Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.
Birleflme ve Sat›n               Alma ‹fllemleri                 2010 RaporuOcak 2011
ÖnsözDünyan›n birçok ülkesinde, küresel ekonomik krizin yaratt›¤› olumsuz ortam›n haladevam etti¤ini, baz› ülkelerde ise s...
‹çindekilerGenel de¤erlendirme                                                    5Yat›r›mc› profili                      ...
Genel de¤erlendirme2010 y›l›, tüm dünyay› etkileyen küresel krizin etkilerinin afl›lmaya çal›fl›ld›¤› ve özellikle Türkiye’n...
fiekil 2: Aç›klanan ifllem de¤eri                                 35                                      30,3              ...
En büyük on ifllem içerisinde ifllem türü olarak özellefltirmeler sekiz ifllem ile ön plana ç›kmaktad›r.Yine bu sekiz ifllemin ...
Yat›r›mc› profili                                          2009 y›l›nda devam eden küresel finansal krizin etkilerinin 201...
fiekil 4: ‹fllem say›s›na göre Türk ve yabanc› yat›r›mc›lar                    160                                          ...
fiekil 6: ‹fllem de¤erlerine göre sat›n alan yat›r›mc›lar›n menflei                               18.000                     ...
De¤eri aç›klanan ifllemler içerisinde Eurasia Capital Partners, Balkan Accession Fund ve Netherlands Development          F...
Sektörel da¤›l›m                                         2009 y›l›nda ifllem hacminde yine enerji sektörü birinci s›radayke...
Elektrik da¤›t›m ihalelerinde dikkat çeken di¤er bir          Bankas›’n›n %24,89’unu 5,8 milyar ABD dolar›na sat›n        ...
Kamu kaynakl› ifllemler                                          2009 y›l›nda toplam 1,8 milyar ABD dolar› tutar›nda gerçek...
‹fllem büyüklükleri2009 y›l›nda milyar dolar tutar›n› aflan hiçbir ifllem gerçekleflmemifl iken 2010 y›l›nda milyar dolar›aflan ...
2011’e bak›fl     2010 y›l›, geçti¤imiz iki y›l› derinden etkileyen küresel    ihalelerinde s›n›rl› kalan yabanc› yat›r›mc›...
yat›r›mlar›ndan ç›k›fl stratejilerine bu opsiyonu da dahil       perakende gibi sektörlerde yurtiçi konsolidasyonunedebilec...
Türk ifl dünyas›n›n birleflme ve     sat›n alma faaliyetlerine bak›fl›     Bu bölümde, Türk ifl dünyas›n›n önde gelen isimleri...
%4        %13                                              TEDAfi Özellefltirmeleri                                         ...
2011’de en fazla hareket beklenen sektörler     2011 y›l›nda birleflme ve sat›n alma faaliyetleri aç›s›ndan enerji, hizmetl...
2010 y›l›nda yap›lan görüflmelerin %73’ü stratejik yat›r›mc›larla gerçeklefltirilirken,%27’si özel sermaye fonlar› ile yap›l...
Anlaflma sa¤lama s›ras›nda karfl›lafl›lan en önemli sorunlar     Anket sonucuna göre 2010 y›l›nda birleflme ve sat›n alma iflle...
Birleşme ve satın alma işlemleri 2010 raporu ernst&young
Birleşme ve satın alma işlemleri 2010 raporu ernst&young
Birleşme ve satın alma işlemleri 2010 raporu ernst&young
Birleşme ve satın alma işlemleri 2010 raporu ernst&young
Birleşme ve satın alma işlemleri 2010 raporu ernst&young
Birleşme ve satın alma işlemleri 2010 raporu ernst&young
Birleşme ve satın alma işlemleri 2010 raporu ernst&young
Birleşme ve satın alma işlemleri 2010 raporu ernst&young
Birleşme ve satın alma işlemleri 2010 raporu ernst&young
Birleşme ve satın alma işlemleri 2010 raporu ernst&young
Birleşme ve satın alma işlemleri 2010 raporu ernst&young
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Birleşme ve satın alma işlemleri 2010 raporu ernst&young

2,972 views

Published on

turkey,investment,ma

Published in: Business
  • Be the first to comment

Birleşme ve satın alma işlemleri 2010 raporu ernst&young

  1. 1. Birleflme ve Sat›n Alma ‹fllemleri 2010 RaporuOcak 2011
  2. 2. ÖnsözDünyan›n birçok ülkesinde, küresel ekonomik krizin yaratt›¤› olumsuz ortam›n haladevam etti¤ini, baz› ülkelerde ise s›n›rl› bir ekonomik iyileflmenin oldu¤unugözlemlerken; gerçeklefltirdi¤i ekonomik büyümenin yan›s›ra portföy ve do¤rudanyat›r›mlar aç›s›ndan bir cazibe merkezi olarak görülmesi dolay›s›yla, Türkiye’nindünya ekonomileri aras›nda parlamaya bafllad›¤› bir y›l› geride b›rak›yoruz. Dünyadabirleflme ve sat›n alma faaliyetlerinin geçen y›la oranla art›fl kaydetti¤i, Türkiye’deise özellefltirmelerin de etkisiyle, birleflme ve sat›n alma faaliyetlerinin yo¤unoldu¤u bu y›lda, bu konuda tüm piyasa oyuncular› taraf›ndan kabul gören ve birbaflvuru kayna¤› olarak yayg›n bir flekilde kullan›lan, “Ernst & Young Birleflme veSat›n Alma ‹fllemleri Raporu”nun dokuzuncusunu sizlerle paylaflmaktan büyükmemnuniyet duymaktay›z.Raporumuz, 2010 y›l›nda Türkiye’de gerçekleflmifl olan flirket birleflme ve sat›nalma ifllemleri hakk›nda önemli bilgileri, geçmifl y›llar ile karfl›laflt›rmal› olarak,bir arada sunmaktad›r. Rapor ayr›ca, geçmifl y›llarda oldu¤u gibi, Türkiye’nin öndegelen flirketlerinin hissedarlar› ve üst düzey yöneticileri ile yap›lan, Türkiye’defiirket Birleflme ve Sat›n Almalar› konulu geleneksel anketimizin sonuçlar›n› daiçermektedir.Ernst & Young Birleflme ve Sat›n Alma ‹fllemleri 2010 Raporu’na do¤rudankat›l›mlar› ile destek veren tüm yönetici ve ifladamlar›m›z ile Rapor’u haz›rlayanErnst & Young Kurumsal Finansman Ekibi’ne teflekkürlerimizi sunar›z.Mustafa Çaml›ca Müflfik CantekinlerErnst & Young Ernst & YoungTürkiye Ülke Baflkan› Kurumsal Finansman Bölüm Baflkan›12 Ocak 2011
  3. 3. ‹çindekilerGenel de¤erlendirme 5Yat›r›mc› profili 8Sektörel da¤›l›m 12Kamu kaynakl› ifllemler 14‹fllem büyüklükleri 152011’e bak›fl 16Türk ifl dünyas›n›n birleflme ve sat›n alma faaliyetlerine bak›fl› 182010 birleflme ve sat›n alma ifllemlerinin listesi 25Raporun haz›rlanma prensipleri 31 Birleflme ve Sat›n Alma ‹fllemleri - 2010 Raporu
