SlideShare a Scribd company logo
Kronik Hastalıklar ve Kalp Sağlığında
Beslenmenin Önemi
Sezer SARIÖZ
Saint Benoit Fransız Lisesi
- 30 Mayıs 2009 -
Beslenmenin Önemi
Kronik Hastalıklar
Yirminci yüzyılda enfeksiyon hastalıkları azalırken,
müzmin (kronik) hastalıklarda büyük bir patlama
olmuştur.
• Miyokard enfarküsü
• Kanser
• Romatizmal
hastalıklar
• Diabet
• Polikistik over
sendromu
• Depresyon
• Prostat hipertrofisi
• Hipertansiyon
• Osteoporoz
• Diş çürükleri
• Reflü, ülser
• Obezite
• Multipl skleroz
• Hiperaktivite
• Otizm
• Astım
Kronik Hastalıklar
İstatistik
ABD’de 20. yüzyılın başında koroner kalp
hastalığından ölüm neredeyse hiç yok iken,
daha sonraki yıllarda büyük bir patlama
olmuştur.
ABD’de kanserden ölüm oranları
Kanserden ölüm oranı
1900 2000 Artış
%3 %24 8 Kat
3%
24%
0%
5%
10%
15%
20%
25%
30%
Kanser
1900-2000
Ülkemizde Koroner Kalp Hastalığı
KKH Havuzu
2,0 Milyon
Her yıl
100 000 artış
Yeni Koroner
Olay
260 000
Koroner
Ölüm
160 000
175 000
85 00075 000
Bu Hastalıkların Ortak Bir Nedeni Olabilir mi?
Son bir yüz yılda neler değişti
de böyle oldu?
Son Bir Yüz Yıl
Son bir yüz yılda çevresel faktörlerimiz ve bu arada
diyetimiz büyük ölçüde değişmiştir.
Son Bir Yüz Yıl
Son 50-100 yıl içinde doğal olmayan, işlenmiş
ve katkı konulmuş gıdalar, margarin gibi
kimyasal yolla katılaştırılmış, ayçiçeği, mısır
gibi sıcak preslenmiş sıvı yağlar aşırı şekilde
kullanılmaya başlanmış; buna karşılık taze
sebze, meyve ve tencere yemeklerinin
tüketiminde de belirgin bir azalma olmuştur.
Son Bir Yüz Yıl
 Gen yapımız ve buna bağlı vücudumuzda gerçekleşen kimyasal reaksiyonlar
doğal olmayan yiyeceklerin tümü ile başa çıkacak yeteneğe sahip değillerdir.
 Genler ve yiyecekler arasındaki bu uyumsuzluk hali şişmanlık, diyabet, koroner
kalp hastalığı, hipertansiyon, felç, ülser, astım, romatizma, müzmin yorgunluk ,
kanser ve osteoporoz (kemik erimesi) gibi son yıllarda müthiş artış gösteren çok
sayıda müzmin hastalığa neden olmaktadır.
 Bu hastalıklardan korunmak istiyorsak mümkün olduğunca 5-10 bin yıl öncesine
benzeyen bir diyet uygulamalıyız.
Genel İlkeler
 Üç beyaz (tuz, şeker ve un) yasaktır ya da çok azaltılmalıdır.
 Her yiyecek doğal şekline en yakın olarak tüketilmelidir.
 Yasaklar haricinde yeme sınırı yoktur. Doyuncaya kadar yiyebilirsiniz
(patlayıncaya kadar değil).
 Çiğ yiyecekler toplam diyetin en az %60’ını oluşturmalıdır.
İngiltere’de yıllar içindeki çay şekeri
tüketiminin artışı (kg/yıl)
1970-2000 yılları arasında yılda kişi başına
karbohidrat tüketimindeki artışlar
25
30.1
64.3
0
10
20
30
40
50
60
70
Gazoz ve Kola Tatlandırıcı Maddeler Unlu Mamüller
Paund
Paund
Galon
• Açlık sırasında, normalde enerjimizin %80’inin veren yağların yeteri kadar yakılmaması kan
şekerini düşürür.
• Aşırı şeker alındıktan sonra oluşan bu şeker düşüklüğüne tepkisel (reaktif) hipoglisemi
denir.
• Reaktif hipoglisemi değişik nöropsikiatrik bulgulara yol açar. Hipoglisemiye giren kişi
semptomlarını hafifletmek için şekerli gıdalara aşırı düşer.
Hipoglisemide görülen semptom ve
belirtiler
Merkezi sinir sistemi depresyonu
• Mental konfüzyon
• Koma
• Huzursuzluk
• Görme bozukluğu
• Garip davranışlar
• Başağrısı
• Konvülsiyon
• Kr. Yorgunluk
Adrenalin artışı
• Tremor
• Terleme
• Taşikardi
• Halsizlik
• Depresyon
• Kr. Yorgunluk
• Açlık hissi
O halde, yağları değil, rafine şekerleri
fazla yerseniz şişmanlarsınız!
Metabolik Sendrom
Çağımızda özellikle gelişmiş toplumlardaki
fast food tüketimi ve sedanter yaşam tarzı
nedeniyle hızla artan Metabolik Sendrom;
• Yeni Dünya Sendromu,
• Uygarlık Sendromu
• Coca-Colonisation,
• Sendrom X,
• Ölümcül Dörtlü
• İnsülin Direnci Sendromu
olarak da anılmaktadır.
Tip II diabet Buz dağınının (metabolik sendromun) görünen küçük
parçasıdır.
Glükoz tolerans bozukluğu
Tip II
Diabet
Prostat hipertrofisi
Diş çürükleri
Kanser
Hipertansiyon
Miyokardiyal
enfarktüsü
Artrit
Otoimmün hastalıklar
Obezite
Osteoporoz
Reflü, ülser
İnsülin direnci-Kanser
• İnsülin direncinin oluşturduğu kronik hiperinsülinemi enflamasyon yapan
genleri aşırı bir şekilde uyarır.
• Kronik enflamasyon insan vücudunda kanser in gelişmesine sebep olur.
Türkiye’deki metabolik sendrom
yaygınlığını
• 30 yaş ve üzerindeki erkeklerin
%28'inde, kadınların %45'inde
metabolik sendrom tespit
edilmiştir.
1)Bel çevresi: erkeklerde >102,
kadınlarda >88 cm,
2)HDL-Kolesterol <40, kadında
<50 mg/dL
3)Trigliserid ≥150 mg/dL,
4)Kan basıncı sistolik ≥130 veya
diyastolik ≥85 mmHg
5)Diyabet ya da glukoz
entoleransının varlığı.
*beş kriterden en az üçünün varlığı metabolik sendromu gösterir
Onat A, Sansoy V. Halkımızda Koroner Hastalığın Başsuçlusu Metabolik Sendrom: Sıklığı, Unsurları, Koroner Risk
ile İlişkisi ve Yüksek Risk Kriterleri Türk Kardiyol Dern Arş 2002;30:8-15
Türkiyedeki obezitenin yıllar içindeki artışı
Yıl Kadın Erkek
1990 %24 %9
1999 %38,8 %19
Türk Kardiyoloji Derneği
Kalp Sağlığında Beslenmenin Önemi
Tahıllar ve unlu gıdalar
• Hızlı emilen şeker miktarları yüksek olduğu için insülin direncini arttırırlar.
• Bu nedenle ekmek, bulgur, mısır, çavdar, makarna, pirinç vb. gibi tahıllar ve
bunlar ile yapılan yemekler ve hamur işleri yenmemeli ya da iyice
azaltılmalıdır.
• Diyete adapte olmada güçlük çekenler kısa bir süre için tam buğday ekmeği
(köy ekmeği), kepek ekmeği, çavdar ekmeği, yulaf ekmeği ve bulgur
yiyebilirler.
Şekerler
• Rafine şekerler (çay şekeri, früktoz vb) ve
bunlarla yapılan yiyecekler (pasta, bisküviler,
gofretler, baklava, revani vb) yasaktır.
Çikolata
• Haftada bir kere orta boy, sütsüz ve kakao
oranı yüksek (bitter) ve kaliteli çikolata
yenilebilir (şart değil!).
Bal
• Bal halis ise şifa verir.
• Günde bir iki çay kaşığı yenilebilir.
• Alelade ballar, her çeşit reçel ve pekmez aşırı
şeker içerdiğinden yenilmemelidir.
• Piyasadaki balların en az %95’i sahtedir.
Tatlandırıcılar
• Tatlandırıcılar ve bunlarla yapılmış diyet ürünleri
yenilmemelidir.
• Aspartam (Canderel ®, Sanpa®, Aspartil®, Diyet-Tat®,
Nutra-tat®
• Ayrıca diyet kola, şekersiz sakız, birçok diyet yiyecek içinde
bulunur
• Depresyon da dahil olmak üzere birçok yan etkilere yol
