Xesteira definitivo con nueva portada color marfil

884 views

Published on

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
884
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
234
Actions
Shares
0
Downloads
2
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Xesteira definitivo con nueva portada color marfil

  1. 1. Xornal XesteiraCPI VIRXE DA CELA. MONFERO XUÑO 2013http://cpivirxedacelaxesteira.blogspot.com/
  2. 2. EditorialDende o xa afastado ano 2008 nonse edita a que en 1991 se fixo revistaoficial do noso cole, Xesteira. Esteano rexurdiu a idea de sacar á luz unanuario onde se recollan as activida-des máis significativas (que nontodas, pois sería impensable) do anoacadémico na nosa escola do Xestal,facendo tamén referencia a activida-des anteriores que merecen aparecerpublicadas neste anuario que hoxevos presentamos. É Xesteira nestaocasión, como ben poderedes ver osnosos lectores, unha revista case“dixital” ou polo menos interactiva;ciencia e tecnoloxía son sen dúbidaas armas coas que tódalas persoasnos deberemos armar dende agora.Por iso, veredes uns códigos querecoñecerán os máis avantaxados entecnoloxía de cada casa; son oscódigos QR, que representan nopapel (material que nós reivindica-mos coa impresión desta revista, porgusto e tradición) dende páxinasweb ata vídeos e cancións, o quepermite dun xeito importante, am-pliar os contidos desta revista através da rede. Manifestamos, xaque logo, a utilidade e aplicacióndas famosas TIC (Tecnoloxías daInformación e da Comunicación) noámbito escolar e tamén no familiar.Ademais, esta Revista Xesteira teráespecial importancia para os alum-nos e alumnas de 4oESO e PCPI,que este curso finalizamos unha moibonita e importante etapa das nosasvidas que constituirá toda unhapegada nas nosas memorias, nasnosas vidas futuras e na nosa formade ser; podendo sempre que nosatopemos polo mundo adiante,contar un conto, rir e manter asamizades que camiñaron ó nosocarón durante máis dunha década, aprimeira e quizais máis determinan-te etapa para nós.Outro dos aspectos ou intenciónsdesta edición de Xesteira é levar ásfamilias (avoas, avós, tíos, pri-mas ...) o traballo que entre os mu-ros do Xestal se realiza, por enten-der a Educación como a base doprogreso das sociedades, única canlepara acadar o desenvolvementosostible, erradicar a pobreza, facercumprir os Dereitos Humanos, velarpola Paz e convivir civilizadamente(algo que ata hoxe a duras penas seacadou). Entra neste momento opapel de Monferosolidario, o instru-mento de educación en valores econcienciación que funciona activa-mente no CPI Virxe da Cela dende ocurso 2008/09 e contando con algúnque outro precedente. Monferosoli-dario realiza a súa labor concibíndo-se como un colectivo da comunida-de educativa do colexio e desenvol-vendo durante cada curso variosproxectos. Pero non só é Monferoso-lidario responsable do que se conse-guiu ata o de agora na escola doXestal. Todo comeza nas aulas; nassempre acolledoras aulas onde sesentaron antes ca nós outras persoas(en múltiples ocasións, parentesnosos) e onde impartiron clase gran-des profesores. A innovación e afánde superación veñen definidos cosnovos proxectos implantados, poloque poderedes ver —atent@s lec-toræs— (dispénsenme polo simbo-lismo gráfico) cómo se levaron acabo os proxectos que puxeron atraballar a mestras e cativos/as doXestal neste ano lectivo: ProxectoRío Lambre, Proxecto Abalar … Asímesmo, os nosos compañeiros deEducación Infantil apostaron polaecoloxía e elaboraron papel recicla-do; en 4ode Primaria preséntase dunmodo orixinal a personalidade deRoberto Vidal Bolaño, identificámo-nos coa clave de humor dalgúnscompañeiros de 3ode Primaria e conalgunha que outra creación literariaproduto da nosa imaxinación(valioso tesouro). Iremos parar á“Horta Máxica” despois de ler unhascantas receitas recompiladas por 5oEP e pasamos por unha manchea deactividades (excursións, festivais,campañas, charlas ...) realizadas estecurso para que, ao final, alguéndeixe escapar unha lágrima ao che-gar á sempre especial Despedida,dos compañeiros e compañeiras de4oESO e PCPI e tamén do cursoxeral, o cal deixará determinadapegada ou determinadas impresiónspara toda a xente da Escola do Xes-tal, o colexio Virxe da Cela, quelembrará este curso.Rematamos presentando finalmenteá Revista Xesteira como un instru-mento de rexistro, de apoio paralembrar o que marcou a dinámicaduns cantos meses entre os murosmáxicos (agora ben pintadiños) quesempre nos acolleron de bo modo.Recordaremos os fantásticos menússempre sorprendentes (hai unhaentrevista para indagar sobre esa“meiguería” que fan no comedor),os famosos semáforos de “Stopruídos”, etc. etc. etc. Longuísimoetcétera …É importante reivindicar tamén anosa razón para publicar esta revistapor satisfacción propia, afirmación ereivindicación da Educación, o valorque se leva a desenvolver dende ocurso 1975/76 no centro “Virxe daCela” polo cal pasaron bastantesxeracións de Monfero, Irixoa emesmo Vilarmaior. E poderíasedesenvolver a partir dese sentimentode reivindicación un grande e clari-ficante texto, pero a persoa desistede querer plasmar no papel todo oque sente nun esgotador intento,polo que rematamos esta presenta-ción —que para nós é bastante in-sulsa— pedindo auxilio, apelando ásmentes de cada persoa lectora destarevista que se axudará da súa expe-riencia na escola ou da dos seusachegados para ampliar todo o que opapel non pode conter. Así que ...FAMILIAS, LEDE ISTO COAAXUDA DOS FILLOS/NETOS/SOBRIÑOS!!!!! Antonio GonzálezLópez.PÁXINA 2XORNAL XESTEIRARECUPERACIÓNXESTEIRAFORMATOPAPELBlogue Xesteirahttp://cpivirxedacelaxesteira.blogspot.com/
  3. 3. Concluíndo o meu quinto ano decoordinación do Equipo de Di-namización Lingüística, apro-veito o espazo que me brindaeste xornal para botar unha olla-da atrás e reflexionar sobre esteperíodo. Sinalar os duros ini-cios, tratando de domesticaralgo novo para min: actualizar-me e normalizarme na linguagalega (algo ao que non estabaafeita), revisar normativas, re-dactar proxectos, elaborar me-morias, rexistrar facturas, plani-ficar actividades, etc. Moitoesforzo pero unha grande re-compensa, xa que a travesía doEDLG nesta etapa foi moi frutí-fera, e así o mostra a noso blo-gue Xesteira (http://cpivirxedacelaxestei-ra.blogspot.com).Presentamos trinta e seis páxi-nas a toda cor cargadiñas detextos e imaxes. Aquí atopare-des a memoria de actividadesrealizadas polo EDLG durante opresente curso académico, asícomo unha serie de colabora-cións de alumnos/as, profesores/as e APA. Incluso aqueles/asque xa deixaron a nosa escolaquixeron aportar o seu grao dearea. Grazas a todos vós porfacer real este soño.Non quixera rematar estas liñassen destacar o esforzo titánicode Antonio González López (4ºESO) na súa particular teimapor recuperar o espírito do anti-go Xornal Xesteira en formatopapel. El é o autor da gran maioría dos artigos aquí publicados, e nonso demostrou as súas destacadas dotes xornalísticas, senón taménunhas grandes capacidades na coordinación, promoción e xestión desteproxecto. Agora as pegadas do teu paso polo CPI Virxe da Cela que-darán impresas para sempre. Verónica Dopico.Editorial do Equipo Dinamización Lingua GalegaSumarioPÁXINA 3 XUÑO 2013XORNAL XESTEIRAEDITORIAISSUMARIO1.- RECUPERACIÓN DO PATRIMONIO(p.3)Festas tradicionais: Magosto, Samaín, Antroi-doXogos popularesO noso patrimonio naturalO noso patrimonio arquitectónicoGuía de tradición oralOficios tradicionaisA nosa gastronomía2.- POTENCIACIÓN DO GALEGO ORAL(p.8)ContacontosVideoconferenciasO Xestal nas OndasRap en galegoTeatro en galegoCámara…Acción!!!3.- POTENCIACIÓN DO GALEGO ES-CRITO (p.10)Antonio Seijas conmemorando o Día do LibroObradoiro de escritura creativa en lingua gale-gaLetras GalegasII Concurso PreguntónO Día das Letras Galegas (4º primaria)4.- CREACIÓN LITERARIA E ARTÍSTI-CA (p.14)Que pasaría se o noso colexio fose de chocola-te?Concurso de portadas de librosA Horta Máxica5.- OUTRAS ACTIVIDADES DESENVOL-VIDAS NO CENTRO (p.16)Un muro cargado de valoresA nosa vida, a nosa paisaxeMicrotoponimiaElaboración de papel recicladoFacendo xabón no laboratorio de Física e Quí-micaSemana Branca en AndorraMUNCYT e exposición Fundación VicenteFerrerVisita múltiple a FerrolVisita de EntreculturasVisita de Sasi Cutty e Yolanda FerrerCharla Down CoruñaObradoiro Cruz VermellaTapóns para unha nova vidaFestival de NadalMonferosolidario: un pequeño mundo posibleonde se fai real a utopíaChegou o AbalarO que os alumnos/as pensan sobre o AbalarOutras formas de comunicación: o silbo canarioEnquisa sobre as redes sociaisStop Ruídos: unha preocupación colectiva6.- VARIEDADES E TEMPO DE LECER(p.24)RefránsAs choivas no calendarioChistes e xogosAbecegramasLuces…cámara, pelis con HistoriaOutro xeito de entender as matemáticasNumerogramasXesteira Films7.- COLABORACIÓNS (p.28)O Val Xestoso en XesteiraO Xestal, un cole especialUn bicho no patioNotas desde a APAAn Englishwoman in XestalNostalxia do XestalUn partido de fútbol en desigualdadeOs vermes de 1º de ESOAnécdotas da nosa vidaRafting, sesión “vermouth” e pemen-tos de PadrónAo mal tempo…boa cara.8.- NOTAS PARA UNHA DESPE-DIDA (p.32)O paso polo Xestal (I e II)Non nos esquecemos de vós…O tempo: marabillosa magnitudeO poder evocativo da músicaAdeus a 4º de ESOAdeus a 6º de primariaOrla promoción 2012-2013
  4. 4. Recuperación da tradición doSamaín ou festa das cabazas.Todo o alumnado de educacióninfantil e educación primariacolaborou aportando a súa propiacabaza, decorada e "tuneada"para a ocasión. Nos corredoresda entrada do cole puidéronsever todas as propostas do alum-nado, e por segundo ano conse-cutivo editáronse uns marcapáxi-nas combinando todas as fotogra-fías.MagostoSamaínO Magosto visto polo alumnado de 3º de primariaO magosto é unha festa na quese comen castañas e outras lam-betadas. Os mozos e mozasxogan a tisnarse, cantan, bai-lan… Celébrase normalmenteno mes de novembro. No nosocole celebrámolo o luns, 5 denovembro. Pola mañá, estive-mos na clase escribindo un poe-ma relacionado co magosto elogo os alumnos de 3º,4º,5º e 6ºcurso fomos a unha visita guia-da ao mosteiro de Monfero. Polatarde estivemos no pavillónfacendo xogos moi divertidos. Acontinuación, collemos os nososcucuruchos e enchémolos decastañas para comer. Estabanricas! Pasámolo moi ben.O pasado luns 5 de novembro oalumnado de 2º e 3º ciclo deeducación primaria do CPI Vir-xe da Cela celebrou o Magostonun escenario inmellorable: oMosteiro de Monfero. Aprovei-taron esta ocasión para saír dasaulas e recibir unha importantelección de apreciación e valora-ción do noso patrimonio cultu-ral: a recuperación da tradicióndesta festa das castañas e a visi-ta guiada ao mosteiro, unha xoiada arquitectura. Completaronesta xornada con actividadeslúdicas: xogos populares que sedesenvolveron nos arredores domosteiro.Páxina 4XORNAL XESTEIRARecuperacióndo patrimoniocultural eartísticoO nosopatrimonioinmaterial
  5. 5. Colorido, bailes, aplausos ecalor humana para compensar ofrío invernal que visitou o nosocole o venres 8 de febreiro.Unha exhibición das ideas epropostas de Antroido das dife-rentes aulas do CPI Virxe daCela, desde os mais pequerre-chos, os nenos e nenas de infan-til, até os xa case veteranos de4º da ESO, pasando por todos osestadios intermedios. Premiospara a mellor actuación, o me-llor disfraz, o mellor grupo, e oAntroido 2013. E para remataresta xornada lúdica, un delicioso“chiculate” con doces típicos doantroido que axudaron a comba-ter ola de frío polar...AntroidoPREMIOS ANTROIDO 2013-Premio mellor actuación: Gangstyle 3º ESO-Premio mellor grupo: 5/6 EP-Premio mellos disfraz: Iván de 3 anos-Premio Antroido 2013: Nucho e NuchaPrograma das actuacións do Festival de AntroidoEI: Canción dramatizada “Dime quefixeches”, Migallas1º e 2º EP: Desfile con baile “Debaixoda figueira”3º EP: Baile “Carnaval, Carnaval4º EP: Baile “En el paro estoy”5º e 6º EP: Canción e baile:“Animamos”1º ESO: Coreografía “Limbo” e Rapda Paz2º ESO: Grupo gatuno; Misses e Mis-ters3º ESO: Gangstyle ; Nucho e Nucha4º ESO: Parodia dos Paiasos;Coreografía “La mujer del pelotero”.Páxina 5 XUÑO 2013Recuperaciónde festaspopulares etradicionais.Magosto,samaín,antroido.
