Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

YD sık kullanılan ilaçlar

8,386 views

Published on

  • Be the first to comment

YD sık kullanılan ilaçlar

  1. 1. YENİDOĞANLARDA SIK KULLANILAN İLAÇLAR Dr Hacer Yapıcıoğlu Yıldızdaş
  2. 2. Tablo 1:Yenidoğanda emilime ilişkin fizyolojik özellikler Çok etkin Rektal emilim Fazla Deriden emilim Değişken Kas içi emilim Düzensiz ve yetersiz Ağız yolu ile emilim Az Kas kan akımı Tam gelişmemiş Safra işlevleri Çok Deri geçirgenliği Kolonizasyon sürecinde Barsak florası Çok Mukoza kalınlığı Az Emilim yüzeyi Az Barsak hareketleri >4 Gastrik pH Düzensiz Gastrik boşalma süresi
  3. 3. Yenidoğan resüsitasyonunda kullanılan ilaçlar
  4. 4. Adrenalin endikasyonu <ul><li>30 saniye etkin pozitif basınçlı ventilasyon </li></ul><ul><li>+ </li></ul><ul><li>30 saniye %100 O 2 ile ventilasyon + kompresyon </li></ul><ul><li>Kalp hızı 60 atım/dakika altında </li></ul>
  5. 5. Adrenalin <ul><li>Kalp kasılmalarının gücünü ve hızını arttırır </li></ul><ul><li>Periferik vazokonstriksiyona yol açar </li></ul><ul><li>Beyin ve koroner arterlere kan akımını arttırabilir </li></ul>
  6. 6. Adrenalin kullanım zamanı <ul><li>Yeterli ventilasyon sağlanmadan verilmez </li></ul><ul><li>Adrenalin erken verilir ise </li></ul><ul><ul><li>Ventilasyon için kullanılacak zaman uygulamaya harcanır </li></ul></ul><ul><ul><li>Oksijen gereksinimini artırarak miyokard hasarı yapabilir </li></ul></ul>
  7. 7. Adrenalin kullanımı Önerilen veriliş h ı z ı = H ı zl ı – olabildi ğ ince Önerilen hazırlık = 1/10 000’lik çözeltiden, 1 mL’lik enjektöre (endotrakeal verilecekse daha büyük enjektör) Önerilen doz = 1/10 000’lik çözeltiden, 0.1 – 0.3 mL/kg (endotrakeal yol kullanılıyorsa 0,3-1 ml/kg düşünülmelidir) Önerilen yol = Damar yolu (endotrakeal yol, damar yolu açılıncaya kadar düşünülmelidir) Önerilen konsantrasyon = 1/10 000
  8. 8. Adrenalinin sulandırılması 0,25 mg=1 mL (1/4 000) 1mL Adrenalin + 1,5 mL Distile su= 1/10 000 0,5 mg=1 ml (1/2 000) 1mL Adrenalin + 4 mL Distile su= 1/10 000 1 mg=1 mL (1/1 000) 1mL Adrenalin + 9 mL Distile su= 1/10 000
  9. 9. Adrenalinin beklenen etkisi <ul><li>30 saniye sonra KAH 60 atım/dakika üzerine çıkmalıdır </li></ul>
  10. 10. Düzelme olmazsa <ul><li>Ventilasyonun etkinliği kontrol edilir </li></ul><ul><li>Kompresyonun doğru yapılıp yapılmadığı kontrol edilir </li></ul><ul><li>Doz her 3 – 5 dakikada bir yinelenebilir </li></ul><ul><li>Yineleme dozları olanak varsa damar yolundan verilmelidir </li></ul>
  11. 12. Eğer bebek şokta görünüyor ve canlandırmaya yanıt vermiyorsa, volüm genişletici vermek gerekebilir. !