açabilir.
ASPARTAM’IN ZARARLARI
Baş ağrısı Depresyon Soluk zorluğu
Unutkanlık Yorgunluk Korku atakları
Eklem ağrısı Huzursuzluk Tat kaybı
Bulantı Konvülsiyon Tinnitus
Uyuşukluk Uykusuzluk Baş dönmesi
Kas spazmları Görme kaybı Parkinson
Şişmanlık(!!!) İşitme kaybı Multipl skleroz
Döküntü Çarpıntı Kanser
Migren
Etler
 Kırmızı et (tercihen yemlenen değil, otlayan
hayvan eti), sucuk, kavurma, pastırma vb
serbesttir. Katkı maddelerinden dolayı
salam-sosis tercih edilmemeli.
 Etin az yenmesi B12 vitamini eksikliğine yol
açabilir.
Beyaz Et- Balık
• Beyaz et: Tercihen köy tavuğu ve diğer
kümes hayvanları (köy tavuğu geç pişer)
• Balık: Ağır metal zehirlenmesi riskini
azaltmak için küçük balıklar tercih edilmeli,
balık çiftliği balıkları tercih edilmemeli
Yumurta
En kaliteli protein kaynağıdır. Köy yumurtası tercih
edilmeli.
Günde 2 lop yumurta yenilebilir. Sporcularda 4 lop
yumurtaya çıkılabilir.
Yumurtanın Yararları I
 Görme azlığına yol açan maküler dejenerasyonu azaltır (lutein)
 Kolesterolü düşürür(kolin)
 Bellek ve öğrenme kapasitesini artırır (kolin)
Yumurtanın Yararları II
 Çinko içeriği yüksektir
 Magnezyum içeriği yüksek (migren, fibromiyalji vb
 Omega-3’ten ve kalsiyum'dan zengindir. (Özgür dolaşan tavuklar!)
 A, D, K vitaminleri ve demir'den zengindir.
 Antioksidan ve antienflamatuvardır.
Süt ve süt ürünleri
 Kaymak bağlamayan, ekşimeyen ya da kesmeyen süt ya da yoğurt doğal değildir.
 Sütten çok mayalanmış süt ürünleri (tam yağlı yoğurt, tam yağlı peynir) tercih
edilmeli.
 Kefirle mayalanmış süt çok yararlı.
Kefir
• Süt ya da yoğurt ekşimesin ya da kesilmesin diye içlerine antibiyotikler
konulmakta ve süt içindeki probiyotiklerin tümüne yakını kaybolmaktadır.
• Sadece ekşiyen ve/veya kesilen süt ve yoğurtları yiyiniz (bulursanız!!!)
Hangi süt tüketilmeli?
• Mümkünse günlük mandra sütü tüketilmelidir.
• Güveniyorsanız (!) sokak sütçüsünden de süt alabilirsiniz.
• Şehirdeki en iyi olabilecek seçenek günlük pastörize şişe
sütleridir.
• Uzun ömürlü homojenize kutu sütlerini kesinlikle
kullanmayınız.
Bağırsak florasının bozulması
Karbohidrattan zengin ve rafine gıdaların yenmesi, çeşitli toksinler ve
antibiyotikler normal bağırsak florasını bozarak zararlı bakterilerin ve
mantarların üremesine yol açarlar.
Yeteri kadar sindirilmemiş yiyecek maddeleri ve nötralize edilmemiş toksinler
kan dolaşımına geçer.
Bağırsak florasının bozulması
Un ve şekerden fakir, sebze, meyve, et ve yumurta gibi doğal gıdalardan zengin bir
diyet bağırsak florasının koruyuculuğunu bozmaz.
Fermantasyon ürünleri (turşu, yoğurt, peynir, şarap, boza, sirke) bağırsak florasında
bulunan probiyotikleri artırırlar.
Pastörizasyon gıdalardaki probiyotikleri büyük ölçüde tahrip eder.
Probiyotikten en zengin gıdalar anne sütü ve Kafkasyanın milli içeceği olan kefirdir.
Sebzeler ve yeşil yapraklılar
 Daha çok çiğ tüketilmelidir (salata tarzında).
 Koyu yeşil yapraklılar K vitamini, kalsiyum ve
magnezyumdan zengindir (kemik erimesinin
önlenmesi!) ve ayrıca omega-3 yağ asidi içerir.
 Doğal yetiştikleri için yabani otlar (ebegümeci,
kuzukulağı, ısırgan otu, semizotu vb) mükemmeldir.
Semiz otu sebzeler içinde en önemli omega-3 kaynağıdır.
Patates yüksek şeker içerdiğinden yenilmemelidir. Kızartması ise hiç
yenilmemelidir.
Turp, havuç ve patlıcan da şeker içeriği yüksek olduğu için aşırı tüketilmemeli.
Meyveler
Kayısı, üzüm, muz, gibi şeker içeriği
yüksek meyveler sınırlı yenmeli.
Çilek, yaban mersini, kızılcık gibi
meyveler çok yüksek antioksidan
etkilere sahip.
Baklagiller
 Nohut, fasulye, mercimek, bezelye, börülce
vb haftada 2-3 kereden fazla yenmemelidir.
12 saatte bir suyu değiştirilmek üzere 48 saat
suda bekletilmeli, ve ağır ateşte (mümkünse
güveçte) pişirilmeli.
Soya
 Söylendiği gibi sağlıklı bir yiyecek değildir.
 Tiroid hormonu sentezini bozar.
 Erken ergenlik belirtileri, kısırlık ve adet düzensizliklerine yol
açabilir.
 Alerjilere neden olabilir.
 Çok az yenilmeli, hatta hiç yenilmemelidir. Az miktarda fermante
soya ürünleri yenilebilir.
Kabuklu kuruyemişler
Ceviz, fındık, fıstık, badem
Lif ve minerallerden
zengindir.
Ceviz omega-3 de içerir.
Günde 1-2 avuç (50-100
gram kadar) oldukça yararlı.
Kuruyemişler aşırı
yenilmedikçe şişmanlatmaz.
Çiğ ve az tuzlu olanı tercih
edilmeli.
Yağlar
 Margarin: Kimyasal bir ürün olup insan vücudunu
yozlaştırır. Kesinlikle yasak!
 Tohumlu sıvı yağlar (ay çiçek yağı, pamuk yağı,
mısırözü yağı, soya vb): Kullanılmamalı ya da çok az
kullanılmalı.
Balıkyağı
 Hayat iksiri! Büyük ölçüde omega-3 yağ asidi içeriyor.
 Bebeğinden, hamilesinden, gencine ve yaşlısına kadar herkes
kullanmalı.
 Günde 1-2 kapsül (0.5-1 gr). Balıkyağı şişmanlatmaz.
 Yaz-kış kullanılabilir.
 Morina karaciğeri yağı D vitamini içerdiğinden yazın
kullanılmamalı.
Keten tohumu
Balık yağından sonra ikinci önemli omega-3
kaynağı.
Önce hafifçe kavurun ve kahve
değirmeninde öğüttükten sonra günde 2-3
tatlı kaşığı yemeklere, yoğurda veya salatalara
serpin.
Pişirme şekli
Yemekler kendi suyunda ağır ağır pişirilmeli; geleneksel yöntemler (buğulama,
buharda pişirme) yanında turbo fırınlar da kullanılabilir.
Böylece besin öğeleri fazla zarar görmez.
Hızlı pişirme yöntemleri (mikrodalga gibi) besin kayıplarına yol açar; ayrıca
kanserojen olabilirler.
Pişirme kapları
Daha çok toprak (güveç), cam ya da bakır kapları tercih edin.
Teflon ve alüminyum kesinlikle kullanılmamalıdır.
Kızartma ızgara-kanser
 41,836 kişi üzerinde yapılan Iowa Kadın Sağlığı Çalışması’nda fazla ızgara ya da fazla kızartma yiyenlerdeki meme kanseri
riski az pişmiş et yiyenlere göre 4.6 kat daha fazladır.
 Yiyeceklerin yüksek ısılarda muamele görmesi gen mütasyonuna neden olan heterosiklik aminlerin oluşmasına yol açar.
 Heterosiklik aminler ile prostat, göğüs, kalın bağırsak, yemek borusu, akciğer, karaciğer ve diğer kanserler arasında ilişki
saptanmıştır
Zheng W, Gustafson DR, Sinha R, et al. Well-done meat intake and the risk of breast cancer. J Natl Cancer Inst. 1998 ;90(22):1724-9.