  4. 4. Genel de¤erlendirme2010 y›l›, tüm dünyay› etkileyen küresel krizin etkilerinin afl›lmaya çal›fl›ld›¤› ve özellikle Türkiye’nintekrar yabanc› yat›r›mc›lar nezdinde yat›r›m yap›labilecek say›l› ülkelerle birlikte an›ld›¤› bir y›l oldu.Geliflmekte olan ülkeler içerisinde Türkiye; Çin, Hindistan, Rusya ve Brezilya ile birlikte küresel krizinetkilerini en h›zl› geride b›rakan ülkelerden biri olarak gösterildi.Çok s›k› ticari iliflkilerle ba¤l› oldu¤u AB bölgesinde Yunanistan ile bafllayan kriz ve sonras›ndaPortekiz, ‹spanya, ‹talya ve hatta ‹ngiltere’nin de potansiyel kriz yaflayabilecek ülkeler olarakde¤erlendirilmelerine ra¤men, Türkiye kendisini de etkileyebilecek bu olumsuz tablodan etkilenmemeyibaflard›. 2010 sonunda tüm K›ta Avrupas› düflünüldü¤ünde yat›r›m yap›labilecek en yüksek potansiyelesahip ülke olarak Türkiye, di¤er tüm ülkelerden kendini ayr›flt›rmay› baflarm›flt›r.2010 y›l› sonunda raporumuzu haz›rlarken, küresel krizin etkilerinin hafiflemekle birlikte henüz tamolarak geride b›rak›lamad›¤›n› gözlemlemekteyiz. Baflta ABD olmak üzere bugüne kadar dünyaekonomisinin lokomotifi olan Japonya, Fransa, ‹ngiltere, ‹talya ve Almanya gibi ülkelerde k›r›lganl›¤›nsürmekte oldu¤unu, özellikle AB ve Avro bölgesinin gelece¤ine iliflkin soru iflaretlerinin devam etti¤ibir evredeyiz. G20 ülkelerinin ortaklafla kararlar› ve birçok merkez bankas›n›n sa¤lad›¤› bol likiditeile küresel piyasalarda 2009 y›l›nda yaflanan dalgalanmalar afl›lm›fl fakat kal›c› ve istikrarl› büyümeyehenüz geçilememifltir.fiekil 1: Aç›klanan ifllem say›s› (2010)%44 De¤eri 107 ifllem 134 ifllem Aç›klanm›fl ‹fllemler De¤eri Aç›klanmam›fl %56 ‹fllemlerKüresel ekonomilerde yaflanan bu k›smi düzelme ile birlikte 2009 y›l›nda ciddi bir düflüfl yaflayanbirleflme ve sat›n alma ifllemlerinde hem dünyada hem de ülkemizde bir art›fl gözlemlenmifltir.Türkiye’de 2010 y›l›nda aç›klanan ve bizim de ulaflabildi¤imiz kaynaklara göre ifllem say›s› 241 olarakgerçekleflmifltir. Bu bir önceki y›l gerçekleflen 116 ifllem ile karfl›laflt›r›ld›¤›nda %108’lik bir art›fla denkgelmektedir. Tespit etti¤imiz bu ifllemler içerisinde de¤eri aç›klananlar›n toplam›, geçen seneki3,9 milyar ABD dolar›ndan 26,4 milyar ABD dolar›na yükselmifl ve %577’lik bir art›fl göstermifltir.Burada belirtmemiz gereken en önemli husus, bu ifllem hacminin bir k›sm›n›, raporumuzun haz›rlanmaprensipleri uyar›nca bu sene gerçekleflen ifllemler aras›nda yer verdi¤imiz, ancak ifllem kapan›fl›n›nhenüz gerçekleflmemifl oldu¤u özellefltirme ifllemlerinin oluflturmas›d›r. Halen ihale süreci devameden bu ifllemlerde, al›c›lara devrin ne zaman gerçeklefltirilebilece¤i rapor tarihi itibariyle belli de¤ildir. Birleflme ve Sat›n Alma ‹fllemleri - 2010 Raporu 5
  5. 5. fiekil 2: Aç›klanan ifllem de¤eri 35 30,3 30 26,4 25,5 25 18,3 Milyar ABD$ 20 16,3 15 10 5 3,9 0 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2008 ve 2009 y›llar›nda, büyük boyutlu ifllemlerin say›s›nda, önceki y›llara göre bir düflüfl gözlemlemifltik. Bu y›l ise büyük boyutlu ifllemlerde tekrar bir art›fl gerçekleflmifltir. Son alt› y›ll›k dönem incelendi¤inde, aç›klanan ifllem de¤eri aç›s›ndan 2010 y›l›, 2005’ten sonra en yüksek ifllem de¤erine ulafl›lan y›l olmufltur. 2009 y›l›nda aç›klanan ifllem de¤erlerine göre incelendi¤inde ortalama ifllem boyutu 76,4 milyon ABD dolar› iken bu sene bu rakam 197 milyon ABD dolar› olarak gerçekleflmifltir. Bu aç›dan bak›ld›¤›nda, 2009 y›l›nda yaflanan istisnai durum d›fl›nda, tekrar büyük özellefltirme ifllemlerinin ve di¤er baz› büyük sat›n almalar›n gerçekleflti¤i 2005 - 2008 dönemindeki performansa geri dönülmüfltür. 2010 y›l›nda gözlemledi¤imiz bir di¤er önemli husus da yerli yat›r›mc›lar›n toplam ifllem hacmi içerisinde sahip olduklar› a¤›rl›kl› payd›r. Geride b›rakt›¤›m›z y›l yerli yat›r›mc›lar toplam ifllem hacminin de¤er olarak %63’ünü, ifllem adedi olarak da %61’ini gerçeklefltirmifllerdir. 2005 - 2008 döneminde de¤er olarak yabanc› yat›r›mc›lar›n daima yerli yat›r›mc›lar›n önünde oldu¤u dikkate al›n›r ve 2009 y›l› da istisna olarak kabul edilirse, 2010 y›l›ndaki yaflanan bu durum yerli yat›r›mc›lar›n ülkenin gelece¤ine duydu¤u güvenin de bir iflaretidir. Bu teflhisimiz ayn› zamanda geliflen piyasalarda yaflanan tedirginlik ve bu ülkelerdeki yat›r›mc›lar›n kendi ana piyasalar›nda zor duruma düflmeleriyle stratejik yat›r›m kararlar›n› ertelemeleri ve finansman sa¤lama konusunda yaflad›klar› zorluklar ile de aç›klanabilir. Genel olarak 2010 y›l›n› de¤erlendirdi¤imizde, Türkiye özelinde yat›r›mlar›n canland›¤›, flirket birleflme ve sat›n almalar›n›n ivme kazand›¤› ve ülkemizle ilgili olarak yurtd›fl› piyasalarda çok olumlu bir alg›laman›n olufltu¤u bir y›l› geride b›rakt›k. Bu y›la iliflkin yap›lan birçok tahminin olumlu yönde revize edildi¤ini, birleflme ve sat›n almalar anlam›nda da beklentilerin çok üzerinde bir ifllem hacmi ve de¤ere ulafl›ld›¤›n› da çok rahatl›kla söyleyebiliriz. Hat›rlanaca¤› gibi 2009 y›l›nda ülkemizde milyar dolar ve üstünde hiçbir ifllem gerçekleflmemiflti. 2010 y›l›nda ise sekiz adet milyar dolar üstündeÖne ç›kan ifllemler ifllem gerçekleflmifltir. Bu ifllemlerin alt› tanesinin yerli yat›r›mc›lar taraf›ndan yap›lm›fl olmas› ise bir önceki k›s›mda belirtti¤imiz hususu teyit etmektedir. 2010 y›l›n›n en yüksek bedelli ifllemi ‹spanyol Banco Bilbao Vizcaya Argentaria’n›n Garanti Bankas›’na yapt›¤› yat›r›m olmufltur. 6 Birleflme ve Sat›n Alma ‹fllemleri - 2010 Raporu
  6. 6. En büyük on ifllem içerisinde ifllem türü olarak özellefltirmeler sekiz ifllem ile ön plana ç›kmaktad›r.Yine bu sekiz ifllemin de yerli yat›r›mc›lar taraf›ndan gerçeklefltirilmifl olmas› dikkat çekicidir. Yabanc›yat›r›mc›lar›n özellikle bu sene yap›lan elektrik da¤›t›m ve di¤er enerji özellefltirmelerinin hiçbirindeyer almamas› da üzerinde durulmas› gereken bir durumdur. Özellikle kamu yönetimi taraf›ndandüzenlenen ve denetlenen enerji sektörüne yabanc›lar›n bu kadar kay›ts›z kalmas› her ne kadar kendiülkelerinde yaflanan kriz ve belirsizliklerle aç›klanmaya çal›fl›lsa da, cari mevzuat ve özellefltirmesonras› yap›lacak baz› düzenlemelerin belirsiz oluflu da yabanc›lar›n ilgisiz kal›fl›nda önemli derecedeetkin olmufltur.Tablo 1: ‹fllem de¤eri aç›klanan en büyük 10 ifllem Hedef fiirket Sektör Sat›n Alan fiirket Ülke Hisse Oran› ‹fllem De¤eri (Milyon ABD$) Garanti Bankas› Finansal Hizmetler Banco Bilbao Vizcaya Argentaria ‹spanya %24,89 5.838 Bo¤aziçi EDAfi* Enerji ‹fl-Kaya - MMEKA Ortak Giriflim Grubu Türkiye %100,00 2.990 Toroslar EDAfi Enerji Y›ld›zlar SSS Türkiye %100,00 2.075 Gediz EDAfi* Enerji ‹fl-Kaya - MMEKA Ortak Giriflim Grubu Türkiye %100,00 1.920 ‹stanbul Anadolu Yakas› EDAfi