  6. 6. Paco Bañobre, da asociaciónADEGA visitou o centro no mesde outubro e impartiunos unhacharla ao alumnado da ESOonde nos falou da labor ou docampo de actuación xeral daasociación; mais centrándose noque certamente era o “punto dodía”, presentounos e afondousobre o “Proxecto Ríos” que aasociación leva realizando den-de o 2005 nos ríos de Galiciacoa colaboración e participaciónde persoas voluntarias e dealumnos/as de centros de ensinovarios. Á parte de realizar estastarefas, tamén fixemos limpezado río recollendo algúns lixos(garrafas de plástico, un bidónde lata, algunhas bolsas de plás-tico e lonas …) que botamos ócolector de lixos do concello.Tamén tomamos, a modo demostra, un anaco de alga e ob-servamos no lugar a vexetaciónda ribeira, algo no que non repa-ramos a cotío pese a que temosestes lugares e outros ríos pretode nós.Xogos tradicionais e popularesO noso patrimonio naturalO venres 10 de maio o sol amo-souse sen reparo para amenizarunha divertida xornada de xogospopulares. Conformando unapartado do noso Proxecto deFomento do Uso do Galego, arecuperación do noso patrimo-nio "inmaterial" levouse a caboa través dunha iniciativa quepartiu de Educación Primaria. Oalumnado de 3º ciclo de prima-ria reuniuse no patio exteriorpara realizar esta xornada, abase de diferentes "estacións"con xogos populares e tradicio-nais como a carreira de sacos, amariola, o xogo do pano, e ou-tras. Os rapaces e rapazas pode-rán así contar con diversas alter-nativas para o seu tempo delecer, agora que tan de modaestán os xogos virtuais, as vide-oconsolas, o individualismo...non deixemos de lado estesxogos cooperativos, que aíndaencima son moi saudables, xaque nos obrigan a utilizar mentee corpo...***Se algún pensaba que as casta-ñas só servían para encher obandullo estaba moi confundi-do, e velaquí temos un claroexemplo: no magosto deste anoos nenos de infantil e primariapuideron comprobar que sepode facer exercicio físico in-cluso empregando unhas sim-ples castañas. De isto nos infor-ma Ricardo, o profe de educa-ción física de primaria, e nosdeixa unhas fotos.Páxina 6XORNAL XESTEIRARecuperaciónde XogosTradicionaisE popularesPatrimonioarquitectónicoe natural
  7. 7. Pensemos nun lugar de granbeleza, onde a natureza e o ho-me están en total sintonía, poisseguramente alí poderiamosatopar un mosteiro . Iso é o queacontece en Monfero, que contacunha das xoias patrimoniais danosa Comunidade: o “Mosteirode Monfero”. Coñecelo e o pri-meiro paso para valóralo, aotempo que valoramos a nosaidentidade cultural. Este é oprincipal obxectivo da primeirasaída do novo curso escolar. Oalumnado de 2º e 3º ciclo deeducación primaria gozou del eda súa fermosa e triste historia(dado que na actualidade tenperdido moito do seu esplendor)grazas a visita guiada organiza-da en colaboración co Concello(o cal agradecemos a súa cola-boración). Con ela puidemostrasladarnos 500 anos atrás eimaxinarnos unha vida sen co-modidades, de moito traballo eesforzo colectivo. Igualmentecomprendemos que a nosa pai-saxe non é algo inalterable, quecambia co transcorrer dos anosinfluenciada polos usos e costu-mes dos homes e mulleres quenela conviven e que resultaimprescindible tomar concienciado uso que dela facemos. MªCamino Pereiro.***Por outra banda, o alumnado de4º da ESO na materia de músicarealizou un traballo de investi-gación sobre os muíños, inda-gando sobre o uso cultural des-tas construcións típicas da arqui-tectura da auga en relación conoso folclore, tomando comobase a Muiñeira.O alumnado de educación infan-til e primeiro ciclo de educaciónprimaria do CPI Virxe da Celavisitou a Panadaría "Dos Reis",situado na veciña parroquia daViña, coa intención de observare participar en todo o proceso defabricación dese alimento indis-pensable nas nosas mesas: opan. Aquí tedes a crónica da súaexperiencia:O pasado mes de Novembro osnenos e nenas de Infantil e 1ºCiclo de Primaria fomos visitara panadaría “Dos Reis” naViña. Alí aprendemos cómo sefai o pan e o pasamos bombaamasando un pouco. A masapegábasenos moito nas manspero coa fariña e coa gran axu-da de Suso, Ángel e Sonia saí-ronnos uns boliños estupendos.Despois de tanto traballo convi-dáronnos a unha merenda fan-tástica: o pan con chocolateestaba delicioso!!! Encantounosesta visita. Moitas grazas poratendernos tan amablemente!!!!A nosa gastronomíaO alumnado de 5º de primariaelaborou unha guía de receitastípicas da nosa gastronomía queestá para chuparse os dedos…En palabras de Mª del CaminoPereiro González, titora de 5º deprimaria, “A gastronomía formaparte do patrimonio culturalin”tanxible” dos pobos. Non sócobre unha necesidade biolóxi-ca, senón que tamén representaa paisaxe como recurso. Igual-mente, configurándose comoelemento diferenciador dunestilo de vida que perdura dexeración en xeración sen necesi-dade de transcribirse. Cociñadiaria e cociña festiva, que unexentes, palabras e feitos e quedesde a clase de 5º curso deEducación Primaria do CPIVirxe da Cela queremos home-naxear coas receitas que asnosas familias foron atesouran-do en lumes e fogóns.O noso patrimonio arquitectónicoOficios tradicionaispróximo, recollen informaciónvariadas (cantigas, coplas, re-fráns, adiviñas, contos popula-res, etc). Ano tras ano imosengrosando un arquivo docu-mental a base de textos, e ac-tualmente, grazas ás novas tec-noloxías, incluíndo rexistrosaudiovisuais (gravación de au-dio e vídeo empregando os telé-fonos móbiles).Guía de tradición oralDesde fai varios anos o Departa-mento de Música vén traballan-do na elaboración dun“cancioneiro”, para poder recu-perar a memoria dos maiores,tratando de rescatar a tradiciónoral da zona. Os encargadosdesta tarefa son os alumnos/asde 2º da ESO, que, buscandoinformantes na súa propia fami-lia ou no ámbito social máisPáxina 7 XUÑO 2013Recuperación dopatrimonioarquitectónicoPatrimonioinmaterialTradición oralOficiosgastronomía
  8. 8. As profesoras Yolanda Castro e Verónica Dopico foron convidadas no mes de novembro a presentar oproxecto Monferosolidario no programa radiofónico “A Fenestra Solidaria”, de Radio Fene. Posterior-mente, este mesmo programa emitiu varios potcasts elaborados polo alumnado de 1º e 2º da ESO refle-xionando sobre a paz, a solidariedade e outras temáticas vinculadas á educación en valores.ContacontosO Xestal nas OndasCastilla, situada na Illa Decep-ción, na Antártida. Entre osmilitares e científicos que traba-llan nesta estación españolaatópase Xavier Cristobo, unaresán que, a parte de mergullar-se nas xélidas augas polares,leva anos inmerso no mundo dainvestigación biolóxica, sendona actualidade o director doCentro Oceanográfico de Xixón.Veciño e amigo da nosa profe-sora aresá Yolanda Castro,aceptou a petición desta compo-ñente do EDLG para transportara nosa lingua alende os mares, econ grande simpatía e coñece-mento, contestou cada unha daspreguntas formuladas polosrapaces e rapazas da ESO, e,como non, ás de María XoséFandiño, a profesora de Cien-cias Naturais Xavier Cristoborecibiu os parabéns de todosasistentes a esta videoconferen-cia, e esperemos que este nonsexa máis que o primeiro con-tacto dunha colaboración máisduradeira. Recorda Xavier queestás convidado a visitar o nosocentro cando voltes a Galicia, epoder contarnos todas as túasaventuras e andainas ao caróndunha estufiña...VideoconferenciasO martes 6 de novembro oalumnado de 3º e 4º da ESO tivoa oportunidade de descubrirnovos avances da ciencia a tra-vés dunha videoconferencia.Neste ocasión déronse cita noparaninfo do IES Otero Pedrayode Ourense cinco investigadoresgalegos, presentando conxunta-mente e on-line a conferencia cotítulo "Facendo física de partí-culas polo mundo".***Posteriormente, o 24 de decem-bro, conectámonos vía Skypecoa base española Gabriel deMahán, un simpático e avispadocativo dunha aldea de Áfricaque descobre un xeito moi sin-gular para loitar polo dereito áeducación de aqueles 61 millónsde nenos e nenas que, vivindoen diferentes áreas da xeografíamundial, non teñen a sorte e oprivilexio de asistir a unha esco-la e aprender.A encargada de transmitir estahistoria é Andrea Varela, unharapaza de 1º da ESO que ten odon de contar contos, e quecautivou ao público asistente aestas sesións de contacontos,que a observaban boquiabertos econ mirada atenta. E para am-bientar este conto de "Mahán ea cadeira vermella" que mellorque realizar simultaneamente aacción de pintar unha cadeira decor vermella para simbolizar aesencia do noso conto!!!Recordamos que este conto estáinspirado na campaña de "Lasilla roja" lanzada pola ONGEntreculturas, que os textosforon escritos por María Pri-moy, outra rapaza de 1º da ESO,e que as ilustracións correron acargo de varios alumnos e alum-nas de 1º da ESO.***Por outra banda, os contos tradi-cionais, os relatos de autor e osclásicos contemporáneos daliteratura infantil e xuvenil ocu-paron o repertorio da sesión decontacontos ofrecida o 18 demarzo por Kalandraka, xa todoun clásico na nosa escola. Nestaocasión “Os petos de Loreto” deQuentin Blake foi o fío condutorda sesión, a partires do cal fó-ronse fiando as demais historias.As melodías, compostas espe-cialmente para cada relato, in-terpretáronse con instrumentostradicionais e outros proceden-tes doutras culturas.Páxina8XORNAL XESTEIRAPotenciación dogalego oral
