Opdracht 01: Almere serious eindpresentatie (met presenter notes)

246 views

Published on

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
246
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
57
Actions
Shares
0
Downloads
0
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Opdracht 01: Almere serious eindpresentatie (met presenter notes)

  1. 1. Achtergrond Het verhaal bij de dia: Als samenleving staan we voor een grote opgave: hoe zorgen we ervoor dat iedereen mee kan (blijven) doen en dat dat betaalbaar blijft? In de toekomst zullen mensen vaker aangesproken worden op wat ze zelf kunnen doen en op wat hun omgeving voor hen kan doen. Pas wanneer ondersteuning binnen het eigen sociale netwerk niet georganiseerd kan worden of wanneer de ondersteuning te complex is, komen er zorg- en welzijnsprofessionals in beeld. Onder deze visie ligt een financiële noodzaak. Het sociale domein is uit balans: • onder andere door de vergrijzing zal de vraag groeien, terwijl het budget krimpt. • we zijn in Nederland gewend geraakt aan een systeem waarin voor elke zorgvraag een aanbod is. Sommige vragen zijn ‘gemedicaliseerd’. Dat betekent dat er op relatief ‘lichte aandoeningen’ specialistische en dure zorg wordt ingezet. En, wij vinden met elkaar allemaal dat we recht hebben op zorg, we betalen immers heel veel premie en belasting. • Tot slot hebben we het ook heel ingewikkeld gemaakt, met meerdere stelsels met elk eigen regels en hulpverleners. Hierdoor wordt lang niet iedereen goed geholpen. • Gechargeerd: het is een beetje uit de hand gelopen met de verzorgingsstaat en we moeten deze ‘normaliseren’. Dat vraagt een simpele, slimme en samenhangende aanpak en een cultuuromslag: de Kanteling. Bij jou en mij, alle inwoners van Nederland. Bij de overheid. Bij hulpverleners. Bij hun bazen. De gemeente Almere is hier volop mee bezig.
  2. 2. MEEDOEN Het verhaal bij de dia: ‘Meedoen' is het motto van Almere. Steeds weer wordt gezocht naar de eigen kracht: de talenten en mogelijkheden van Almeerders. Ook wordt wordt aan Almeerders gevraagd om zich in te zetten voor de stad en de mensen in de buurt. Omdat Almere gelooft in de eigen kracht van haar inwoners en daar volop kansen voor ziet. De inzet van eigen kracht leidt er vaak toe dat mensen beter en duurzamer mee kunnen doen, met minder of minder zware professionele ondersteuning. Almere vervulde een pioniersrol op dit thema, toen zij al in 2007 begon met de ontwikkeling van de EigenKrachtWijzer (www.eigenkrachtwijzeralmere.nl) Het is niet alleen maar rozengeur en maneschijn. De Kanteling gaat gepaard met grote bezuinigingen door het Rijk, onder andere op de huishoudelijke hulp. Daarom heeft de gemeente Almere aan Serious Ambtenaar gevraagd om mee te denken over een creatieve oplossing om deze bezuiniging op te vangen.
  3. 3. Doelgroep  1:  WMO Het verhaal bij de dia: Mensen kunnen nu een beroep doen op de WMO voor hulpmiddelen, vervoer en huishoudelijke hulp. Als gevolg van de transitie AWBZ en de transitie Jeugdzorg kunnen mensen straks voor veel meer ondersteuningsvragen een beroep doen op de WMO. Maar de budgetten hiervoor zullen krimpen. De ABWZ-gelden komen met een flinke korting over en het Rijk wil 40% bezuinigen op de middelen voor de huishoudelijke hulp. In het verlengde van haar visie op meedoen én de krimpende budgetten, heeft de gemeente Almere een WMO - visie geformuleerd waarin steeds meer wordt gezocht wordt naar collectieve voorzieningen voor algemeen gebruik die voorliggend zijn op individuele voorzieningen. Bijvoorbeeld een collectieve uitleen voor scootmobielen, zodat veel minder mensen een aanvraag bij de gemeente doen voor een individuele scootmobiel. Hierbij kan ook gedacht worden aan het collectief organiseren van alle eenvoudige huishoudelijke hulp, bijvoorbeeld in servicediensten waarvan mensen zelf lid kunnen worden. De toekomstige rijksbezuinigingen op de huishoudelijke hulp stellen Almere voor een uitdaging: de eigen bijdrage die wordt gevraagd kan niet iedereen betalen. Almere zoekt naar creatieve manieren om deze bezuiniging waar mogelijk op te vangen en denkt daarbij aan een andere groep inwoners die ook een vraag aan de gemeente stellen: uitkeringsgerchtigden.