  12. 13. Şok bulguları <ul><li>Solukluk </li></ul><ul><li>Kapiller dolma zamanında uzama </li></ul><ul><li>Zayıf nabız </li></ul><ul><li>Düşük ya da “0” kan basıncı </li></ul>
  13. 14. Volüm Genişleticiler <ul><li>%0,9 NaCl (Serum fizyolojik) </li></ul><ul><li>Ringer laktat </li></ul><ul><li>O Rh (-) eritrosit süspansiyonu (ağır fetal anemi durumunda) </li></ul>
  14. 15. Volüm Genişletici Önerilen veriliş hızı = 5 – 10 dakikada Önerilen yol = Umblikal ven Önerilen doz = 10 mL/kg Önerilen çözelti = Serum fizyolojik
  15. 16. Metabolik asidoz <ul><li>Dokularda oksijen yokluğunda oluşan laktik asitten kaynaklanır </li></ul><ul><li>Miyokard kasılmasında azalmaya, pulmoner damarlarda kasılmaya yol açar </li></ul>
  16. 17. Sodyum bikarbonat <ul><li>Canlandırmanın erken döneminde zararlı olabilir </li></ul><ul><li>Verilmeden önce bebek iyi ventile edilmelidir </li></ul>
  17. 18. Bikarbonat kullanımı Önerilen veriliş hızı = 1 mEq/kg/dakika Önerilen doz = 2 mEq/kg/doz Önerilen yol = Yalnızca damar yolu Önerilen konsantrasyon = % 4.2 (0.5 mEq/mL)
  18. 19. Sodyum bikarbonat çok kostiktir ve canlandırma sırasında ASLA endotrakeal tüpten verilmemelidir. !
  19. 20. Özet En az 2 dakikada yavaş (1 mEq/kg/dk) Bebek etkin bir biçimde ventile ediliyorsa verin 2 mEq/kg İV Enjektör içinde 20 ml ya da 2 tane hazır 10 ml'lik enjektör 0,5 mEq/ml (%4,2'lik solüsyon) Sodyum Bikarbonat En az 5-10 dakikada Enjektör ya da İV infüzyonla verilir 10 ml/kg İV 40 ml • SF • Ringer laktat • Tam kan Volüm Genişleticiler Hızla verilir ET veriliyorsa SF ile 1-2 ml olacak biçimde sulandırılabilir 0,1-0,3 ml/kg İV ya da ET Enjektör 1 ml 1:10 000 Adrenalin Hız/Önlemler Doz/ Veriliş Yolu Hazırlama (önerilen konsantrasyona göre) Verilecek Konsantrasyon İlaç ya da Volüm Genişletici
  20. 21. Yenidoğan konvülziyonlarında kullanılan ilaçlar
  21. 22. Fenobarbital <ul><li>Konvülziyon </li></ul><ul><li>Uzamış sarılık </li></ul><ul><li>Kolestatik sarılık sintigrafi öncesi </li></ul>
  22. 23. Fenobarbital <ul><li>Doz: </li></ul><ul><ul><li>Yükleme dozu 20 mg/kg i.v. yavaş olarak verilir. </li></ul></ul><ul><ul><li>Konvülziyonları kontrol altına alıncaya kadar 5-10 mg/kg ilave dozlar verilebilir. </li></ul></ul><ul><ul><li>Maksimum doz 40 mg/kg </li></ul></ul><ul><li>İdame dozu: Yükleme dozundan 12 saat sonra , 3-5 mg/kg/gün, iki doza bölünerek verilir. </li></ul><ul><li>Veriliş yolu : İntravenöz, intramuskuler, per oral. </li></ul>
  23. 24. Fenobarbital <ul><li>Toksisite : Solunum depresyonu, uyuklama, hiperaktivite, ataksi, döküntü. </li></ul>
  24. 25. Fenitoin <ul><li>Konvülziyon </li></ul><ul><li>Doz: </li></ul><ul><ul><li>Yükleme dozu 15-20 mg/kg, 30 dakikanın üzerinde verilir. </li></ul></ul><ul><ul><li>İdame dozu, 4-8 mg/kg/gün, iv.veya per oral Maksimum infüzyon hızı 0.5 mg/dak (bradikardiye dikkat edilmelidir). </li></ul></ul><ul><ul><li>Enjeksiyondan önce ve sonra serum fizyolojik puşe edilmelidir. </li></ul></ul><ul><ul><li>>7 gün büyük yenidoğanlarda 8 mg/kg/doz gibi yüksek miktarlar 8-12 saat ara ile verilir. </li></ul></ul><ul><ul><li>Ağız yoluyla verildiğinde emilim düzensizdir. Kas içine uygulanmaz. </li></ul></ul>
