Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.
YENİDOĞAN YOĞUN BAKIM ÜNİTESİ ENFEKSİYON KONTROL TALİMATLARI
GENEL PRENSİPLER <ul><li>EL HİJYENİ ve ELDİVEN KULLANIM TALİMATI’na kesinlikle uyulmalıdır.  </li></ul><ul><li>Enfeksiyon ...
EL YIKAMAK
<ul><li>Ellerimiz… </li></ul><ul><li>Enfeksiyon etkeni bulaşımında temel aracı  </li></ul><ul><li>“ Anneler büyütür,  ‘ el...
Deri florası <ul><li>Kalıcı flora;   derin yerleşimli </li></ul><ul><li>‘ kolonizasyon direnci’  </li></ul><ul><li>düşük v...
El temizliği <ul><li>Öncelikle ellerin kirlenmesi önlenmelidir!..   </li></ul><ul><li>“ Doğrudan elle dokunma!..”  </li></...
El temizliği <ul><li>Eller </li></ul><ul><li>Güne başlarken </li></ul><ul><li>Yenidoğanla her fiziksel ilişki öncesi ve so...
Ortam, el yıkamayı caydırıcı olmamalıdır… <ul><li>Çalışma ortamında  </li></ul><ul><li>Çeşmeler el yıkamayı destekler yerl...
Eldiven… <ul><li>Eldiven giyilse bile el yıkama temel önlemdir.   </li></ul><ul><li>Eldiven, el nem ve sıcaklığını, flora ...
Yeni başlayacaklar için:  El yıkama <ul><li>Eldeki görünür kirlenme suyla giderilmeli </li></ul><ul><li>Avuç içi, parmak a...
<ul><li>Hastaca yoğun ortamlarda,  </li></ul><ul><li>El yıkama gereksinimi artar.  </li></ul><ul><li>El yıkama azalır.  </...
SOSYAL EL YIKAMA TEKNİĞİ
<ul><li>-Eller su ile ıslatılmalı sıvı sabun avuca alınmalıdır. </li></ul><ul><li>-En az 30 saniye süre ile avuç içleri ve...
HİJYENİK EL YIKAMA TEKNİĞİ
EL YIKAMA TEKNİĞİ
 
 
 
HİJYENİK EL OVALAMA TEKNİĞİ
 
 
YENİDOĞAN YOĞUN BAKIM ÜNİTESİ YAPISAL ÖZELLİKLERİ <ul><li>Her bebek için el yıkama alanı ve koridorlar dahil en az 11.2 m2...
<ul><li>Temiz ve kirli çamaşırların depolandığı alanlar ayrı olmalı </li></ul><ul><li>Parenteral nutrisyon hazırlama alanı...
<ul><li>Hava ile kurutucular olmamalı </li></ul><ul><li>El kurulamada kağıt havlu kullanılmalı  </li></ul><ul><li>Lavabola...
<ul><li>Tamirat halinde hastalar mutlaka tamirattan etkilenmeyecekleri tamamen ayrılmış bir birime alınmalı ya da tamirat ...
İzolasyon odası <ul><li>YYBÜ veya mümkün değil ise hastanenin başka bir servisinde suçiçeği, tüberküloz, RSV, adenovirus v...
YENİDOĞAN YOĞUN BAKIM ÜNİTESİNDE ÇALIŞANLAR <ul><li>Hemşirelerin bu ünitede çalışmasının devamlılığı sağlanmalı ve yenidoğ...
Çalışanların ünite içinde kıyafeti <ul><li>Tüm doktor, hemşire, öğrenci ve personel serviste giyilen forma üstlerini giyme...
<ul><li>Steril işlemler sırasında uzun kollu, steril önlükler kullanılmalı </li></ul><ul><li>Steril işlemler sırasında işl...
Galoş giymeli miyiz?
<ul><li>Ünite girişinde galoş takılması önerilmemekte </li></ul>
<ul><li>Sağlık bakımı ilişkili enfeksiyonlarda enterik (gaytada bulunan) bakteriler önemli rol almakta </li></ul><ul><li>T...
Tırnak, saç, giysi kolu ve takılar… <ul><li>Tırnak yatağı etken derişimi, 100-1.000 kat çoktur. </li></ul><ul><li>McKinley...
GENEL TEMİZLİK <ul><li>Ünite içinde yapılan temizlik ve dezenfeksiyon işlemleri  kayıt altına alınmalı  ve servis sorumlu ...
<ul><li>Standartlar uygulanırken riske göre alan sınıflaması yapılmalıdır:  </li></ul><ul><ul><li>Düşük riskli alanlar  (d...
<ul><li>Yerler her vardiyada 2 kez silinmelidir.  -- -Mop  temiz alanda ‘’S’’ şeklinde,   </li></ul><ul><ul><ul><li>- Kirl...
<ul><li>Temizlik  temiz alandan kirli alana  (temiz hastadan kirli hastaya) doğru olmalıdır.  </li></ul><ul><li>Hasta odas...
<ul><ul><li>Tüm paspaslar gün sonunda dezenfektanlı </li></ul></ul><ul><ul><li>suda 20 dk bekletilip, temizlik çamaşırhane...
<ul><li>Duvar ve tavanların günlük temizliği gerekli değil </li></ul><ul><li>Duvarlar gerektiğinde, gözle görünür bir kir ...
Balon/maske, laringoskop bıçakları, makas, penset vb.malzemelerin temizliği <ul><ul><li>-önce 1/10’luk hipolu suda 10 dk b...
<ul><li>Hemşire masaları, sekreter masası, laboratuar alanlarındaki masalar ve yüzey, tedavi arabası, kapı kolları, telefo...
Tuvalet ve banyo temizliği: <ul><ul><li>-Günde en az bir kez ve kirlendikçe temizlenmelidir.  </li></ul></ul><ul><ul><li>-...
Lavabolar <ul><ul><li>Temizlik elemanının elleri kirli iken veya eldivenli iken  kapı kolu veya herhangi bir yüzeye temas ...
Küvöz temizliği <ul><ul><li>1-  Küvözler günlük olarak  yukarıdan aşağıya doğru  en az 1 kez silinmelidir.  </li></ul></ul...
Küvöz temizliği <ul><ul><li>Bebek taburcu olduğunda  küvözün tüm ayrılabilir parçaları ayrılmalı, yıkanabilecekler su ve d...