Madrigal-Bujaidar E, Velazquez-Guadarrama N, Diaz-Barriga S. Inhibitory effect of chlorophyllin on the frequency of sister chromatid exchanges produced by
benzo[a]pyrene in vivo. Mutat Res. 1997;388(1):79-83.
Terry PD, Lagergren J, Wolk A, et al. Dietary intake of heterocyclic amines and cancers of the esophagus and gastric cardia. Cancer Epidemiol Biomarkers Prev.
2003;12(9):940-4.
Turesky RJ. Heterocyclic aromatic amine metabolism, DNA adduct formation, mutagenesis, and carcinogenesis. Drug Metab Rev. 2002;34(3):625-50.
Kızartmalar
Vücut hücrelerini paslandırdığı için zararlı.
İllaki yenilecekse tereyağı, zeytinyağı, veya
fındık yağı ile yapılmalı.
Kızartmaların zararlı etkilerini azaltmak
istiyorsanız yanında sarımsaklı yoğurt ve
yeşillik yiyin.
Turşu/sirke
Turşular: Oldukça yararlı (probiyotik).
Tuzunu azaltın (turşu kurarken tuz yerine
limon tuzu, askorbik asit ya da sirke
kullanın).
Sirke (özellikle halis üzüm sirkesi), nar ekşisi
ve şalgam suyu çok yararlı.
Tuz/Baharat
 Yiyeceklerin içinde doğal olarak bulunan tuz vücudumuzun ihtiyacını karşılar.
 Tencere yemekleri içine az miktarda tuz katılabilir.
 Yemeklerin ve salataların üzerine tuz serpmeyin.
 Az tuz sizi halsiz bırakıyorsa tuzu biraz artırın.
 Baharatlar: İçerdikleri vitamin, mineraller ve antioksidanlar açısından açısından oldukça yararlıdır.
İçecek/ Meşrubat
 Meşrubat: Gazlı meşrubatın her türlüsü yasak.
 Evde yapılan taze meyve suyu (posası ile birlikte) içilebilir.
 Meşrubat olarak ayran, kefir, boza veya şalgam suyu için.
Enerji içecekleri
Başlangıçta reaksiyon hızını biraz artırırsa da daha sonra bu fark da ortadan
kalkar. Diğer özellikler üzerine belirgin bir etkisi yoktur.
Şeker içeriğinin yüksek olması uzun vadede insülin direnci ve buna bağlı
hastalıkları artırır.
Enerji içeceklerini içmeden önce enerjinizin niçin azaldığını araştırın!!!
Çay/kahve
 Hepsi çok yararlı. Şekersiz içilecek!
 5-10 dakika demlendikten sonra hemen içilmeli. Bekledikçe antioksidan değeri azalır.
 Makine çayları içilmemeli. Sarkıtma çay tercih edilmemeli
 Yeşil çay: Diğer çaylara büyük üstünlüğü yok.
 Kahve-neskahve-kapuçino: Büyük ölçüde yasak; Arada bir içilebilir
 Türk kahvesi: Arada bir içilebilir.
Metal zımbalı poşet çaylar
 Dünya zımba telli poşet çayları terk etmesine rağmen (zımba yerine
poşete, ip, doğal yapıştırıcı ya da dikiş ile tutturuluyor) Türkiye’de hâlâ
metal zımbalı poşet çayları satılıyor.
 Metal zımbalı poşet çay, sıcak suyun içine girdiğinde ve uzun süre
bekletildiğinde, çay poşetindeki metal çözünüyor. Bu da vücutta metal
birikimine yol açıyor.
 Vücutta biriken ağır metal iyonları karaciğer, beyin, akciğerde çeşitli
sorunlara ve kansere neden oluyor.
Radyokimyager Dr. Memduh Sami Taner. Evdeki kimyasal silahlar:Poşet çay ve damacana 07.01.2007 Vatan-Pazar
Plastik bardaklar
 Maliyeti düşürmek ve daha çok kâr elde edebilmek için üretilen “çok ince”
plastik bardak ve tabaklar 70-90 derece sıcaklığındaki sıvılar içine
konduğunda tehlike yaratır.
 Sıcak sıvı, plastik malzemeyi eritir. Toksik maddeler ilk önce sıvıya sonra
ağız yoluyla vücuda geçer ve kansere yol açar.
 Kağıt bardaklar için toksinlerin sıcak suya geçme ihtimali düşüktür.
 Özellikle ABD, İngiltere ve Avrupa Birliği’nde yaygın olarak plastik bardak
yerine kağıt bardak kullanılıyor.
Alüminyum folyo-streç film/kanser
Alüminyum folyo ve streç film bazı maddelerle bir araya
geldiğinde reaksiyona geçip çözünür.
Özellikle uzun süre alüminyum folyoda kalan sıcak, sulu,
asitli yiyecekler aşınmaya neden olabilir.
Bu malzemelerin sürekli kullanımı halinde ise Alzheimer
ve kanser gibi birçok ciddi sağlık sorununa neden olabilir.
Nitrit-Monosodyum Glutamat (MSG)
Salam ve sosisin içinde kullanılan
Sodyum nitrit daha pembe görünmesini sağlıyor ama kansere sebep oluyor.
MSG daha lezzetliymiş gibi gösteriyor ama sinir sistemimizi tahrip ediyor.
Endüstri üretimi sucuklar, hamburgerler, pizzalarda kullanılan şarküteri
ürünleri, hazır yemekler sodyum nitrit içerebilir.
Yemek yeme sıklığı
Diyet başlangıcında, kan şekeri düşebileceği
için daha sık yemeli.
1-2 hafta içinde insülininiz terbiye olur ve
günde 3 öğün yemek (çocuklar için 4-5 öğün)
yeterli olur.
Lokmaları iyice çiğneyin!
Öğün miktarları
Sabah kahvaltılarını kuvvetli yapın; akşam yemeği hafif olsun. Yemek
miktarlarını şöyle bölümleyin;
Sabah :(3), öğle:(2), akşam: (1) ya da
Sabah (2), kuşluk (1), öğle(1), ikindi (1), akşam:(1).
19.00-20.00’den sonra mümkünse yemek yemeyin.
Klasik besin piramidi
Taş devri diyeti piramidi
Güncel taş devri diyeti
Yiyin (doyuncaya kadar)
 Et
 Balık, tavuk
 Zeytinyağı
 Yumurta
 Meyveler (az şekerli)
 Sebzeler
 Kabuklu kuru yemişler
 Süt ürünleri, kefir
Tüketmeyin
 Tahıllar ve unlu gıdalar
 Şeker, tatlılar, meşrubat
 Patates
Az yiyin
 Baklagiller
 Süt
 Meyveler (çok şekerli)
Hareket
Günde en az yarım saat hızlı yürüyüş yapılmalı ya da yavaş koşulmalı ve merdivenler
çift çift çıkılmalı.
Günde en az 3-5 dakika kültür fizik hareketleri yapılmalı (özellikle bel ve boyun
kaslarını çalıştırın).
Yorgun düşüren hareketlerden kaçınılmalı. Egzersiz ağırlığı tedricen artırılmalı.
Hedefinizi iyi seçin. Birkaç dakikada olsa her gün yapabileceğiniz egzersizleri yapın.
Uyku
 Mümkünse 22.00’den önce yatın. Ayağınızı sıcak tutun.
 5 saatten az 9 saatten fazla uyumayın.
 Yeterli süre uyumanıza rağmen yorgun kalkıyorsanız nedenini araştırın.
 Uykudan 1-2 saat önce televizyon izlemeyi bırakın.
 Taş devri diyetini uyguladıktan en çok bir hafta sonra yorgunluğunuz kalkar. Daha erken uyanırsınız.
Güneşlenme
 Güneşli havalarda en az yarım saat (gözlüksüz olarak) güneşe maruz kalınmalı (kışın tercihen
11.00-13.00 arası).
 Güneş ışınları daha rahat uyumanızı sağlar, depresyonu azaltır ve D vitamini sentezini artırır.
 D vitamini kemik hastalıklarına, romatizmal hastalıklara, kansere (deri kanseri dahil!) ve çeşitli
müzmin hastalıklara karşı koruyucudur.
 Yazın mayo ile güneşlenirken başlangıçta güneşte fazla kalmayın (özellikle 11.00-13.00 arası).
 Dengeli şekilde yanın, haşlanmayın!!.
S ezer S A RIÖZ
İngilizce Öğretmeni| Serbest Çevirmen
www.sezersarioz.com sezer@sezersarioz.com
sezersarioz sezer.sarioz.5