  25. 26. <ul><li>Hızlı infüzyonla aritmi, hipotansiyon oluşur. Damar dışına sızarsa inflamasyon ve nekroza sebep olur. </li></ul>
  26. 27. Midazolam hidroklorid <ul><li>Dormicum (kısa etkili benzodiazepam) </li></ul><ul><li>sedasyon ve ventilatördeki ajite bebeklerin sedayonu amacıyla kullanılır. </li></ul>
  27. 28. <ul><li>Doz: </li></ul><ul><ul><li>İV: 0.05-0.15 mg/kg, en az 5 dk.da. Gerekirse 4 st.de bir tekrarlanır </li></ul></ul><ul><ul><li>Devamlı inf. Dozu: 0.01-0.06 mg/kg/st </li></ul></ul><ul><li>Veriliş yolu: İV, İM, İV devamlı infüzyonla </li></ul><ul><li>%5 dx ve SF ile uyumlu </li></ul><ul><li>Yan etki : Solunum depresyonu (özellikle aşırı dozlarda veya hızlı infüzyonda), hıçkırık, bulantı, kusma , uyku hali. </li></ul><ul><li>KAN BASINCI ve SOLUNUMU YAKIN TAKİP ET </li></ul><ul><li>Özellikle narkotik analjeziklerle birlikte kullanılıyorsa u etkiler artar </li></ul>
  28. 29. Fentanil <ul><li>Sedasyon ve analjezi </li></ul><ul><li>Morfin türevi </li></ul><ul><li>DOZ: </li></ul><ul><ul><li>0.5-4 mc/kg/doz yavaş ppuşe </li></ul></ul><ul><ul><li>Gerekirse 2-4 st.de bir tekrarla </li></ul></ul><ul><ul><li>İnf.hızı: 1-5 mc/kg/st </li></ul></ul><ul><ul><li>Tolerans gelişirse doz arttırılabilir </li></ul></ul><ul><ul><li>Ağrı skalaları takip edilmeli </li></ul></ul>
  29. 30. Fentanil <ul><li>Yan etkiler: </li></ul><ul><ul><li>Solunum depresyonu </li></ul></ul><ul><ul><li>Gögüs rijiditesi (kas gevşetici ve nalokson serviste bulundurulmalı) </li></ul></ul><ul><ul><li>Glob </li></ul></ul><ul><ul><li>5 günden uzun süre veriliyorsa yavaş kesilmeli, çekilme semptomları olabilir </li></ul></ul><ul><ul><li>%5 dx, %10 dx ve SF ile uyumlu </li></ul></ul>
  30. 31. IVIG <ul><li>Endikasyonlar: Hipogammaglobünemia, infeksiyon, fulminant sepsis, nozokomial enfeksiyonların profilaksisi (tartışmalı), immün trombositopeni, izoimmunizasyon . </li></ul>
  31. 32. IVIG <ul><li>Doz :500 mg/kg, İV, </li></ul><ul><li>Maksimal infüzyon hızı 250 mg/kg/saat. </li></ul>
  32. 33. Antibiyotikler
  33. 34. Ampisilin <ul><li>Semisentetik penisilinaz- hassas penisillin. </li></ul><ul><li>Erken neonatal enf.da kullanılır </li></ul><ul><li>Streptokok enf. Pnömokok enf. </li></ul><ul><li>Yan etki : Hipersensivite, makülopapüler döküntü, ateş. Bu reaksiyonlar yenidoğan döneminde nadiren görülür. </li></ul>
  34. 35. Sefotaksim <ul><li>Gram negatif mikroorganizmalar (psödomonas hariç ), E. Koli, enterobakter, klepsiella, hemofilus influenza, proteus mirabilis, serratia, neisserialara etkilidir. </li></ul><ul><li>Veriliş yolu : İM,İV </li></ul><ul><li>Doz : Menenjit 200 mg/kg/gün 6 saat ara ile </li></ul><ul><li>Diğer endikasyonlara: <7 gün:100 mg/kg/gün 12 saat ara ile </li></ul><ul><li>>7 gün 150 mg/kg/gün 8 saat ara ile. </li></ul>
  35. 36. Seftazidim <ul><li>Gram negatif organizmalar ( E koli, H influenza, Neisseria, Klebsiella ve proteus türleri) ve özellikle psödomonas aeroginozanın neden olduğu yenidoğan menenjit ve sepsisinin tedavisinde kullanılır. </li></ul><ul><li>Veriliş yolu: İM, İV 30 dk.da pompa ile inf. </li></ul><ul><li>Yan etkiler: Geçici ve reversibl renal tübüler disfonksiyon ve irreversibl vestibüler hasarlanma </li></ul>