GİRİŞİMLER
Damar yolu takılması <ul><li>Ellerinizi yıkayın/antiseptikle ovun </li></ul><ul><li>Eldiven giyin, turnike bağlayın </li><...
 
 
Ventilatör İlişkili Pnömonilerin ve SBİ Pnömonilerin Önlenmesi
Genel kurallar <ul><li>EL HİJYENİ </li></ul><ul><li>ELDİVEN KULLANMAK EL YIKAMAYI GEREKSİZ KILMAZ </li></ul><ul><li>Çalışa...
Ventilatör temizliği <ul><ul><li>- Ventilatör dış yüzeyleri servis hasta bakıcıları tarafından her gün, önce deterjanlı su...
<ul><li>Mekanik ventilatörlerde tek kullanımlık setler önerilir.  </li></ul><ul><li>Tek kullanımlık setler tekrar  sterili...
<ul><li>Nebulizatörler:  Ventilatörlere bağlı olan nebulizatörler tek kullanımlık olmalı ve temizlik kurallarına uyulmalıd...
Kapalı aspirasyon kateteri mi? Açık aspirasyon kateteri mi kullanalım?
<ul><li>VİP açısından fark yok </li></ul><ul><li>Kapalı aspirasyon kateteri kullanmak solunum sistemi sekresyonlarının hav...
ET tüp aralıklı değiştirilmeli mi? Hayır
Enteral besleyelim mi? Bebek bir an önce beslenmeli Aralıklı devamlı infüzyon, metoklopramid veya postpilorik beslenme ile...
Aspirasyonu önlemek için Yatak başı 30-45   olmalı
Beslenmiyorsa stres ülser profilaksisi başlayalım mı? Mümkünse  stres ülser profilaksisinden uzak durulmalıdır H2 reseptör...
KATETER İLİŞKİLİ KAN ENFEKSİYONLARININ ÖNLENMESİ   <ul><li>Hergün çıkarılabilirliği konusunda tartışılmalıdır.   </li></ul...
Santral Kateter takılması   <ul><li>Kateter yeri povidon ile silinmeli, 2 dakika sonra veya kuruyuncaya %70’lik alkol ile ...
Santral Kateter takılması <ul><li>Tünel gelişen santral venöz kateterlerde iyileşme olduktan sonra kapatma gerekmeyebilir....
<ul><li>Giriş yerine topikal antibiyotikli kremler sürülmemelidir </li></ul><ul><li>Kateter  takılma tarihi ve saati  kayd...
Kateterin çıkarılması <ul><li>Yenidoğan ve çocuklarda  periferik  kateterlerin  rutin olarak değiştirilmesi önerilmez. </l...
Mayi setleri ne kadar sürede bir değiştirilmelidir?
Katetere set takmak   <ul><li>Eğer mayi setinden  TPN, dekstroz ve salin gönderiliyorsa  katetere takılan setler  72 saatt...
<ul><li>Lipid solusyonları en geç 12-24 saat, kan ürünleri 4 saat içinde gönderilmelidir.  </li></ul>
İğnesiz kateter parçalarının değiştirilmesi   <ul><li>Üçlü musluk gibi parçalar da kirlenmedikleri takdirde  set değiştiri...
İntravenöz enjeksiyon girişleri <ul><li>%70’lik alkol ile silinmelidir.  </li></ul><ul><li>Üçlü musluktan ilaç enjeksiyonu...
Mama hazırlama
<ul><ul><li>Mamalar mama mutfağında hazırlanmalıdır. </li></ul></ul><ul><ul><li>Mamalar temiz kavanozlarda veya kendi kutu...
TOTAL PARENTERAL MAYİ HAZIRLAMA TALİMATI   <ul><li>TPN, YYBÜ’de prematüre bebeklere ilk gün başlanır.  </li></ul><ul><li>T...
<ul><li>Ünite için hazırlanan tüm TPN torbaları, ağzı bağlanmış temiz bir torba içinde muhafaza edilerek servis personelin...
<ul><li>TPN içine serviste katılacak KCL gibi ilaçlar torba içine ilave edilecekse, ilaç steril bir enjektöre çekilir.  </...
KAN ÜRÜNLERİ TRANSFÜZYONU VE SAKLAMA TALİMATI <ul><li>Tüm bilgiler hasta dosyasındaki notlara bakılarak kan bankası istem ...
<ul><li>Kan ürünü hastadan sorumlu hemşireye teslim edilir, hemşire ürün transfüzyonu ile ilgili  order olmadan transfüzyo...
<ul><li>İnfüzyon seti enjektöre takılır ve set ucu hiçbir yere değdirilmeden bebeğin damar yoluna takılır.  </li></ul><ul>...
KAN KÜLTÜRÜ ALMA TALİMATI <ul><li>Kan kültürü antibiyotik başlamadan alınmalıdır. </li></ul><ul><li>Eğer antibiyotik tedav...
<ul><li>Kan alınacak bölgenin merkezden perifere doğru dairesel hareketler ile silinerek kuruması beklenmelidir. Girilecek...
<ul><li>Enjektördeki kan, hemoliz ve besiyerine hava girmesini önlemek için fazla basınç uygulamadan şişeye boşaltılmalıdı...
BEBEK BANYO <ul><li>Bebek, temiz alandan (baştan aşağı doğru) kirli alana doğru yıkanmalıdır </li></ul>
ATIK YÖNETİMİ <ul><li>Geri dönüşümü olan ambalaj atıkları </li></ul><ul><li>Evsel Nitelikli Atıklar </li></ul><ul><li>Enfe...
<ul><li>Her hastane enfeksiyonu,  </li></ul><ul><li>hastanede yatış süresini 10-15 gün artırır, </li></ul><ul><li>hastalan...
<ul><li>Anneler </li></ul><ul><li>  Dal bir gün dedi ki tomurcuğuna: </li></ul><ul><li>  - Tenimde bir yara işler gibisin ...
Bebekleri ‘ELLERİMİZ’ almasın, ellerimizi yıkayalım
<ul><li>Her hastane enfeksiyonu,  </li></ul><ul><li>hastanede yatış süresini 10-15 gün artırır, </li></ul><ul><li>hastalan...
<ul><li>Anneler </li></ul><ul><li>  Dal bir gün dedi ki tomurcuğuna: </li></ul><ul><li>  - Tenimde bir yara işler gibisin ...
