Duurzame KansBestaande Kantoren                                                        The village office, Houten - showro...
Inhoud    1. Inleiding         integrale werkmethodiek         motivatie    2. Duurzame Kans         voorbeelden    3. Ver...
1. Inleidingintegrale werkmethodiekVoor u ligt de verkorte versie van het werkboek      commerciële haalbaarheid en marktc...
1. Inleiding    motivatie    De vraag naar duurzame gebouwen zal de                Voor vastgoedbeleggers is het verduurza...
2. Duurzame KansvoorbeeldenGouda, Goudse Poort, Kamperingweg - Inbo                      € 250-500/m 2Samas, Houten - Inbo...
Bouwfonds Delft                                                                 vernieuwing    Multivastgoed, Gouda - Inbo...
Aan de hand van referenties kunnen we                                                samen met u de ambitie bepalen voor u...
3. Verkenning    leeftijd gebouw         historisch - 1900             premodern - 1920   bedrijven/kantoren - 19408   Duu...
In dit hoofdstuk wordt op basis van                              gebouwkenmerken en gegevens gekeken                      ...
3. Verkenning     commerciële criteria     LOCATIE                                                                      1 ...
Op basis van commerciële criteria en                                                             gebouwkenmerken bekijken ...
3. Verkenning     basisgegevens gebouw     Locatie     Leegstandspercentage omgeving                                  %   ...
3. Verkenning                                                     De basisgegevens van het gebouw worden                  ...
4. Ambitie     verlaging energiekosten     energiekostenniveau                                                  EL        ...
4. Ambitie                          Een duurzaamheidsslag moet ook in de                                    energie- en ex...
4. Ambitie      BREEAMinvestering                                                                                         ...
In de globale toets wordt de                                                                duurzaamheidsambitie betreffen...
5. Methodiek     doelen kiezen                         maatschappelijk                         uitstraling                ...
5. Methodiek                             Aan de hand van dit hoofdstuk worden                                         moge...
6. Resultaat     gekozen maatregelen                      maatschappelijk verantwoord ondernemen                          ...
Na het invullen van de lijst worden de                 kostenopbrengsten voor de gekozen                 maatregelen berek...
6. Resultaat     kostenoverzicht     Perspectief verhuurder     Gegevens                     aantal                prijs  ...
Vervolgens wordt op basis van de                                      verzamelde gegevens een kostenoverzicht             ...
7. Bijlagen     bron- en literatuurlijst     - www.agentschapnl.nl     - www.nibe.org     - www.ecofys.nl     - www.greenc...
8. Colofonbetrokken partijenDTZ Zadelhoff                         InboPostbus 19125                         Nassaukade 135...
www.dtz.nl     www.inbo.com     www.deerns.nl26   Duurzame Kans Bestaande Kantoren
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Duurzame Kans Werkboek

286 views

Published on