  9. 9. O venres 19 de outubro, nopavillón polideportivo, todos osalumnos/as da ESO participa-mos nun obradoiro de“creatividade” que tres persoasviñeron impartir, como unhaactividade proposta pola Depu-tación provincial que o nosocentro acolleu.Foi este un obradoiro dinámicoe interactivo no que todos/astivemos algunha tarefa que fa-cer. Á parte das explicaciónsque nos deron sobre a culturaHip hop, que foi o tema de refe-rencia que nos deron para“desencadear” ou “liberar” anosa creatividade; tivemos quedesempeñar labores disparesque pasan pola reflexión sobre aactualidade, a atención, descu-brimento e afondamento sobre acultura Hip hop que a nós nosresulta afastada; o uso, a libera-ción e a busca da inspiraciónpara as nosas calidades e com-petencias literarias, que tivemosque expor na confección dunpareado sobre temática socialactual; expoñe-las nosas dotesna arte da pintura facendo un“graffiti” e, por último, douscompañeiros prestáronse volun-tarios para unha demostraciónsobre a danza break-dance.Óscar Vidal e Daniel Vázquez,de 4ocurso da ESO atrevéronsea facerlle competencia ás perso-as encargadas de imparti-loobradoiro.parecía posuída polo desexoirrefrenable do whatsapp (candowhatsapeamos?, cando?) Saradebeu de sufrir un ataque alérxi-co alieníxena, xa que cada cam-bio de roupa era o suplicio uni-versal (Penélope Cruz sufriualgo parecido, pero despois de8.765.941 cambios de roupa).Iago foi vítima dun xiro depersonalidade malicioso!!! Namicromovie era "buenote", non"malote"!!!. Que "malote" se-ría… "buenote". Iván sentiu apresenza paranormal a travésdunha garabata, que lle fixosentirse "técnico municipal",O 30 de maio tivo lugar no CPIVirxe da Cela a gravación damicromovie solidaria. Durante agravación déronse unha serie defenómenos paranormais, que aNASA está a investigar nestesintres. Pablo sufriu algún proce-so de permutación da personali-dade...Críase un profesor!!! e opeor de todo é que empeñouseen poñer o xersei do profe degalego!!(non lle valía outro!!.Por riba 4 tallas máis grande.)Antía, pola contra, viña perfectano seu papel de profe. ¡Quéclase, que glamour!! Andreapero a cambio, esta presenzaparanormal só lle permitiu rodara primeira escena...logo, paraclase!!!.Tódolos demais efectossecundarios os podedes ver noblogue de Monferosolidario.Por certo, acabo de recibir unwhatsap dun ente alieníxena quedi "o sdrme marciano dspareckndo aprobds o crso.....a studr!!"Para nós foi un pracer vivir esta"experiencia paranormal" contodos e todas vós...e os nosossinceros parabéns polo vosotraballo solidario!!!. RamónMolina e Ximena Valle.Rap en galegoCámara...Acción!!!da de efectos audiovisuais. Al-gúns/has de nós xa leramos olibro, pero os que non o fixeronpuideron reparar no ben elabora-do resumo exposto na obra deteatro. Sería interesante, contodo, poder ver unha obra convarios personaxes e con cambiosde escenario, máis dinámica;pero estivo ben.***O 12 de novembro o alumnadode 3º ciclo e 4º curso de educa-ción primaria gozou dunharepresentación teatral no audito-rio de Narón. Representábase aobra Kafka e a boneca viaxeira.Teatro en galegoO mércores 7 de novembro de2012 os alumnos/as da ESOfomos ao teatro municipal deNarón a ver a dramatización doactor Cándido Pazó sobre a obranarrativa de Xosé Neira Vilas,“Memorias dun neno labrego”.Pese á sobriedade dos monólo-gos, o actor foi quen de realizarunha boa interpretación, detransmitir os sentimentos deBalbino, o protagonista, incluín-do disimuladas aclaracións entrea obra que aparentaban dotala ámesma dun dinamismo ameno.Este feito foi tan só unha ilusióncreada polo actor pero que deuresultado. A obra ía acompaña-Páxina9 XUÑO 2013FALANDO ENGALEGOGALEGO ORALEste texto baséase nunha histo-ria real acontecida a Franz Kaf-ka un ano antes da súa morte.Paseando por un parque de Ber-lín, o autor atopou unha nenaque choraba desconsolada por-que perdera a súa boneca. Paracalmar a pequena, Kafka con-toulle que a boneca marchara deviaxe, e el, convertido en cartei-ro, tiña unha carta que lle leva-ría ao día seguinte ao parque.Durante tres semanas, o escritorcheco estivo escribindo e levan-do cartas á mociña, narrando asperipecias da extraordinariaboneca deste todos os rincónsdo mundo.
  10. 10. Ti coñeces o lugar das Croasen Doroña? Realmente non ocoñezo.Como consegues facer librosde medo e que á xente lle gus-ten? As cousas transmítense seo estás facendo con ganas epaixón, se o fas pensando noutracousa, nótase. Non fas un libropolos cartos, senón que o fasporque che gusta. Por iso a xen-te á que non lle gusta non o fai,porque tardas moitos meses enacabar o libro e ao final casenon acabas gañando nada (cosmeses que lle dedicaches).Poderías facer unha segundaparte deste libro? Si, pero teríaque facer outra historia, porexemplo con Tareixa de prota-gonista.Que había debaixo da trapela?Iso xa nin o explica Agustín.Gústalle deixar o final aberto. Eltamén me dicía que se el fixesebanda deseñada non poñería omonstro na porta.Por que a cativa cambiaba deposición no gravado? Tamén odeixa á nosa imaxinación.Algunha parte desta historiaestá baseada en feitos reais? Oanuncio da casa embruxada e od a c a s a d e D o r o ñ a .Todos os sitios que aparecenno cómic son reais? Pois efecti-vamente, todos os sitios sonauténticos, ata a casa embruxa-da, que é unha copia dunha desazona. Ben, o único sitio que noné real é o bar.Por que decidiches baseartena novela de Agustín Fernán-dez Paz? Porque gañei o certa-me Castelao e alí coñecín aAgustín Fernández Paz e elencargoume que lle fixese osdebuxos á novela.Que te inspirou para ser debu-xante? Buh ... moi complicado,é algo que fas desde neno, miñanai aínda garda unas follas ondeeu debuxara as partes do corpohumano.Cantos cómics publicaches? Osprimeiros que fixen para con-cursos non están publicados, osdous que teño publicados son“Un home feliz” e “Cartas deinverno”, aínda que xa teño unpar deles a piques de rematar.Antonio Seijas conmemorando o Día do LibroEntrevista a Antonio SeijasConsiderando tamén a impor-tancia do Día do Libro, o ilus-trador e escritor Antonio Sei-jas visitounos para presentar asúa obra dentro da literaturagráfica.Facendo este ano un acto es-pecial para conmemorar o Díado Libro deste ano 2013, An-tonio Seijas, ilustrador e escri-tor, nova promesa para a lite-ratura galega contemporánea;visitounos e impartiu unhaexposición sobre a súa obraperante o alumnado da E.S.O.A actividade foi organizadapola Biblioteca Castelao e poloEDLG e foi filmada coa video-cámara do cole. A exposiciónna que Antonio Seijas (naturalde Ares) nos mostrou o seutraballo artístico explicandomotivos, inspiracións e con-tándonos cómo foi a súa tra-xectoria e a realización dostraballos; foi interesante den-de o comezo ata o final. Algúnsdos que tiñamos preparadaspreguntas sobre a súa obratraballando sobre “Cartas deinverno”, adaptación ó cómicda novela de Agustín Fernán-dez Paz, ou sobre a obra “Unhome feliz”, de autoría propia;interesámonos polos símbo-los, polos sutís significadosadoptados polos pequenosdetalles colocados polo autor.Ademais, a presentación des-tas obras de ilustración poderesultar máis atractiva polofeito de combinar as artes cunmesmo fin ou obxectivo derelatar, transmitir sentimen-tos ou sensacións, recrearambientes . . . Guiar, en defini-tiva, a imaxinación de cada-quén mediante as directricesque son as dadas polo conxun-to da historia, pois remarcouAntonio Seijas que caben dife-rentes interpretacións dunhamesma historia dende diferen-tes puntos de vista: é a liber-dade imaxinativa de cada per-soa, o poder de evasión ousoño, eses valores inherentesá arte que se viron tan benreivindicados nesta xornadadedicada ao Libro.Páxina10XORNAL XESTEIRAgalego escritoBanda deseñadaLiteraturaPOESÍAA editorial Kalandraka ofreceu-nos un obradoiro de escrituracreativa en lingua galega basea-do na obra de Rosalía de Castro.Impartiuse o 10 de maio e osdestinatarios foron os rapaces erapazas de 5º e 6º de primaria.Obradoiro de escritura creativa en lingua galega
  11. 11. O pasado xoves, 16 de maio de2013, tivo lugar no patio cu-berto da escola do Xestal unbreve acto para celebrar osMaios e conmemorar o Día dasLetras Galegas, dedicado esteano a Roberto Vidal Bolaño.Durante o acto houbo unhaintrodución na que o alumna-do de Música de 4º ESO instru-mentamos un fragmento de“Santa María, strela do día”,cantiga de don Afonso X OSabio. Ademais, nenos e nenasde Primaria fixeron uns bailescoa súa profe de Música apro-veitando a ocasión. O actorematou coa xa tradicionalDanza das Fitas, bailada poralumnos/as de 4º da ESO.Outros acontecementos quetiveron lugar foron a entregade premios, en primeiro lugar,do Concurso de Portadas deLibros; despois entregáronseos diplomas a gañadores, fina-listas e participantes na se-gunda edición do Preguntón. Oprofesorado da BibliotecaCastelao e do Departamentode Artes Plásticas fixo entregade devanditos premios.Pódese facer aquí mencióntamén ó aniversario de DanielVázquez (4º ESO), quen nestadata resultou agradablementepremiado como gañador dosegundo posto do II Concurso“O Preguntón”; mais forondúas alumnas de 6º EP quenacadaron o primeiro posto. Osresultados dos concursos refí-rense a continuación.Día das Letras Galegas 2013interromperon a súa participa-ción, pero tamén hai que dicirque se tiñan algunha esperanzade levar un premio, en fin ... osque levamos algún premio agra-decémoslles que decidisen reti-rarse, aínda que así houbo me-nos emoción, faltou máis “sanacompetencia” (aínda que taméné verdade que non ten moito quedicir un servidor, que quedou coseu compañeiro no terceiro lu-gar por “chiripa”, xa que houboempate no segundo posto).Outro dos trazos que sempreidentificará ó Preguntón polosimple feito de celebrarse enterritorio español é o de quesempre se entregarán as respos-tas o día no que finalice o prazo(venres) xa que se responderoncon desesperación, pero coneficacia, o día anterior (xoves).E que máis dicir? Pois que unparticipante que se cadra nonten máis ocasión de estar na listado Preguntón anima aos profesda Biblioteca e colaboradores aseguir con esta tradición sempreenriquecedora, interesante e queaumenta o tránsito dos corredo-res do Xestal coa intriga daspuntuacións e das respostascorrectas, coas almas dos parti-cipantes pensando “a ver se nonpuxen unha burrada” ou “a verqué nota sacamos”.II Concurso O PreguntónParece que a Biblioteca Castelaoadquiriu dende o curso pasado atradición de celebrar o Pregun-tón tódolos anos, e este anorealizouse a segunda edicióndeste concurso consistente naprocura de información en fon-tes bibliográficas co obxectivode responder ás preguntas, for-muladas polos profesores impli-cados, para así obter a maiorpuntuación posible.O ano pasado o concurso cons-tou de dez semanas de preguntaspero este ano foron unicamentesete. Hai que dicir que moitosdos que estaban inscritos noconcurso non participaron ouPáxina11 XUÑO 2013letras galegasMaiosPremiosConcursosGAÑADORES PREGUNTÓN1º PREMIO: Las imparables: TaniaGrueiro e Andrea Brage ( 6º EP).2º PREMIO: Los leones: AdriánAllegue (3º ESO) e Daniel Vázquea(4º ESO); Pola corda: Pablo Medíne Manuel Santamariña (2º ESO).3º PREMIO: Os respostóns: ÓscarVidal e Antonio González (4º ESO).