Bebekleri ‘ELLERİMİZ’ almasın, ellerimizi yıkayalım
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

YD'da Enfeksiyonu önleme talimatları

989 views

Published on

  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

YD'da Enfeksiyonu önleme talimatları

  1. 1. YENİDOĞAN YOĞUN BAKIM ÜNİTESİ ENFEKSİYON KONTROL TALİMATLARI
  2. 2. GENEL PRENSİPLER <ul><li>EL HİJYENİ ve ELDİVEN KULLANIM TALİMATI’na kesinlikle uyulmalıdır. </li></ul><ul><li>Enfeksiyon durumunda HEKK ve YYBÜ temas halinde olmalı, izolasyon önlemleri gecikmeden alınmalıdır. </li></ul><ul><li>Erken neonatal sepsis şüphesinde ve SBİE şüphesinde başlanılacak antibiyotik kullanımı ile ilgili yazılı bir rehber oluşturulmalıdır. </li></ul>
  3. 3. EL YIKAMAK
  4. 4. <ul><li>Ellerimiz… </li></ul><ul><li>Enfeksiyon etkeni bulaşımında temel aracı </li></ul><ul><li>“ Anneler büyütür, ‘ el ’ alır gider…” </li></ul><ul><li>El temizliği (hijyeni) </li></ul><ul><li>enfeksiyondan korunma ve </li></ul><ul><li>hastane enfeksiyonlarının önlenmesinde </li></ul><ul><li>en etkin yaklaşım </li></ul><ul><li>El yıkama su ve sabun ile </li></ul><ul><li>El antisepsisi su ve antiseptik sabun </li></ul><ul><li> (%2-%4 klor heksidin glukonat, </li></ul><ul><li>%0,3 triklosan) </li></ul><ul><li>ya da </li></ul><ul><li>alkol temelli sıvı ya da jel çözelti </li></ul><ul><li>CDC. Hand Hygiene Task Force. MMWR 2002;51:1-45 </li></ul>
  5. 5. Deri florası <ul><li>Kalıcı flora; derin yerleşimli </li></ul><ul><li>‘ kolonizasyon direnci’ </li></ul><ul><li>düşük virülanslı etkenler (KNS gibi) </li></ul><ul><li>el yıkamadan çok etkilenmez. </li></ul><ul><li>Geçici flora ; yüzeyel yerleşimli </li></ul><ul><li>Özellikle, hastalardan ele bulaşan etkenler </li></ul><ul><li>S. aureus , gram (-) çomaklar… </li></ul><ul><li>El temizliği ile çok seyrelir!.. </li></ul><ul><li>Hastane enfeksiyonunda çok daha önemli!.. </li></ul><ul><li>YYBÜ’de çoğu hastane enfeksiyonu </li></ul><ul><li>- sağlık çalışanı eliyle aktarılan etkenler ya da </li></ul><ul><li>- iç flora kaynaklı </li></ul><ul><li>Rotter ML. Mayhall - Hospital Epidemiology and Infection Control. 2004:1727-1746. </li></ul><ul><li>Huskins WC. Feigin & Cherry & Demler & Kaplan PID 2004:2925-2941 </li></ul>
  6. 6. El temizliği <ul><li>Öncelikle ellerin kirlenmesi önlenmelidir!.. </li></ul><ul><li>“ Doğrudan elle dokunma!..” </li></ul><ul><li>“ Bir aracı kullan ya da eldiven giy!..” </li></ul><ul><li>Elin dışkıyla doğrudan ilişkisinin kesilmesi!.. </li></ul><ul><li>‘ Hastane çalışanları’ tuvalet kağıdı kullanmalı, </li></ul><ul><li>tuvalet çıkışında da, mutlaka sabun kullanarak </li></ul><ul><li>ve acele etmeden el yıkamalıdır </li></ul><ul><li>El kirlenmişse , ele bulaşmış her tür yabancı </li></ul><ul><li>madde, kan ve beden sıvısı hemen yıkanmalıdır. </li></ul>
  7. 7. El temizliği <ul><li>Eller </li></ul><ul><li>Güne başlarken </li></ul><ul><li>Yenidoğanla her fiziksel ilişki öncesi ve sonrasında </li></ul><ul><li>Araç, gereç ve donanıma her dokunma ertesinde </li></ul><ul><li>Tuvalet çıkışında </li></ul><ul><li>Yemek öncesinde </li></ul><ul><li>Elin çevreyle yinelenen fiziksel ilişkisi ertesinde </li></ul><ul><li>Görünür kirlenme varlığında </li></ul><ul><li>Gün sonunda mutlaka yıkanmalıdır. </li></ul><ul><li>CDC. Infect Control 1986;7:280-283 </li></ul>
  8. 8. Ortam, el yıkamayı caydırıcı olmamalıdır… <ul><li>Çalışma ortamında </li></ul><ul><li>Çeşmeler el yıkamayı destekler yerleşimde </li></ul><ul><li>Musluklar çalışır durumda olmalı </li></ul><ul><li>Su ve sabun yokluğu kesinlikle yaşanmamalı </li></ul><ul><li>El yıkama her fırsatta özendirilmeli </li></ul><ul><li>El yıkamayı akla getirici uyarılar olmalıdır. </li></ul><ul><li>CDC. Infect Control 1986;7:280-283 </li></ul>
  9. 9. Eldiven… <ul><li>Eldiven giyilse bile el yıkama temel önlemdir. </li></ul><ul><li>Eldiven, el nem ve sıcaklığını, flora çoğalımını artırır. </li></ul><ul><li>Eldivendeki küçük delikler gözden kaçabilir. </li></ul><ul><li>Eldivenin yıkanması, eldiveni etkenlerden arındıramaz. </li></ul><ul><li>Her hasta için yeni eldiven giyilmelidir. </li></ul><ul><li>Eller eldiven çıkarıldıktan sonra da yıkanmalıdır </li></ul><ul><li>Eldiven giymek, </li></ul><ul><li>her yere özensizce dokunma hakkı vermez!.. </li></ul><ul><li>CDC. Infect Control 1986;7:280-283 </li></ul>