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
286
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
2
Actions
Shares
0
Downloads
3
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Duurzame Kans Werkboek

  1. 1. Duurzame KansBestaande Kantoren The village office, Houten - showroom & experience centre, transformatieWerkboek Duurzame Kans Bestaande Kantoren 1
  2. 2. Inhoud 1. Inleiding integrale werkmethodiek motivatie 2. Duurzame Kans voorbeelden 3. Verkenning leeftijd gebouw commerciële criteria gebouwkenmerken basisgegevens gebouw budgettaire ambitie 4. Ambitie verlaging energiekosten exploitatie energielabel Greencalc BREEAM 5. Methodiek doelen kiezen mogelijke maatregelen 6. Resultaat gekozen maatregelen kostenoverzicht 7. Bijlagen begrippenlijst bron- en literatuurlijst 8. Colofon De lichtgedrukte onderdelen worden in het uitgebreide werkboek behandeld.2 Duurzame Kans Bestaande Kantoren
  3. 3. 1. Inleidingintegrale werkmethodiekVoor u ligt de verkorte versie van het werkboek commerciële haalbaarheid en marktconformiteit,“Duurzame Kans Bestaande Kantoren”, alsmede de kosten en opbrengsten van hetsamengesteld om u eenvoudig de mogelijkheden betreffende kantoorgebouw komen hierin aan bod.tot renovatie en verduurzaming van de door u Deze werkmethodiek kan zowel vanuit hetgekozen kantoorgebouwen te laten zien. perspectief van de eigenaar als de gebruiker toegepast worden en is daarmee tevens een nuttigEr is een toenemende behoefte aan duurzame communicatiemiddel om een reële verdelingkantoorgebouwen. Duurzaamheid blijkt in de van kosten en opbrengsten tussen eigenaarmarkt echter verschillende invullingen te hebben, en gebruiker te bepalen. Ook in gemeentelijkevariërend van energiebesparing en CO2 reductie stimuleringsprogramma’s, gebiedscans enof het milieuvriendelijk gebruik van materialen portefeuillebeheer kan de methodiek een rolen water tot het beperken van mobiliteit, afval en spelen.onnodig gebruik van landschap. Dit hangt samenmet de methodiek die wordt toegepast om de De methodiek bestaat uit vier stappen:duurzaamheid te beoordelen, bijvoorbeeld een 1) Verkenning van de geschiktheid van locatie enEnergielabel, Greencalc of de meest uitgebreide gebouw.methode BREEAM (NL). De overheid stuurt vooral 2) Vaststelling ambitieniveau van de huurder en/ofop CO2-reductie op basis van energiebesparing eigenaar.door sturing op energielabels. Nederlandse 3) Vertaling naar concrete doelen en maatregelen.vastgoedbeleggers (IVBN) benadrukken het belang Deze zijn direct gekoppeld aan meetbarevan een bredere scope, omdat anders de nadruk duurzaamheidslabels zoals het energielabel,op nieuwbouw slechts leidt tot verdergaande Greencalc-scores of BREEAM (NL).leegstand, die in 2009 al 6,7 miljoen m2 bedroeg. 4) Raming van de kosten van de maatregelen, evenals de besparingen op de exploitatiekosten.DTZ Zadelhoff, Inbo en Deerns hebben gezamenlijk Zodoende kan inzicht worden verschaft in deeen integrale methodiek ontwikkeld, waarmee de kosten en baten verdeling tussen eigenaar enmogelijkheid van verduurzaming van bestaande gebruiker.kantoren kan worden onderzocht. In een Tot slot wordt het ambitieniveau in samenhang metdoelgericht traject wordt in een aantal stappen de maatregelen in beeld gebracht als wervendeeen vertaalslag gemaakt van uw ambitieniveau. Duurzame Kans.Verduurzaming, branding en uitstraling, de Duurzame Kans Bestaande Kantoren 3