  12. 12. O Día das Letras Galegas polos rapaces/as de 4º EPPola súa parte, os nosos compañeiros e compañeiras de 4ode Primaria explicáronlle a unha vella amigaqué é o Día das Letras Galegas: cál foi a súa orixe, a quén se lle dedica este ano …Todas estas cuestiónsveñen explicadas e ilustradas nas páxinas seguintes, en formato TBO.Páxina 12XORNAL XESTEIRA
  13. 13. Páxina 13 XUÑO 2013
  14. 14. de zume, colleron del e déronlleun pouco aos outros nenos.Axiña os nenos se recuperaron etodos o celebraron. Os profeso-res compraron máis chuchesporque os nenos coméranastodas. Dende aquel día todosforon felices. E colorín colorete,polo ceo vai un foguete. LeonorVázquez Veira . 3º E.P.Un día, despois dunha folga, osalumnos do CPI “Virxe da Ce-la” volveron ao colexio conmoita gana de aprender. Candochegaron viron que era de cho-colate e entón os nenos empeza-ron a comelo, agás Sofía.Sofía era unha nena de noveanos aventureira, con moitaimaxinación e intelixente. A elaera a única que non lle gustabaque o colexio fose de chocolateporque nese momento queríaA creación literaria nesta edi-ción de Xesteira ven inauguradacunha poesía e cun conto quenos faría a todos pensar sobrequé pasaría se o noso cole fosede chocolate ...Sería moi seguro que aumenta-ría o número de indixestiónssufridas polo alumnado do Xes-tal e tamén habería negocio paraos dentistas con tanta moa pica-da.Era unha vez un colexio chama-do “Virxe da Cela” que era dechocolate. As ventás eran dechuches e tiña unha piscina derefresco. Un día chegou a febredo chocolate. Todos os nenosquerían comer o colexio enteiro.Pouco a pouco ían enfermando.Os nenos de terceiro non enfer-maron, e como sabían a cura daenfermidade foron ó manancialaprender cousas novas.Sofía sabía quen fixera que ocole fose de chocolate: a bruxaMalopea, porque ela sabía pou-cas cousas e quería que os ne-nos en vez de estudar estivesencomendo, pois así saberíanpoucas cousas, como Malopea.Sofía colleu a súa lupa e foi aun muro a buscar o agocho deMalopea. Tocou uns ladrillos.De súpeto, apareceu un túnelsubterráneo. Polo camiño habíamoitas trampas pero Sofía supe-rounas e atopou o agocho dabruxa. Entón tirouna ó caldeirode lambetadas que estaba aolume, dixo o contrafeitizo e oagocho de Malopea derrubouse.Sofía escapou xusto a tempo.Ninguén do cole se acordaba denada, agás Sofía. Foron á clasee colorín colorado esta historiaxa ten rematado. Tania LópezSande. 3º E.P.Que pasaría se o noso colexio fose de chocolate?Concurso de portadas de librosPÁXINA 14XORNAL XESTEIRACREACIÓNLITERARIA E POÉTICACreación artísticaAZULAzul é o ceo,azul é o mar,azul é a florazul é a bolboreta que vexopasar.Azul é o paxariñoque aprende a voare azul é o peixeque nada no mar.Leonor Vázquez Veira.3º de Primaria.Todo o potencial artístico e creativo do noso alumnado deixou-se ver a través do concurso de portadas de libros organizadopolo departamento de plástica. Aquí tedes unha mostra:Mención especial do xurado: aulas de infantil.Mención especial do xurado: Adrián Caamaño Rico.Premio do 1º ciclo de EP: Antía López Teodosio.Premio do 2º ciclo de EP: Candela Campello Fernández.Premio do 3º ciclo de EP: Sara Otero Fernández.Mención especial do xurado: Martín Cortizas Suárez.Premio da ESO: Nerea Couceiro Gómez.Premio deseño infográfico: Bibiana Blanco Parga.AdriánAntíaBibiana Candela MartínNereaSara
  15. 15. A historia que a continuaciónpresentamos xurdiu na aula de5º curso de Ed. Primaria do CPIVirxe da Cela durante o curso2012/2013.A narración dos feitos foi reali-zada por Laura Vila Picallo e asilustracións por Aldara PitaPico. Segundo a súa titora, Mªdel Camino Pereiro González,“ambas representan o espíritode superación e de colabora-ción, a capacidade de aprendera aprender e a autonomía einiciativa persoal que impreg-nan todas as nosas actuacións”.Pois xa saben os lectores/as: ofinal aberto apela á imaxinaciónde cadaquén. Sen dúbida a rapa-zada de 5º traballou a concien-cia. Recordade que este mesmogrupo foi o encargado da com-pilación das receitas para otraballo de investigación de ANosa Gastronomía.A horta máxicaPÁXINA 15 XUÑO 2013COLABORACIÓNSDO ALUMNADODE 5º PRIMARIATRABALLO ENEQUIPOCOOPERATIVOCREATIVIDADEComo todos os domingos pola mañá, a avoíña Pepiña saíu da súa pequena casa. Aavoíña Pepiña é baixa, gordiña, ten ollos pequenos, moitas engurras na cara e o seucabelo é de cor grisácea. Hoxe Pepiña leva posto un vestido laranxa con puntos verdese vermellos, uns guantes azuis e un mandil branco con dous grandes petos.A súa casa é de cor azul ceo, está situada ao carón da estrada, iluminada por un granfarol e cunha pequena horta á esquerda e un fermoso xardín á dereita. Todos elesrodeados dunha valla azul escura.Esa mañá ao saír da casa dirixiuse ao xardín. Alí estaba a bruxa Maruxa. A bruxaMaruxa é baixiña, gordecha, de face colorada, beizos vermellos e cabelo gris. No seunariz ten unha verruga. Leva posto un vestido negro e de cola, un sombreiro picudo axogo, uns zapatos vermellos e as súas medias son de moitas cores.Pepiña, que é moi simpática, díxolle a Maruxa se quería axudarlle co xardín. Estaaceptou encantada, pero Maruxa é un pouco desastre, botou unha poción máxica nahorta. Entón naceron un montón de herbas.Como Pepiña ten moita paciencia e é moi boa e traballadora comezou a arrincalas.Maruxa deuse de conta da torpeza e gardou a poción no seu peto e tras despedirse cunpar de bicos, volveu á súa.Pero o feitizo xa estaba no xardín de Pepiña, e de súpeto converteuse nun xigantescoelefante, logo nunha formiga… Así estivo toda a noite, transformándose en mil cousas.Coa chegada do día, volveu converterse de novo nun xardín.Á mañá seguinte Pepiña foi plantar repolos á horta, pero de repente … a horta con-vertérase nunha xirafa, que ao ver a Pepiña, asustouse e saíu correndo con Pepiñaenriba dela. A xirafa ao saír correndo cruzouse coa bruxa Maruxa, que tropezou coaxirafa e quedou co cu na boca do animal.Cando aquilo parecía unha situación cun final tráxico, a xirafa transformouse nungolfiño, logo nun coche de Formula 1, que Maruxa conduciu ata regresar á casa. Xus-to cando aparcou o vehículo ao pé da casa, o coche converteuse na horta de Pepiña.A partir dese momento, a horta e o xardín deixaron de transformarse. A bruxa Maruxaaseguroulle a Pepiña que o feitizo só duraba 24 horas. Así que a mañá seguinte Pepi-ña puido volver plantar os repolos.Todo foi ben… ata que a Maruxa se lle ocorreu outro feitizo. E a ti que che parece?Queres continuar a historia?
  16. 16. en valor dunha paisaxe culturalpropia, onde os usos, costumes,tradicións e singularidades patri-moniais están en íntima relacióncoa natureza e que non so esta-ban deseñadas para este proxec-to, senón que xa estaban inmer-sas na idiosincrasia do propiocentro. Falamos de actuaciónscomo a implicación, participa-ción e colaboración docente comedio no que actúa, identifica-ción, catalogación e difusión deelementos patrimoniais de pri-meira orde (ilustración do muroexterior do centro, microtopóni-mos, flora, fauna, gastronomía,Participando no programa“Doce meses, doce paisaxes” doPlan Proxecta, fomos seleccio-nados como representantes no IEncontro Ibérico de Xóvenespola Sostenibilidade e a Paisaxecomo recoñecemento polasexperiencias realizadas no con-texto escolar en prol dun mellorcoñecemento da paisaxe próxi-ma e da concienciación do seuvalor natural, cultural, emocio-nal e económico e como ferra-menta para acadar un territoriomáis sostible.Levamos a cabo actividades quebuscaban o coñecemento e postaxogos populares, trivial da natu-reza, ruta de sendeirismo …),análise de problemáticas(incendios forestais, conserva-ción do medio, eco-clases …) edifusión de experiencias (blog Anosa paisaxe, a nosa vida: http://paisaxevida.blogspot.com.es/)sempre dende a colaboraciónactiva e colaborativa da comuni-dade educativa (alumnado, do-centes e familias). O profesora-do coordinador da actividade(Departamentos de Ed. Artísticae de Ed. Física e titoras de 4º e5º de Ed. Primaria.Un muro cargado de valoresA nosa vida, a nosa paisaxe.A finais do curso pasado e acomezos do presente curso todoo alumnado do CPI Virxe daCela armouse de pinceis e botesde pintura para decorar o muroque rodea a nosa escola. Unhainiciativa de Merecedes DosindaSánchez e Marta Novo, profeso-ras que imparten Plástica en EI eESO respectivamente e quecoordinaron todo o proceso dedecoración deste elemento ar-quitectónico, dividíndoo portramos e repartindo as parcelasentre os diferentes cursos e eta-pas. Cada grupo aportou as súasideas e bosquexos, baseándosena idea de “A contorna”. Oresultado é fantástico, non sopola calidade artística do mes-mo, senón pola mensaxe solida-ria contida no conxunto dasimaxes, que falan do cooperati-vismo, da axuda mutua, da cul-tura da paz, e do respecto e con-servación do noso patrimonio.http://paisaxevida.blogspot.com.es/p/pintando-o-muro.htmlPáxina 16XORNAL XESTEIRAACTIVIDADESDESENVOlVIDASNO NOSOCENTRO