  10. 10. Yeni başlayacaklar için: El yıkama <ul><li>Eldeki görünür kirlenme suyla giderilmeli </li></ul><ul><li>Avuç içi, parmak araları, parmak ve tırnak </li></ul><ul><li>yüzeyleri, el sırtı, acele etmeden, ovuşturularak </li></ul><ul><li>en az 15 saniye sabunlanmalı, durulanmalı, </li></ul><ul><li>Eller kağıt havluyla ya da havada kurutulmalı </li></ul><ul><li>MMWR 2002;51(RR-16):1-48 </li></ul><ul><li>Hasta aralarında, 15 sn el yıkama, </li></ul><ul><li>geçici floranın giderilmesi için yeterlidir; </li></ul><ul><li>Ancak, geçici florada belirgin azalma için </li></ul><ul><li>30 sn gerekir . </li></ul><ul><li>Rotter ML. Mayhall 2004:1727-1746 </li></ul>
  11. 11. <ul><li>Hastaca yoğun ortamlarda, </li></ul><ul><li>El yıkama gereksinimi artar. </li></ul><ul><li>El yıkama azalır. </li></ul><ul><li>Alkol temelli sıvı ya da jel </li></ul><ul><li>(Susuz ve sabunsuz el temizliği) </li></ul><ul><li>Ellerin fırsat oldukça yıkanmasına ek olarak; </li></ul><ul><li>El yıkamaya seçenek değil, tamamlayıcı </li></ul><ul><li>Hemen ulaşılabilir (uygulayıcının cebinde bile) </li></ul><ul><li>Daha kısa süre gerektirir </li></ul><ul><li>Daha az tahriş edici </li></ul><ul><li>Rotter ML.Mayhall 2004:1727-1746 </li></ul>
  12. 12. SOSYAL EL YIKAMA TEKNİĞİ
  13. 13. <ul><li>-Eller su ile ıslatılmalı sıvı sabun avuca alınmalıdır. </li></ul><ul><li>-En az 30 saniye süre ile avuç içleri ve parmak araları başta olmak üzere eller, tüm yüzey ve parmakları kapsayacak şekilde kuvvetlice ovuşturulmalıdır. </li></ul><ul><li>-Eller su ile iyice durulanmalı, parmaklar yukarı doğru gelecek şekilde tutulmalıdır. </li></ul><ul><li>-Kağıt havlu ile kurulanmalıdır. </li></ul><ul><li>-Musluk kağıt havlu kullanılarak kapatılmalıdır. </li></ul>
  14. 14. HİJYENİK EL YIKAMA TEKNİĞİ
  15. 15. EL YIKAMA TEKNİĞİ
  16. 19. HİJYENİK EL OVALAMA TEKNİĞİ
  17. 22. YENİDOĞAN YOĞUN BAKIM ÜNİTESİ YAPISAL ÖZELLİKLERİ <ul><li>Her bebek için el yıkama alanı ve koridorlar dahil en az 11.2 m2 alan olmalı </li></ul><ul><li>Her küvöz arası en az 0.9 m olmalı </li></ul><ul><li>Ünite içerisinden diğer servislere geçiş olmamalı </li></ul><ul><li>Ünitede kullanılmayan cihazların depolanabileceği bir depo alanı olmalı </li></ul>
  18. 23. <ul><li>Temiz ve kirli çamaşırların depolandığı alanlar ayrı olmalı </li></ul><ul><li>Parenteral nutrisyon hazırlama alanı ayrı olmalı ve laminer akıma sahip olmalı </li></ul><ul><li>Her 4 küvöz için bir lavabo olmalı, </li></ul><ul><li>El yıkama yeri başka bir amaçla kullanılmamalı </li></ul>
  19. 24. <ul><li>Hava ile kurutucular olmamalı </li></ul><ul><li>El kurulamada kağıt havlu kullanılmalı </li></ul><ul><li>Lavabolar her gün en az 1 kez ve görünür kirlendiğinde deterjanlı su ile fırçalanarak yıkanmalı </li></ul><ul><li>Sensörlü musluk kullanılmamalı </li></ul><ul><li>Musluklar el değmeden açılabilmeli </li></ul>
  20. 25. <ul><li>Tamirat halinde hastalar mutlaka tamirattan etkilenmeyecekleri tamamen ayrılmış bir birime alınmalı ya da tamirat alanı ile hastalar arasında toz geçirmez bir bariyer olmalıdır. </li></ul>
  21. 26. İzolasyon odası <ul><li>YYBÜ veya mümkün değil ise hastanenin başka bir servisinde suçiçeği, tüberküloz, RSV, adenovirus vb.enfeksiyonları olan yenidoğan bebeklerin izole edilebileceği bir izolasyon odası olmalıdır. </li></ul><ul><li>İzole odalarda tek hasta izleniyorsa bile bir lavabo bulunmalı </li></ul>
  22. 27. YENİDOĞAN YOĞUN BAKIM ÜNİTESİNDE ÇALIŞANLAR <ul><li>Hemşirelerin bu ünitede çalışmasının devamlılığı sağlanmalı ve yenidoğan konusunda deneyimli olmalı </li></ul><ul><li>Her vardiyada </li></ul><ul><ul><li>III.düzey yoğun bakım ünitesi hastaları için her iki- üç hastaya bir hemşire, </li></ul></ul><ul><ul><li>II ve I.düzey hastalar için her 4-6 hastaya bir hemşire görevlendirilmeye çalışılmalı </li></ul></ul>
  23. 28. Çalışanların ünite içinde kıyafeti <ul><li>Tüm doktor, hemşire, öğrenci ve personel serviste giyilen forma üstlerini giymeli, formalar kirlendiğinde ve günlük olarak değiştirilmeli. </li></ul><ul><li>Servis dışı alanların enfekte edilmemesi amacı ile servis dışına çıkarken forma üzerine temiz bir önlük giyilmeli </li></ul><ul><li>Kola takılan tüm takılar (bilezik, alyans, yüzük, saat vs.) servise girmeden çıkarılmalı, tırnaklar uzun ve ojeli olmamalı </li></ul>
  24. 29. <ul><li>Steril işlemler sırasında uzun kollu, steril önlükler kullanılmalı </li></ul><ul><li>Steril işlemler sırasında işlemi yapan ve yardım eden personel bone, steril eldiven ve maske kullanmalı </li></ul><ul><li>Eldiven takmadan önce ve işlem bittikten sonra eller antiseptik sabunla iyice yıkanmalı </li></ul>
  25. 30. Galoş giymeli miyiz?