  4. 4. 1. Inleiding motivatie De vraag naar duurzame gebouwen zal de Voor vastgoedbeleggers is het verduurzamen komende jaren toenemen door beleid van de van bestaande kantoren interessant. Zij voegen overheid en toenemende maatschappelijke daarmee kantoren toe aan het duurzame verantwoordelijkheid bij gebruikers van kantoren marktsegment waar schaarste heerst. Het en vastgoedbeleggers. De overheid neemt voorkomt dat gebouwen alleen op prijs moeten maatregelen die direct invloed hebben op de concurreren om te vermijden dat ze leeg komen te markt: de EPC aanscherping in het Bouwbesluit, staan. het verplicht stellen van Energielabels bij transacties, duurzaam inkoopbeleid ten aanzien Om deze ontwikkeling mogelijk te maken moeten van adviesdiensten, groene belastingmaatregelen een aantal weerstanden overwonnen worden om en subsidies. Kantoorgebruikers willen marktpartijen bij elkaar te brengen. Hiervoor is de in toenemende mate aantonen dat zij integrale methodiek ”Duurzame Kans Bestaande maatschappelijk verantwoord opereren, met Kantoren” ontwikkeld, waarbij niet alleen naar name multinationals en grotere bedrijven. de technische aspecten van duurzaamheid wordt Vastgoedbeleggers hebben om twee redenen gekeken, maar ook naar de marktomstandigheden, behoefte aan duurzame gebouwen: enerzijds om te de verdeling van kosten tussen huurder en voldoen aan de behoefte van hun aandeelhouders, verhuurder en de architectonische mogelijkheden anderzijds omdat duurzame gebouwen naar om het gebouw toekomstwaarde te geven. Deze verwachting minder risico op leegstand zullen aanpak zal er toe leiden dat meer marktpartijen geven op langere termijn. initiatief nemen om bestaande gebouwen te verduurzamen. Dit zal leiden tot een tekort aan duurzame gebouwen, aangezien de nieuwbouwproductie Als initiators van dit werkboek zien wij in de te beperkt is om in de verwachte behoefte te ontwikkelde methodiek een hoger doel dan alleen voorzien, zeker in de huidige economische situatie. het herpositioneren van bestaande kantoren: het Nieuwbouw vormt voor veel financiers een te op een duurzaam niveau nadenken over onze risicovolle investering. Het verduurzamen van schaarse leefruimte als geheel en het daarbij op bestaande gebouwen is een oplossing, omdat een gebalanceerde wijze benutten van beschikbare dit veelal met lagere investeringen realiseerbaar resources, kwaliteiten en kansen. is. De overheid stimuleert dit door middel van subsidieregelingen.4 Duurzame Kans Bestaande Kantoren
  5. 5. 2. Duurzame KansvoorbeeldenGouda, Goudse Poort, Kamperingweg - Inbo € 250-500/m 2Samas, Houten - Inbo € 250-500/m 2Den Haag, Patrimonium - Inbo voorzetgevel Duurzame Kans Bestaande Kantoren 5
  6. 6. Bouwfonds Delft vernieuwing Multivastgoed, Gouda - Inbo vernieuwing en uitbreiding doorsnede 40 m Leidschendam, Damsigt - Inbo transformatie naar wonen Leidschendam, Damsigt Inbo P06971 24 februari 20096 Duurzame Kans Bestaande Kantoren
  7. 7. Aan de hand van referenties kunnen we samen met u de ambitie bepalen voor uw project of portefeuille. Van een bescheiden ingreep tot vergaande vernieuwing.Central Post, Rotterdam - Claus en Kaan € 550 - 800/m2Rijkswaterstaat, Westraven, Utrecht - Cepezed nieuwbouw +Ministerie van Financiën, Den Haag - Meyer en van Schooten nieuwbouw + Duurzame Kans Bestaande Kantoren 7