  17. 17. A continuación preséntansenosas conciencias ecolóxicas dosnenos e nenas de cinco anos enEducación Infantil, quen coa súamestra Gloria fixeron papelreciclado; parte do mesmo orna-mentado con materiais taménreciclados: os restos de afiar ascores. Así mesmo, contamoscoas ilustracións do proceso,amén das fotos.***Os nenos e nenas de Infantilsabemos o importante que éreciclar para conservar o medioambiente. Por iso na nosa aulafixemos este taller de recicladode papel. Aquí vos deixamosunha mostra do proceso.Despois de cortar o papel e demesturalo con auga, o paso se-guinte foi o de bater e obter apasta de papel.Pasa o tempo e a cousa vai to-mando forma … Agardaremosvindeiros anos para ver un mu-ral de papel reciclado avivandoos corredores do Xestal.Quen pode imaxinar a magnitu-de da paciencia dos nosos com-pañeiros durante o secado dopapel?Agora queda recoñecer o traba-llo dos nosos compañeiros ecompañeiras de cinco anos eanimalos a continuar realizandoeste tipo de experiencias, xa queo saber non ocupa lugar e, quensabe! Se cadra hai que poñer enpráctica estas técnicas cando opapel escasee …innovación, agora con fins soli-darios; elaboramos unha segun-da remesa de xabóns para ven-Abordando o tema das reacciónsquímicas nas clases de Física eQuímica de 4oda ESO ao finaldo 1otrimestre, os seis alumnosque conformamos o grupo deF.Q. neste ano académico; dis-puxémonos a elaborar unhaprimeira remesa de xabón coaprofesora María José Fandiño,de CC.NN. Por tratarse da pri-meira ocasión, só fixemos unhacantidade para autoconsumo,debidamente adornada con corese aromas. Poderedes ver a recei-ta que nos deu a profesora noblog da Revista Xesteira.Proximamente, xa con experien-cia e se cadra cun chisco deder na recadación do anual Ras-tro solidario, en colaboracióncon Monferosolidario.Elaboración de papel recicladoFacendo xabón no laboratorio de Física e Químicates aos seus avós/as, veciños/ase outras xentes que aínda gardanna biblioteca da memoria unhagrande cantidade de nomes deregatos, leiras, fontes, etc. Utili-zan como método a entrevistaoral, e completan este proxectocon instrumentos tecnolóxicoscomo os mapas de GoogleEarth.MicrotoponimiaEn relación co proxecto “DoceMeses, Doce Paisaxes”, e paraque as verbas non queden es-quecidas, o alumnado de 1º daESO está facendo por terceiroano consecutivo un interesantetraballo de recuperación da mi-crotoponimia da zona na materiade Proxecto Interdisciplinar.Para iso toman como informan-Páxina 17 XUÑO 2013
  18. 18. Nin as ameazas de mal tempo nin a propia choiva nos impediron cumprir a nosa “misión” enFerrol. Continuando xa coa tradición do centro, fomos a levar os alimentos recollidos naOperación Quilo á Cociña Económica. Monferosolidario é activo, e estes aplausos a estalabor nosa de cooperación e acción solidaria dannos ánimos para continuar con igual forza eentusiasmo (se non cabe máis) que ata agora o fixemos. Sen dúbida enriquecedora a labor, avisita e a charla.Acto seguido a esta primeira parte da visita, dividímonos os grupos de 1º e 2º ESO e 3º e 4ºO alumnado do primeiro ciclo foi visitar o Museo Naval de Ferrol, natural e obrigada visitanunha cidade do mar como é Ferrol e pola nosa parte, os alumnos e alumnas de 4º. ESO leva-mos a un ou varios compañeiros de 3º a visitar as rúas do centro de Ferrol para contemplar aobra arquitectónica de Rodolfo Ucha Piñeiro, expoñente do Modernismo en Ferrol e quedeixou fonda pegada nestes barrios.Outra das labores de Monferosolidario, a quen nós representamos nesta visita, foi o de entre-gar os tapóns de plástico da campaña “Tapóns para unha vida nova” en Seur.Semana Branca en AndorraVisita múltiple a FerrolO 5 de outubro os rapaces/zas da ESO acudimos a unhaexcursión para visita-lo recentemente inauguradoMUNCYT (Museo Nacional de Ciencia e Tecnoloxía) naCoruña, e a exposición “Mulleres: a forza de cambio naIndia” da F.V.F.As Xardíns de Méndez Núñez albergaron a exposiciónmóbil da Fundación Vicente Ferrer, “Mulleres: a forza decambio na India”, que trataba sobre o papel da muller naIndia, sobre todo no rural. O espírito emprendedor, o afánde progreso, superación e de cambio social para reafirmar aidentidade feminina cara á igualdade na India vense repre-sentados polas sete mulleres das que se nos falaba na expo-sición.MUNCYT e exposición da Fundación Vicente FerrerAo igual que hai dous anos, oDepartamento de EducaciónFísica organizou a SemanaBranca de deporte na neve, enconcreto, fomos esquiar. O sá-bado, 14 de xaneiro de 2012,dezaoito alumnos e alumnas detoda a ESO do CPI “Virxe daCela” marchamos nun autobús,con ganas de ver mundo, cara óPrincipado de Andorra.As anécdotas son moitas, e lem-brarémolas cos vídeos e as fo-tos. A espectacular caída deAdrián Allegue e Cintia, o fallode tracción da Kawasaki (algoque só entendemos os que fo-mos), o ataque de bólas de neveós profesores, as gargalladas nocomedor do hotel e no corredor,o balneario, o que nos rimos cosreloxos, o que nos rimos dosono dos demais no autobús (naviaxe de ida, os que nos rimosmaioritariamente fomos AdriánCarballeira, Óscar Vidal e maisAntón, porque non durmimos)pois algún tiña o sono moi pro-fundo.Excepcional, inesquecible…Non se poden definir as expe-riencias que alí tivemos, o benque o pasamos nas pistas, nohotel, no balneario, no bus, omoito que nos rimos e o queaprendimos… Penso que xamaisnos esqueceremos da SemanaBranca .Páxina 18XORNAL XESTEIRAACTIVIDADESEXTRAESCOLARESVIAXESEXCURSIÓNSFESTIVAIS
  19. 19. A asociación “Down Coruña” visitounos o martes 19 de marzo de 2013,por segunda vez, xa que xa viñeran o ano anterior. Con simulacións situa-cionais estratéxicas, algúns dos voluntarios se puideron sentir do mesmoxeito que unha persoa con discapacidade se pode sentir. Sobre estas simu-lacións, é moi importante decatarse cáles son os factores que crean esassituacións, posto que de forma involuntaria, as persoas podemos crealasfacilmente e moitas veces mesmo con boa intención.Visita de EntreculturasDown Coruñada exposición que a FVF tivo na Coruña este mes-mo curso: “As mulleres, a forza de cambio naIndia”). Moitas das preguntas que se formularonbuscaban a comparación coa nosa cultura e socie-dade para entender mellor a vida na India e tódolosseus trazos culturais, tanto os máis distintivos co-mo as curiosidades ou detalles non menos impor-tantes. Contando con vindeiras visitas, dáselle uncordial saúdo, mantendo esa gran liña de colabora-ción entre Monferosolidario, a Konampali Schoole o resto da FVF.Visita de Sassi Cutti e Yolanda FerrerO martes 9 de abril tivemosunha visita esperada. SassiCutty e Yolanda Ferrer viñeroncomo representantes da Funda-ción Vicente Ferrer mantendo aespecial relación que a mesmamantén co noso centro dende osinicios de Monferosolidario. Enocasións anteriores foi LancyDodem o que veu como primei-ro neno apadriñado pola Funda-ción, mais este ano veu SassiCutty, quen tamén estivo rela-cionado coa Fundación dende asúa nenez.Nesta ocasión a charla proferidatratou da cultura india e falousetamén da situación das mulleresno país (lembrémonos do títuloDe novo, mantendo firme onoso compromiso solidario e acolaboración con diferentesONGD, recibimos a Sandra eXosé Luís, da ONG Entrecultu-ras, coa que traballamos desde onoso centro dende os comezosde Monferosolidario e da longalabor solidaria que desenvolve-mos ata hoxe e que mantemosvixente. Foi unha grata visita depresentación. Pese á pouca pre-paración pola nosa parte, foroncontentos, xa que nos informa-ron sobre o encontro da rede dexoves de Entreculturas, que tiñalugar este sábado 10 de novem-bro e cuxa crónica achegan asasistentes. Informáronnos, ase-made, da grande labor desteinicio de curso: “La silla roja”,ou “A cadeira vermella”, quetrata de aborda-lo problema danon escolarización dos61.000.000 (sesenta e un mi-llóns) de nenos e nenas queneste ano académico non teñenacceso ás aulas nin á educación,e que deberán sufrilas conse-cuencias do futuro que lles espe-ra coa carencia dos coñecemen-tos básicos que todos nós temos.Naturalmente, o noso centroparticipará nesta actividade.Selamos, deste xeito, as nosasrelacións un ano máis con estaorganización. Destacaban San-dra e Xosé Luís que xa tiñanunha boa relación de amizadecoas nosas profesoras, o quemellora a labor de Monferosoli-dario e o noso grao de implica-ción. A visita foi o pasado mér-cores 31 de outubro.PÁXINA 19XORNAL XESTEIRAActividadesSolidariasCharlasObradoirosCruz VermellaPara completar a xornada do V Ras-tro Solidario, contamos coa visita daCruz Vermella de Betanzos, paraimpartir unha charla ao alumnado de4º, 5º, e 6º de primaria e da ESOsobre o tema “ Pobreza e exclusiónsocial”, amosando as diferentes ini-ciativas que se están levando a cabona Cruz Vermella de Betanzos, moi-tas delas para paliar as necesidadesde moitas familias que se están a vernunha situación de emerxencia eco-nómica coa presente crise na queestamos inmersos. Os 742 euros quese recadaron do Rastro foron destinados a esta ONG, quen agrade-ceu o noso esfrozo nesta causa solidaria.Tapóns para unha nova vidaUnha imaxe vale máis que mil palabras. O alumnado de primaria posacunha pila de tapóns de plástico que foron xuntando durante todo o curso,sensibilizados porBegoña, a súa profede reli, que llesfalou da importan-cia deste pequeno evalioso xesto paraaxudar a outrosnenos/as que grazasa este apoio pode-rán sufragar oscustosos gastos dassúas enfermidades.