More Related Content

What's hot

GEBELİKTE ANEMİ TEDAVİSİ
GEBELİKTE ANEMİ TEDAVİSİGEBELİKTE ANEMİ TEDAVİSİ
GEBELİKTE ANEMİ TEDAVİSİ
fcayan
 
Meyvelerin yararları
Meyvelerin yararlarıMeyvelerin yararları
Meyvelerin yararları
Raci Göktaş
 
Beslenme temel ilkeler 2014
Beslenme temel ilkeler 2014Beslenme temel ilkeler 2014
Beslenme temel ilkeler 2014
Dilek Gogas Yavuz
 
OBEZİTE
OBEZİTEOBEZİTE
OBEZİTE
ugur koca
 
Diyabet
DiyabetDiyabet
Diyabet
Kemal ASLAN
 
Vitamin d güncelleme 2013
Vitamin d güncelleme 2013Vitamin d güncelleme 2013
Vitamin d güncelleme 2013
Dilek Gogas Yavuz
 
Hastalık Üreten Yaşam Tarzımız Nasıl Değişir?
Hastalık Üreten Yaşam Tarzımız Nasıl Değişir?Hastalık Üreten Yaşam Tarzımız Nasıl Değişir?
Hastalık Üreten Yaşam Tarzımız Nasıl Değişir?
buharlitemizlik
 
Özel Diyabet Sunumu
Özel Diyabet SunumuÖzel Diyabet Sunumu
Özel Diyabet Sunumu
Erkam Eksen
 
Demir eksikliği anemisi tip4
Demir eksikliği anemisi tip4Demir eksikliği anemisi tip4
Demir eksikliği anemisi tip4
Tolga Plt
 
diabetik hastaya yaklaşım
diabetik hastaya yaklaşımdiabetik hastaya yaklaşım
diabetik hastaya yaklaşım
Aytaç Candemir
 
Obezitenin hastaliklarla ilişkisi sunum
Obezitenin hastaliklarla ilişkisi   sunumObezitenin hastaliklarla ilişkisi   sunum
Obezitenin hastaliklarla ilişkisi sunum
Derya Akin
 
Diyabetes mellitus
Diyabetes mellitusDiyabetes mellitus
Diyabetes mellitus
www.tipfakultesi. org
 
Gebede anemi
Gebede anemiGebede anemi
Gebede anemi
merveren
 
Açlık sorunu sunum
Açlık sorunu sunumAçlık sorunu sunum
Açlık sorunu sunum
elifavci22
 
Geli̇şi̇mi̇mi̇zde baklagi̇lleri̇n rolü genç
Geli̇şi̇mi̇mi̇zde baklagi̇lleri̇n rolü   gençGeli̇şi̇mi̇mi̇zde baklagi̇lleri̇n rolü   genç
Geli̇şi̇mi̇mi̇zde baklagi̇lleri̇n rolü genç
Uğur Macit
 

What's hot (16)

GEBELİKTE ANEMİ TEDAVİSİ
GEBELİKTE ANEMİ TEDAVİSİGEBELİKTE ANEMİ TEDAVİSİ
GEBELİKTE ANEMİ TEDAVİSİ
 
Meyvelerin yararları
Meyvelerin yararlarıMeyvelerin yararları
Meyvelerin yararları
 
Obezi̇te
Obezi̇teObezi̇te
Obezi̇te
 
Beslenme temel ilkeler 2014
Beslenme temel ilkeler 2014Beslenme temel ilkeler 2014
Beslenme temel ilkeler 2014
 
OBEZİTE
OBEZİTEOBEZİTE
OBEZİTE
 
Diyabet
DiyabetDiyabet
Diyabet
 
Vitamin d güncelleme 2013
Vitamin d güncelleme 2013Vitamin d güncelleme 2013
Vitamin d güncelleme 2013
 
Hastalık Üreten Yaşam Tarzımız Nasıl Değişir?
Hastalık Üreten Yaşam Tarzımız Nasıl Değişir?Hastalık Üreten Yaşam Tarzımız Nasıl Değişir?
Hastalık Üreten Yaşam Tarzımız Nasıl Değişir?
 
Özel Diyabet Sunumu
Özel Diyabet SunumuÖzel Diyabet Sunumu
Özel Diyabet Sunumu
 
Demir eksikliği anemisi tip4
Demir eksikliği anemisi tip4Demir eksikliği anemisi tip4
Demir eksikliği anemisi tip4
 
diabetik hastaya yaklaşım
diabetik hastaya yaklaşımdiabetik hastaya yaklaşım
diabetik hastaya yaklaşım
 
Obezitenin hastaliklarla ilişkisi sunum
Obezitenin hastaliklarla ilişkisi   sunumObezitenin hastaliklarla ilişkisi   sunum
Obezitenin hastaliklarla ilişkisi sunum
 
Diyabetes mellitus
Diyabetes mellitusDiyabetes mellitus
Diyabetes mellitus
 
Gebede anemi
Gebede anemiGebede anemi
Gebede anemi
 
Açlık sorunu sunum
Açlık sorunu sunumAçlık sorunu sunum
Açlık sorunu sunum
 
Geli̇şi̇mi̇mi̇zde baklagi̇lleri̇n rolü genç
Geli̇şi̇mi̇mi̇zde baklagi̇lleri̇n rolü   gençGeli̇şi̇mi̇mi̇zde baklagi̇lleri̇n rolü   genç
Geli̇şi̇mi̇mi̇zde baklagi̇lleri̇n rolü genç
 

Similar to Kalp Sağlığında Beslenmenin Önemi

Sağlıklı Beslenme Sunu
Sağlıklı Beslenme SunuSağlıklı Beslenme Sunu
Sağlıklı Beslenme Sunu
DUYGU
 
Duygu sunum
Duygu sunumDuygu sunum
Duygu sunum
DUYGU
 
Diyabet tedavisi
Diyabet tedavisiDiyabet tedavisi
Diyabet tedavisi
hibe kredi
 
Gebelikte sistemik hast
Gebelikte sistemik hastGebelikte sistemik hast
Gebelikte sistemik hast
sebhul
 
Salon 2 13 kasim 14.00 15.00 serpi̇l akkuş topçu-türkçe
Salon 2 13 kasim 14.00 15.00 serpi̇l akkuş topçu-türkçeSalon 2 13 kasim 14.00 15.00 serpi̇l akkuş topçu-türkçe
Salon 2 13 kasim 14.00 15.00 serpi̇l akkuş topçu-türkçe
tyfngnc
 
Öğr. Gör. Hayrettin Mutlu.... Diyetimizi Nasıl Düzenlemeliyiz?
Öğr. Gör. Hayrettin Mutlu.... Diyetimizi Nasıl Düzenlemeliyiz?Öğr. Gör. Hayrettin Mutlu.... Diyetimizi Nasıl Düzenlemeliyiz?
Öğr. Gör. Hayrettin Mutlu.... Diyetimizi Nasıl Düzenlemeliyiz?
İnflamatuvar Bağırsak Hastaları Dayanışma Yardımlaşma Derneği
 
Kardiyovasküler hastalıklar ( kardiyo vasküler)
Kardiyovasküler hastalıklar ( kardiyo vasküler)Kardiyovasküler hastalıklar ( kardiyo vasküler)
Kardiyovasküler hastalıklar ( kardiyo vasküler)
Berkan Taşçı
 