  26. 31. <ul><li>Ünite girişinde galoş takılması önerilmemekte </li></ul>
  27. 32. <ul><li>Sağlık bakımı ilişkili enfeksiyonlarda enterik (gaytada bulunan) bakteriler önemli rol almakta </li></ul><ul><li>Tuvalette iken gayta-el teması olmaması için tuvalet kağıdı kullanılmalı </li></ul>
  28. 33. Tırnak, saç, giysi kolu ve takılar… <ul><li>Tırnak yatağı etken derişimi, 100-1.000 kat çoktur. </li></ul><ul><li>McKinley. J Clin Microbiol 1988;26:950 </li></ul><ul><li>Uzun tırnak – takma tırnak HE olasılığını artırır. </li></ul><ul><li>McNeil. CID 2001;32:367 </li></ul><ul><li>Saç, -sakal, bıyık- ve takılar bulaşımda aracı olabilir. </li></ul><ul><li>Özellikle yoğun bakım birimlerinde ; </li></ul><ul><li>Giysi kollarının dirsekten yukarıya katlanması </li></ul><ul><li>Saat, bilezik ve yüzüklerin çıkarılması </li></ul><ul><li>Takma tırnak kullanılmaması, tırnakların kısa olması </li></ul><ul><li>Saçların hastaya değmeyecek biçimde toplanması </li></ul><ul><li>özenle uygulanması gereken önlemlerdir. </li></ul><ul><li>Salisbury DM. Rings, microbial load of HCW’s hand. Am J Infect Control 1997;25:24-7 </li></ul><ul><li>Trick WE.Rings. CID 2003;36:1383-90. </li></ul><ul><li>Heath JA. Remington & Klein & Wilson & Baker. ID Fetus & Newborn Infant, 2006:1179-1205 </li></ul><ul><li>CDC. Guideline for Isolation Precautions.June 2007 (http://www.cdc.gov/ncidod/dhqp/gl_isolation.html) </li></ul>
  29. 34. GENEL TEMİZLİK <ul><li>Ünite içinde yapılan temizlik ve dezenfeksiyon işlemleri kayıt altına alınmalı ve servis sorumlu hemşiresi tarafından kontrol edilmelidir. </li></ul>
  30. 35. <ul><li>Standartlar uygulanırken riske göre alan sınıflaması yapılmalıdır: </li></ul><ul><ul><li>Düşük riskli alanlar (doktor ve hemşire odaları, ziyaretçi odaları, koridorlar) </li></ul></ul><ul><ul><li>Orta riskli alanlar (mama mutfağı, I.ve II. Düzey hasta odaları) </li></ul></ul><ul><ul><li>Yüksek riskli alanlar (yoğun bakım odaları, izolasyon odaları) </li></ul></ul>
  31. 36. <ul><li>Yerler her vardiyada 2 kez silinmelidir. -- -Mop temiz alanda ‘’S’’ şeklinde, </li></ul><ul><ul><ul><li>- Kirli alanda düz hat üzerinde hareket </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>ettirilerek veya ‘’L’’ şeklinde </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>ilerletilmelidir. </li></ul></ul></ul>
  32. 37. <ul><li>Temizlik temiz alandan kirli alana (temiz hastadan kirli hastaya) doğru olmalıdır. </li></ul><ul><li>Hasta odası olmayan düşük riskli alanlarda su ve genel temizlik maddesi ile temizlik yapılması yeterlidir. </li></ul><ul><li>Kirli alan dezenfektanlı su ile (%1-2’lik hipolu su, 10 lt su içine 100-200 cc hipo, 500-1000 ppm) temizlenmelidir, ardından kurulama veya durulama işlemi yapılmamalıdır . </li></ul>
  33. 38. <ul><ul><li>Tüm paspaslar gün sonunda dezenfektanlı </li></ul></ul><ul><ul><li>suda 20 dk bekletilip, temizlik çamaşırhanesine </li></ul></ul><ul><ul><li>götürülmeli, yıkanmalı, kurutulmuş şekilde teslim </li></ul></ul><ul><ul><li>alınmalıdır. </li></ul></ul>
  34. 39. <ul><li>Duvar ve tavanların günlük temizliği gerekli değil </li></ul><ul><li>Duvarlar gerektiğinde, gözle görünür bir kir olduğunda genel temizlik maddeleri ile, kan/vucud sıvısı olduğunda 1/10’luk hipolu su ile temizlenmeli </li></ul><ul><li>Perdeler ayda bir ve pencereler 15 günde bir ve kirlendikçe temizlenmeli </li></ul><ul><li>Radyatörler nemli bezle silinmelidir. </li></ul>
  35. 40. Balon/maske, laringoskop bıçakları, makas, penset vb.malzemelerin temizliği <ul><ul><li>-önce 1/10’luk hipolu suda 10 dk bekletilip </li></ul></ul><ul><ul><li>-ardından fırça ile duru su altında yıkanıp ayrı hazırlanmış 1/10’luk hipolu suda tekrar 10 dk bekletilmelidir </li></ul></ul><ul><ul><li>-laringoskop bıçakları sterilize edilebilir. </li></ul></ul>
  36. 41. <ul><li>Hemşire masaları, sekreter masası, laboratuar alanlarındaki masalar ve yüzey, tedavi arabası, kapı kolları, telefonlar, monitörler, pompalar vb.yüzeyler </li></ul><ul><ul><li>her gün %1-2 (500-1000 ppm) konsantrasyonda hipolu su ile silinmelidir. </li></ul></ul>
  37. 42. Tuvalet ve banyo temizliği: <ul><ul><li>-Günde en az bir kez ve kirlendikçe temizlenmelidir. </li></ul></ul><ul><ul><li>-Temizlik, genel hasta odaları temizlendikten sonra yapılmalıdır. Klozet kapağı ve oturma yeri %1-2’lik hipolu solusyonla silinmeli, tuvaletin iç kısmı ise bir fırça ve klor içeren bir deterjan kullanılarak yıkanmalıdır. -Tuvalet fırçası başka bir yerde kullanılmamalıdır. </li></ul></ul><ul><ul><li>-En son tuvalet zemini tuvalet paspası ile silinmelidir. </li></ul></ul>
  38. 43. Lavabolar <ul><ul><li>Temizlik elemanının elleri kirli iken veya eldivenli iken kapı kolu veya herhangi bir yüzeye temas etmemelidir. </li></ul></ul><ul><ul><li>Hasta odasındaki lavabolar ayrı fırçalarla klor içeren deterjanlar ile fırçalanmalı, fırça musluğa değdirilmemelidir . Musluk hipolu bezle silinmelidir. </li></ul></ul>
  39. 44. Küvöz temizliği <ul><ul><li>1- Küvözler günlük olarak yukarıdan aşağıya doğru en az 1 kez silinmelidir. </li></ul></ul><ul><ul><li>2- Silme esnasında %1-2’lik hipolu su, %1 hidrojen peroksit, %70’lik alkol veya üretici firmanın önerdiği dezenfektanlar kullanılmalıdır. </li></ul></ul><ul><ul><li>3- Her küvöz için ayrı bez kullanılmalıdır. </li></ul></ul><ul><ul><li>4- Aynı küvözde yatan bebeklerin küvözleri bebek başka bir küvöze transport edildikten sonra her 7 günde bir sökülerek dezenfekte edilmeli, küvöz 24 saat boyunca nemlendirici bölümüne su koymadan çalıştırılmalı ve kurutulmalıdır. </li></ul></ul>