  8. 8. 3. Verkenning leeftijd gebouw historisch - 1900 premodern - 1920 bedrijven/kantoren - 19408 Duurzame Kans Bestaande Kantoren
  9. 9. In dit hoofdstuk wordt op basis van gebouwkenmerken en gegevens gekeken hoe kansrijk een verduurzaming van het betreffende gebouw is. Veelal lijken gebouwen uit de periode 1960 tot 1995 het meest geschikt voor een ingrijpende renovatie. Juist deze kantoren zijn minder geschikt voor transformatie tot andere functie. Ook zijn bij deze gebouwen vaak de installaties al afgeschreven.modern - 1960 postmodern - 1980 all inclusieve milieus - 2000 Duurzame Kans Bestaande Kantoren 9
  10. 10. 3. Verkenning commerciële criteria LOCATIE 1 2 3 4 5 Parkeernorm 1 Geen parkeerplaatsen 2 ≤ 1:250 m2 BVO 3 ≥ 1:250 ≤ 1:125 m2 BVO 4 ≥ 1:125 ≤ 1:50 m2 BVO 5 ≥ 1:50 m2 BVO 1 2 3 4 5 Type Locatie 1 Woonwijk 2 Bedrijventerrein 3 Kantorenwijk 4 Multifunctionele omgeving 5 Binnenstad Bereikbaarheid 1 2 3 4 5 Afstand tot eerste snelwegafrit 1 ≥ 10 km 2 ≥ 5 km ≤ 10 km 3 ≥ 2 km ≤ 5 km 4 ≥ 1 km ≤ 2 km 5 ≤ 1 km 1 2 3 4 5 Reistijd o.v. of lopen naar dichtstbijzijnde NS - Treinstation 1 ≥ 30 min 2 ≥ 20 min ≤ 30 min 3 ≥ 10 min ≤ 20 min 4 ≥ 5 min ≤ 10 min 5 ≤ 5 min10 Duurzame Kans Bestaande Kantoren
  11. 11. Op basis van commerciële criteria en gebouwkenmerken bekijken we samen met u mogelijke kansen voor het gebouw. Met name de locatie moet aantrekkelijk genoeg zijn om tot een Duurzame Kans voor het bestaande kantoor te kunnen komen. 1 2 3 4 5Omgeving1 Zeer beperkt aantal gevestigde organisaties2 Hoofdzakelijk plaatselijk opererende organisaties3 Plaatselijk en regionaal opererende organisaties4 Regionaal en landelijk opererende organisaties5 Landelijk en internationaal opererende organisaties 1 2 3 4 5Voorzieningen1 Geen2 < 10 winkels (buurtcentrum)3 > 10 winkels met minimaal 1 geldautomaat/bankvestiging (wijkcentrum)4 > 10 winkels plus restaurants (stadsdeelcentrum)5 > 10 winkels plus diverse restaurants (stadscentrum)Totaal ...De commerciële criteria zijn onder andere gebaseerd op REN en BREEAM criteria. Duurzame Kans Bestaande Kantoren 11
  12. 12. 3. Verkenning basisgegevens gebouw Locatie Leegstandspercentage omgeving % ... Bereikbaarheid (OV, auto, lopen, fiets) ... Algemeen Leegstandspercentage gebouw % ... Huidig huurniveau €/m2 ... Oppervlak VVO m2 ... BVO m2 ... Aantal parkeerplaatsen PP ... Architectuur Stijl ... Structuur Stramienen m ... Verdiepingshoogte (netto/bruto) m ... Ontsluiting intern Liften stuks ... Trappen aantal/unit ... Staat ontvangshal ... Gebouwtechniek Bouwjaar jaar ... Energieverbruik Electriciteit (3-jaarsgemiddelde in gebruik) kWh/jaar ... Energieverbruik Gas (3-jaarsgemiddelde in gebruik) m3/jaar ... Energielabel aanwezig Label ... Aanwezigheid tekeningen Verhuurtekeningen O Bouwkundige tekeningen O E-tekeningen + omschrijving O W-tekeningen + omschrijving O Digitale tekeningen O12 Duurzame Kans Bestaande Kantoren