Tiroid hastalıkları patofizyolojisi (fazlası için www.tipfakultesi.org )
 Tiroid hastalıkları patofizyolojisi (fazlası için www.tipfakultesi.org ) Tiroid hastalıkları patofizyolojisi (fazlası için www.tipfakultesi.org )
Tiroid hastalıkları patofizyolojisi (fazlası için www.tipfakultesi.org )
www.tipfakultesi. org
 
Obezi̇te tedavi̇ kilavuzu ve yaşam tarzi öneri̇leri̇
Obezi̇te tedavi̇ kilavuzu ve yaşam tarzi öneri̇leri̇Obezi̇te tedavi̇ kilavuzu ve yaşam tarzi öneri̇leri̇
Obezi̇te tedavi̇ kilavuzu ve yaşam tarzi öneri̇leri̇
www.tipfakultesi. org
 
Adölesan dönemde sağlıklı beslenme
Adölesan dönemde sağlıklı beslenmeAdölesan dönemde sağlıklı beslenme
Adölesan dönemde sağlıklı beslenme
Begümhan Ömeroğlu Yel
 
Metaboli̇k sendrom kilavuzu
Metaboli̇k sendrom kilavuzuMetaboli̇k sendrom kilavuzu
Metaboli̇k sendrom kilavuzu
www.tipfakultesi. org
 
Saglikli beslenme
Saglikli beslenmeSaglikli beslenme
Saglikli beslenme
Nazmi Orman
 
Saglikli kilo-vermek-icin-neler-yapilmali
Saglikli kilo-vermek-icin-neler-yapilmaliSaglikli kilo-vermek-icin-neler-yapilmali
Saglikli kilo-vermek-icin-neler-yapilmali
hibe kredi
 
1-OKUL ÖNCESİ BESLENME SUNUMU.ppt
1-OKUL ÖNCESİ BESLENME SUNUMU.ppt1-OKUL ÖNCESİ BESLENME SUNUMU.ppt
1-OKUL ÖNCESİ BESLENME SUNUMU.ppt
Tuenan1
 
Pm international i̇ş sunumu 2015-ge
Pm international i̇ş sunumu 2015-gePm international i̇ş sunumu 2015-ge
Pm international i̇ş sunumu 2015-ge
Turkanece
 
Diyabet ve hemsirelik bakimi
Diyabet ve hemsirelik bakimiDiyabet ve hemsirelik bakimi
Diyabet ve hemsirelik bakimi
Kemal ASLAN
 
Farm to fork food safety
Farm to fork food safetyFarm to fork food safety
Farm to fork food safety
MUSTAFA TAYAR
 
5. Sınıf Fen Bilimleri 1. Ünite Vücudumuzun Bilmecesini Çözelim
5. Sınıf Fen Bilimleri 1. Ünite Vücudumuzun Bilmecesini Çözelim5. Sınıf Fen Bilimleri 1. Ünite Vücudumuzun Bilmecesini Çözelim
5. Sınıf Fen Bilimleri 1. Ünite Vücudumuzun Bilmecesini Çözelim
enesulusoy
 

Similar to Kalp Sağlığında Beslenmenin Önemi (20)

Sağlıklı Beslenme Sunu
Sağlıklı Beslenme SunuSağlıklı Beslenme Sunu
Sağlıklı Beslenme Sunu
 
Duygu sunum
Duygu sunumDuygu sunum
Duygu sunum
 
Diyabet tedavisi
Diyabet tedavisiDiyabet tedavisi
Diyabet tedavisi
 
Gebelikte sistemik hast
Gebelikte sistemik hastGebelikte sistemik hast
Gebelikte sistemik hast
 
Salon 2 13 kasim 14.00 15.00 serpi̇l akkuş topçu-türkçe
Salon 2 13 kasim 14.00 15.00 serpi̇l akkuş topçu-türkçeSalon 2 13 kasim 14.00 15.00 serpi̇l akkuş topçu-türkçe
Salon 2 13 kasim 14.00 15.00 serpi̇l akkuş topçu-türkçe
 
Öğr. Gör. Hayrettin Mutlu.... Diyetimizi Nasıl Düzenlemeliyiz?
Öğr. Gör. Hayrettin Mutlu.... Diyetimizi Nasıl Düzenlemeliyiz?Öğr. Gör. Hayrettin Mutlu.... Diyetimizi Nasıl Düzenlemeliyiz?
Öğr. Gör. Hayrettin Mutlu.... Diyetimizi Nasıl Düzenlemeliyiz?
 
Kardiyovasküler hastalıklar ( kardiyo vasküler)
Kardiyovasküler hastalıklar ( kardiyo vasküler)Kardiyovasküler hastalıklar ( kardiyo vasküler)
Kardiyovasküler hastalıklar ( kardiyo vasküler)
 
Tiroid hastalıkları patofizyolojisi (fazlası için www.tipfakultesi.org )
 Tiroid hastalıkları patofizyolojisi (fazlası için www.tipfakultesi.org ) Tiroid hastalıkları patofizyolojisi (fazlası için www.tipfakultesi.org )
Tiroid hastalıkları patofizyolojisi (fazlası için www.tipfakultesi.org )
 
Obezi̇te tedavi̇ kilavuzu ve yaşam tarzi öneri̇leri̇
Obezi̇te tedavi̇ kilavuzu ve yaşam tarzi öneri̇leri̇Obezi̇te tedavi̇ kilavuzu ve yaşam tarzi öneri̇leri̇
Obezi̇te tedavi̇ kilavuzu ve yaşam tarzi öneri̇leri̇
 
obesity medicinal plantsObesite 2012
obesity medicinal plantsObesite 2012obesity medicinal plantsObesite 2012
obesity medicinal plantsObesite 2012
 
Adölesan dönemde sağlıklı beslenme
Adölesan dönemde sağlıklı beslenmeAdölesan dönemde sağlıklı beslenme
Adölesan dönemde sağlıklı beslenme
 
Metaboli̇k sendrom kilavuzu
Metaboli̇k sendrom kilavuzuMetaboli̇k sendrom kilavuzu
Metaboli̇k sendrom kilavuzu
 
Saglikli beslenme
Saglikli beslenmeSaglikli beslenme
Saglikli beslenme
 
Saglikli kilo-vermek-icin-neler-yapilmali
Saglikli kilo-vermek-icin-neler-yapilmaliSaglikli kilo-vermek-icin-neler-yapilmali
Saglikli kilo-vermek-icin-neler-yapilmali
 
1-OKUL ÖNCESİ BESLENME SUNUMU.ppt
1-OKUL ÖNCESİ BESLENME SUNUMU.ppt1-OKUL ÖNCESİ BESLENME SUNUMU.ppt
1-OKUL ÖNCESİ BESLENME SUNUMU.ppt
 
Pm international i̇ş sunumu 2015-ge
Pm international i̇ş sunumu 2015-gePm international i̇ş sunumu 2015-ge
Pm international i̇ş sunumu 2015-ge
 
Diyabet ve hemsirelik bakimi
Diyabet ve hemsirelik bakimiDiyabet ve hemsirelik bakimi
Diyabet ve hemsirelik bakimi
 
Farm to fork food safety
Farm to fork food safetyFarm to fork food safety
Farm to fork food safety
 
5. Sınıf Fen Bilimleri 1. Ünite Vücudumuzun Bilmecesini Çözelim
5. Sınıf Fen Bilimleri 1. Ünite Vücudumuzun Bilmecesini Çözelim5. Sınıf Fen Bilimleri 1. Ünite Vücudumuzun Bilmecesini Çözelim
5. Sınıf Fen Bilimleri 1. Ünite Vücudumuzun Bilmecesini Çözelim
 