  40. 45. Küvöz temizliği <ul><ul><li>Bebek taburcu olduğunda küvözün tüm ayrılabilir parçaları ayrılmalı, yıkanabilecekler su ve deterjan ile yıkanmalı, diğer parçalar silinmelidir. </li></ul></ul><ul><ul><li>6- Küvöz kapakları çok sık ellendiğinden kontaminasyon riski çok fazladır, kapaklar günde 2 kez %70’lik alkol veya klorlu su ile silinmelidir. </li></ul></ul><ul><ul><li>7- Hava filtreleri firma önerisinde belirtilen sürelerde değiştirilmelidir. </li></ul></ul>
  41. 46. GİRİŞİMLER
  42. 47. Damar yolu takılması <ul><li>Ellerinizi yıkayın/antiseptikle ovun </li></ul><ul><li>Eldiven giyin, turnike bağlayın </li></ul><ul><li>Girişim yerini iyice alkolle silin ve kurumasını bekleyin </li></ul><ul><li>İgneyi ilerletin ve kan gelince çekin </li></ul><ul><li>Üzerini saydam bantla bantlayın, üstünü giriş yerini kapatmayacak (enf.gözlemek için) şekilde güçlendirin </li></ul>
  43. 50. Ventilatör İlişkili Pnömonilerin ve SBİ Pnömonilerin Önlenmesi
  44. 51. Genel kurallar <ul><li>EL HİJYENİ </li></ul><ul><li>ELDİVEN KULLANMAK EL YIKAMAYI GEREKSİZ KILMAZ </li></ul><ul><li>Çalışanlar her yıl influenza (grip) aşısı ile aşılanmalıdır. </li></ul>
  45. 52. Ventilatör temizliği <ul><ul><li>- Ventilatör dış yüzeyleri servis hasta bakıcıları tarafından her gün, önce deterjanlı su ile temizlenir ardından %1-2’lik klorlu su ile silinir. </li></ul></ul><ul><ul><li>- Panel ve ayar düğmeleri oda hemşiresi tarafından %70’lik alkol ile silinir. </li></ul></ul><ul><ul><li>- Bu sırada ayarlarla oynanmamalıdır. Temizlik yapıldığına dair kayıt, gözlem kağıdındaki ventilatör ayarları bölümüne not düşülmelidir. </li></ul></ul>
  46. 53. <ul><li>Mekanik ventilatörlerde tek kullanımlık setler önerilir. </li></ul><ul><li>Tek kullanımlık setler tekrar sterilize edilerek kullanılmamalı </li></ul><ul><li>Ventilatör devreleri rutin değiştirilmez, kirlendikleri ve bozuldukları takdirde değiştirilmelidir. </li></ul><ul><li>Set içindeki nem sırasında oluşan sıvı hastaya doğru akmamalıdır . </li></ul><ul><li>Ara ara boşaltılmalı, bu boşaltma sırasında mutlaka eldiven kullanılmalı ve sonra el yıkanmalıdır . </li></ul>
  47. 54. <ul><li>Nebulizatörler: Ventilatörlere bağlı olan nebulizatörler tek kullanımlık olmalı ve temizlik kurallarına uyulmalıdır. </li></ul><ul><li>Filtreler: Ventilatör setlerini kontaminasyondan önlemek için etkili filtre kullanılmalıdır. </li></ul><ul><li>Aspirasyon ekipmanı: Aspirasyon kateterinin günlük değişimi gerekmemektedir. Ancak kontamine olduğunda değiştirilmelidir. </li></ul>
  48. 55. Kapalı aspirasyon kateteri mi? Açık aspirasyon kateteri mi kullanalım?
  49. 56. <ul><li>VİP açısından fark yok </li></ul><ul><li>Kapalı aspirasyon kateteri kullanmak solunum sistemi sekresyonlarının havaya karışmasını ve çalışanların enfeksiyon riskini azaltmaktadır. </li></ul>
  50. 57. ET tüp aralıklı değiştirilmeli mi? Hayır
  51. 58. Enteral besleyelim mi? Bebek bir an önce beslenmeli Aralıklı devamlı infüzyon, metoklopramid veya postpilorik beslenme ile ilgili VİP insidansı açısından belirgin bir farklılık yok
  52. 59. Aspirasyonu önlemek için Yatak başı 30-45  olmalı
  53. 60. Beslenmiyorsa stres ülser profilaksisi başlayalım mı? Mümkünse stres ülser profilaksisinden uzak durulmalıdır H2 reseptör blokörleri eğer hastada ciddi mide kanaması riski yoksa kullanılmamalıdır Eğer mide koruyucu kullanmak isteniyorsa sukralfat tercih edilmelidir.
  54. 61. KATETER İLİŞKİLİ KAN ENFEKSİYONLARININ ÖNLENMESİ <ul><li>Hergün çıkarılabilirliği konusunda tartışılmalıdır. </li></ul><ul><li>Umbilikal arter kateteri 5 günden , umbilikal venöz kateter ise 14 günden uzun süre takılı kalmamalı, çıkartılmalıdır. </li></ul><ul><li>Kateter takılırken tüm işlemler aseptik tekniğe bağlı kalınarak yapılmalıdır. </li></ul>
  55. 62. Santral Kateter takılması <ul><li>Kateter yeri povidon ile silinmeli, 2 dakika sonra veya kuruyuncaya %70’lik alkol ile tekrar silinmelidir. </li></ul><ul><li>Kateterler uygun uzunlukta itilmeli, tespit edilmeli ve göbek kısmı steril bez ile veya yarı geçirgen bir kapatıcı ile kapatılmalıdır. </li></ul>
  56. 63. Santral Kateter takılması <ul><li>Tünel gelişen santral venöz kateterlerde iyileşme olduktan sonra kapatma gerekmeyebilir. </li></ul><ul><li>Pansuman yeri gevşediği takdirde değiştirilmelidir. Giriş yeri enfeksiyon açısından gözlenmelidir. </li></ul><ul><li>Gazlı bez kullanılmışsa 2-3 günde bir, şeffaf örtü kullanılmışsa haftada bir pansuman yapılarak örtünün değiştirilmesi yapılmalıdır. </li></ul>
  57. 64. <ul><li>Giriş yerine topikal antibiyotikli kremler sürülmemelidir </li></ul><ul><li>Kateter takılma tarihi ve saati kaydedilmeli, pansuman değişiklikleri kaydedilmelidir. </li></ul><ul><li>Kateterden 1Ü/1 cc/ 1saat heparin gidecek şekilde mayi gönderilmelidir. </li></ul>
  58. 65. Kateterin çıkarılması <ul><li>Yenidoğan ve çocuklarda periferik kateterlerin rutin olarak değiştirilmesi önerilmez. </li></ul>
  59. 66. Mayi setleri ne kadar sürede bir değiştirilmelidir?