Enerji MMEKA Türkiye %100,00 1.813 Petrol Ofisi Enerji OMV Avusturya %54,14 1.392 Baflkent Do¤algaz Da¤›t›m Enerji MMEKA Türkiye %80,00 1.211 Akdeniz EDAfi Enerji Park Holding Türkiye %100,00 1.165 Uluda¤ EDAfi Enerji Limak ‹nflaat Türkiye %100,00 940 Trakya EDAfi* Enerji Aksa Elektrik Türkiye %100,00 622* Rekabet Kurulu, ‹fl-Kaya-MMEKA ve/veya Aksa Elektrik taraf›ndan Bo¤aziçi, Gediz ve Trakya Elektrik Da¤›t›m flirketlerinin üçünün birdendevral›nmas› halinde, Kazanc› Holding bak›m›ndan hakim durum yarat›lmas› sebebiyle söz konusu ifllemlere izin verilmeyece¤ine, ancaksöz konusu üç flirketten ikisinin devral›nmas› halinde bir sak›nca olmayaca¤›na karar vermifltir.Yukar›daki tabloda da görüldü¤ü üzere en büyük 10 ifllem içerisinde yedi elektrik da¤›t›m bölgesiözellefltirmesi ve BBVA - Garanti Bankas› ifllemi d›fl›nda kalan iki ifllem, akaryak›t da¤›t›m sektöründeve do¤algaz da¤›t›m sektöründe gerçekleflmifltir. Bu durumda on ifllemin dokuzu enerji ve bir taneside finans sektörü olarak s›n›fland›r›labilir. Daha önceki raporlar›m›zda da belirtti¤imiz gibi, özellikleTürkiye’nin jeopolitik konumu, enerji koridorlar› üzerinde olmas› ve genel olarak da enerjinin küreselboyuttaki önemi, bu tablodaki da¤›l›m› aç›klamakta bize yard›mc› olmaktad›r.De¤eri aç›klanan ifllemler aras›nda en yüksek hacimli on ifllemin toplam de¤eri, tüm ifllemlerin %76’s›olarak gerçekleflmifltir. 2009 y›l›nda bu oran %75 idi. ‹fllem adedinin 116’dan 241’e ve hacmin de3,9 milyar ABD dolar›ndan 26,4 milyar ABD dolar›na ç›kt›¤› bir dönemde oransal da¤›l›mda sa¤lananistikrar dikkat çekicidir. 2005 - 2008 döneminde sürekli olarak azalan en büyük on ifllemin toplamifllem de¤eri içerisindeki pay›, 2009 ve 2010 y›llar›nda tekrar yükselifle geçmifl bulunmaktad›r. 2009y›l›nda de¤er olarak özellefltirmeler toplam ifllem hacminin %44’üne denk gelirken 2010 y›l›nda buoran TMSF ve ‹flletme Hakk› Devirleri’yle beraber %59 olarak gerçekleflmifltir. Özellefltirmeler hariçtutuldu¤unda en büyük on ifllemin toplam ifllem de¤erine oran› 2009’daki %31’in üzerinde %36 olarakgerçekleflmifltir. Bu oran›n 2007’de %67, 2008’de ise %62 oldu¤u göz önüne al›nd›¤›nda kal›c› birdüflüflün söz konusu oldu¤u ve özellefltirmelerin öne ç›kt›¤› bir ifllem yap›s› gözlemliyoruz.2010 y›l›n›n özellikle özellefltirme ifllemleri aç›s›ndan çok baflar›l› bir y›l oldu¤u çok aç›kt›r. Özellefltirmelerintoplam tutar› 13,8 milyar ABD dolar› ile 2005 y›l›ndaki rekor olan 15,5 milyar ABD dolar›na yaklaflm›flt›r.‹flletme Hakk› Devirleri ve TMSF sat›fllar› da eklendi¤inde toplam tutar 15,5 milyar ABD dolar›naulaflmaktad›r. Birleflme ve Sat›n Alma ‹fllemleri - 2010 Raporu 7
  7. 7. Yat›r›mc› profili 2009 y›l›nda devam eden küresel finansal krizin etkilerinin 2010 y›l›nda k›smen azalmas›, Türkiye’nin yüksek büyüme oranlar›ylaYerli ve yabanc› yat›r›mc›lar›n kendini toparlayan ve yat›r›mc›lar›n ifltah›n› kabartan konumuyat›r›m ifltahlar› canland›… Türkiye’deki sat›n alma ve birleflme faaliyetlerinde kendini gösterdi. fiirket sat›n alma ve birleflmelerinde s›n›rl› hareketin yafland›¤› 2009 y›l›na göre ifllem say›s› ve hacmi bak›m›ndan önemli art›fl sa¤land›. Yat›r›mc› profiline bak›ld›¤›nda ise 2009 y›l›nda yaflanan de¤iflikli¤in devam etti¤i görüldü. 2005 y›l›ndan itibaren ifllem say›s› ve hacmi yönünden yabanc› yat›r›mc›lar a¤›rl›¤›n› korurken 2009 y›l›nda bu durum tersine dönmüfl ve Türk yat›r›mc›lar›n yabanc› yat›r›mc›lara göre ifllem say›s› ve hacmi bak›m›ndan daha fazla ifllem gerçeklefltirdi¤i görülmüfltü. 2010 y›l›nda toplam ifllem say›s› ve hacmi 2009 y›l›na göre önemli oranda artm›fl olmas›na ra¤men 2009 y›l›nda yat›r›mc› profilinde yaflanan bu de¤iflikli¤in devam etti¤i görüldü. fiekil 3: ‹fllem de¤erine göre Türk ve yabanc› yat›r›mc›lar 20 18 17,2 16,9 16,6 16,5 16 14 13,1 12,0 12 Milyar ABD$ 9,9 10 8,6 8 6 4,3 4 2,2 1,7 2,4 2 0,9 1,5 0,5 0,3 0 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 Türk Yat›r›mc› Yabanc› Yat›r›mc› 2010 y›l›nda toplam ifllem hacminin sadece %37’sini gerçeklefltirenGeçen sene oldu¤u gibi yabanc› yabanc› yat›r›mc›lar yine yerli yat›r›mc›lar›n gerisinde kald›. 2009 öncesiyat›r›mc›lar, Türk yat›r›mc›lar›n son dört y›lda y›ll›k 12 milyar - 17 milyar ABD dolar› civar›nda yabanc› yat›r›mc› ifllemleri gerçekleflirken, 2009 y›l›nda bu tutar küresel krizingerisinde kald›… etkisiyle 1,5 milyar ABD dolar› seviyesine gerilemiflti. 2010 y›l›nda her ne kadar kriz öncesindeki seviyelere ç›k›lmasa da yabanc› yat›r›mc›lar›n gerçeklefltirdi¤i ifllem tutar› 9,9 milyar ABD dolar› seviyesine yükseldi. Yerli yat›r›mc›lar›n gerçeklefltirdi¤i ifllemlerin say›s› ve hacmi ise bu sene rekor seviyeye yükseldi. 2010 y›l›nda Türk yat›r›mc›lar›n gerçeklefltirdi¤i toplam ifllem hacmi 2005 y›l›ndaki 13,1 milyar ABD dolar› seviyesindeki rekor ifllem hacmini geçti ve 16,5 milyar ABD dolar›na ulaflt›. Ayr›ca Türk yat›r›mc›lar›n toplam ifllem hacmindeki pay› %63 ile geçen sene oldu¤u gibi yabanc›lara üstünlük sa¤lad› (2009’da %61; 2008’de %26; 2007’de %34). Yerli yat›r›mc›lar ifllem adedi baz›nda da yabanc› yat›r›mc›lara üstünlük sa¤lad›. 2010 y›l›nda, Türk yat›r›mc›lar toplam 148 adet (2009’da 62; 2008’de 71; 2007’de 90), yabanc› yat›r›mc›lar ise toplam 93 adet (2009’da 54; 2008’de 101; 2007’de 92) ifllem gerçeklefltirdi. Oransal olarak incelendi¤inde yerli yat›r›mc›lar›n ifllem adedindeki pay› %61 ile 2005 y›l›ndan bu yana en yüksek orana ulaflt›.8 Birleflme ve Sat›n Alma ‹fllemleri - 2010 Raporu