  20. 20. decoración, da colocación, dapresentación ... Pero con gran-des expectativas e frutíferosresultados, a dilixencia marcoua dinámica das preparacións.Cun gran esmero e afán de cali-dade, todo foi coidado e estima-do para reafirma-la calidade dosnosos eventos e para engrande-cer a sona da nosa escola. Eranestas as intencións expresadasDurante a tarde do xoves 20 dedecembro de 2012, despois dofabuloso xantar de Nadal quenos prepararon na cociña conesmero; unha revolución trans-formou o comedor escolar noSalón de Actos do C.P.I. “Virxeda Cela”, onde o día seguintetería lugar o Festival de Nadaltan esperado por todos. Algúnspendentes de ensaiar as súasactuacións, outros ocupados dapor moitas persoas, como nocaso de Teresa Losada, profeso-ra encargada dende xa hai anosdas actividades extra escolares ecomplementarias do centro.Ademais, este mesmo día, afelicitación de Nadal coas pos-tais gañadoras do Concurso dePostais de Nadal aportoulle corá xornada de véspera do tanagardado Festival de Nadal.Festival de NadalPreparando o Festival de NadalComo unha verdadeira tradiciónrecuperada neste centro, o Festi-val de Nadal rexurdiu en data de21 de decembro de 2012 congran forza, esmero e prepara-ción por parte dos seus vincula-dos. Despois dunha tarde dexoves preparando escenario edemais ornamentos, a calidadedo Festival de Nadal do C.P.I.“Virxe da Cela” superou asexpectativas.Un longo programa de actua-cións presentado por Lucía Ote-ro e Daniel Vázquez fixo desteun evento dinámico e sorpren-dente, pois houbo na súa maio-ría, moitas e dispares felicita-cións de Nadal e Aninovo 2013.É de boa fe recoñecer o traballode tódolos grupos que actuaron,pero acentuando actuaciónscomo a de 6º de Primaria ou ade alumnas de 1º e 2º da ESOque cantaron. Entre tódalasactuacións, vímolas tradicionais,coma o Belén vivente interpreta-do por alumnado do 1º ciclo deE.P. e outras que se viran conanterioridade pero que foronrecuperadas dende xa hai anospolo alumnado do 2º ciclo deE.P., que recitou unha poesía(3º) e narrou un conto de Nadal(4º) rematado con atentos agra-decementos e recoñecementos.A orixinalidade marcárona nestaocasión os de 5º, cun espectácu-lo visual con caixas que amosouunha estampa. Falamos de tradi-ción, orixinalidade ... Pero comoxa dixemos antes, a sorpresa foimarcada por 6º de E.P. coa súacombinación da panxoliña gale-ga e do “Gangam Style”, cunhascoreografías traballadas e moiben exhibidas ó público.Tamén temos que facer mencióndo mérito dos máis pequenos,que subiron ó escenario a de-mostrarnos as súas dotes decanto, pero que realmente foronvehementes á hora de dárllelascartas aos Reis Magos de Orien-te para cumprir os seus desexos.O señor Papá Noel, que visitoua escola do Xestal o día anterior,durante o marabilloso xantar deNadal que nos prepararon osnosos cociñeiros; este home dasnevadas terras do Norte é esti-mado mais, por así dicilo, oscativos de Irixoa e Monferotéñenlle máis fe e respecto ósReis Magos, que como son tres,sempre veñen máis cargados.As derradeiras actuacións fixe-ron pequeno o escenario, peroasí mostrouse a calidade domesmo, que soportou o peso detoda a ESO sobre os seus alicer-ces. Un fermoso canto en fran-cés cun solo interpretado polavoz da nosa presentadora, LucíaOtero, e unha actuación instru-mental da moi coñecida “JingleBells” pecharon as actuacións.Antes da despedida elaboradapor Lucía Bouzón e Sandra, de4º ESO, tivo lugar a entrega depremios do Concurso de Postaisde Nadal e do Certame Litera-rio; ámbolos dous concursosrealizados anualmente e conpremios entregados nestas datas.Despois da visita dos Reis Ma-gos, alumnos/as de toda a ESOrecollémolo salón de actos.Cumprimos a tradición un anomáis e expresamos na nosa ma-ioría a intención e vontade deque continúe coa mesma regula-ridade durante toda a historiadeste colexio.PÁXINA 20XORNAL XESTEIRAFESTIVAL DENADAL
  21. 21. Cando algo funciona a xentetrata de buscar a receita, descu-brir todos os ingredientes, desdeos máis básicos ate eses peque-nos elementos que lle dan opuntiño de graza e aportan iden-tidade. Nós poderíamos encherliñas e máis liñas con teorías,explicacións, xustificacións,metodoloxías, todas esas capasque revisten o proxecto Monfe-rosolidario. Pero antes de nadaqueremos desvelar a nosa fór-mula máxica e compartila contodas as persoas interesadas naeducación para o desenvolve-mento, non queremos manterunha fórmula oculta como a da“cocacola”, xa que o mundoprecisa da proliferación de pro-xectos da mesma natureza. Esafórmula maxistral é a combina-ción de dous elementos moisimples pero imprescindibles: ocompromiso persoal e as gañasde facer. Un é o motor de arran-que e o outro a enerxía que ali-menta. O laboratorio é a nosaescola, o CPI Virxe da Cela, eas enxeñeiras as profesoras deEducación para a Cidadanía eRelixión .Esa é a semente, e por supostofan falta unha serie de condi-cións axeitadas para que podaxerminar e dar os seus froitos,ao igual que unha boa dose desorte para estar no lugar precisoe no momento axeitado: unhaescola pequena con un alumna-do moi especial, o apoio dadirección do centro, e todas asaxudas que chegaron desde oexterior. Comezando por tantocunha simple colaboración entredúas docentes e realizando ac-cións puntuais co alumnado daESO (curso 2008-2009), o pro-xecto Monferosolidario foi cre-cendo e o seu campo de acciónacabou ampliándose ao resto deniveis educativos impartidos nocentro (EI, EP) á par que au-mentando o número de colabo-radores (outros departamentos,biblioteca escolar, EDLG, etc.).En marzo de 2009 decidimoscrear un blogue e esta platafor-ma dixital ofreceunos a posibili-dade de levar un rexistro conti-nuo, darlle visibilidade, unidadee identidade ao noso traballo, esupuxo unha especie de cerimo-nia de bautizo do noso proxecto.O blogue, aparte de conter di-versos recursos didácticos, sér-venos para recoller os comenta-rios, reflexións e suxestións donoso alumnado e doutros usua-rios/as que atoparon nel un es-pazo interesante centrado na daeducación en valores e na edu-cación para o desenvolvemento.Non nos esquecemos da impor-tancia de verse, recoñecerse esaberse partícipes como un feitonecesario para a creación duncerto sentido de identidade. Paraos nosos alumnos/as Monferoso-lidario é unha marca rexistrada,unha forma de vida, unha espe-cie de “tribo urbana” que fai dasolidariedade e do compromisoo seu lema, que está representa-da por un logotipo, ten a unhamascota, a súa propia radio eoutros elementos dun imaxina-rio común. Verónica Dopico.MonferosolidarioPÁXINA 21 XUÑO 2013EDUCACIÓNEN VALORESMonferosolidario: Un pequeño mundo posible onde se fai real a utopíaÉ para Entreculturas un grandísimo pracer e unhahonra contar un recunchiño nesta vosa revista paradar as grazas. Grazas aos rapaces e rapazas doCPI Virxe da Cela por ser parte da Rede Solidariada Mocidade de Entreculturas. Grazas por encherano a ano a Rede de tanta alegría, participación eagradecemento. Grazas ás súas docentes, Veróni-ca e Yolanda, por crer en nós e no noso laboreducativo e por compartir a firme crenza de queun mundo mellor só se acada colaborando xuntos,tendo unha utopía común e loitando xuntos paraacadala. Grazas a toda a comunidade educativa doCPI Virxe da Cela polo seu compromiso e pordeixarnos compartir con vós este grandísimo eespecial proxecto chamado Monferosolidario, quetanto nos ensina e, sobre todo, fainos seguir cren-do que outros mundos posibles son xa realidadesen colexios e lugares como Monfero e Irixoa,onde o día a día é moito máis que o devagar dotempo.Grazas aos nenos e nenas, mozos e mozas, fami-lias, docentes e toda a comunidade educativa doCPI Virxe da Cela, por amosarnos e aprendernoscada día que “xente pequena, facendo pequenas (egrandes) cousas, en lugares pequenos, chegará acambiar a face da terra”. Sandra Rodríguez Couso(ONG Entreculturas).
  22. 22. Chegou o Abalarsorte porque me encanta. Eu noncría que iamos ter un ordenadorpara cada un e cando os vinalucinei. Que teriamos un portá-til normal, pero o ultraportátil émoi pequeno. Usar un sistemaoperativo mais coñecido comoas Windows en lugar do Linux.3- Que cambiarías se puidesesdas aulas Abalar?Nada. Poder levar o ordenadorpara a casa. Que o tiveran todasas aulas do colexio.Que os portátiles pasaran decurso co seu dono. Deixar algu-nha vez á semana xogar, entrarnas redes sociais ou facer o quequixeramos.Substituír os libros en papel pordixitais. Ter o ordenador todo otempo en todas as clases. Cam-biar os ultraportátiles por portá-tiles normais.4- Cres que a aula Abalar épositiva para a túa educación?Si porque…Aprender é máis divertido.Aprendes as materias e ademaisa usar o ordenador. É un incenti-vo que anima a traballar. Candosexamos maiores estaremosmáis familiarizados ca informá-tica.Os ordenadores nos axudan acomprender mellor as cousasampliando a información eninternet. Os blogs e as aulasvirtuais sírvenos de axuda paraestudar e facer deberes.Facemos actividades que nopapel serían imposibles.Autores: Alumnos e titoras de 5ºEP e 1º de ESO.O que os/as alumnos/as opinan sobre o Abalar1- Que che parece o ProxectoAbalar? Ben, porque...Aprendemos moitas cousasnovas. É máis divertido apren-der cos ordenadores e cas activi-dades que son como xogos. Apizarra dixital ten moitas máisposibilidades que as normais:ver vídeos, actividades interacti-vas, acceso a internet. Todos osordenadores son iguais e nonnos pelexamos porque este vaiapeor ou mellor.Mal, porque… Os ordenadoresson moi lentos e pequenos.2-Que esperabas cando chedixeron que iades ter un orde-nador para cada alumno? Queiamos facer todas as asignaturase deberes no ordenador e nonnecesitariamos cadernos ninbolis. Pensei que tiña moitaO Proxecto Abalar ten a súaorixe na palabra celta "Abal",que significa mazá, a froita dasabedoría, e no termo galego"Abalar" para transmitir a men-saxe de promover e facilitar omovemento, o cambio e a trans-formación na educación. É unproxecto de innovación educati-va que consiste en integrar asTIC (tecnoloxías da informacióne a comunicación) no día a díadas aulas dos grupos.Este curso os grupos de 5º deprimaria e 1º de ESO tiveron unaula Abalar, e dicir, dispoñendunha pizarra dixital , un portá-til para o profesor e un ultrapor-tátil para cada alumno, todoseles con conexión a internet e osprogramas necesarios para tra-ballar con eles. Para o curso queven contamos que se convertanen “Aulas Abalar” tamén as de6º de primaria e 2º de ESO, e asías seguintes xeracións dispoñe-rán de catro anos consecutivoscon todos estes recursos nassúas mans. Podedes atopar máisinformación en :http://www.edu.xunta.es/espazoAbalar/Páxina 22XORNAL XESTEIRAProxectoabalarTicsOutras formasdecomunicaciónOutras forma de comunicación: o silbo canarioNo mes de abril uns rapaces de Canarias,Carlos e Marcelo, xunto co seu profesorRogelio, viñeron facer ao colexio unhamostra do silbo gomero. Explicáronnosque o silbo era unha linguaxe que seutilizaba na illa da Gomera para comuni-carse a distancia. Quen primeiro o utili-zou foi o campesiñado para transmitirordes desde os vales ata os barrancos,para enviar noticias dunha poboación aoutra…, en fin, para o todo relacionadocoa vida cotiá. A nós gustounos moito ademostración. Nunca oíramos falar dosilbo. Esperamos que Carlos e Marcelo,xunto co seu mestre, veñan visitarnos denovo.