  4. 4. Doelgroep  2:  WWB Het verhaal bij de dia: Vanuit de gedachte dat je mensen beter zou kunnen helpen door zaken slim te combineren, kijkt Almere ook naar een andere groep inwoners die een beroep doet op de gemeente: mensen die in de WWB zitten. De gemeente Almere vraagt zich af of mensen die afhankelijk zijn van een bijstandsuitkering zich in zouden kunnen zetten voor ondersteuningstaken op het gebied van zorg. Er is een grote groep uitkeringsgerechtigden met een grote afstand tot de arbeidsmarkt. Het is onwaarschijnlijk dat zij op korte termijn uitkeringsonafhankelijk worden. Desalniettemin heeft deze groep vaak wel potentie om hun talenten en capaciteiten in te zetten in de maatschappij, mits er goede begeleiding is en/of een beperking in uren. In Almere wordt hiermee geëxperimenteerd binnen het project “WWB meets WMO”. Deze ontwikkeling roept de vraag op aan welke voorwaarden deze ondersteuning moet voldoen. Het gaat immers om een kwetsbare groep mensen die ondersteuning biedt aan een andere kwetsbare groep mensen (de volgende twee dia’s illustreren dit punt).
  5. 5. Ik  heb  hulp  nodig   om  ac7ef  te  kunnen  blijven Wilma  Mobach,  67  jaar Het verhaal bij de dia: In 2011 is door de gemeente Almere gestart met de planvorming rond een pilot waarin WWB’ers ingezet worden om ondersteuning aan huis vorm te geven. Doel van deze pilot was om mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt de kans te geven actief te worden door lichte vormen van ondersteuning te laten bieden. Ondersteuning die vaak niet door professionals kan of zou moeten worden (visie eigen kracht!) geboden. Denk bijvoorbeeld aan wandelen of voorlezen. Belangrijk, want uit onderzoek blijkt dat 95% van de ouderen die een beroep doen op de WMO eenzaam zijn. Eenzaamheid op zich is als erg genoeg, maar leidt vaak ook tot een groter beroep op (thuis)zorg.
  6. 6. Ik  heb  geen  werk   maar  wil  weer   wat  doen Koos  Travaille,  43  jaar Het verhaal bij de dia Bij de doelgroep van de WWB draait het ook het vergroten van de eigen kracht: veel langdurig uitkeringsgerechtigden hebben een grote afstand tot de arbeidsmarkt en lopen het risico hierdoor aan de zijlijn van de maatschappij te komen te staan. Door de pilot “WWB meets WMO” kunnen zij hun steentje bijdragen en hun capaciteiten inzetten voor een medeburger. Nu kijkt de gemeente Almere breder: kunnen WWB-ers ook huishoudelijke hulp bieden, iets dat nu door betaalde professionals wordt gedaan?
  7. 7. Opdracht Opdracht: “Onderzoek  aan  welke  voorwaarden  hulp  bij   het  huishouden  als  voorliggende  voorziening   door  burgers  met  een  bijstandsuitkering  moet   voldoen.” Maak  hierbij  gebruik  van  de   ervaringen  die  op  dit  terrein  in   Almere  al  zijn  opgedaan Het verhaal bij de dia De opdracht luidt: onderzoek aan welke voorwaarden hulp bij het huishouden als voorliggende voorziening door burgers met een bijstandsuitkering moet voldoen. Maak hierbij gebruik van de ervaringen die op dit terrein in Almere al zijn opgedaan.
  8. 8. Onder  welke   voorwaarden? Geen verhaal bij de dia. WWB   meets   WMO Onder  welke   voorwaarden?