  8. 8. fiekil 4: ‹fllem say›s›na göre Türk ve yabanc› yat›r›mc›lar 160 148 140 120 103 101 100 90 92 93 83 80 73 71 71 60 60 62 60 54 Türk Yat›r›mc› 40 Yabanc› Yat›r›mc› 20 18 20 0 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2010 y›l›nda yabanc› yat›r›mc›lar›n a¤›rl›kl› olarak orta ölçekli flirketlereYabanc›lar›n dahil oldu¤u yat›r›m yapt›klar› dikkat çekmektedir. De¤eri aç›klanan ifllemler göz önündeifllemlerde AB ülkelerinin bulundurularak yat›r›m hacmine bak›ld›¤›nda yabanc› yat›r›mc›lar›n ortalama yat›r›ma¤›rl›¤› devam etmekte… tutarlar› 250 milyon ABD dolar›n›n üstüne ç›karak oldukça yüksek bir seviyede gerçekleflse de BBVA - Garanti Bankas› ve OMV - Petrol Ofisi ifllemlerinin bu ortalamay› yukarda tuttu¤u görülmektedir. Bu iki ifllem haricinde yabanc› yat›r›mc›lar›n ortalama ifllem tutarlar› 72 milyon ABD dolar› seviyesinde gerçekleflmifltir. Yabanc›lar›n dahil oldu¤u ifllemlerde, geçti¤imiz y›llarda oldu¤u gibi, adet baz›nda AB ülkeleri a¤›rl›klar›n› korumaktad›r. En çok ifllem yapan ülkeler listesinde AB ülkeleri ve ABD’nin yan› s›ra Azerbaycan, Hindistan ve Kuveyt yer almaktad›r. 2010 y›l›nda AB ülkeleri aras›ndan Almanya, ‹ngiltere, Hollanda ve Fransa öne ç›kmaktad›r. Listede yer alan di¤er AB ülkelerinin ifllem say›lar› ise 1 ile 3 aras›nda de¤iflmektedir. fiekil 5: ‹fllem say›s›na göre sat›n alan flirketlerin menflei 160 148 140 120 100 80 60 40 24 20 16 15 9 8 5 3 3 2 2 2 2 2 0 et k e ya D re a a a a an an an t r riy Çe y ¤e iy nd ns ry ny i AB ve lte an yc st st rk tu Di a lo lla ni i Ku gi Fr ba m nd Tü us Po Ho na ‹n hu Al er Hi Av Yu m Az Cu ‹fllem hacmi esas al›nd›¤›nda yabanc› yat›r›mc›lar içerisinde ‹spanya,2010 y›l›nda ‹spanya ve 5,8 milyar ABD dolar› tutar›ndaki BBVA - Garanti Bankas› ifllemiyleAvusturya yüksek tutarl› birinci s›rada yer almaktad›r. ‹spanya’y›, OMV’nin 1,4 milyar ABD dolar›ifllemlerle yabanc› yat›r›mc› tutar›ndaki Petrol Ofisi ifllemi ile Avusturya takip etmektedir.ülkeler s›ralamas›nda öne ç›kt›… Çek Cumhuriyeti, Hollanda, Japonya, ABD, Güney Kore ve Almanya bu y›l önemli tutarlarda ifllem gerçeklefltiren di¤er ülkelerdir. Birleflme ve Sat›n Alma ‹fllemleri - 2010 Raporu 9
  9. 9. fiekil 6: ‹fllem de¤erlerine göre sat›n alan yat›r›mc›lar›n menflei 18.000 16.484 16.000 14.000 12.000 Milyon ABD$ 10.000 8.000 Milyon ABD$ 5.838 6.000 4.000 2.000 1.392 802 433 402 341 307 200 194 0 e ya a i a ya D re ya r iy an ry et nd AB Ko an ¤e rk tu riy la on Di Tü ‹sp us hu ol ap ABD ey A lm Türkiye Av m H J Hollanda Japonya Gü n Almanya AvusturyaCu k Güney Kore Çe Çek Cumhuriyeti fiekil 7: ‹fllem say›s›na ve aç›klanan ifllem hacmine göre özel sermaye fonlar›n›n ifllemleri Finansal Yat›r›mc› Finansal Yat›r›mc› %10 %1 24 ifllem 283 milyon ABD $ 217 ifllem Stratejik Yat›r›mc› Stratejik Yat›r›mc› %90 %99 26.110 milyon ABD $ Küresel krizin etkisiyle 2009 y›l›nda Türkiye’deki yat›r›m ivmesi azalanÖzel sermaye fonlar› özel sermaye fonlar›n›n 2010 y›l›nda tekrar ç›k›fla geçti¤i görüldü.yat›r›mlar›nda s›n›rl› da olsa 2009 y›l›nda yaln›zca 10 iflleme imza atan yerli ve yabanc› yat›r›m fonlar›art›fl oldu… 2010 y›l›nda h›zl› bir ç›k›flla 24 iflleme imza att›lar. ‹fllem say›s›ndaki ç›k›fla ek olarak özel sermaye fonlar›n›n dahil oldu¤u ifllemlerin de¤eri, de¤eri aç›klanan ifllemler dikkate al›nd›¤›nda 2009 y›l›nda 211,7 milyon ABD dolar›ndan 2010 y›l›nda 283 milyon ABD dolar›na ç›kt›. 2009 y›l›nda, özel sermaye fonlar›n›n gerçeklefltirdi¤i, de¤eri aç›klanan sat›n almalar›n de¤eri, toplam de¤eri aç›klanan ifllemlerin %5’ini oluflturmufltu. 2010 y›l›na bakt›¤›m›zda bu oran›n %1’e düfltü¤ü görüldü. ‹fllem say›s› olarak bak›ld›¤›nda, 2009 y›l›nda özel sermaye fonlar›n›n yer ald›¤› ifllemlerin toplam ifllem say›s›na oran› %9 iken 2010 y›l›nda bu oran›n %10’a yükselmesine ra¤men ifllem de¤eri pay›ndaki düflüfl, 2010 y›l›nda büyük hacimli tüm ifllemlerin stratejik yat›r›mc›lar taraf›ndan gerçeklefltirilmesiyle aç›klanabilir. De¤eri aç›klanan ifllemler esas al›nd›¤›nda, özel sermaye fonlar›n›n bu y›l gerçeklefltirdikleri en yüksek hacimli ifllem Esas Holding’in AFM’nin %88,01’ini 82,4 milyon ABD dolar› bedelle sat›n almas› olmufltur.10 Birleflme ve Sat›n Alma ‹fllemleri - 2010 Raporu
  10. 10. De¤eri aç›klanan ifllemler içerisinde Eurasia Capital Partners, Balkan Accession Fund ve Netherlands Development Finance Company’nin birlikte Wenice Kids’in %50’sini sat›n alma ve One Equity Partners ile Rhea’n›n birlikte gerçeklefltirdi¤i Nortel Netafl’›n %53,13’ünü sat›n alma ifllemleri öne ç›kmaktad›r. ‹fllem de¤eri aç›klanmam›fl olmakla beraber Argus Capital Partners ve Qatar First Investment Bank’›n Memorial Sa¤l›k Grubu’nun %40’›n› sat›n almas›, Turkven’in Domino’s Pizza Türkiye’nin %100’ünü sat›n almas›, Actera’n›n Mars Entertainment Group’a ortak olmas› ve Kuveyt menfleli NBK Capital’in Dünya Göz Hastanesi’ne ortak olmas› özel sermaye fonlar›n›n di¤er dikkat çeken ifllemleri olmufltur. 2010 y›l›nda özel sermaye fonlar›n›n yat›r›m yapt›¤› sektörler çeflitlilik göstermekle beraber sa¤l›k, gayrimenkul, biliflim ve perakende tercih edilen sektörler olmufltur.Tablo 2: Özel sermaye fonlar›n›n gerçeklefltirdi¤i ifllemler Sat›n Alan fiirket Ülke Hedef fiirket Sektör Hisse Oran› ‹fllem De¤eri (Milyon ABD$) Esas Holding Türkiye AFM E¤lence %88,01 82,4 Eurasia Capital Partners, Balkan Türkiye, Wenice Kids Perakende %50,00 70,0 Accession Fund ve Netherlands Romanya ve Development Finance Company Hollanda One Equity Partners ve Rhea ABD ve Türkiye Nortel Netafl Telekomünikasyon %53,13 68,0 Investcorp Bahreyn Tiryaki Agro Yiyecek ve ‹çecek %20,00 50,0 Templeton ABD Reysafl GYO Gayrimenkul %5,93 6,1 Rhea Türkiye Seta T›bbi Cihazlar Sa¤l›k %84,14 3,5 Rhea Türkiye Envitec Enerji %33,40 1,7 Rhea Türkiye Netsafe Bilgi Teknolojileri Biliflim %70,00 0,7 Rhea Türkiye Dentistanbul Sa¤l›k %100,00 0,2 Actera Lüksemburg Mars Entertainment Group E¤lence %60,00 Aç›klanmad› Argus Capital Partners ‹ngiltere KaleNobel Ambalaj ‹malat %50,00 Aç›klanmad› Argus Capital Partners ve ‹ngiltere ve Katar Memorial Sa¤l›k Grubu Sa¤l›k %40,00 Aç›klanmad› Qatar First Investment Bank Ashmore ‹ngiltere Nezih Kitap Perakende Aç›klanmad› Aç›klanmad› Bancroft Group ‹ngiltere Kayalar Kimya Kimya Aç›klanmad› Aç›klanmad› Darby ABD S›rma Su Yiyecek ve ‹çecek Aç›klanmad› Aç›klanmad› Esas Holding Türkiye Mars Entertainment Group E¤lence Aç›klanmad› Aç›klanmad› HNA Group ve Bravia Capital Çin ve ABD MyTechnic Tafl›mac›l›k Aç›klanmad› Aç›klanmad› Hummingbird Ventures Belçika Çiçek Sepeti Hizmetler %10,00 Aç›klanmad› Invus ABD AirTies Kablosuz ‹letiflim Biliflim %27,03 Aç›klanmad› Kerten ‹rlanda House Apart Gayrimenkul %50,00 Aç›klanmad› NBK Capital Kuveyt Dünya Göz Hastanesi Sa¤l›k %30,00 Aç›klanmad› NBK Capital Kuveyt K›l›ç Deniz Ürünleri Yiyecek ve ‹çecek %20,00 Aç›klanmad› Riverside Company ABD Tropikal Bahçe ve Yiyecek ve ‹çecek %100,00 Aç›klanmad› Evcil Hayvan Ürünleri Turkven Türkiye Domino’s Pizza Türkiye Yiyecek ve ‹çecek %100,00 Aç›klanmad› 2009 y›l›nda küresel krizin etkisiyle yat›r›m ifltah› azalan özel sermaye fonlar›n›n 2010 y›l› faaliyetlerinde ekonomik iyileflmeye paralel olarak s›n›rl› da olsa bir art›fl görüldü. Krizin etkilerinin azalmas› ve özellikle Türkiye’nin h›zl› ve istikrarl› büyümesiyle dünya ekonomileri aras›nda öne ç›kmas› nedeniyle özel sermaye fonlar›n›n faaliyetlerinin önümüzdeki y›llarda Türkiye flirket birleflmeleri ve sat›n almalar› piyasas›nda artarak devam edece¤i öngörülmektedir. Birleflme ve Sat›n Alma ‹fllemleri - 2010 Raporu 11