  13. 13. 3. Verkenning De basisgegevens van het gebouw worden verzameld.budgettaire ambitie We kijken naar de investeringsambitie voor het betreffende gebouw om uiteindelijk tot een aanpak op maat te komen. € 250 /m2 } jaren ‘80 kantoren € 550 /m2 } jaren ‘60 kantoren € 800 /m2 € 1050 /m2 nieuwbouwniveauBedragen zijn bouw- en installatiekosten exclusief btw en bijkomende kosten. Voor bijkomende kosten (planvorming, leges, juridisch etc.)hanteren wij een percentage van ca. 25%.De budgettaire ambitie kan samen met de investeerder ingeschat worden. Ervaring toont aan dat de renovatie en transformatie van jaren‘80 kantoren tussen de € 250 en € 500 ligt. De renovatie van jaren ‘60 kantoren is met € 550 - 800 duurder. Bij uitzonderingen kunnen zelfsde kosten van nieuwbouw bereikt worden. Voor diverse maatregelen zijn overheidssubsidies te verkijgen. Duurzame Kans Bestaande Kantoren 13
  14. 14. 4. Ambitie verlaging energiekosten energiekostenniveau EL Electra Gas €/m2 €/m2 A++ 10 0,50 duurzaam niveau A+ 11 2 niveau bouwbesluit nieuwbouw A 12 3 B 14 5 C 15 6 D 16 7 E 17 8 F 18 9 huidig niveau G 19 10 EL - Energielabel Het energielabel is sinds 1 januari 2008 verplicht bij de nieuwbouw, verkoop of verhuur van gebouwen. De VROM-Inspectie heeft in 2008 en 2009 onderzoek gedaan naar het gebruik en de betrouwbaarheid van het energielabel bij woningen. Het energielabel geeft inzicht in de energieprestatie van een gebouw en levert informatie voor het verbeteren van de energiezuinigheid ervan. De invoering van het energielabel is een resultaat van een Europese richtlijn: de Energy Performance Building Directive (EPBD). Deze richtlijn heeft als doel het energiegebruik van gebouwen terug te dringen. Om een energielabel te verkrijgen, geeft de eigenaar van een woning of kantoorgebouw een gecertificeerd bureau opdracht het gebouw of de woning op energiezuinigheid te onderzoeken. Het bureau kent vervolgens een energielabel toe. Prijsniveau 1 januari 200914 Duurzame Kans Bestaande Kantoren
  15. 15. 4. Ambitie Een duurzaamheidsslag moet ook in de energie- en exploitatiekosten zichtbaarexploitatie worden. Kantoren uit de jaren ‘60 en ‘80 hebbenjaren ‘60 kantoor 30 € meestal een F of G label. Met onze /m2 benadering proberen we minimaal een B of C label te halen om het gebouw klaar te makenjaren ‘80 kantoor 25 € voor de toekomst. /m2huidige situatie 30 € /m2 bestaand gebouwna te streven 21 € /m2 verduurzaamd gebouw (C-label) 15 € /m2 verduurzaamd gebouw op nieuwbouw niveau bouwbesluit-eis (A-label) 10 € /m2 duurzaam niveau 0€ /m 2 energieneutraal (op eigen locatie opgelost) Duurzame Kans Bestaande Kantoren 15
  16. 16. 4. Ambitie BREEAMinvestering outstanding very good excellent good pass 0% 20% 40% 60% 80% 100% ambitie Management 12% Gezondheid 15% Energie 19% Transport 8% Water 6% Materialen 12,5% Afval 7,5% Landgebruik en ecologie 10% Vervuiling 10% Bij ieder gebouw dienen zowel de investering, de opbrengsten als wel de ambitie te worden bepaald. Zoals in het diagram af te lezen is, nemen de investeringen bij een hoge ambitie enorm toe, terwijl het behaalde effect relatief achter blijft; Qua investering-ambitie moeten hier verstandige afwegingen worden gemaakt. Het diagram kan er voor elk gebouw anders uit zien. 16 Duurzame Kans Bestaande Kantoren
