөн
10а обь мөрөн10а обь мөрөн
10а обь мөрөн
 
10а нуур
10а нуур10а нуур
10а нуур
 
10а нил
10а нил10а нил
10а нил
 
10 a хүрхрээ
10 a хүрхрээ10 a хүрхрээ
10 a хүрхрээ
 

мөстлөг 8

  • 1. Мөсөн гол,олон жилийн цэвдэг 8 анги
  • 2. Мөнх цаст Мөнххайрхан Мөнххайрхан уулын ноён оргил нь 4362 метр өндөр бөгөөд мөнх цас мөсөн гол бүхий Монголын хоёр дахь өндөр оргил юм. Мөнххайрхан уулыг Төв Азийн цөлийн нөлөөнд орших хязгаарлагдмал нөхцөлд бүрэлдэн тогтсон мөнх цэвдэг, мөсөн голууд бүхий өндөр уулын өвөрмөц газарзүйн тогтцыг хамгаалах, байгалийн цэнгэг усны асар их нөөцийг хадгалах, мөнх цас, мөсөн голоор тэжээгддэг Алтайн нурууны ар өвөр хажуугаас эх авч урсдаг их бага олон голуудын эхийг хамгаалах, хөрсний чийгийн Булган, Сэнхэр, Үенч, Бодонч зэрэг горимыг тогтвортой байлгах томоохон голууд Мөнххайрхан чухал ач холбогдолтойг анхаарч 2006 онд улсын тусгай нуруунаас эх аван урсдаг.
  • 3. Асуулт хариулт Өндөр уулын бүст хүндийн хүч, Мөсөн гол гэж тал газарт мөсний зузаан буюу өндрөөс хамаарах юу вэ? даралтаас шалтгаалан урсдаг аварга том мөсний бөөгнөрөл юм. Мөсөн голыг байршлаар нь 2 Мөсөн гол хаана ангилж болно: байдаг вэ? 1. Уулын мөсөн гол (Мөнх цаст уулын бүст орших) 2. Эх газрын мөсөн гол (Антарктид, Гренландыг Мөсөн гол ямар үйл Мөсөн гол эвдлэх, ажиллагаа хуримтлуулах,зөөх үйл явуулах вэ? ажиллагаа явуулна
  • 4. Асуулт хариулт Өндөр уулын бүст хүндийн хүч, Мөсөн гол гэж тал газарт мөсний зузаан буюу өндрөөс хамаарах юу вэ? даралтаас шалтгаалан урсдаг аварга том мөсний бөөгнөрөл юм. Мөсөн голыг байршлаар нь 2 Мөсөн гол хаана ангилж болно: байдаг вэ? 1. Уулын мөсөн гол (Мөнх цаст уулын бүст орших) 2. Эх газрын мөсөн гол (Антарктид, Гренландыг Мөсөн гол ямар үйл Мөсөн гол эвдлэх, ажиллагаа хуримтлуулах,зөөх үйл явуулах вэ? ажиллагаа явуулна
  • 5. Уулын мөсөн Бүрхүүл мөс гол Буцах
  • 6. Мөсөн голын үйл ажиллагаа
  • 7. Монгол улсын нутаг дэвсгэрт Алтайн нуруу зэрэг өндөр өргөгдсөн уулсын системд мөсөн голууд бий Манай оронд мөсөн гол хаагуур байдаг вэ?
  • 8. Потаниний мөсөн гол Монгол орны хамгийн урт мөсөн гол бол Алтай Таванбогдын Потанины мөсөн гол юм.Урт нь 20 км.
  • 9. Нэмэлт мэдээлэл Мөсөн гол нь урсахдаа хад чулуулгийг эвдэлж бутлаад элэгдүүлэн хонин дух, буржгар хад үүсгэнэ. Мөсний урсгалын замд тохиолдсон ургаа чулуу хад цохионы гадаргуу талууд арчигдаж өнгөлөгдөх ба ухагдаж зурагдсан мөр тэмдэгтэй болно. Мөсөн голын хурд : Хоногт 1-2 м. Мөс нь янз бүрийн ширхэгтэй зүйлийг тээвэрлэж зөөх ба хуримтлуулна. Уг хуримтлагдсан хурдсыг морены хурдас гэнэ.
  • 10. Мөсөн гол нь уулархаг, налуу газарт олон жилийн турш мөс, цас хуримтлагдан, мөнх цас нягтаршсанаас болж бий болдог. Ихэнхдээ мөстлөгийн үед үүссэн байдаг. Дэлхийн мөсөн бүрхүүл 16,330км2 буюу хуурай газрын 11 орчим хувийг эзлэн оршино. Сүүлийн жилүүдэд дэлхийн дулаарлын нөлөөгөөр мөсөн гадаргын талбай эрс багасч, олон мөсөн голууд хайлж устах аюулд ороод байгаа билээ.
  • 11. Олон жилийн цэвдэг гэж Ямагт  О градусаас бага юу вэ? температурт усыг хатуу байдлаар агуулсан хөлдүү чулуулаг бүхий чулуулаг бүрхүүлийн хэсгийг цэвдэг Хаагуур тархсан гэнэ. Мөнхцэвдэг нь өөртөө дулаан,агаар, ус агуулдаг тул гүний усны нөөцийн үүрэг гүйцэтгэдэг.
  • 12. Хэр зузаан байдаг Тухайн газар орны байгаль цаг уурын байдлаас хамаарч 1м-с хэдэн мянган м хүрдэг.
  • 16. Монгол орны цэвдэгт бүс Цэвдгийг физик шинж чанар өөрчлөгдөхгүй хадгалагдаж байх Манай орны нутаг хугацаагаар нь: дэвсгэрийн  63% -Улирлын буюу 985950 -Олон жилийн цэвдэг гэж ангилна. хав.дөр.км  талбайг олон жилийн цэвдэг Дулааны улиралд хайлж гэсээд хүйтний улиралд өмнөх байдалдаа шилждэг чулуулгийн бүс цэвдэг нь улирлын цэвдэг болно. эзлэнэ. Жилийн аль ч улиралд хайлдаггүй Монгол оронд цэвдгийг олон жилийн цэвдэг гэнэ. тархсан үргэлжилсэн цэвдгийн урд зах нь
  • 17. Мэдлэгийн санд Дэлхийн бөмбөрцөгийн хуурай газрын 20 гаруй хувьд, 48 улсын газар нутагт мөнхцэвдэг тархсан байдаг. Энэхүү мөнхцэвдгийн 95 орчим хувь нь тавхан улсын газар нутагт ноогддог.
  • 18. Дүгнэлт Дэлхий дээр хэдэн хэдэн удаагийн мөстлөг явагдаж байжээ. Их талбайг хамран орших мөсийг бүрхүүл мөстлөг гэнэ. Монгол оронд тархсан үргэлжилсэн цэвдгийн урд зах нь Модон салаа хэмээх газар хүрдэг.