  11. 11. Sektörel da¤›l›m 2009 y›l›nda ifllem hacminde yine enerji sektörü birinci s›radayken2009 y›l›nda oldu¤u gibi ifllem adedi baz›nda yiyecek ve içecek sektörü birinci s›rada yer alm›flt›. 2010 y›l›nda ise sektörel bazda yat›r›mlar›n da¤›l›m›enerji sektörü bu y›l›n da incelendi¤inde, hem ifllem hacmi baz›nda hem ifllem adedi baz›ndagözdesi oldu... enerji sektörünün ilk s›rada oldu¤u görülmektedir. Enerji sektörünün hacimsel olarak birinci s›rada yer almas›n›n ana sebebi Türkiye’nin artan enerji talebi ve bu do¤rultuda yerli ve yabanc› yat›r›mc›lar›n bu pazarda yer alabilme stratejileridir. Ayr›ca bu y›l›n en büyük on ifllemi içerisinde de enerji sektörüne ait dokuz ifllem yer almaktad›r. 2011 y›l›nda da enerji sektörünün yat›r›mc›lar taraf›ndan ilgi görmeye devam edece¤i düflüncesindeyiz. fiekil 8: ‹fllem hacmine göre hedef flirketlerin sektörel da¤›l›m› 18.000 16.728 16.000 14.000 Milyon ABD$ 12.000 10.000 Milyon 8.000 6.381 6.000 4.000 2.000 922 441 437 287 876 165 156 0 at ec ve le l k ul m e ji r et sa ¤e ›l› er nc k riz al ek r zm an ac ‹ç e k en En Di le ‹m Tu m c Hi Fin E¤ im ye fl› yr Ta Yi Ga fiekil 9: ‹fllem say›s›na göre hedef flirketlerin sektörel da¤›l›m› 70 66 60 50 40 30 27 23 22 20 17 15 13 12 10 9 8 8 7 10 4 Enerji Turizm Medya 0 Gayrimenkul Hizmetler Perakende ji ec & m at ›k im le l ya ya r l de e r et s a ku Finansal Hizmetler le ¤e er nc ¤l riz ‹ç k al ek r ed m lifl n et zm an en ce En Di Sa le ke ‹m Ki Tu Bi zm M Hi Fin E¤ im ye ra Hi Yi yr Pe Ga Enerji 2010 y›l›nda enerji sektörü, da¤›t›m ve üretimi de kapsayan toplam 66 ifllem ile 16,7 milyar ABD dolar› tutar›nda bir ifllem hacmi sa¤lam›flt›r. Bu sektörde, yat›r›mc›lar öngörülü bir strateji izleyerek Türkiye’nin uzun vadede artacak olan enerji talebini karfl›lamaya yönelik yat›r›mlarda pay sahibi olmak istemifllerdir. Enerji sektöründe 2011 y›l›nda, üretim tesisleri özellefltirme ihaleleri, nükleer enerji ihalesi ve da¤›t›m bölgelerinde yeni ortakl›klar ve yap›lanmalar›n önemli bir yer tutaca¤›n›, sat›n alma ve birleflmelerin de süratle devam edece¤ini öngörüyoruz. Sektördeki en yüksek tutarl› ifllem Bo¤aziçi EDAfi özellefltirmesi olmufltur. 2,9 milyar ABD dolar› tutar›ndaki ihaleyi ‹fl - Kaya - MMEKA Ortak Giriflim Grubu kazanm›flt›r. Di¤er dikkat çeken bir ifllem ise 2,1 milyar ABD dolar› bedelle Y›ld›zlar SSS’nin kazand›¤› Toroslar EDAfi özellefltirmesi olmufltur.12 Birleflme ve Sat›n Alma ‹fllemleri - 2010 Raporu
  12. 12. Elektrik da¤›t›m ihalelerinde dikkat çeken di¤er bir Bankas›’n›n %24,89’unu 5,8 milyar ABD dolar›na sat›n önemli ifllem, Bo¤aziçi EDAfi’› kazanan ‹fl - Kaya - almas›d›r. Finansal hizmetler sektöründe di¤er dikkat MMEKA Ortak Giriflim Grubu’nun kazand›¤› Gediz EDAfi çeken ifllem ise Sompo Japan Insurance’›n Fiba özellefltirmesidir. MMEKA grubu 1,8 milyar ABD dolar› Sigorta’n›n %99,07’sini 341,1 milyon ABD dolar›na bedelle ‹stanbul Anadolu Yakas› EDAfi özellefltirmesine sat›n almas›d›r. 2011 y›l›nda piyasalarda beklenen de en yüksek teklifi düzelme hareketlerinin art›fl›na ba¤l› olarak kamu2010’da enerji, yiyecek ve içecek, vermifltir. Akaryak›t bankalar› ve sigorta sektörü ifllemlerinde art›fl olaca¤›n›turizm, finansal hizmetler, da¤›t›m›nda ise öngörüyoruz. Ayr›ca sektörde konsolidasyonsa¤l›k ve medya öne ç›kan OMV, Petrol hareketleri de beklenmektedir. Ofisi’nin %54,14’ünüsektörler oldu... 1,4 milyar ABD Sa¤l›k dolar›na sat›n alm›fl ve Petrol Ofisi’ndeki pay›n› 2010 y›l›nda 15 ifllem ile beflinci s›rada yer alan sa¤l›k %95,72’ye ç›karm›flt›r. sektörüne özellikle Kuveyt, ABD, ‹ngiltere, Katar, ve Yunanistan gibi ülkelerden ciddi bir talep oldu¤u Yiyecek ve ‹çecek gözlenmektedir. 2010 y›l›nda sa¤l›k sektöründeki en Sektörde gerçekleflen 27 ifllem Türkiye’de bu alanda önemli sat›n alma ifllemi Argus Capital Partners ve ileride yaflanacak muhtemel canl›l›¤›n habercisi Qatar First Investment Bank’›n Memorial Sa¤l›k olmufltur. 2010 y›l›nda yiyecek ve içecek sektöründeki Grubu’nun %40’›n› sat›n almas›d›r. ‹talyan menfleli en önemli sat›n alma ifllemi Akmaya Ticari ve ‹ktisadi Luxottica Group’un Luxottica Gözlük’ün %35,16’s›n› Bütünlü¤ü’nün Dosu Maya taraf›ndan 94 milyon 79 milyon ABD dolar› bedelle sat›n almas› ve NBK ABD dolar› bedelle TMSF’den sat›n al›nmas›d›r. Di¤er Capital’in Dünya Göz Hastenesi’nin %30’unu sat›n dikkat çeken bir ifllem ise 62,5 milyon ABD dolar› bedelle almas› sa¤l›k sektöründe di¤er dikkat çeken ifllemlerdir. Mey ‹çki’nin, Burgaz Alkollü ‹çecekler Ticari ve ‹ktisadi Bütünlü¤ü’nü TMSF’den sat›n almas›d›r. Bahreyn Medya menfleli Investcorp’un Tiryaki Agro’nun %20’sini 2009 y›l›nda ifllem baz›nda 2 ifllem ile onbeflinci s›rada 50 milyon ABD dolar› bedelle sat›n almas› ise y›l›n di¤er yer alan medya sektörü 2010 y›l›nda gerçekleflen dikkat çeken ifllemlerinden biridir. 10 ifllem ile sekizinci s›rada yer alm›flt›r. Genellikle küçük ölçekli yat›r›mlardan oluflan ifllemlerin yer ald›¤› medya Turizm sektöründe en dikkat çeken ifllem Ströer Out-of-Home 2009 y›l›nda ifllem baz›nda 3 ifllem ile sekizinci s›rada Media’n›n Ströer Kentvizyon Reklam’›n %40’›n› olan turizm kategorisi bu y›l 22 ifllem ile üçüncü 69 milyon ABD dolar›na sat›n almas›d›r. s›rada yer alm›flt›r. Turizm sektörüne özellikle yerli yat›r›mc›lar›n ilgisinin yo¤un oldu¤u gözlemlenirken, Di¤er sektörler yabanc› yat›r›mc›lar aras›nda Azerbaycan, Portekiz, Yukar›da k›saca de¤indi¤imiz sektörler d›fl›nda dikkat Katar ve Almanya yer almaktad›r. çeken ifllemlerin bafl›nda Limak Yat›r›m Holding’in ‹skenderun Liman› ihalesini Özellefltirme ‹daresi’nden A¤›rl›kl› olarak orta ve küçük ölçekli yat›r›mlardan 372 milyon ABD dolar› bedel ile ‹flletme Hakk› Devri oluflan ifllemlerin 2011 y›l›nda da h›zlanarak devam yöntemiyle devralmas› yer almaktad›r. etmesini bekliyoruz. 2010 y›l›n›n bir di¤er önemli ifllemi de gayrimenkul Finansal Hizmetler sektöründe gerçekleflmifl ve Corio, Anatolium AVM’nin 2009 y›l›nda 264 milyon ABD dolar› ifllem hacmi ve %100 hissesini 227 milyon ABD dolar› bedelle sat›n 9 ifllem adedi ile sönük bir performans sergileyen alm›flt›r. finansal hizmetler sektöründe 2010 y›l›nda toplamda 6,4 milyar ABD dolar› tutar›nda 12 ifllem gerçekleflmifltir. 2010 y›l›nda a¤›rl›kl› olarak orta ölçekli ifllemlerin gerçekleflti¤i sektörde, gerçekleflen ifllem de¤erinin yüksek olmas›n›n en önemli nedeni BBVA’n›n Garanti Birleflme ve Sat›n Alma ‹fllemleri - 2010 Raporu 13