  17. 17. In de globale toets wordt de duurzaamheidsambitie betreffendeBREEAM methode energielabel, Greencalc en / of BREEAM bepaald. Hier wordt gekeken naar mogelijke verhoging van de scores. De pagina’s van Energielabel en Greencalc zijn in deze verkorte versie niet opgenomen. gezondheid en welzijn interieur en exterieur kwesties (geluid, verlichting, luchtkwaliteit, ezv,) management energie Management beleid, locatie energiehuishouding en management, voorzieningen carbondioxide (CO2) landgebruik locatie en footprinttransport gebouwtransport gerelateerd CO2en locatie gerelateerde breeamfactoren vervuiling Lucht- en watervervuilingecologieecologische waarde,conservatie en verbeteringvan de locatie afval efficient materiaal gebruik water en afval management en verbruik en minimalisering efficiency materialen bouwmaterialen recycling en milieubelastingBREEAM (NL)BREEAM: BRE Environmental Assessment Method. BREEAM is een beoordelingsmethode om de milieubelasting vangebouwen te bepalen. Op basis van een standaard voor een duurzaam gebouw geeft het aan welk prestatieniveau een gebouwheeft. Het is ontwikkeld door het Centre for Sustainable Construction van het Britse BRE (Building Research Establishment)en wordt gebruikt om gebouwen te analyseren en te verbeteren, zowel voor het ontwerpen van nieuwe gebouwen als hetbeoordelen van bestaande gebouwen. BREEAM maakt gebruik van een kwalitatieve weging; als totaalscore krijgt een gebouween waardering als pass, good, very good, excellent of outstanding. Duurzame Kans Bestaande Kantoren 17
  18. 18. 5. Methodiek doelen kiezen maatschappelijk uitstraling welbevinden bruikbaarheid A labelscore B C D E F G € energiekosten Bij de doelen horen ruim 100 maatregelen. Deze zijn echter niet op ieder gebouw toepasbaar. Er moet goed geanalyseerd worden welke op het betreffende gebruik optimaal benut kunnen worden.18 Duurzame Kans Bestaande Kantoren
  19. 19. 5. Methodiek Aan de hand van dit hoofdstuk worden mogelijke maatregelen toegelicht.mogelijke maatregelen Alle maatregelen zijn in zes doelen ingedeeld: - maatschappelijk verantwoord ondernemen E-index Greencalc BREEAM - uitstraling / beleving verbeteren TVT - welbevinden / gezondheid bevorderenenergielabel en/of greencalc - - bruikbaarheid verbeterenscore en/of BREEAM verhogen - verhogen energielabel / Greencalc / BREEAM(aantoonbaar) - energierekening verlagen.gebouw: gezondheid Tot-nu toe bevat de lijst ruim honderd - + -O comfort verbeteren maatregelen. - + + -O binnenklimaat verbeteren 0 0 + -O natuurlijke ventilatie Aan ieder onderdeel worden - - + -O gebruiksvriendelijkheid terugverdientijden en vooral E-index, - - - -O luchtzuiverende planten Greencalc en/of BREAAM scores toegekend. - - + +O natuurlijke materialen gebruiken Tijdens een eerste verkenning met u wordtgebouw: management deze lijst doorlopen en worden passende 0/+ - + < 1 jaarO gebouwbeheer maatregelen geselecteerd. - + + -O organisatie systemen - - + -O periodiek onderhoud - - + -O prestatieborging + 0/+ + < 2 jaarO schakelklokken - - - -O automatische deurenenergie: warmte/ koeling ++ ++ + 3-20 jaarO verhogen isolatiewaarde + + 0/+ 5-10 jaarO wtw-lucht ++ ++ ++ 5-15 jaarO wko i.c.m. LTV en warmtepomp + 0/+ 0/+ 5-10 jaarO micro WKK (HRe ketel) - - - -O LTV (i.v.m. gevelaanpassing) + + + 5-10 jaarO warmtepomp - - - 5-10 jaarO betonkernactiveringwko - warmte-koude-opslagltv - laagtemperatuurverwarmingwkk - warmtekrachtkoppeling Duurzame Kans Bestaande Kantoren 19
  20. 20. 6. Resultaat gekozen maatregelen maatschappelijk verantwoord ondernemen - .... - .... - .... uitstraling / beleving verbeteren duurzaam - .... - .... - .... welbevinden / gezondheid bevorderen - .... - .... - .... bruikbaarheid verbeteren - .... - .... - .... A B verhogen energielabel / Greencalc / BREEAM C D E - .... F G - .... - .... € energierekening verlagen - .... - .... - ....20 Duurzame Kans Bestaande Kantoren