  9. 9. Vraag  om  HH • Heb  je  huishoudelijke  hulp  (HH)  nodig?   Zo  nee • Kun  je  het  zelf  betalen? • Kun  je  het  zelf  regelen  in  je  netwerk? Gemeente  ondersteunt • Ondersteuning  om  het  in  je  netwerk  te  organiseren • HH  door  thuiszorgaanbieders Het verhaal bij de dia. Als de plannen van het Rijk door gaan, wordt huishoudelijke hulp een maatwerkvoorziening. Dat betekent dat mensen alleen huishoudelijke ondersteuning krijgen als ze het níet zelf kunnen betalen en/of níet zelf kunnen regelen in hun netwerk. Deze mensen zijn aangewezen op aanbod van de gemeente. 1. Dat aanbod van de gemeente kan bestaan uit: Ondersteuning om het samen met jouw netwerk te regelen 2. Ondersteuning in de vorm van huishoudelijke hulp door een professionele kracht van een thuiszorgaanbieder 3. Ondersteuning in de vorm van huishoudelijke hulp door een wwb-er, al dan niet onder supervisie van een thuiszorgaanbieder We hebben het vandaag in het vervolg van deze presentatie over scenario 3: ondersteuning in de vorm van huishoudelijke hulp door een wwb-er.
  10. 10. Wmo-­‐er Wwb-­‐er    WMO-­‐er inwoners MATCH          WWB-­‐er Poli7ek Het verhaal bij de dia: Ondersteuning in de vorm van huishoudelijke hulp door een thuiszorgaanbieder roept allerlei dilemma’s op. Dit betekent dat je het alleen kan laten slagen, als je het onderwerp bespreekbaar maakt en werkt aan draagvlak bij de inwoners van Almere, in het bijzonder de WMO-ers en de WWB-ers. Maar ook bij de politiek en de professionele ondersteuners. Op deze dilemma’s komen we later terug. Overigens zijn er ambassadeurs te vinden. Zo zei de participatie-adviseur van Servicepunt Z over het idee om bijstandsgerechtigden HH te laten doen: "Ik zou het geweldig vinden, zo blijven ook deze mensen in een ritme en houden ze structuur. En voelen ze zich hopelijk ook beter doordat ze wat voor een ander kunnen gaan doen."
  11. 11. Voorwaarden  vragers  1 • Vragers die zelf regie kunnen voeren op het huishouden • Zowel  vragers  die  kortdurend  als   langdurig  een  beroep  doen  op   huishoudelijke  ondersteuning • ConJnuïteit  is  belangrijk  (vast   gezicht) Het verhaal bij de dia: WWB-ers zijn niet inzetbaar voor elke type WMO hulpvraag. Vanwege de kwetsbarheid van veel WMO-ers is het belangrijk goed zicht te hebben op het type klanten waar WWB-ers inzetbaar zijn. Belangrijk is dat de hulpvrager zelf de regie over het huishouden kan voeren. Als dit niet het geval is, is waarschijnlijk professionele hulp nodig. WWB-ers zijn in principe zowel inzetbaar bij mensen met een kortdurende of langdurige hulpvraag. Vooral bij mensen met een langdurige hulpvraag wordt veel waarde gehecht aan een vast persoon die over de vloer komt. Goede matching is hierbij cruciaal. Bijvoorbeeld iemand met een langdurige hulpvraag matchen aan ieman die waarschijnlijk langdurig in de WWB zit.