  13. 13. Kamu kaynakl› ifllemler 2009 y›l›nda toplam 1,8 milyar ABD dolar› tutar›nda gerçekleflen2010’da sat›n alma ve kamu ifllemleri, de¤eri aç›klanan ifllemlerin %46’s›n›birleflmelerin %59’u kamu olufltururken, 2010 y›l›nda toplam 15,5 milyar ABD dolar› tutar›nda gerçekleflen kamu ifllemleri, de¤eri aç›klanankaynakl› ifllemler oldu… ifllemlerin %59’unu oluflturmufltur. Bu oran son y›llarda gerçekleflen en yüksek orand›r. 2010 y›l›nda yap›lan özellefltirme ihalelerinin kamu kaynakl› ifllemler aras›nda ön plana ç›kmas›n›n en önemli nedeni yüksek ifllem hacimli özellefltirmeler olmas›d›r. Kamu kaynakl› ifllemlerde dikkat çekici di¤er bir unsur ise 2009 y›l›nda gerçekleflmemifl olan ‹flletme Hakk› Devri ve TMSF sat›fllar›n›n 2010 y›l›nda gerçekleflmifl olmas›d›r. 2009 y›l›nda devam eden elektrik da¤›t›m bölgelerinin özellefltirilmesi kapsam›nda ‹fl - Kaya - MMEKA Ortak Giriflim Grubu 2,9 milyar ABD Dolar› ile Bo¤aziçi EDAfi’a en yüksek teklifi veren yat›r›mc› olmufltur. Di¤er önemli ifllemler, Y›ld›zlar SSS’nin Toroslar EDAfi ihalesini 2,1 milyar ABD dolar›, ‹fl - Kaya - MMEKA Ortak Giriflim Grubu’nun Gediz EDAfi ihalesini 1,9 milyar ABD dolar› ve MMEKA’n›n ‹stanbul Anadolu Yakas› EDAfi ihalesini 1,8 milyar ABD dolar› bedelle kazanmalar›d›r. Ayr›ca y›l›n dikkat çeken di¤er bir ihalesi olan Baflkent Do¤algaz Da¤›t›m ihalesine MMEKA 1,2 milyar ABD dolar› ile en yüksek teklifi vermifltir. 2010 y›l›nda özellefltirme ihalelerine a¤›rl›kl› olarak yerli yat›r›mc›lar›n kat›lm›fl olmas› dikkat çekmektedir. fiekil 10: Kamu kaynakl› ifllemlerin hacmi 14 ifllem ‹flletme Hakk› TMSF %2 Devri %5 0,6 milyar ABD$ 15 ifllem TMSF %6 1,1 milyar ABD$ Özellefltirme %6 23 ifllem ‹flletme Hakk› Özel ifllemler Devri %10 %41 10,9 milyar ABD$ Özellefltirme %52 13,8 milyar ABD$ 189 ifllem Özel ifllemler %78 2011 y›l›nda beklenen kamu kaynakl› ifllemler; elektrik üretim tesisleri, otoyollar ve köprüler, ‹GDAfi, ‹DO, ‹SPARK, ‹stanbulport, Milli Piyango, Halkbank ve Vak›fbank ile ilgili özellefltirme veya halka arz ifllemleridir.14 Birleflme ve Sat›n Alma ‹fllemleri - 2010 Raporu
  14. 14. ‹fllem büyüklükleri2009 y›l›nda milyar dolar tutar›n› aflan hiçbir ifllem gerçekleflmemifl iken 2010 y›l›nda milyar dolar›aflan 8 ifllem gerçekleflmifl olup, de¤eri aç›klanan ifllemler içerisindeki en yüksek tutarl› sat›nalma, 5,8 milyar ABD dolar› tutar›ndaki BBVA - Garanti Bankas› ifllemidir.2010 y›l›nda ortalama ifllem hacmi, sadece de¤eri aç›klanan ifllemler dikkate al›nd›¤›nda 198milyon ABD dolar› olmufltur. Bu tutar, 2009 y›l›nda 76 milyon ABD dolar› seviyesinde gerçekleflmifltir.2010 y›l›ndaki en yüksek de¤erli 10 ifllem, aç›klanan toplam tutar›n %76’s›n› oluflturmufltur.Aç›klanmayanlarla birlikte toplam ifllem hacminin yaklafl›k 30 milyar ABD dolar› oldu¤u göz önüneal›n›rsa bu oran %67’ye düflmektedir.fiekil 11: Aç›klanan ifllemlerin de¤er aral›¤› - ifllem say›s› baz›nda 7 2 117 <50 milyon ABD$ 50-100 milyon ABD$ 100-500 milyon ABD$ 500-1.000 milyon ABD$ 1.000-5.000 milyon ABD$ 83 >5.000 milyon ABD$24fiekil 12: Aç›klanan ifllemlerin de¤er aral›¤› - hacim baz›nda 1.036 milyon ABD $ 1.760 milyon ABD $ 1.562 milyon ABD $ 12.566 milyon ABD $3.631 milyon ABD $ 1.000-5.000 milyon ABD$ >5.000 milyon ABD$ 100-500 milyon ABD$ 500-1.000 milyon ABD$ 50-100 milyon ABD$ <50 milyon ABD$ 5.838 milyon ABD $Dikkat çeken di¤er bir husus ise, 2009 y›l›nda yaflanan ciddi düflüflün aksine 2010 y›l›ndahem ifllem say›lar›nda hem de ifllem de¤erlerinde önemli bir yükselme olmas›d›r. 2010 y›l›ndamilyar dolar üzerindeki ifllem de¤erlerinin toplam› aç›klanan ifllem de¤erlerinin %70’inioluflturmaktad›r. 2011 y›l›nda da bu seyrin devam edece¤ini, yüksek de¤erli ifllemlerin yan›s›ra ve orta/küçük ölçekli ifllemlerin daha fazla gerçekleflece¤ini beklemekteyiz. Birleflme ve Sat›n Alma ‹fllemleri - 2010 Raporu 15
  15. 15. 2011’e bak›fl 2010 y›l›, geçti¤imiz iki y›l› derinden etkileyen küresel ihalelerinde s›n›rl› kalan yabanc› yat›r›mc›lar›n ilgisinin, krizden güçlenerek ç›kan ve h›zl› büyüme beklentisi üretim konusunda çok daha yüksek olaca¤›, yap›lan süren, geliflmekte olan ülkelerin y›l› oldu. Türkiye; Çin, aç›klamalardan aç›kça görülmektedir. Büyük yerli Hindistan, Rusya ve Brezilya ile birlikte, bu süreçte en gruplar›n da bu alandaki yat›r›mlar›n› h›zla art›rmak çok ilgiyi çeken ülkelerden biri oldu. Birleflme ve istedikleri bilinmektedir. Bu durumda 2010’a elektrik sat›n alma ifllemleri anlam›nda bu ilginin daha da da¤›t›m ihalelerinin damgas›n› vurdu¤u gibi, 2011’de somutlaflmas›n›n 2011 y›l›nda gerçekleflece¤ini söylemek de elektrik üretim ihalelerinin öne ç›kaca¤›n› söylemek mümkündür. yanl›fl olmaz. Geliflmifl ülkelerde toparlanman›n zaman alaca¤› Ayr›ca ‹stanbul Büyükflehir Belediyesi’nin ifltiraklerinin görülmektedir. Özellikle Avro bölgesi ülkelerinde riskin sat›fllar›n›n da öne ç›kan ifllemler olabilece¤ini halen sürüyor olmas›, tüm dünyada büyümenin belirtmeliyiz. Baflkent Do¤algaz’›n sat›fl› sonras› özel lokomotifinin geliflmekte olan ülkeler olaca¤›n› teyit sektöre devredilmeyen tek do¤algaz da¤›t›m flirketi etmektedir. Tüm dünyada demografik unsurlar›n da olan ‹GDAfi’›n, son y›llar›n çok baflar›l› kurulufllar›ndan etkisiyle, küresel ekonomik a¤›rl›¤›n “do¤uya”, ‹DO’nun ve ‹SPARK’›n muhtemel sat›fllar›n›n, geliflmekte olan piyasalara