  60. 67. Katetere set takmak <ul><li>Eğer mayi setinden TPN, dekstroz ve salin gönderiliyorsa katetere takılan setler 72 saatten daha kısa süreli değiştirilmemelidir </li></ul><ul><li>Ancak lipid verilen setler veya lipid içeren TPN solusyon setleri en geç 24 saat içinde , kan ve kan ürünü verilen setler işlem bitince değiştirilmelidir. </li></ul>
  61. 68. <ul><li>Lipid solusyonları en geç 12-24 saat, kan ürünleri 4 saat içinde gönderilmelidir. </li></ul>
  62. 69. İğnesiz kateter parçalarının değiştirilmesi <ul><li>Üçlü musluk gibi parçalar da kirlenmedikleri takdirde set değiştirildikçe değiştirilmelidir. </li></ul><ul><li>Setlerde de olduğu gibi, 72 saatten kısa süreli değiştirilme önerilmez. </li></ul><ul><li>Sistemde herhangi bir kaçak olmamalıdır. </li></ul><ul><li>UA-UV’e takılı 3’lü musluk alkollü gazlı bezle sarılı tutulabilir. </li></ul>
  63. 70. İntravenöz enjeksiyon girişleri <ul><li>%70’lik alkol ile silinmelidir. </li></ul><ul><li>Üçlü musluktan ilaç enjeksiyonu, kan alma işlemleri sırasında üçlü musluk %70’lik alkol ile iyice ıslatılıp ardından silinmeli, işlem sırasında musluk kapaklarının kontaminasyonu önlenmelidir. </li></ul><ul><li>Parenteral uygulanan ilaçların mümkünse tek dozluk ampulleri kullanılmalı, kalan ilaç atılmalıdır. </li></ul><ul><li>Enjektörler viale sokulmadan önce vial tıpası %70 alkol ile silinmelidir. </li></ul>
  64. 71. Mama hazırlama
  65. 72. <ul><ul><li>Mamalar mama mutfağında hazırlanmalıdır. </li></ul></ul><ul><ul><li>Mamalar temiz kavanozlarda veya kendi kutularında saklanmalıdır. </li></ul></ul><ul><ul><li>Biberonlar her kullanımdan sonra su ile yıkanmalı, bulaşık makinesinde yıkanmalı ve kurutulmalıdır. </li></ul></ul><ul><ul><li>Biberon emzikleri su altında yıkanmalı, bulaşık makinesinde yıkanmalı ve kaynatılmalıdır. </li></ul></ul><ul><ul><li>Mama hazırlanmadan önce eller iyice yıkanmalıdır. </li></ul></ul><ul><ul><li>Biberon emziğine el değdirilmemelidir . </li></ul></ul><ul><ul><li>Mama önerilen şekilde (30 cc 1 ölçek) hazırlanmalıdır. </li></ul></ul>
  66. 73. TOTAL PARENTERAL MAYİ HAZIRLAMA TALİMATI <ul><li>TPN, YYBÜ’de prematüre bebeklere ilk gün başlanır. </li></ul><ul><li>TPN solusyonu içine lipid solusyonu katılmaz, lipid solusyonu ayrı bir set ile gönderilir </li></ul><ul><li>Lipid filtresi kullanılarak saatte 0.25 gr/kg’ı aşmayacak (8-12 saat içinde) infüzyon hızında gönderilir. </li></ul>
  67. 74. <ul><li>Ünite için hazırlanan tüm TPN torbaları, ağzı bağlanmış temiz bir torba içinde muhafaza edilerek servis personeline teslim edilir. </li></ul><ul><li>Hastadan sorumlu hemşire ellerini yıkar, TPN üzerindeki order ve ismi kontrol ederek TPN’nin doğru hastaya ait olduğunu teyid eder ve TPN torbasını sete takar. </li></ul>
  68. 75. <ul><li>TPN içine serviste katılacak KCL gibi ilaçlar torba içine ilave edilecekse, ilaç steril bir enjektöre çekilir. </li></ul><ul><li>Flakonlar ve torbadaki enjeksiyon yapılacak alan %70’lik alkol veya povidon ile silinip, kuruma beklendikten sonra enjeksiyon yapılır. </li></ul>
  69. 76. KAN ÜRÜNLERİ TRANSFÜZYONU VE SAKLAMA TALİMATI <ul><li>Tüm bilgiler hasta dosyasındaki notlara bakılarak kan bankası istem kağıdına doktor tarafından yazılır. </li></ul><ul><li>İstenen ürün eritrosit ise bebeğin adı, hasta başında bilekliğindeki isme bakılarak doğrulanır ve kros testi için kan örneği alınarak istemle birlikte kan bankasına iletilir. </li></ul>
  70. 77. <ul><li>Kan ürünü hastadan sorumlu hemşireye teslim edilir, hemşire ürün transfüzyonu ile ilgili order olmadan transfüzyona başlamaz . </li></ul><ul><li>Hemşire, hasta adını, bileklikteki kimliğe bakarak doğrular, order kontrol edilir. </li></ul><ul><li>Eller yıkanır, eldiven giyilir ve kan ürünü torbasındaki enjeksiyon alanı %70’lik alkol veya povidon ile silinir, antiseptiğin kuruması beklenir. </li></ul><ul><li>50 cc’lik steril enjektör ile istenen miktarda kan ürünü enjektöre çekilir. </li></ul>
  71. 78. <ul><li>İnfüzyon seti enjektöre takılır ve set ucu hiçbir yere değdirilmeden bebeğin damar yoluna takılır. </li></ul><ul><li>Ürün en geç 4 saat içinde transfüze edilmeli ve set başka bir mayinin infüzyonu için kullanılmamalıdır. </li></ul>