  12. 12. • • • • • • • Taal beheersen Empathisch vermogen Weten wat schoonmaken is Eigen problemen onder controle hebben Afspraken na kunnen komen Bij de participatie-adviseur aan de bel trekken Er voor kiezen/interesse in activiteit hebben • Idealiter: ook mensen kunnen stimuleren om lichte werkzaamheden weer zelf te gaan doen (eigen kracht) Voorwaarden  WWB’ers   Het verhaal bij de dia: Niet alle WWB-ers zijn inzetbaar voor WMO-taken. Het is belangrijk dat de WWB-er: • de taal van spreekt van de WMO-er waar hij of zij over de vloer komt (hoeft niet per sé Nederlands te zijn) zich in kan leven in de (eigenaardigheden van de) WMO-er • WMO-er niet opzadelen met eventuele eigen problemen, deze onder controle hebben • • weet wat schoonmaken is = vaardigheden, hygiëne-eisen snappen afspraken na kan komen = aanwezig zijn, op tijd komen • bij de participatie-adviseur aan de bel trekt, als hij vermoedt dat de WMO-er (andere) problemen heeft = op heel basaal niveau signaleren en daarna iemand inschakelen die dat verder onderzoekt in het ideale geval: mensen kan kunnen stimuleren om lichte werkzaamheden weer zelf te doen = stimuleren eigen kracht WMO-er. In samenspraak met bv zijn of haar jobcoach. • •
  13. 13. -Verwachting dat de onderkant van de wwb-groep niet inzetbaar is voor HH -Trede 2-4 waarschijnlijk inzetbaar -Combineer slim: koppel iemand die kortdurend werkloos is aan iemand met aan kortdurende ondersteuningsvraag Welke  WWB’ers   Het verhaal bij de dia: Welke WWB-ers zouden huishoudelijke ondersteuning kunnen bieden? • • We verwachten dat de onderkant van de WWB-groep zelf te veel problemen heeft en daardoor niet inzetbaar is voor HH (zie ook de vorige dia met de voorwaarden. Daarom focus op trede 2-4. • Aandachtspunt: Bij de start van de pilot WWB meets WMO werd gedacht dat er veel WWB kandidaten hadden. In de praktijk was de ‘geschikte’ groep grotendeels al op een andere manier al in voorzien (ze deden al vrijwilligerswerk of ze waren al betrokken bij projecten). Belangrijk goed zicht te hebben op het WWB bestand en de potentiële inzetbaarheid van mensen. • Denk ook aan slimme combinaties: mensen die kortdurend werkloos zijn kunnen ondersteuning bieden aan mensen die kortdurend een beroep moeten doen op huishoudelijke ondersteuning. Bijvoorbeeld mensen die na een operatie een paar weken niet zelf het huishouden kunnen doen
  14. 14. Match op basis van goed inzicht in de vraag en de mogelijke oplossingen. Dit vraagt om goede ‘matchers’ Competenties ‘matchers’ • competenties van de Kanteling WMO: gesprekstechnieken vanuit eigen-kracht-gedachte / keukentafel (maak gebruik van ervaringen Servicepunt Z) • verbindingen kunnen leggen met ander (vrijwillig) aanbod • goed zicht op sociale kaart • oog hebben voor de ‘klik’ tussen WWB-er en WMO-er • Out of the box denkers • Kennen doelgroepen WMO en WWB • HBO-niveau Mogelijke ‘matchers’: participatieadviseur WMO en WWB adviseur Zoek de beste mensen voor deze job! Matching   Het verhaal bij de dia: Bij de match is het belangrijk dat de ‘matcher’ heel goed in kaart brengt wat de vraag is en welke oplossingen er zijn. Dit vraag specifieke competenties. •Bij Servicepunt Z hebben ze geinvesteerd in de competenties van de participatieadviseurs, zodat zij goed in staat zijn een keukentafelgesprek te voeren. Maak gebruik van deze ervaring! Zo vertelde een participatieadviseur ons, dat als je dit gesprek goed voert, mensen vaak positief staan tegenover het inzetten van eigen kracht (dit, terwijl de verwachting is dat mensen weerstand bieden als ze niet ‘automatisch’ ondersteuning krijgen van de gemeente). Wellicht betekent dit, dat mensen dankzij een goed gesprek ook positief kunnen staan tegenover een huishoudelijke hulp uit de WWB. •Succes staat of valt met de matchers en de jobcoaches. Dus investeer daarin en zoek de beste matchers en jobcoaches door op ‘persoonlijk’ niveau te kijken wie de persoonlijkheid en de competenties heeft om dit te doen. (dus: niet automatisch de mensen die nu WWB-adviseur zijn, inzetten op deze functies). Deze medewerkers moeten de cultuuromslag ‘van claimgericht denken naar eigen kracht’ al in hun systeem hebben zitten! •Belangrijke competenties: vraaggericht, klantgericht, contextgericht, integraal, opbrengstgericht (bijv. p. 29 advies Verwey Jonker Kansen voor kruispunt Wmo-Wwb) •De ervaring van het project ‘WWB meets WMO’ leert dat zowel MO’ers als WWB’ers moeilijk te vinden waren. Matchers nodig die ‘out of the box’ kunnen denken en ervaring hebben met beide doelgroepen. En die de mensen ‘uit de bakken’ echt kennen. •Kandidaten voor de functie van ‘matcher’ zijn participatieadviseurs WMO en WWB adviseur. Competenties van deze functies overlappen waarschijnlijk, maak hier gebruik van.