kayaca¤› ve bu kayman›n gerçekleflmeleri durumunda, y›l›n dikkat çekici ifllemleri gittikçe h›zlanaca¤› genel kabul görmektedir. Bu olaca¤›na flüphe yoktur. Ayr›ca Türk Telekom ve nedenle birçok flirketin stratejilerini buna uygun flekilde THY’nin gerçeklefltirebilece¤i ilave halka arzlar veya ayarlayarak geliflmekte olan piyasalarda yer edinme, hisse sat›fllar› önemli ifllemler olabilir. yani ortakl›klar ve sat›n almalar yoluyla yat›r›m yapma planlar› oldu¤u gözlemlenmektedir. Türkiye’nin, özellikle 2011’in seçim y›l› olmas› ve TBMM’nin yo¤un temposu bankac›l›k ve finans sektöründe gerekli reformlar›n dikkate al›nd›¤›nda, öncesinde yasal düzenleme birço¤unu 2001 krizi sonras› tamamlam›fl olmas›, gerektiren, köprüler ve otoyollar ile Milli Piyango uygulad›¤› yerinde para ve maliye politikalar› ve Avrupa özellefltirmelerinin bir süre gecikmesi ya da y›l›n ikinci Birli¤i’nin yasa ve düzenlemelerine uyum çabalar›n› yar›s›nda gündeme gelmesi de söz konusu olabilir. sürdürmesi, ülkeyi yat›r›mc›lar nezdinde en cazip ülkelerden biri konumuna getirmifltir. Bunun yan› s›ra TMSF’nin elindeki portföyü borçlularla anlaflmak ya da ihaleler düzenleyerek satma yönündeki 2010 y›l› için birleflme ve sat›n alma ifllemleri aç›s›ndan stratejisi uyar›nca bu portföydeki firmalar ile ilgili özellefltirmelerin y›l› oldu demek yanl›fl olmayacakt›r. sat›fllar›n söz konusu olmas›n› bekleyebiliriz. Ancak bu Hükümetin elektrik da¤›t›m ihalelerini büyük bir sat›fllar›n tutarlar›n›n s›n›rl› olaca¤›n› öngörüyoruz. kararl›l›kla sürdürmesi ve bunlar›n beklentilerin üzerinde tutarlarla sonuçlanmas›, 2011’de de özellefltirmelerin Birleflme ve sat›n alma ifllemlerinin yan› s›ra 2010’da h›z›n›n kesilmeden devam edece¤ine dair bir beklenti halka arzlar›n da uzun zamand›r olmad›¤› kadar oluflturmufltur. 2011’in genel seçim y›l› olmas›na ra¤men, gündeme geldi¤i gözlemlenmifltir. Özellikle SPK, IMKB hükümetin aç›klad›¤› özellefltirme takviminde bir gibi ilgili düzenleyici ve denetleyici kamu kurumlar›n›n yavafllama olmas› beklenmemektedir. teflvikleri ve piyasalar›n da uygun olmas›yla birlikte halka arz tercih edilen bir finansman sa¤lama yöntemi Özellefltirme ifllemlerinde elektrik üretim tesislerinin olarak öne ç›km›fl ve birçok flirket bu konuda haz›rl›klara sat›fl›n›n öne ç›kmas› beklenmektedir. Elektrik da¤›t›m bafllam›flt›r. Halka arz pazar›n›n güç kazanmas›,16 Birleflme ve Sat›n Alma ‹fllemleri - 2010 Raporu
  16. 16. yat›r›mlar›ndan ç›k›fl stratejilerine bu opsiyonu da dahil perakende gibi sektörlerde yurtiçi konsolidasyonunedebilecek özel sermaye fonlar›na yat›r›m kararlar›n› sürmesini beklemekteyiz.de¤erlendirme ve çeflitlendirme aç›s›ndan olumluyans›yacakt›r. Özel sermaye fonlar›n›n yurtd›fl›nda Sonuç olarak enerji alan›ndaki özellefltirme ifllemlerininportföy optimizasyonuna gitmek zorunda kalmalar›n›n yan› s›ra, özel sektör ifllemlerinin de h›z kazanmas›n›yan› s›ra, yat›r›m yapabilecekleri büyük boyutlu bekledi¤imiz 2011 y›l› için birleflme ve sat›n almaifllemlerin s›n›rl› say›da olmas›, bu kurumlar›n Türkiye’de ifllem hacmi beklentimiz yaklafl›k 25 milyar dolarson y›llardaki toplam yat›r›m miktar›n› s›n›rl› tutmufltur. seviyesindedir.Ancak 2011 y›l›nda bu yat›r›mc›lar›n Türkiye’de dahayüksek tutarlarda yat›r›m yapmalar›n› beklemek sürprizolmayacakt›r.Orta boyutlu flirketler aç›s›ndan, özellikle uluslararas›kurulufllar›n geliflmekte olan piyasalara yönelmestratejileri de dikkate al›nd›¤›nda ciddi anlamda yat›r›mc›ilgisi olabilece¤ini düflünüyoruz. Ancak kendipiyasalar›nda düflen de¤erlemeleri dikkate alan buyat›r›mc›lar›n, geliflmekte olan piyasalarda büyümepotansiyeline ba¤l› olarak beklenen yüksek fiyattaleplerini ne derece karfl›layabilecekleri bir sorunolarak ortaya ç›kmaktad›r. Satma zorunlulu¤u olmayanflirket sahiplerinin, daha yüksek fiyat taleplerinisürdürmesi halinde, bu durumda yap›lan birçokgörüflmenin anlaflmazl›kla sonuçlanmas› ihtimali gözönünde bulundurulmal›d›r.Ayr›ca Türkiye’ye yönelik yabanc› yat›r›mc› ilgisininyan› s›ra, faaliyetlerinin co¤rafi s›n›rlar›n› çoktan Türkiyed›fl›na tafl›m›fl baflar›l› Türk flirketlerinin de yurtd›fl›ndakif›rsatlar› de¤erlendirerek flirket sat›n almalar›yapacaklar›n› öngörüyoruz. Daha önce yurtd›fl›ndasat›fla ç›kan firmalar için potansiyel al›c› olarak dikkateal›nmayan birçok Türk firmas›, flirket sahipleri vedan›flmanlar›nca s›k s›k al›m için ilgileri yoklananyat›r›mc›lar haline gelmifllerdir.Özellikle 2010 y›l›n›n ikinci yar›s›nda h›zlanan özelsektör birleflme ve sat›n alma ifllemlerinin 2011’de h›zl›bir flekilde sürmesini, görüflmeleri devam eden birçokifllemin tamamlanarak kamuoyuna aç›klamas›n› ve Birleflme ve Sat›n Alma ‹fllemleri - 2010 Raporu 17
  17. 17. Türk ifl dünyas›n›n birleflme ve sat›n alma faaliyetlerine bak›fl› Bu bölümde, Türk ifl dünyas›n›n önde gelen isimlerinin, 2010 y›l› içerisindeki birleflme ve sat›n alma ortam› ile ilgili de¤erlendirmelerinin ve beklentilerinin belirlenmesi amac›yla haz›rlanm›fl olan anketin sonuçlar›na yer verilmektedir. Bu y›l dokuzuncu kez, mektup ve elektronik ortamda anket yöntemi kullan›larak gerçeklefltirilen bu çal›flma ile örneklenen hedef kitle, Türk ifl dünyas›na katk›s› yüksek kamu ve özel sektör kurumlar› ile sektörlerinde öne ç›kan firmalar›n hissedar ve üst düzey yöneticilerinden oluflmaktad›r. Kat›l›mc›lara ay›rd›klar› zaman ve de¤erlendirmelerini bizlerle paylaflt›klar› için teflekkürü bir borç biliriz. Sonuçlar›n de¤erlendirilmesi 2010 y›l› birleflme ve sat›n alma ifllemlerinin hacim aç›s›ndan de¤erlendirilmesi Kat›l›mc›lar›n Türkiye’de birleflme ve sat›n alma ifllemlerinin hacminin, 2010 y›l›nda ulaflt›¤› seviyeyi normal olarak de¤erlendirdi¤i görülmektedir. Kat›l›mc›lar›n yaklafl›k %61’i gerçekleflen ifllem hacmini normal olarak de¤erlendirmektedir. 2009 y›l›nda var olan izlenimin (2009 y›l›nda gerçekleflen ifllem hacmini normal olarak de¤erlendirenler %22’ydi) olumlu yönde etkilendi¤i görülmektedir. 2010 2009 %3 %1 %14 %22 %22 Düflük Düflük Normal Normal Yüksek Yüksek Çok Yüksek %61 %77 Y›l›n ifllemi Kat›l›mc›lar›n ço¤unlu¤u taraf›ndan TEDAfi Özellefltirmeleri (Bo¤aziçi, Gediz, Uluda¤, Trakya, Çaml›bel, F›rat, Dicle, Van Gölü, Toroslar, Akdeniz, ‹stanbul Anadolu Yakas› EDAfi) ve Garanti Bankas› - BBVA ifllemi, 2010 y›l› içinde öne ç›kan iki önemli ifllem olarak de¤erlendirilmifltir. 2010 y›l› içinde gerçekleflen TEDAfi’›n Bo¤aziçi, Gediz, Uluda¤, Trakya, Çaml›bel, F›rat, Dicle, Van Gölü, Toroslar, Akdeniz ve ‹stanbul Anadolu Yakas› bölgelerinin 12,3 milyar ABD dolar›na özellefltirilmesi %51’le kat›l›mc›lar taraf›ndan, y›l›n ifllemi seçilmifltir. Bu ifllemi %32’yle BBVA’n›n Garanti Bankas› ifllemi takip etmekte ve y›l›n di¤er bir önemli ifllemi olarak ön plana ç›kmaktad›r. Anket sonuçlar›na göre 2010 y›l›nda önceki senelere oranla daha fazla say›da ifllem olmas›na ra¤men özellefltirmeler haricinde yüksek tutarl› ifllem say›s›n›n az olmas›, y›l›n ifllemi olarak TEDAfi özellefltirmelerinin ön plana ç›kmas›na neden olmufltur.18 Birleflme ve Sat›n Alma ‹fllemleri - 2010 Raporu