  21. 21. Na het invullen van de lijst worden de kostenopbrengsten voor de gekozen maatregelen berekend, voor zover mogelijk. Doel is een gefundeerde inschatting van de slagingskans van de duurzaamheidsslaghuidig nieuw kosten opbrengsten te geven. Deze wordt gerelateerd aan de / subsidie verwachte huurniveau’s en investering..... .... .... ........ .... .... ........ .... .... ........ .... .... ........ .... .... ........ .... .... ........ .... .... ........ .... .... ........ .... .... ........ .... .... ........ .... .... ........ .... .... ........ .... .... ........ .... .... ........ .... .... ........ .... .... ........ .... .... ........ .... .... ........ .... .... ........ .... .... ........ .... .... .... Duurzame Kans Bestaande Kantoren 21
  22. 22. 6. Resultaat kostenoverzicht Perspectief verhuurder Gegevens aantal prijs opp vvo 5000 € 150 € 750.000 index 1,02 parkeren 40 € 800 € 32.000 IRR 1,10 Jaarlijkse kosten en opbrengsten Onderhoud €8 € 40.000 Leegstand Huurwaarde € 782.000 Energie opslag Eenmalige kosten en opbrengsten Marktwaarde van het object v.o.n. Aankoopwaarde v.o.n. € 6.015.385 BAR 13% leeg Renovatie € 450 € 2.250.000 BAR 8% 5 jarig verhuurd Incentive € 782.000 BAR 7,5% 10 jarig verhuurd Duurzaamheid € 150 € 750.000 BAR 7,3% 15 jarig verhuurd Verkoopwaarde k.k. € 9.962.466 Een duurzaame investering levert de verhuurder een hogere restwaarde door de mogelijkheid om een deel van de incentive in duurzaamheid uit te keren. Het voordeel is een lager leegstandsrisico.22 Duurzame Kans Bestaande Kantoren
  23. 23. Vervolgens wordt op basis van de verzamelde gegevens een kostenoverzicht gemaakt. Deze maakt inzichtelijk wat de kosten en de financiële voordelen zijn van een duurzaamheidsslag. Zowel vanuit het perspectief van de verhuurder als van dePerspectief huurder huurder.Gegevens aantal prijsJaarlijkse kostenHuurlasten € 782.000-Servicekosten € 30 € 150.000-Energiekosten € 30 € 150.000-Eenmalige kosten/opbrengstenTerugbrengen oorspronkelijke staat € 40 € 200.000-Aanvullend investering duurzaamheid € 35 € 175.000-Interieurbouw € 500 € 2.500.000-Incentive € 782.000 Duurzame Kans Bestaande Kantoren 23
  24. 24. 7. Bijlagen bron- en literatuurlijst - www.agentschapnl.nl - www.nibe.org - www.ecofys.nl - www.greencalc.com - www.searchbv.nl - www.dgbc.nl - www.breeam.nl - www.vrom.nl - www.inbo.com - www.deerns.nl - www.dtz.nl24 Duurzame Kans Bestaande Kantoren
  25. 25. 8. Colofonbetrokken partijenDTZ Zadelhoff InboPostbus 19125 Nassaukade 13501 DC Utrecht Postbus 1100T 00 31 (0) 30 232 00 00 2280 CC RijswijkI www.dtz.nl T 00 31 (0) 70 399 57 77projectteam I www.inbo.comHerman van den Berg (hberg@dtz.nl) projectteamJan Pieter Klep (jklep@dtz.nl) jeroen.simons@inbo.com trude.devroomen@inbo.com arnold.homan@inbo.com angela.lott@inbo.comDeerns DTZ Zadelhoff, Inbo en Deerns zijn foundingFleminglaan 10 partners van de DGBC.2289 CP RijswijkT 00 31 88 374 00 00 www.duurzamekans.nlI www.deerns.nlprojectteamXavier Crolla (x.crolla@deerns.nl) datumPeter Buurman (p.buurman@deerns.nl) oktober 2010 Duurzame Kans Bestaande Kantoren 25
  26. 26. www.dtz.nl www.inbo.com www.deerns.nl26 Duurzame Kans Bestaande Kantoren

×