  36. 37. Amikasin <ul><li>EN geniş spektrumlu aminoglikozid </li></ul><ul><li>Diğer aminoglikozidlere dirençli gram negatif basillerin oluşturduğu enfeksiyonların tedavisinde kullanılır. </li></ul><ul><li>Veriliş yolu : İM ve İV ( 30 dakikanın üzerinde infüzyonla). </li></ul>
  37. 38. Netilmisin <ul><li>Gram negatif enf.da etkili </li></ul><ul><li>30 dk.da inf.yapılmalı </li></ul><ul><li>YE: geçici-kalıcı Renal tübüler hasar, idrarla kalsiyum, mg kaybı, işitme kaybı, nöromusküler blokaj </li></ul>
  38. 39. Vankomisin <ul><li>Özellikle dirençli staf enf.da etkili </li></ul><ul><li>Pompa ile 60 dk.da infüzyon yapılmalı </li></ul><ul><li>Doz: sepsis 10 mg/kg, menenjit 15 mg/kg </li></ul><ul><li>Düzey monitorize edilmeli </li></ul><ul><li>YE: Nefrotoksik, ototoksik, raş, hipotansiyon, nötropeni, filebit </li></ul>
  39. 40. Meropenem/imipenem <ul><li>Dirençli gram negatif enf. </li></ul><ul><li>30 dk.da inf yapılmalı </li></ul>
  40. 41. Deksametazon <ul><li>Endikasyon : İnatçı hipoglisemi, havayolu ödemi ve bronkopulmoner akciğer hastalığı gelişme riski yüksek bebeklerde akciğer fonksiyonlarını iyileştirmek için. </li></ul><ul><li>Etki: antienflamatuar ve immünosupresif ajan </li></ul><ul><li>Doz: Bronkopulmoner displazide 0.5 mg/kg/gün, 12 saat ara ile 3 gün, daha sonra 0.3 mg/kg/gün 12 saat ara ile üç gün verilir. Üç günde bir 0.1 mg/kg/gün azaltılarak 0.1 mg/kg/gün’e azaltılır </li></ul><ul><li>Yenidoğan hipoglisemisinde 0.25 mg/kg/doz 12 saat ara ile tekrarlanır. </li></ul><ul><li>Hava yolu ödemini azaltmak için planlanan ekstübasyondan 24 saat önce başlanır, 0.25 mg/kg/doz 12 saat ara ile tekrarlanır. </li></ul><ul><li>Yan etki: Uzun süreli kullanımda, enfeksiyonlara yatkınlık artar. Ayrıca osteoporoz, gelişme geriliği, hiperglisemi, elektrolit bozuklukları, katarakt, miyopati, akut adrenal yetersizliği görülür. </li></ul>
  41. 42. Furosemid <ul><li>Endikasyon: Konjestif kalp yetersizliğinde diüretik olarak, aşırı sıvı yüklenmesi, pulmoner ödem, hipovolemiye bağlı olmayan oligüri ve kronik akciğer hastalığı (bronkopulmoner displazisi olan bebekler). </li></ul><ul><li>Doz: 1-3 mg/kg/doz, iv. yavaş, </li></ul><ul><ul><li>İM ve per oral yoldan verilebilir. </li></ul></ul><ul><ul><li>İntramuskuler veya intravenöz verilince 30 dakika-1 saat, ağız yoluyla verilirse 1-1.5 saat içinde cevap alınmalıdır. </li></ul></ul><ul><li>Doz aralıkları : Prematürlerde 24 saat ara ile, term bebeklerde 12 saat ara, 4 haftadan büyük bebeklerde 6-8 saat ara ile. Uzun süreli kullanımlarda günaşırı önerilir. </li></ul>
  42. 43. Furosemid <ul><li>Yan etkiler : </li></ul><ul><ul><li>Hiponatremi, hipokalemi, hipokloremik alkaloz </li></ul></ul><ul><ul><li>Uzun süreli kullanıldığında hiperkalsirü ve böbrek taşı </li></ul></ul><ul><ul><li>Digoksin alanlarda K kaybı intoksikasyon riskini artırır. </li></ul></ul><ul><ul><li>Ototoksisite kalıcı veya geçici olabilir. </li></ul></ul><ul><ul><li>Özellikle aminoglikozit alan hastalarda ototoksisite riski daha fazladır. </li></ul></ul>
  43. 44. Dopamin hidroklorid <ul><li>Endikasyonları: </li></ul><ul><ul><li>Septik durumlarda yeteri kadar sıvı replasmanından sonra doku perfüzyonunu artırmak, </li></ul></ul><ul><ul><li>digoksine cevap vermeyen konjestif kalp yetmezliğinde vurum hacmini ve kardiyak debiyi artırmak </li></ul></ul>