  23. 23. Os alumnos/as de 1º de ESOdentro do proxecto interdiscipli-nar fixeron este curso unha en-quisa sobre as redes socias. Ocuestionario foi feito en soportedixital e só se podía contestar através de internet. Os alumnosencargáronse de difundila usan-do para iso as mesmas redessociais sobre as que eran pre-guntados. Chegou a xente detodas as idades e ata algún avócontestouna. Procuramos que sólle chegase a xente da contornado centro: alumnos, pais, familiae tamén aos profesores. Os re-sultados da enquisa non se po-den considerar con caráctercientífico, pero si danos unhaidea da dimensión do seu uso nanosa contorna, especialmenteentre os máis novos e sérvennospara reflexionar sobre os cam-bios que para ben ou para malestán xa na nosa sociedade. Asconclusións que sacamos destesresultados son que practicamen-te todos os alumnos que fixerona enquisa teñen unha conta nu-nha rede social, con todo, amaioría non ten a idade necesa-ria, este requisito debería decontrolarse de xeito máis efecti-vo xa que son pequenos quemoitas veces poden estar encontacto con descoñecidos oucon contidos que non son para asúa idade. Os pais case unani-memente teñen coñecementodestas contas, pero preguntámo-nos si realmente chegan a ver oque soben e escriben ou cantosdeles están agregados nas contasdos seus fillos, algo que consi-deramos indispensable a estasidades.A opinión entre os alumnossobre estas redes é boa, as ra-zóns que se citaron son moitas:falar con amigos sen gastardiñeiro, poder seguir en contac-to diario con xente que vivelonxe, coñecer xente, … . Pen-samos que as redes sociais de-sempeñan un labor moi útil, emáis nunha contorna rural ondealgún veciño ten a casa máispróxima a 2 Km e non digamosa tenda máis próxima. Perocomo todo na vida necesítaseinformación, precaución e medi-da, non lles podemos dedicarhoras do noso tempo, nin usalassen coñecer a fondo en que con-sisten e sobre todo a precauciónque en todas as facetas da vidatemos á hora de relacionarnoscon descoñecidos. Como con-clusión última sinalaremos quecomunicarse é algo primordialpara o ser humano e as redessociais non son máis que a co-municación social levada a unmundo virtual, consistente enlugares de encontro, grupos deamigos extraídos de calqueralugar e situados nunha comuni-dade virtual, non é máis que atradición levada á modernidade.alto. Máis da metade estiveronde acordo en facer algo parareducir o nivel de ruído no Cen-tro e en participar nun programacolectivo para diminuír o ruído.Editamos a revista STOP RUI-DOS, e compramos uns semáfo-ros que nos avisaran cando onivel de ruído é excesivo. Desdea volta das vacacións de semanasanta puxémolos en marcha e aoprincipio notouse moito a dife-renza. Pouco a pouco estamosvolvendo a un nivel alto e debe-mos concienciarnos colectiva-mente de que o excesivo ruído éunha forma máis de contamina-ción, que incluso pode ser per-xudicial para a nosa saúde.As rapazas e rapaces deste Cen-tro vivimos en lugares privile-xiados e pouco ruidosos, e así odemostran os resultados duncuestionario feito desde o De-partamento de Orientación con17 preguntas sobre o ruído. Asrespostas, desde EducaciónInfantil ata 4º de ESO e PCPI,demostran que mentres que nolugar no que vivimos non apre-ciamos ruído excesivo, si o no-tamos nalgúns lugares do Cen-tro. Seis de cada dez afirmanque é necesario reducir o nivelde ruído e sinalan o comedorcoma o lugar máis ruidoso. Defeito, oito de cada dez rapazas erapaces pensan que o nivel deruído no comedor é alto ou moiEnquisa sobre as redes sociaisStop Ruidos: unha preocupación colectivaPáxina 23 XUÑO 2013Redes sociaisInternetNovastecnoloxíascomunicación
  24. 24. Chover, orballar, chuviscar, etc.Son unhas das palabras máisutilizadas no noso idioma. Ade-mais, os galegos somos capacesde describir con elas os distintostipos de choiva. Vamos, que aofinal somos expertos!Ben se viu que non parou dechover no ano en que o poetaescribiu estes versos. Pero tendochegado á altura da edición deXesteira, no mes de xuño de2013; hai que arredrar o pesi-mismo: moito máis non chove-rá!!O 2013 será recordado como oano no que os galegos/as descu-brimos a nosa condición deanfibios … (algo que terá queestudar Fandiño detidamente).Pero como “nunca choveu quenon escampara” e outro refráncastelán di “al mal tiempo, bue-na cara”; as nenas e os nenosdo Primeiro ciclo de Primariatrannos para a Xesteira uns poe-mas sobre a chuvia, de AntonioGarcía Teijeiro.***Refráns dos meses do ano e de temas variadosAs choivas no calendarioDe seguido, o refraneiro popularvolve ás páxinas de Xesteira, e éque vale moito máis fixarse noque di un refrán que fiarse ásveces da información meteoro-lóxica. Ademais, o bo que teñené que son a meirande parte de-les, esperanzadores. Alumnado3º ciclo primaria.Non hai mal que por ben nonveña.Máis vale paxaro en man quecento voando.Dime con quen andas e direichequen es.De tal pau tal astilla.Cree o ladrón que todos son dasúa condición.De cada error apréndese unacerto.Canto máis te baixas máis seche ve o cú.Nas uñas das mans ou dos péshas mitar a quen es.Na terra dos lobos hai que ou-vear coma todos.O que non quere unha cuncadánlle dúas.O que garda sempre ten.Non deixes para mañá o quepoidas facer hoxe.Ceo empedrado choiva de con-tado.A cabalo regalado non se llemira o dente.Aprende por arte e irás adiante.A quen madruga Deus lle axu-da.Nunca choveu que non escam-para.Home prevido, nunca sorprendi-do.O que fai un cesto, fai un cento.Arco da vella ao mediodía, chu-via para todo o día.Na casa do ferreiro coitelo depau.Quen moito enfeixa pouco ata.A ninguén lle amarga un doce.A bo entendedor curto falador.A horta en outono mantén aoseu dono.Gaivota no horto, temporal noporto.A castaña no Nadal, sabe ben eparte mal.O que non ten maña non comecastaña.Ovella que bala, bocado queperde.Cada un fala da feira según llevai nela.Os meses do anoNo mes de xaneiro, os pes nobraseiro. Auga de xaneiro, cadagota vale diñeiro.En febreiro, sete capas e unsombreiro. En febreiro meteobreiro. Choiva en febreiro faibo palleiro. Se ves a febreiroempapado, telo inverno pasado.En febreiro,un día ao sol e ou-tro ao braseiro.Marzo marzolo, trebón e raiolo.Marzo chuvioso abril ventoso.Marzal ventoso e abril chuvio-so, traen a maio florido e fermo-so.Marzo, marzán: de mañán in-verno e de tarde verán. Marzo,marzal, á noite cara de lobo e ámañán cara de can. Cando mar-zo maiea, maio marcea. Entremarzo e abril sae o cuco docubil.En abril augas mil. Abril molla-do, de pan ven cargado. A chu-via en abril enche o carril.En maio aínda a vella queima otallo. Ata o corenta de maio nonquites o saio. Auga de maio ,pan para todo o ano. Maio chu-vioso, verán caluroso.Polo san Xoán a sardiña mollao pan. Por san Xoán fouce áman. No mes de san Xoán asnove con día dan.Xullo arder e patacas coller.Cando chove polo agosto Chovemel e mosto. En agosto corre osol coma o lóstrego.Setembro ou seca as fontes ouleva as pontes. Setembro asegu-ra o que agosto madura. Ensetembro colle o viño e nondurmas no camiño.Polo Pilar,os nabos na terra e oviño a envasar. Entrado novem-bro, quen non sembrou que nonsembre. Ditoso mes que empezapor Santos e remata por sanÁndrés. Por Santos neve óscampos. É inverno natural den-de Santos a Nadal.Pola santa Lucía mingua a noitee medra o día.Trinta días ten novembro, conabril, xuño e setembro e trinta eun teñen os demais, agás febrei-ro que ten vinteoito namais.Páxina 24XORNAL XESTEIRA
  25. 25. Un día a nai de Xaimiño foise decompras e díxolle:-Frega o chan con lixivia, faibocadillos de nocilla, mete opolo no forno e deita a túa irmá.Cando volve á casa dille Xaimi-ño:-Mamá, xa freguei o chan connocilla, fixen bocadillos de lixi-via e metín a miña irmá no forno.Entón, a nai berrou e Xaimiñodíxolle:-Sssss! Silencio, que o polo estádurmindo.Tania López Sande. 3º E.P.Un señor está no cine e nonpode oír a película porque haiuns nenos diante que non parande falar.Dálles uns golpes no ombro edilles:-Por favor, non me decato denada.-E a vostede que lle importa anosa conversación?Daniela Pereira Ibáñez. 3º dePrimaria.Tempo de lecerPáxina 25 XUÑO 2013VariedadesTempo de lecerxogosEn clave de humor, Tania eDaniela, de 3º EP, preséntannosuns chistes á par dos refránsrecollidos pola clase sobre osmeses (relacionados algúns coameteoroloxía) e sobre outrostemas. O alumnado de 5º dePrimaria aporta un xogo depasapalabras realizado na aulade relixión. Natalia de 4º ESOinventou esta curiosa sopa deletras que vos va encantar, sobretodo aos máis pequenos/as…Atoparedes recomendacións dosprofes de mates, CCSS e linguacastelá.AbecegramasVelaí tedes unha proposta de Carmen Espiñeirapara xogar coas letras:Un "abcegrama" es una composición escrita enla que las palabras que la componen siguen elorden alfabético. No resulta fácil escribirla,pero los niños de 1º de ESO han logrado unostextos bastante majos. Quizá con alguna queotra falta de ortografía, quizá con alguna pala-bra inventada... ¿Sois capaces de superarlos?Intentadlo. Por cierto, algunos han usado eldígrafo "rr" a principio de alguna palabra...Que nadie imagine que estos muchachos come-ten semejante falta... simplemente, tal y comopodréis ves "rrrrefuerza" su significado. Ánimopara tratar de superarlos.XogosAntes bailaba, cantaba, chillaba, derrochaba entretenimiento, facilidad para guiarhelicópteros, independiente, jugaba con un kayak, libre, llamativa, mentalidad nadañoña, optimista, pacífica, querida, risueña, sacrificada, tolerante, única, verdadera,windsurfista, xilmógrafa, yanqui y zapatera. LaraAntonio y Bruno cuentan chistes divertidos en la feria gora hablando e incluso jugando.El kimono lila que llevan muestra numerosas ñoñerías. Ofrecen pan, queso y risas.Sortearán tambores, un viaje a Washington, un xilófono y una zambomba. AitorAna, Brais, Carla, Daniel, Elías, Fran y Gemma han ido a Jerez con Kevin, su loromestizo, que no es un ñandú y que odia a los psicólogos que ríen sin tener una vidaWhats App, xenófobos y zorros. AndreaAntía bajaba con Charly Deibe en furgoneta gris hacia Irixoa. Comían jamón y kiwi.Laura lloraba mientras Nuria Ñuta observaba plácidamente queso roquefort“rrequeteapestoso”. Ella suspira. Tiene un “vicho” walkitalki xenófobo que yace enZaragoza. Nerea CouceiroChistes