  72. 79. KAN KÜLTÜRÜ ALMA TALİMATI <ul><li>Kan kültürü antibiyotik başlamadan alınmalıdır. </li></ul><ul><li>Eğer antibiyotik tedavisi alıyor ise bir sonraki dozdan hemen önce alınmasına dikkat edilmelidir . </li></ul><ul><li>Kan kültürü ateş yükselmesinden hemen önce veya ateş yükselmeye başladığında alınmalıdır. </li></ul><ul><li>Gerekli olan durumlarda en az iki ayrı venden kan kültürü alınmasına (en az ½ st aralıkla) dikkat edilmelidir. </li></ul><ul><li>Kan kültürü şişesi buzdolabında muhafaza edilmiş ise oda ısısına gelmesi beklenmelidir. </li></ul><ul><li>Kateterden kan alınmamalıdır . Eğer kateter kaynaklı bir enfeksiyon düşünülüyor ise bir örnek kateter lümeninden, iki örnek periferik venden olacak şekilde aynı anda kan kültürü alınmalıdır. </li></ul>
  73. 80. <ul><li>Kan alınacak bölgenin merkezden perifere doğru dairesel hareketler ile silinerek kuruması beklenmelidir. Girilecek damar tekrar palpe edilecekse steril eldiven giyilmelidir. </li></ul><ul><li>Yenidoğanlarda 0,5-1 ml kan örneği alınması gereklidir. </li></ul><ul><li>Kan kültürü şişesinin lastik tıkacı %70’lik alkol ile silinmeli ve kuruması beklenmelidir. </li></ul><ul><li>Besiyerinin kontaminasyonunu önlemek için enjektörün iğnesi değiştirilmelidir. </li></ul><ul><li>İğne, kültür şişesinin kapağına dik olarak batırılmalı ve iğnenin ucu besiyeri sıvısına değmemelidir. </li></ul>
  74. 81. <ul><li>Enjektördeki kan, hemoliz ve besiyerine hava girmesini önlemek için fazla basınç uygulamadan şişeye boşaltılmalıdır. </li></ul><ul><li>Kan kültürü alındıktan sonra kültür şişesi hafifçe çalkalanmalı ve hemen laboratuara gönderilmelidir. Şişe asla buzdolabında bekletilmemelidir. </li></ul><ul><li>Enjektör ve iğneler atık konteynırına atılmalıdır. </li></ul>
  75. 82. BEBEK BANYO <ul><li>Bebek, temiz alandan (baştan aşağı doğru) kirli alana doğru yıkanmalıdır </li></ul>
  76. 83. ATIK YÖNETİMİ <ul><li>Geri dönüşümü olan ambalaj atıkları </li></ul><ul><li>Evsel Nitelikli Atıklar </li></ul><ul><li>Enfekte Atıklar </li></ul><ul><li>Patolojik Atıklar </li></ul><ul><li>Kesici - Delici Atıklar (sarı renkli plastik kutulara konularak) </li></ul><ul><li>Tehlikeli Atıklar </li></ul>Mavi Atık Torbası Siyah Atık Torbası Kırmızı Atık Torbası
  77. 84. <ul><li>Her hastane enfeksiyonu, </li></ul><ul><li>hastanede yatış süresini 10-15 gün artırır, </li></ul><ul><li>hastalanım (morbidite), </li></ul><ul><li>ölüm oranı ve </li></ul><ul><li>yatış giderlerini belirgin ölçüde etkiler. </li></ul><ul><li>Hastane enfeksiyonu, </li></ul><ul><li>Yenidoğan yoğun bakım birimlerinde </li></ul><ul><li>önemli bir ölüm nedenidir. </li></ul><ul><li>El temizliği, </li></ul><ul><li>hastane enfeksiyonunun önlenmesinde </li></ul><ul><li>en önemli yaklaşımdır. </li></ul>
  78. 85. <ul><li>Anneler </li></ul><ul><li> Dal bir gün dedi ki tomurcuğuna: </li></ul><ul><li> - Tenimde bir yara işler gibisin </li></ul><ul><li>Titrerim rüzgârlar keder vermesin. </li></ul><ul><li>Anneler beşikten der çocuğuna: </li></ul><ul><li>- Acını görmesin gözüm âlemde </li></ul><ul><li>Teselli demeksin bana son demde. </li></ul><ul><li>Bütün ümitleri yel alır gider </li></ul><ul><li>Tomurcuk açılır, sel alır gider </li></ul><ul><li>Anneler büyütür, el alır gider. Ahmet Kutsi Tecer </li></ul>
  79. 86. Bebekleri ‘ELLERİMİZ’ almasın, ellerimizi yıkayalım
  80. 87. <ul><li>Her hastane enfeksiyonu, </li></ul><ul><li>hastanede yatış süresini 10-15 gün artırır, </li></ul><ul><li>hastalanım (morbidite), </li></ul><ul><li>ölüm oranı ve </li></ul><ul><li>yatış giderlerini belirgin ölçüde etkiler. </li></ul><ul><li>Hastane enfeksiyonu, </li></ul><ul><li>Yenidoğan yoğun bakım birimlerinde </li></ul><ul><li>önemli bir ölüm nedenidir. </li></ul><ul><li>El temizliği, </li></ul><ul><li>hastane enfeksiyonunun önlenmesinde </li></ul><ul><li>en önemli yaklaşımdır. </li></ul>
  81. 88. <ul><li>Anneler </li></ul><ul><li> Dal bir gün dedi ki tomurcuğuna: </li></ul><ul><li> - Tenimde bir yara işler gibisin </li></ul><ul><li>Titrerim rüzgârlar keder vermesin. </li></ul><ul><li>Anneler beşikten der çocuğuna: </li></ul><ul><li>- Acını görmesin gözüm âlemde </li></ul><ul><li>Teselli demeksin bana son demde. </li></ul><ul><li>Bütün ümitleri yel alır gider </li></ul><ul><li>Tomurcuk açılır, sel alır gider </li></ul><ul><li>Anneler büyütür, el alır gider. Ahmet Kutsi Tecer </li></ul>
  82. 89. Bebekleri ‘ELLERİMİZ’ almasın, ellerimizi yıkayalım

×