Beslenme
BeslenmeBeslenme
Beslenme
 

Kalp Sağlığında Beslenmenin Önemi

  • 1. Kronik Hastalıklar ve Kalp Sağlığında Beslenmenin Önemi Sezer SARIÖZ Saint Benoit Fransız Lisesi - 30 Mayıs 2009 -
  • 3. Kronik Hastalıklar Yirminci yüzyılda enfeksiyon hastalıkları azalırken, müzmin (kronik) hastalıklarda büyük bir patlama olmuştur.
  • 4. • Miyokard enfarküsü • Kanser • Romatizmal hastalıklar • Diabet • Polikistik over sendromu • Depresyon • Prostat hipertrofisi • Hipertansiyon • Osteoporoz • Diş çürükleri • Reflü, ülser • Obezite • Multipl skleroz • Hiperaktivite • Otizm • Astım Kronik Hastalıklar
  • 5. İstatistik ABD’de 20. yüzyılın başında koroner kalp hastalığından ölüm neredeyse hiç yok iken, daha sonraki yıllarda büyük bir patlama olmuştur.
  • 6. ABD’de kanserden ölüm oranları Kanserden ölüm oranı 1900 2000 Artış %3 %24 8 Kat 3% 24% 0% 5% 10% 15% 20% 25% 30% Kanser 1900-2000
  • 7. Ülkemizde Koroner Kalp Hastalığı KKH Havuzu 2,0 Milyon Her yıl 100 000 artış Yeni Koroner Olay 260 000 Koroner Ölüm 160 000 175 000 85 00075 000
  • 8. Bu Hastalıkların Ortak Bir Nedeni Olabilir mi? Son bir yüz yılda neler değişti de böyle oldu?
  • 9. Son Bir Yüz Yıl Son bir yüz yılda çevresel faktörlerimiz ve bu arada diyetimiz büyük ölçüde değişmiştir.
  • 10. Son Bir Yüz Yıl Son 50-100 yıl içinde doğal olmayan, işlenmiş ve katkı konulmuş gıdalar, margarin gibi kimyasal yolla katılaştırılmış, ayçiçeği, mısır gibi sıcak preslenmiş sıvı yağlar aşırı şekilde kullanılmaya başlanmış; buna karşılık taze sebze, meyve ve tencere yemeklerinin tüketiminde de belirgin bir azalma olmuştur.
  • 11. Son Bir Yüz Yıl  Gen yapımız ve buna bağlı vücudumuzda gerçekleşen kimyasal reaksiyonlar doğal olmayan yiyeceklerin tümü ile başa çıkacak yeteneğe sahip değillerdir.  Genler ve yiyecekler arasındaki bu uyumsuzluk hali şişmanlık, diyabet, koroner kalp hastalığı, hipertansiyon, felç, ülser, astım, romatizma, müzmin yorgunluk , kanser ve osteoporoz (kemik erimesi) gibi son yıllarda müthiş artış gösteren çok sayıda müzmin hastalığa neden olmaktadır.  Bu hastalıklardan korunmak istiyorsak mümkün olduğunca 5-10 bin yıl öncesine benzeyen bir diyet uygulamalıyız.
  • 12. Genel İlkeler  Üç beyaz (tuz, şeker ve un) yasaktır ya da çok azaltılmalıdır.  Her yiyecek doğal şekline en yakın olarak tüketilmelidir.  Yasaklar haricinde yeme sınırı yoktur. Doyuncaya kadar yiyebilirsiniz (patlayıncaya kadar değil).  Çiğ yiyecekler toplam diyetin en az %60’ını oluşturmalıdır.
  • 13. İngiltere’de yıllar içindeki çay şekeri tüketiminin artışı (kg/yıl)
  • 14. 1970-2000 yılları arasında yılda kişi başına karbohidrat tüketimindeki artışlar 25 30.1 64.3 0 10 20 30 40 50 60 70 Gazoz ve Kola Tatlandırıcı Maddeler Unlu Mamüller Paund Paund Galon
  • 15. • Açlık sırasında, normalde enerjimizin %80’inin veren yağların yeteri kadar yakılmaması kan şekerini düşürür. • Aşırı şeker alındıktan sonra oluşan bu şeker düşüklüğüne tepkisel (reaktif) hipoglisemi denir. • Reaktif hipoglisemi değişik nöropsikiatrik bulgulara yol açar. Hipoglisemiye giren kişi semptomlarını hafifletmek için şekerli gıdalara aşırı düşer.
  • 16. Hipoglisemide görülen semptom ve belirtiler Merkezi sinir sistemi depresyonu • Mental konfüzyon • Koma • Huzursuzluk • Görme bozukluğu • Garip davranışlar • Başağrısı • Konvülsiyon • Kr. Yorgunluk Adrenalin artışı • Tremor • Terleme • Taşikardi • Halsizlik • Depresyon • Kr. Yorgunluk • Açlık hissi
  • 17. O halde, yağları değil, rafine şekerleri fazla yerseniz şişmanlarsınız!
  • 18. Metabolik Sendrom Çağımızda özellikle gelişmiş toplumlardaki fast food tüketimi ve sedanter yaşam tarzı nedeniyle hızla artan Metabolik Sendrom; • Yeni Dünya Sendromu, • Uygarlık Sendromu • Coca-Colonisation, • Sendrom X, • Ölümcül Dörtlü • İnsülin Direnci Sendromu olarak da anılmaktadır.
  • 19. Tip II diabet Buz dağınının (metabolik sendromun) görünen küçük parçasıdır. Glükoz tolerans bozukluğu Tip II Diabet Prostat hipertrofisi Diş çürükleri Kanser Hipertansiyon Miyokardiyal enfarktüsü Artrit Otoimmün hastalıklar Obezite Osteoporoz Reflü, ülser
  • 20. İnsülin direnci-Kanser • İnsülin direncinin oluşturduğu kronik hiperinsülinemi enflamasyon yapan genleri aşırı bir şekilde uyarır. • Kronik enflamasyon insan vücudunda kanser in gelişmesine sebep olur.
  • 21. Türkiye’deki metabolik sendrom yaygınlığını • 30 yaş ve üzerindeki erkeklerin %28'inde, kadınların %45'inde metabolik sendrom tespit edilmiştir. 1)Bel çevresi: erkeklerde >102, kadınlarda >88 cm, 2)HDL-Kolesterol <40, kadında <50 mg/dL 3)Trigliserid ≥150 mg/dL, 4)Kan basıncı sistolik ≥130 veya diyastolik ≥85 mmHg 5)Diyabet ya da glukoz entoleransının varlığı. *beş kriterden en az üçünün varlığı metabolik sendromu gösterir Onat A, Sansoy V. Halkımızda Koroner Hastalığın Başsuçlusu Metabolik Sendrom: Sıklığı, Unsurları, Koroner Risk ile İlişkisi ve Yüksek Risk Kriterleri Türk Kardiyol Dern Arş 2002;30:8-15
  • 22. Türkiyedeki obezitenin yıllar içindeki artışı Yıl Kadın Erkek 1990 %24 %9 1999 %38,8 %19 Türk Kardiyoloji Derneği
  • 24. Tahıllar ve unlu gıdalar • Hızlı emilen şeker miktarları yüksek olduğu için insülin direncini arttırırlar. • Bu nedenle ekmek, bulgur, mısır, çavdar, makarna, pirinç vb. gibi tahıllar ve bunlar ile yapılan yemekler ve hamur işleri yenmemeli ya da iyice azaltılmalıdır. • Diyete adapte olmada güçlük çekenler kısa bir süre için tam buğday ekmeği (köy ekmeği), kepek ekmeği, çavdar ekmeği, yulaf ekmeği ve bulgur yiyebilirler.
  • 25. Şekerler • Rafine şekerler (çay şekeri, früktoz vb) ve bunlarla yapılan yiyecekler (pasta, bisküviler, gofretler, baklava, revani vb) yasaktır.
  • 26. Çikolata • Haftada bir kere orta boy, sütsüz ve kakao oranı yüksek (bitter) ve kaliteli çikolata yenilebilir (şart değil!).
  • 27. Bal • Bal halis ise şifa verir. • Günde bir iki çay kaşığı yenilebilir. • Alelade ballar, her çeşit reçel ve pekmez aşırı şeker içerdiğinden yenilmemelidir. • Piyasadaki balların en az %95’i sahtedir.
  • 28. Tatlandırıcılar • Tatlandırıcılar ve bunlarla yapılmış diyet ürünleri yenilmemelidir. • Aspartam (Canderel ®, Sanpa®, Aspartil®, Diyet-Tat®, Nutra-tat® • Ayrıca diyet kola, şekersiz sakız, birçok diyet yiyecek içinde bulunur • Depresyon da dahil olmak üzere birçok yan etkilere yol açabilir.