  15. 15. •Training vooraf •Zorg voor een goede screening •Begeleiding (vanuit VMCA), •Voorbereiding door gemeente (AC) •Begeleiding van een jobcoach Ondersteuning  WWB-­‐er Het verhaal bij de dia: •Zorg voor een goede training vooraf van de WWB-ers en screen ze goed. Zeker in het begin, is het belangrijk om een aantal succesverhalen te krijgen om de WMO-ers en andere inwoners van Almere niet af te schrikken. •Begeleiding van de WWB-er van een jobcoach van de gemeente of de vrijwilligerscentrale, incl regelmatige evaluaties met WWB-er en WMO-er (do-check, co-check: gaat het nog goed?). VMCA = Vrijwilligerswerk en Mantelzorg Centrum Almere AC = Activeringscentrum
  16. 16. Randvoorwaarden  organisaJe • Gebruik  het  klantenbestand  van  WWB  en  WMO • Keukentafelgesprek  is  de  start,  Hulpplan • Afstemming  met  andere  ketenpartners   (thuiszorgaanbieders,  vrijwilliger  aanbod  etc.) • CollecJeve  Vrijwilligersverzekering  (VNG) • Vraag  en  Klachtenregeling  voor  vrager  en  aanbieder • Kwaliteit:  Monitoring,  Tevredenheidsonderzoek Geen verhaal bij de dia
  17. 17. Ideeën • • • • • • Denk aan bundeling: POOL WWB-ers voor collectieve HH op wijkniveau. Geef thuiszorg een rol bij het ‘klaarstomen’ van de POOL WWB-ers en eventueel continue professionele begeleiding Maak de POOL-WWB toegankelijk voor alle mensen die op zoek zijn naar huishoudelijke hulp SROI: bij nieuwe aanbesteding HH1 eisen stellen bij inzet WWB Onderzoek mogelijkheden loondispensatie Zet de thuiszorg nu al mensen in via het UWV? Zo ja, wat kunnen we daarvan leren? Twee goede voorbeelden • • Geluksroutes: laat zien wat vrijwilligers in korte tijd kunnen doen om eenzaamheid te verminderen Probaan: laat zien hoe 5 uiteenlopende organisaties met succes hun beste mensen inzetten als jobcoach volgens 1 methodiek, gericht op wat wel kan. Het verhaal bij de dia: • Denk niet alleen aan 1 op 1 voorzieningen zoals in pilot WWB meets WMO, maar ook aan bundeling. Bijvoorbeeld: het transitie-team (of het team participatie-adviseurs) is bezig met het opzetten van een werkgroep om HH1 collectief te maken in de wijk, i.p.v. individuele voorziening zonder indicatie. Hier zou je de uitkeringsgerechtigden voor in kunnen zetten. • POOL-WWB is een pool mensen die door de thuiszorg is klaargestoomd voor begeleiding en ondersteuning bij HH taken. • • Maak de POOL-WWB ook – tegen betaling – toegankelijk voor (werkende) mensen die op zoek zijn naar betrouwbare inzet en geen zwartwerkers willen. C.q. voorkomen van inschakeling zwartwerkers. Denk ook aan goedkopere krachten omdat deze minder snel werken (korting op het tarief). Komt ook overeen met de doelstellingen in de Participatiewet. Gebruik de kennis van recent gepensioneerde mensen bij de organisatie van deze nieuwe opzet, zodat zij hun kennis en kunde doorgeven aan de nieuwelingen. ‘Duimendraaiende babyboomers’ inzetten als buddie/coach. Twee inspirerende voorbeelden •Geluksroutes: laat zien wat vrijwilligers in korte tijd kunnen doen om eenzaamheid te verminderen, wetenschappelijk bewezen. http://www.arcon.nl/projecten/evaluatieonderzoek-geluksroute.html http://www.arcon.nl/publicaties-arcon/publicaties/de-gevolgen-van-geluk.html http://www.arcon.nl/informatie-en-actueel/actueel/nieuws/geluksroutes-in-het-nieuws.html •Probaan: laat zien hoe 5 uiteenlopende organisaties met succes hun beste mensen inzetten als jobcoach voor mensen met een (heel) grote afstand tot de arbeidsmarkt volgens 1 methodiek, gericht op wat wel kan. http://probaan.info/