  44. 45. Dopamin hidroklorid <ul><li>Doz: 5-15 mcg/kg/dak </li></ul><ul><li>Veriliş yolu :İV devamlı infüzyon </li></ul><ul><li>Yan etkiler : Ektopik kalp atımları, taşikardi, hipotansiyon, hipertansiyon, aşırı diürez yapabilir. Yüksek dozlar uzun süre uygulandığında ekstremitede gangren yapabilir. Damar dışına sızmalarda doku nekrozu oluşabilir. </li></ul><ul><li>Not : Dopamin alan hastaya İV fenitoin verilmesi ağır hipotansiyon ve bradikardikardiye neden olabilir. </li></ul>
  45. 49. Dobutamin <ul><li>Özellikle kalp kasılmasının iyi olmadığı hipotansiyon ve hipoperfüzyon tdv.de </li></ul><ul><li>2-20 mc/kg/dk </li></ul><ul><li>Yan etkiler: Hipovolemik hst.da kullanılırsa hipotansiyon gelişebilir, aritmi, HT, kutanöz vazodilatasyonn </li></ul><ul><li>Ektravazasyona dikkat </li></ul>
  46. 50. Digoksin <ul><li>Endikasyon: Aritmiler ve konjestif kalp yetersizliği </li></ul><ul><li>Doz: Yükleme dozu 24 saatin üzerinde üç doza bölünerek verilir. Oral doz İV dozdan %25 fazla olmalıdır. İM verilmez. </li></ul>
  47. 51. Digoksin <ul><li>Pozitif inotropik, negatif kronotropik etkilidirler. </li></ul><ul><li>Miyokardın katekolamin düzeylerini artırırlar (düşük dozlarda). </li></ul><ul><li>İndirekt olarak vagal aktivite artar. </li></ul><ul><li>Oral dozdan 30-90 dakika sonra serumda pik yapar, 4-6 saat sonra kalp kasında pik yapar. Ağız yoluyla verildiğinde ince barsaklardan hızla emilir. </li></ul><ul><li>Antiasitler emilimi azaltır. %20 oranında proteine bağlanır. </li></ul>
  48. 52. İstenmeyen etkiler: <ul><li>Toksik olmayan kardiyak etkiler </li></ul><ul><li>QTc aralığında kısalma </li></ul><ul><li>ST segmentinde çökme </li></ul><ul><li>T dalga yüksekliğinde azalma </li></ul><ul><li>Kalp hızında yavaşlama </li></ul><ul><li>Kalp üzerine toksik etkiler </li></ul><ul><li>PR aralığında uzama </li></ul><ul><li>Sinus bradikardisi veya S-A blok </li></ul><ul><li>Atrial veya nodal ektopik atımlar </li></ul><ul><li>Ventriküler aritmiler </li></ul>
  49. 53. Aminofilin (Aminokardol) <ul><li>Endikasyon: Prematüre apnesi, bronkodilatör, bronkopulmoner displazi, ekstübasyondan sonra atelektazinin önlenmesi </li></ul><ul><li>Doz: 4-6 mg/kg yükleme dozu, 30 dakikada, İV yoldan infüze edilir. Per Oral verilebilir. İdame dozu 1.5-3 mg/kg/doz PO veya İV yavaş puşe 8-12 saat ara ile (yükleme dozundan 8-12 saat sonra başlanır). İV aminofilinden PO’e geçince doz %20 artırılır. </li></ul>
  50. 54. Aminofilin <ul><li>Not: Kalp hızı ve kan şekeri periyodik olarak kontrol edilmelidir. Ajitasyon ve besin intoleransı olabilir. Kalp hızı 180/dak üzerinde ise bir sonraki doz verilmemelidir. </li></ul>
  51. 55. K vit-D vit <ul><li>K vit: ilk gün </li></ul><ul><li>PM:0.5 mg, matür 1 mg kas içine </li></ul><ul><li>D-vit: ilk günden itibaren 3 damla oral </li></ul>
  52. 56. Hepatit B aşısı <ul><li>Anne HBs negatif ise: </li></ul><ul><ul><li>>2000 gr bebeklere doğumda </li></ul></ul><ul><li>Anne Hbs pozitif ise: </li></ul><ul><ul><li>Hepatit B aşısı ve HB İg (2 kg altı bebekler aşılanmamış gibi 2 kg üstüne çıkıldığında tekrar aşılanacak) </li></ul></ul><ul><li>Durum bilinmiyorsa: Aşılansın </li></ul>

×