  • 29. ASPARTAM’IN ZARARLARI Baş ağrısı Depresyon Soluk zorluğu Unutkanlık Yorgunluk Korku atakları Eklem ağrısı Huzursuzluk Tat kaybı Bulantı Konvülsiyon Tinnitus Uyuşukluk Uykusuzluk Baş dönmesi Kas spazmları Görme kaybı Parkinson Şişmanlık(!!!) İşitme kaybı Multipl skleroz Döküntü Çarpıntı Kanser Migren
  • 30. Etler  Kırmızı et (tercihen yemlenen değil, otlayan hayvan eti), sucuk, kavurma, pastırma vb serbesttir. Katkı maddelerinden dolayı salam-sosis tercih edilmemeli.  Etin az yenmesi B12 vitamini eksikliğine yol açabilir.
  • 31. Beyaz Et- Balık • Beyaz et: Tercihen köy tavuğu ve diğer kümes hayvanları (köy tavuğu geç pişer) • Balık: Ağır metal zehirlenmesi riskini azaltmak için küçük balıklar tercih edilmeli, balık çiftliği balıkları tercih edilmemeli
  • 32. Yumurta En kaliteli protein kaynağıdır. Köy yumurtası tercih edilmeli. Günde 2 lop yumurta yenilebilir. Sporcularda 4 lop yumurtaya çıkılabilir.
  • 33. Yumurtanın Yararları I  Görme azlığına yol açan maküler dejenerasyonu azaltır (lutein)  Kolesterolü düşürür(kolin)  Bellek ve öğrenme kapasitesini artırır (kolin)
  • 34. Yumurtanın Yararları II  Çinko içeriği yüksektir  Magnezyum içeriği yüksek (migren, fibromiyalji vb  Omega-3’ten ve kalsiyum'dan zengindir. (Özgür dolaşan tavuklar!)  A, D, K vitaminleri ve demir'den zengindir.  Antioksidan ve antienflamatuvardır.
  • 35. Süt ve süt ürünleri  Kaymak bağlamayan, ekşimeyen ya da kesmeyen süt ya da yoğurt doğal değildir.  Sütten çok mayalanmış süt ürünleri (tam yağlı yoğurt, tam yağlı peynir) tercih edilmeli.  Kefirle mayalanmış süt çok yararlı.
  • 36. Kefir
  • 37. • Süt ya da yoğurt ekşimesin ya da kesilmesin diye içlerine antibiyotikler konulmakta ve süt içindeki probiyotiklerin tümüne yakını kaybolmaktadır. • Sadece ekşiyen ve/veya kesilen süt ve yoğurtları yiyiniz (bulursanız!!!)
  • 38. Hangi süt tüketilmeli? • Mümkünse günlük mandra sütü tüketilmelidir. • Güveniyorsanız (!) sokak sütçüsünden de süt alabilirsiniz. • Şehirdeki en iyi olabilecek seçenek günlük pastörize şişe sütleridir. • Uzun ömürlü homojenize kutu sütlerini kesinlikle kullanmayınız.
  • 39. Bağırsak florasının bozulması Karbohidrattan zengin ve rafine gıdaların yenmesi, çeşitli toksinler ve antibiyotikler normal bağırsak florasını bozarak zararlı bakterilerin ve mantarların üremesine yol açarlar. Yeteri kadar sindirilmemiş yiyecek maddeleri ve nötralize edilmemiş toksinler kan dolaşımına geçer.
  • 40. Bağırsak florasının bozulması Un ve şekerden fakir, sebze, meyve, et ve yumurta gibi doğal gıdalardan zengin bir diyet bağırsak florasının koruyuculuğunu bozmaz. Fermantasyon ürünleri (turşu, yoğurt, peynir, şarap, boza, sirke) bağırsak florasında bulunan probiyotikleri artırırlar. Pastörizasyon gıdalardaki probiyotikleri büyük ölçüde tahrip eder. Probiyotikten en zengin gıdalar anne sütü ve Kafkasyanın milli içeceği olan kefirdir.
  • 41. Sebzeler ve yeşil yapraklılar  Daha çok çiğ tüketilmelidir (salata tarzında).  Koyu yeşil yapraklılar K vitamini, kalsiyum ve magnezyumdan zengindir (kemik erimesinin önlenmesi!) ve ayrıca omega-3 yağ asidi içerir.  Doğal yetiştikleri için yabani otlar (ebegümeci, kuzukulağı, ısırgan otu, semizotu vb) mükemmeldir.
  • 42. Semiz otu sebzeler içinde en önemli omega-3 kaynağıdır. Patates yüksek şeker içerdiğinden yenilmemelidir. Kızartması ise hiç yenilmemelidir. Turp, havuç ve patlıcan da şeker içeriği yüksek olduğu için aşırı tüketilmemeli.
  • 43. Meyveler Kayısı, üzüm, muz, gibi şeker içeriği yüksek meyveler sınırlı yenmeli. Çilek, yaban mersini, kızılcık gibi meyveler çok yüksek antioksidan etkilere sahip.
  • 44. Baklagiller  Nohut, fasulye, mercimek, bezelye, börülce vb haftada 2-3 kereden fazla yenmemelidir. 12 saatte bir suyu değiştirilmek üzere 48 saat suda bekletilmeli, ve ağır ateşte (mümkünse güveçte) pişirilmeli.
  • 45. Soya  Söylendiği gibi sağlıklı bir yiyecek değildir.  Tiroid hormonu sentezini bozar.  Erken ergenlik belirtileri, kısırlık ve adet düzensizliklerine yol açabilir.  Alerjilere neden olabilir.  Çok az yenilmeli, hatta hiç yenilmemelidir. Az miktarda fermante soya ürünleri yenilebilir.
  • 46. Kabuklu kuruyemişler Ceviz, fındık, fıstık, badem Lif ve minerallerden zengindir. Ceviz omega-3 de içerir. Günde 1-2 avuç (50-100 gram kadar) oldukça yararlı. Kuruyemişler aşırı yenilmedikçe şişmanlatmaz. Çiğ ve az tuzlu olanı tercih edilmeli.
  • 47. Yağlar  Margarin: Kimyasal bir ürün olup insan vücudunu yozlaştırır. Kesinlikle yasak!  Tohumlu sıvı yağlar (ay çiçek yağı, pamuk yağı, mısırözü yağı, soya vb): Kullanılmamalı ya da çok az kullanılmalı.
  • 48. Balıkyağı  Hayat iksiri! Büyük ölçüde omega-3 yağ asidi içeriyor.  Bebeğinden, hamilesinden, gencine ve yaşlısına kadar herkes kullanmalı.  Günde 1-2 kapsül (0.5-1 gr). Balıkyağı şişmanlatmaz.  Yaz-kış kullanılabilir.  Morina karaciğeri yağı D vitamini içerdiğinden yazın kullanılmamalı.
  • 49. Keten tohumu Balık yağından sonra ikinci önemli omega-3 kaynağı. Önce hafifçe kavurun ve kahve değirmeninde öğüttükten sonra günde 2-3 tatlı kaşığı yemeklere, yoğurda veya salatalara serpin.
  • 50. Pişirme şekli Yemekler kendi suyunda ağır ağır pişirilmeli; geleneksel yöntemler (buğulama, buharda pişirme) yanında turbo fırınlar da kullanılabilir. Böylece besin öğeleri fazla zarar görmez. Hızlı pişirme yöntemleri (mikrodalga gibi) besin kayıplarına yol açar; ayrıca kanserojen olabilirler.
  • 51. Pişirme kapları Daha çok toprak (güveç), cam ya da bakır kapları tercih edin. Teflon ve alüminyum kesinlikle kullanılmamalıdır.
  • 52. Kızartma ızgara-kanser  41,836 kişi üzerinde yapılan Iowa Kadın Sağlığı Çalışması’nda fazla ızgara ya da fazla kızartma yiyenlerdeki meme kanseri riski az pişmiş et yiyenlere göre 4.6 kat daha fazladır.  Yiyeceklerin yüksek ısılarda muamele görmesi gen mütasyonuna neden olan heterosiklik aminlerin oluşmasına yol açar.  Heterosiklik aminler ile prostat, göğüs, kalın bağırsak, yemek borusu, akciğer, karaciğer ve diğer kanserler arasında ilişki saptanmıştır Zheng W, Gustafson DR, Sinha R, et al. Well-done meat intake and the risk of breast cancer. J Natl Cancer Inst. 1998 ;90(22):1724-9. Madrigal-Bujaidar E, Velazquez-Guadarrama N, Diaz-Barriga S. Inhibitory effect of chlorophyllin on the frequency of sister chromatid exchanges produced by benzo[a]pyrene in vivo. Mutat Res. 1997;388(1):79-83. Terry PD, Lagergren J, Wolk A, et al. Dietary intake of heterocyclic amines and cancers of the esophagus and gastric cardia. Cancer Epidemiol Biomarkers Prev. 2003;12(9):940-4. Turesky RJ. Heterocyclic aromatic amine metabolism, DNA adduct formation, mutagenesis, and carcinogenesis. Drug Metab Rev. 2002;34(3):625-50.