  18. 18. Debat/Dillema  1 • ASreuk  van  voorzieningen:  betaalde  kracht   wordt  vervangen  voor  vrijwilliger        Klopt,  maar  de  gemeente  kan  de  bezuiniging   van  het  Rijk  niet  zomaar  opvangen.  Een   vrijwilliger  bieden  is  dan  een  goed  alternaJef Bovendien:  dit  biedt  ook  kansen  voor  zowel WMO-­‐er  als  WWB-­‐er!   Het verhaal bij deze dia: We hebben al aangeven dat het heel belangrijk is om te werken aan draagvlak. Bij inwoners van Almere – in het bijzonder de WWB-ers en de WMO-ers. Bij de politiek, ambtenaren en organisaties die ondersteuning bieden. Wij denken dat het daarbij belangrijk is om de volgende drie dilemma’s bespreekbaar te maken: • Afbreuk van voorzieningen door betaalde krachten te vervangen door vrijwilligers • Verdringing op de arbeidsmarkt • Eerst ontslagen en dan als vrijwilliger aan de slag? Wij doen hier een voorzet.
  19. 19. Debat/Dillema’s  2 • Vrijwilligers  zorgen  voor  verdringing  op  de markt,  oneerlijke  concurrenJe  voor  betaalde   krachten/organisaJes Nee,  niet  als  de  gemeente  de  vrijwilligers  alleen   inzet  bij  inwoners  die  zelf: -­‐ geen  hulp  kunnen  betalen  en   -­‐ geen  recht  hebben  op  HH  vanuit  de  gemeente     Er  is  dan  geen  markt,  dus  ook  geen   verdringing. Het verhaal bij de dia: Nader uit te zoeken: Zit er een maximum op het aantal uur dat een WWB-er inzetbaar is voor huishoudelijke hulp? Uit een globale screening van wetgeving is gebleken dat de gemeente veel beleidsvrijheid hierbij. De rechter heeft echter inmiddels ook bepaald dat deze vrijheid niet onbeperkt is (casus Rotterdam). Daarnaast is het een politieke afweging; is het aanvaardbaar om iemand meer dan bijvoorbeeld een jaar zonder loon te laten werken? Nader uit te zoeken: mogelijkheden (extra) inkomen voor WWB-er: Zet de gemeente er wel/niet een premie tegenover, dan wel laat je de WMOaanvrager een vergoeding betalen?
  20. 20. Debat/Dillema’s  3 • Moreel  is  het  niet  toelaatbaar  dat  mensen  die   ontslagen  worden  als  huishoudelijke  hulp,  via   de  WW  in  de  bijstand  belanden  en  dan  als   vrijwilliger  hetzelfde  werk  moeten  doen      Dit  is  een  wrange,  maar  geen  ondenkbare   situaJe.  Kan  ondervangen  worden  door  WWB-­‐ er  zelf  de  keuze  te  laten  hoe  ze  willen   bijdragen  aan  de  maatschappij.  
  21. 21. VAN  IDEE NAAR  DOEN Verhaal bij de dia: Ambassadeurs zijn nodig om voldoende draagvlak bij alle groepen te krijgen. Kortom: Annemarie moet op de zeepkist!
  22. 22. Met  dank  aan: Nelly    Maaskant,   Maarten  van  ‘t  Eind Bart  van  Woezik     Carla  Vriend Marjorie  Stroebel   Ineke  Smidt Steve  Leysner Marijke  Prins
  23. 23. Marjoleine  Alberse Daniël  van  Geest   Marinka  Wildeman,   Nelly  van  Schooten   Karin  Vogelpoel   Irma  Rijpkema Wout  Mes   Henk  Ferkranus   Janneke  van  Eerde   Geert-­‐Jan  Buisman   Maartje  Kreb

×