  18. 18. %4 %13 TEDAfi Özellefltirmeleri (Bo¤aziçi, Gediz, Uluda¤, Trakya, Çaml›bel, F›rat, Dicle, %51 Van Gölü, Toroslar, Akdeniz, ‹stanbul Anadolu Yakas› EDAfi)%32 Garanti Bankas›-Banco Bilbao Vizcaya Argentaria Petrol Ofisi-OMV AG Di¤er2010 y›l› özellefltirme program›n›n baflar›s›Kat›l›mc›lar›n %73’ü 2010 y›l›nda gerçeklefltirilen özellefltirme program›n› baflar›l›olarak de¤erlendirmifltir. 2009 y›l›nda özellefltirme program›nda yaflanan baz›olumsuzluklar -Milli Piyango’nun ihalesinin iptal edilmesi, özellefltirme ifllemlerininonaylar›n›n gecikmesi ve yarg› sürecinde yaflanan sorunlar - nedeniyle kat›l›mc›lar›n%71’i 2009 y›l› özellefltirme program›n› baflar›s›z olarak de¤erlendirmiflti. 2010 y›l›özellefltirmelerine yüksek oranda kat›l›m olmas› ve oldukça yüksek bir seviyedegelir elde edilmesi kat›l›mc›lar›n de¤erlendirmelerine olumlu olarak yans›m›flt›r. 2010 2009 %27 %73 %29 Baflar›l› Baflar›l› Baflar›s›z Baflar›s›z %71Özel sermaye fonlar›n›n (private equity) Türkiye’de birleflme/sat›fl vesat›n alma faaliyetleri aç›s›ndan de¤erlendirilmesiDaha önceki bölümlerde belirtildi¤i üzere, 2010 y›l›nda özel sermaye fonlar›n›n yerald›¤› Türkiye’deki birleflme ve sat›n alma faaliyetlerinde 2009 y›l›na göre art›flgözlemlenmifltir. Bu durum kat›l›mc›lar›n sadece %37’si taraf›ndan olumlu bulunurken(2009 y›l›nda özel sermaye fonlar›n›n faaliyetlerini olumlu bulanlar %40’›yd›) %31’likbir kesim bu faaliyetleri olumsuz olarak de¤erlendirmifltir. Kat›l›mc›lar›n %32’si isebu durumun etkilerinin belirsiz oldu¤unu düflünmektedir. 2010 2009%32 %37 %40 %39 Olumlu Olumlu Olumsuz Olumsuz Belirsiz Belirsiz %31 %21 Birleflme ve Sat›n Alma ‹fllemleri - 2010 Raporu 19
  19. 19. 2011’de en fazla hareket beklenen sektörler 2011 y›l›nda birleflme ve sat›n alma faaliyetleri aç›s›ndan enerji, hizmetler, gayrimenkul, bankac›l›k, sigorta, sa¤l›k, perakende, imalat ile yiyecek ve içecek en çok hareketlilik göstermesi beklenen sektörler olmufltur. 2010 y›l› beklentilerinde oldu¤u gibi 2011 y›l›na iliflkin beklentiler aç›s›ndan da enerji sektörü kat›l›mc›lar taraf›ndan en fazla hareket beklenen sektör olarak belirlenmifltir. Enerji sektörü haricinde belirtilen di¤er sektörler de birbirine yak›n oranlarda 2011 y›l›nda hareket beklenen sektörler aras›nda gösterilmifltir. %30,0 %27,6 %25,0 %20,0 %15,0 %11,6 %11,3 %11,0 %10,6 %9,6 %10,0 %8,0 %5,0 %5,0 %4,3 %1,0 %0,0 ek ji r l k a ›k e yi r ku le ¤e er ›l› rt nd ¤l na ec et ac go en En Di Sa ke Sa ‹ç zm nk im Si ra & at Ba Hi yr Pe k al Ga ce ‹m ye Yi Birleflme, sat›fl ve sat›n alma ifllemi ile ilgili olarak yap›lan görüflmeler ve görüflme yap›lan yat›r›mc› profili Kat›l›mc›lar›n %48’lik k›sm› birleflme ve sat›n alma ifllemleriyle ilgili olarak 2010 y›l› içinde görüflmelerde bulundu¤unu belirtmifltir. 2009 y›l› için %51 olan bu oran›n 2010 y›l›nda hemen hemen ayn› kald›¤› gözlemlenmifltir. 2010 2009 %48 %51 Evet Evet %52 Hay›r Hay›r %4920 Birleflme ve Sat›n Alma ‹fllemleri - 2010 Raporu
  20. 20. 2010 y›l›nda yap›lan görüflmelerin %73’ü stratejik yat›r›mc›larla gerçeklefltirilirken,%27’si özel sermaye fonlar› ile yap›lm›flt›r. Anket sonuçlar›na göre 2009 y›l›nda%85’lik bir oranda olan stratejik yat›r›mc›lar ile yap›lan görüflmeler 2010 y›l›ndaazal›fl göstermifl ancak a¤›rl›¤›n› korumufltur. 2010 2009 %15%27 %73 %85 Stratejik Stratejik Finansal Finansal‹fllemin süresi2010 y›l›nda Türkiye’de gerçeklefltirilen birleflme ve sat›n alma ifllemlerindegörüflmelere bafllama tarihi ile ifllemin sonuçland›r›lmas› aras›nda geçen süre,görüflmelerin %41’i için 6 ila 12 ay aras›nda olurken, %37’si için alt› aydan k›sa birsüre içinde tamamlanm›flt›r. Kat›l›mc›lar›n %22’si ise görüflmelerin 12 ila 18 ayaras›nda tamamland›¤›n› bildirmifllerdir. 2009 y›l› göz önünde bulunduruldu¤undaalt› aydan k›sa bir süre içinde tamamlanan ifllemlerin oran›nda art›fl oldu¤ugözlemlenmektedir. 2010 2009 %4%22 %37 %26 < 6 ay < 6 ay 6-12 ay 6-12 ay 12-18 ay 12-18 ay %41 %70 Birleflme ve Sat›n Alma ‹fllemleri - 2010 Raporu 21
  21. 21. Anlaflma sa¤lama s›ras›nda karfl›lafl›lan en önemli sorunlar Anket sonucuna göre 2010 y›l›nda birleflme ve sat›n alma ifllemlerinde karfl›lafl›lan en büyük sorunun %36 ile fiyat konusunda anlaflmak oldu¤u belirtilmifltir. Bunu %20 ile kurumsal kültür ve stratejik uyum sorunlar› izlemektedir. Mevzuat ve al›nmas› gereken izinler ise %18 ile bafll›ca sorun yaratan faktörler aras›nda de¤erlendirilmifltir. %6 %36 %18 Fiyat Kurumsal Kültür Stratejik uyum Mevzuat/gerekli izinler %20 Di¤er %20 Türkiye’de birleflme ve sat›n alma ifllemlerini en çok etkileyen faktörler 2010 y›l›nda tüm dünyada yaflanan ekonomik s›k›nt›lar›n etkileri azalmakla beraber devam ederken Türkiye’nin h›zl› bir flekilde büyümesi ve ekonomik krizi daha az hasarla atlatmas› sonucu olarak kat›l›mc›lar Türkiye’de birleflme ve sat›n alma ifllemlerini en çok %29 ile siyasi istikrar›n ve %26 ile büyüme beklentilerinin etkiledi¤ini belirtmifllerdir. Bu faktörü %20 ile yurtiçi ekonomik konjonktür ve uluslararas› piyasalardaki geliflmeler izlemektedir. Faiz oranlar› ve enflasyon, ifllemlere etkisi daha düflük faktörler olarak belirlenmifltir. %5 %20 %29 Siyasi istikrar Büyüme beklentileri Yurtiçi ekonomik konjonktür Uluslararas› piyasalardaki geliflmeler %20 Di¤er %2622 Birleflme ve Sat›n Alma ‹fllemleri - 2010 Raporu

×