  • 53. Kızartmalar Vücut hücrelerini paslandırdığı için zararlı. İllaki yenilecekse tereyağı, zeytinyağı, veya fındık yağı ile yapılmalı. Kızartmaların zararlı etkilerini azaltmak istiyorsanız yanında sarımsaklı yoğurt ve yeşillik yiyin.
  • 54. Turşu/sirke Turşular: Oldukça yararlı (probiyotik). Tuzunu azaltın (turşu kurarken tuz yerine limon tuzu, askorbik asit ya da sirke kullanın). Sirke (özellikle halis üzüm sirkesi), nar ekşisi ve şalgam suyu çok yararlı.
  • 55. Tuz/Baharat  Yiyeceklerin içinde doğal olarak bulunan tuz vücudumuzun ihtiyacını karşılar.  Tencere yemekleri içine az miktarda tuz katılabilir.  Yemeklerin ve salataların üzerine tuz serpmeyin.  Az tuz sizi halsiz bırakıyorsa tuzu biraz artırın.  Baharatlar: İçerdikleri vitamin, mineraller ve antioksidanlar açısından açısından oldukça yararlıdır.
  • 56. İçecek/ Meşrubat  Meşrubat: Gazlı meşrubatın her türlüsü yasak.  Evde yapılan taze meyve suyu (posası ile birlikte) içilebilir.  Meşrubat olarak ayran, kefir, boza veya şalgam suyu için.
  • 57. Enerji içecekleri Başlangıçta reaksiyon hızını biraz artırırsa da daha sonra bu fark da ortadan kalkar. Diğer özellikler üzerine belirgin bir etkisi yoktur. Şeker içeriğinin yüksek olması uzun vadede insülin direnci ve buna bağlı hastalıkları artırır. Enerji içeceklerini içmeden önce enerjinizin niçin azaldığını araştırın!!!
  • 58. Çay/kahve  Hepsi çok yararlı. Şekersiz içilecek!  5-10 dakika demlendikten sonra hemen içilmeli. Bekledikçe antioksidan değeri azalır.  Makine çayları içilmemeli. Sarkıtma çay tercih edilmemeli  Yeşil çay: Diğer çaylara büyük üstünlüğü yok.  Kahve-neskahve-kapuçino: Büyük ölçüde yasak; Arada bir içilebilir  Türk kahvesi: Arada bir içilebilir.
  • 59. Metal zımbalı poşet çaylar  Dünya zımba telli poşet çayları terk etmesine rağmen (zımba yerine poşete, ip, doğal yapıştırıcı ya da dikiş ile tutturuluyor) Türkiye’de hâlâ metal zımbalı poşet çayları satılıyor.  Metal zımbalı poşet çay, sıcak suyun içine girdiğinde ve uzun süre bekletildiğinde, çay poşetindeki metal çözünüyor. Bu da vücutta metal birikimine yol açıyor.  Vücutta biriken ağır metal iyonları karaciğer, beyin, akciğerde çeşitli sorunlara ve kansere neden oluyor. Radyokimyager Dr. Memduh Sami Taner. Evdeki kimyasal silahlar:Poşet çay ve damacana 07.01.2007 Vatan-Pazar
  • 60. Plastik bardaklar  Maliyeti düşürmek ve daha çok kâr elde edebilmek için üretilen “çok ince” plastik bardak ve tabaklar 70-90 derece sıcaklığındaki sıvılar içine konduğunda tehlike yaratır.  Sıcak sıvı, plastik malzemeyi eritir. Toksik maddeler ilk önce sıvıya sonra ağız yoluyla vücuda geçer ve kansere yol açar.  Kağıt bardaklar için toksinlerin sıcak suya geçme ihtimali düşüktür.  Özellikle ABD, İngiltere ve Avrupa Birliği’nde yaygın olarak plastik bardak yerine kağıt bardak kullanılıyor.
  • 61. Alüminyum folyo-streç film/kanser Alüminyum folyo ve streç film bazı maddelerle bir araya geldiğinde reaksiyona geçip çözünür. Özellikle uzun süre alüminyum folyoda kalan sıcak, sulu, asitli yiyecekler aşınmaya neden olabilir. Bu malzemelerin sürekli kullanımı halinde ise Alzheimer ve kanser gibi birçok ciddi sağlık sorununa neden olabilir.
  • 62. Nitrit-Monosodyum Glutamat (MSG) Salam ve sosisin içinde kullanılan Sodyum nitrit daha pembe görünmesini sağlıyor ama kansere sebep oluyor. MSG daha lezzetliymiş gibi gösteriyor ama sinir sistemimizi tahrip ediyor. Endüstri üretimi sucuklar, hamburgerler, pizzalarda kullanılan şarküteri ürünleri, hazır yemekler sodyum nitrit içerebilir.
  • 63. Yemek yeme sıklığı Diyet başlangıcında, kan şekeri düşebileceği için daha sık yemeli. 1-2 hafta içinde insülininiz terbiye olur ve günde 3 öğün yemek (çocuklar için 4-5 öğün) yeterli olur. Lokmaları iyice çiğneyin!
  • 64. Öğün miktarları Sabah kahvaltılarını kuvvetli yapın; akşam yemeği hafif olsun. Yemek miktarlarını şöyle bölümleyin; Sabah :(3), öğle:(2), akşam: (1) ya da Sabah (2), kuşluk (1), öğle(1), ikindi (1), akşam:(1). 19.00-20.00’den sonra mümkünse yemek yemeyin.
  • 66. Taş devri diyeti piramidi
  • 67. Güncel taş devri diyeti Yiyin (doyuncaya kadar)  Et  Balık, tavuk  Zeytinyağı  Yumurta  Meyveler (az şekerli)  Sebzeler  Kabuklu kuru yemişler  Süt ürünleri, kefir Tüketmeyin  Tahıllar ve unlu gıdalar  Şeker, tatlılar, meşrubat  Patates Az yiyin  Baklagiller  Süt  Meyveler (çok şekerli)
  • 68. Hareket Günde en az yarım saat hızlı yürüyüş yapılmalı ya da yavaş koşulmalı ve merdivenler çift çift çıkılmalı. Günde en az 3-5 dakika kültür fizik hareketleri yapılmalı (özellikle bel ve boyun kaslarını çalıştırın). Yorgun düşüren hareketlerden kaçınılmalı. Egzersiz ağırlığı tedricen artırılmalı. Hedefinizi iyi seçin. Birkaç dakikada olsa her gün yapabileceğiniz egzersizleri yapın.
  • 69. Uyku  Mümkünse 22.00’den önce yatın. Ayağınızı sıcak tutun.  5 saatten az 9 saatten fazla uyumayın.  Yeterli süre uyumanıza rağmen yorgun kalkıyorsanız nedenini araştırın.  Uykudan 1-2 saat önce televizyon izlemeyi bırakın.  Taş devri diyetini uyguladıktan en çok bir hafta sonra yorgunluğunuz kalkar. Daha erken uyanırsınız.
  • 70. Güneşlenme  Güneşli havalarda en az yarım saat (gözlüksüz olarak) güneşe maruz kalınmalı (kışın tercihen 11.00-13.00 arası).  Güneş ışınları daha rahat uyumanızı sağlar, depresyonu azaltır ve D vitamini sentezini artırır.  D vitamini kemik hastalıklarına, romatizmal hastalıklara, kansere (deri kanseri dahil!) ve çeşitli müzmin hastalıklara karşı koruyucudur.  Yazın mayo ile güneşlenirken başlangıçta güneşte fazla kalmayın (özellikle 11.00-13.00 arası).  Dengeli şekilde yanın, haşlanmayın!!.
  • 71. S ezer S A RIÖZ İngilizce Öğretmeni| Serbest Çevirmen www.sezersarioz.com sezer@sezersarioz.com sezersarioz sezer.sarioz.5