  26. 26. Los textos que figuran a conti-nuación forman parte de untrabajo de clase que tratade demostrar cómo nuestrocerebro es mucho más plásticode lo que nos imaginamos. Nin-guno de nosotros recuerdacómo aprendió a leer... ¿Paraqué ha servido el trabajo deE falando das matermáticas…Carmen Espiñeira, a profe delingua castelá de 1º e 2º de ESOexplica estes xogos de númerostan curiosos.nuestros profesores de infantil yde los primeros cursos de pri-maria? Hubo un tiempo en elque creíamos que sólo se podíanleer letras..., que los númerospertenecían sólo al ámbito ma-temático...¡Craso error! Com-pruébalo y si te animas… verásque no es tan difícil hacerlo.Luces...Cámara, pelis con HistoriaNumerogramasOutro xeito de entender as matemáticas...Desde o Departamento de Mate-máticas o profesorado vén deanimar durante varios anos alectura de libros con relación ásMatemáticas vistas dende pers-pectivas fantásticas e intrigan-tes. Tódalas lecturas e traballoscon consideración na avaliación.Animádevos.O cine, tamén chamado “a séti-ma arte”, non so é un espectácu-lo para a diversión e o tempo delecer, senón que nos ofrece aposibilidade de viaxar no tempoe poder entender o devenir daHistoria. Velaí tendes unha listade películas que vos axudarán aavanzar nesta materia.En busca del fuego/ Jean Jac-ques Annaud, 1981; Troya/Wolfgang Petersen, 2004; Loslunes al sol/ Fernando León deAranoa, 2001; Criadas y seño-ras/ Tate Taylor, 2011; Agua/Dipa Mehta, 2005; La Colmena/Mario Camus, 1982; MaríaAntonieta/ Sofía Coppola, 2006;A lingua das bolboretas/ JoséLuis Cuerda, 1999; 2001, Unaodisea del espacio/ Stanley Ku-brick; Gladiator/ Riddley Scott,2000; Invictus/ Clint Eastwood,2009; El hundimiento/ OliverHirschbiegel, 2004; El libronegro/Paul Verhoeven, 2006;León y Olvido/ Xavier Sánchez2004.A ola/ Dennis Gansel, 2008. Atrama sitúase nun instituto deensino medio dunha cidadealemá. Os estudantes non crenque a volta dos movementosnacionalistas sexa posible des-pois do nazismo, polo que oprofesor Luenger proponlles aosestudantes da súa clase o desen-volvemento dunha actividadesobre a autocracia como formade goberno que lles explique ofuncionamento dos gobernostotalitarios e demostrarlles odoado que é manipular ás ma-sas.A lista de Schindler/ StevenSpielberg, 1993. A historia doindustrial Oskar Schindler, quesalvou a centros de xudeus doholocausto nazi, filmada porSpielberg xa maduro, en brancoe negro para darlle ton semido-cumental, cun resultado impre-PÁXINA 26XORNAL XESTEIRACineLibrosTempo de lecerCifras e letrasD353AR1A 3574R AH0R4 M15M0 4 7U L4D0 94R4 V3R QU3 C4R4 90N35 41 1N73N74R D35C1FR4R 35737R4B413NGU45 QU3 H1C3 5010 90R D1V3R510N. 74N 5010 C0N 51373 NUM3R05 Y C0N V31N7151373 137R45,90DR14 35CR1B1R 31 73X70 M45 14RG0 D3 70D05, T4N 50L0 94R4 D3C1R73 QU3 73 QU13R0 UN4 Y 07R4 V3Z.N1N4 4RC45 B0UZ4M1 9R0F350R4 D3 L3NGU4 N05 H4 M4ND4D0 H4C3R UN4 RED4CC10N S0BR3 L0 QU3 QU3R4M05 Y QU37ENG4 L4 M4YORI4 D3 L37RA5 C4MB14D45 90R NUM3R05. 73N14 QU3 0CU94R C1NC0 L1N345 Y Y0 N03NCON7R4B4 N1NGUN T3M4. M4NU3L 54N74M4R1Ñ4 RU12 D3 L30N7U 3R35 M1 4NCL4 3N 3L MUND0 Y 3N 3S705 M4R35 70RM3NT0505 Y D1F1C1L35 D3 N4V3G4R. CU4ND0 L0SC0R4Z0N35 Y L45 3593R4NZ4S 53 HUND3N C0M0 B4RC05 93QU3Ñ0S, 7U M3 4YUD45 4 4F3RR4RM3 4 M15 5U3Ñ0S¡¡¡3R35 M1 4NCL4!!! C1N714 GRU31R0 BUJ4N
  27. 27. PÁXINA 27 XUÑO 2013Xesteira FilmsXesteira Films é a produtora audiovisual do EDLG do CPI Virxe da Cela (Monfero, A Coruña). Desde o curso académico 2009-2010 véneditando diferentes produtos audiovisuais: documentais, comedias de situación, curtametraxes, animación, etc. Os seus obxectivos son: docu-mentar as actividades de dinamización do EDLG e do noso centro en xeral (festivais, teatro, Monferosolidario, etc.), fomentar o uso de TICs,potenciar as capacidades creativas e artísticas do noso alumnado e difundir os produtos entre a comunidade educativa (edición de dvds).A Taberna de Antonio é un punto de encontro dos veciños da aldea, onde acoden tras rematar a xornada laboral. Neste local tan acolledor efamiliar, Antonio, o seu entrañable camareiro, invitará aos seus clientes a reflexionar sobre os temas máis diversos: a lei antitabaco, as drogas,a televisión de pago, etc. En clave de humor e cheos de alusións á propia idiosincrasia galega, todos os capítulos de A Taberna de Antonioabordan problemáticas de actualidade tratados na materia de Educación para a Cidadanía durante o curso académico 2010-2011.Os Booktrailers son publicidade en formato audiovisual para promover a lectura en galego. En novembro de 2009 o alumnado da ESO asistiua un obradoiro de Booktrailers, impartido por Belén Martínez Delgado, encargada da Normalización Lingüística no Concello de Monfero. Oalumnado, distribuído en grupos, realizou a lectura de libros escritos en lingua galega (Os trece anos de Branca, Círculo Vicioso, Os Bolechas,Os Megatoxos, etc.) e elaborou os guións. En marzo de 2010 a TVG fixo unha reportaxe, emitida no programa Ben Falado.Festival de Nadal, 21 de decembro de 2011. O comedor escolar converteuse nun auténtico escenario, onde os rapaces/zas da ESO exhibiron assúas dotes artísticas. 1º da ESO representou a obra teatral “Santo Domingo da Calzada, onde falou a galiña despois de asada”. 3º da ESOrealizou unha divertida parodia do programa televisivo “Ti si que vales”. O Departamento de Música e de Francés encargáronse dos ensaiosdas panxoliñas, interpretadas polas clases de 2º, 3º e 4º da ESO . Houbo premios e diplomas, e tamén unha emotiva despedida…Os Avatares xurdiron a partires do concurso de declaracións de amor en San Valentín (febreiro 2011). A idea era a de darlle unha proxecciónmáis universal ao concepto do amor. O alumnado de ESO redactou os textos e seleccionou as imaxes para a animación. Empregando as novastecnoloxías a través de programas como Crazy Talk e Audacity os propios rapaces e rapaces gravaron as pistas de audio recitando os seus tex-tos, aplicáronlles efectos de son e realizaron as animacións das imaxes.A Tartaruga que non podía durmir. Partindo da adaptación dun conto editado por OQO editora o alumnado de 3º de primaria do CPI Virxeda Cela elaborou unha curtametraxe de animación para presentar ao certame "Nós tamén creamos". Os nenos e nenas encargáronse dos laboresde construción da escenografía e das personaxes, empregando plastilina e materiais de refugallo. Tamén foron estes pequenos/as os que deronvida aos bonecos, aplicándolles pequenos movementos capturados pola cámara de vídeo a través do programa de animación Monkey Jam.Rianxo. Durante tres anos consecutivos (2009, 2010 e 2011) un grupo de alumnas e profesoras do CPI Virxe da Celaparticipou nas xuntanzas de fin de curso da Rede Solidaria da Mocedade Entreculturas, celebradas en Rianxo. Obradoi-ros, xogos, presentación de axendas solidarias, actuacións musicais e outras moitas actividades fixeron destes encontrosunha ocasión ideal para compartir experiencias con outros rapaces/zas e docentes de Galicia, así como para educarnosen valores como a igualdade, o respecto e a solidariedade.
  28. 28. O martes 21 de Maio algúnsalumnos que estaban a pintar omuro do colexio coa profesorade plástica, Marta, atoparon unanimal morto. Pensaban todosque era unha serpe ou un escán-cer, pero ó observala mellor,vimos que tiña unhas pequenaspatiñas vestixiais; tratábase portanto dun tipo de lagarto: o esli-zón tridáctilo (porque ten 3dedos) ibérico ou “Chalcidesstriatus”.Os eslizóns son interesantesréptiles que teñen as patas tanreducidas que se confunden conserpes se non te fixas ben. Estaestraña estrutura permite que semovan a gran velocidade entre aherba ou as follas caídas. Esteexemplar era de color oliváceo etiña unas bonitas raias ó longodo corpo, máis escuras. Mandei-lle a un alumno que o collera e ometerá nun bote de cristal: Da-me unhas pinzas! ¡Estes rapacesde campo!......xa non son o queeran…!!! Mº José Fandiño.O Val Xestoso en XesteiraUn bicho morto no patioXesteira da cabida ás colabora-cións de xente vinculada á nosaescola. Entre eles, antigos mes-tres, como Pepe Dopico, quen apesar de levar varios anos xubi-lado, non perdeu o contacto conesta escola tan querida para el.Aquí tendes un adianto, conalgunhas curiosidades sobreentrañables persoas que vivenen viviron no Val Xestoso.***Pedíronme si podía cooperarcon esta revista escolar, e así ofago con gusto. Esta sinxelaparticipación está referida aoVal de Xestoso, precisamenteneste tempo en que as xestaslocen todo o seu encanto: vistende gala para toda a xente do Vale para os que a el se achegaren.Como participante da UNED ásveces teño conversas moi intere-santes con persoas maiores, querecordan a outras que xa foronmaiores cando eles eran rapaces.Estas boas persoas son e foronrecoñecidas por todo o vecinda-rio.Sarucho (quen a pesar do infor-tunio afronta a vida con entere-za) contoume sobre un familiar,que para min foi todo un“renacentista” no Val Xestoso,como Leonardo da Vinci, xa quefoi o autor de cantidade de in-ventos: aproveitando a auga dosregatos e dos muíños construíuunha dinamo para obter electri-cidade e luz na casa, e aínda quea auga escaseara, o muíño fun-cionaba cunha polea. Foi taméno primeiro que tivo tractor, un“Fiat” que aínda se conservacon outras moitas ferramentas einventos no museo das Restre-bas. Un día foi con tractor abuscar tres barricas de viño aAreas, e como o camiño eradaquel xeito… caeron as tresbarricas escachándose. Puxo aauga na casa –din que a muller apouco máis se vai da casa pormedo-. Dotou á vivenda concociña de ferro en vez da lareira,e ao seu carón situou un grandepósito no que cocían nabos epatacas para os animais. Dendeaquela acabouse o frío na viven-da. Foi o primeiro no Val entodo o dito, e tamén tivo o pri-meiro automóbil. Relacionousecon Álvaro Cunqueiro… Esteinventor foi Antonio Gonzálezdas Restrebas.E de aí mesmo foi a SeñoraCecilia, quen se fixo cos servi-zos dun mestre na súa propiacasa para dar formación aosseus familiares, toda unha au-téntica “humanista”, e foi asíque xurdiron as escolas públicasen todo o Val de Xestoso: Xian,Boicornello, o Canedo e o Bala-do. Cando cumpriu os 95 anosfelicitámola un grupo de escola-res e mestres cun ramo de florespara a súa casa.Clementina, quen leva ben avida con humor –e xoga moiben ao tute- dime que aquelestempos foron moi difíciles.Anuncia tamén pasou os seustraballiños: cando era o tempode andar sachando facía primei-ro o da súa casa e logo un par desemanas máis para os de fora…Ten ido polo Raño cargada confeixes de grelos a pé cara a Be-tanzos. Domingo Pena da Abe-leira –que era o home máis vellodo Val- ía á escola a casa doFerreiro. Era no sobrado, e omestre “era máis malo quebo…” Foron nove irmáns, entreeles Xerardo e Filomena, queforon os primeiros que se bauti-zaron na igrexa do Canedo. Parael vai esta letriña:Domingo, domingo, moitasveces ías a Betanzos/ Co teucarro cargado con cortezas decarballo./ Voltabas ao outrodía, e non era unha romaría…E ata aquí chegando con estapregaria:Cruceiro da Serra Loba, quesoliño estás…!Entre o Val Xes-toso e Cambás./Avoga por todaesa boa xente,/Con saudade,traballo, amor e paz.Para todos os vencellados a“Xesteira” con agarimo. PepeDopicoPáxina 28XORNAL XESTEIRAColaboraciónsProfesoradoApaE outrosSempre que dentro do programa de visitas da Fundación Vicen-te Ferrer se atopa o colexio Virxe da Cela, sinto unha gran ledi-cia. Teño asegurado un día precioso. Precioso pola contorna,precioso polo profesorado e precioso polos nenos. É unha esco-la moi especial, destílase verdade, ten un “algo” no seu conxun-to que é auténtico, e iso é o que deberían ter todas as escolas,educar na solidariedade, con moitos quilos de utopía, algo queserá realidade o día de mañá. As cousas non nacen soas, hai unsprofesores/as moi escollidos, persoas namoradas do seu traballoe que cren firmemente no que fan… noi hai outro segredo, oque educa ten que ser educado. A manera de escoitar dos nenos/as é tamén singular, están moi atentos/as e interesados/as, e asnas súas preguntas nótase a súa implicación. Encántame taméno comedor, ate a comida é exquisita. Todo no seu conxunto faitevivir un día especial. Si, sempre é unha alegría ir alí, e para nósé importante ver que o noso voluntariado merece a pena, e alí évisible. Grazas de corazón. Yolanda Ferrer.O Xestal, un cole especial
  29. 29. A punto de rematar o curso2012-2013, non podemos termáis que boas lembranzas danosa primeira tempada completacomo directiva da APA.O comezo das actividades daAPA para este curso foi unhaexcursión ás paradisíacas illasCíes. 108 persoas embarcadosna procura dun tesouro que nonaparecía, mentres que uns can-tos coreaban no bus o “Ai se euche pego” de Michel Telo. Va-mos, como para chorar, porquemáis que voz parecía o berro depaxaros mareados polo vaivénda viaxe. Tesouro non atopa-mos, pero a viaxe valeu a pena,aínda que algúns non fomossuficientemente valentes paramergullarnos na auga que estabaa 14º. Baiona foi o lugar escolli-do para a 2ª excursión. Visita-mos a réplica da Pinta de Colón,e algúns non podiamos entendercomo esa “lanchiña” puido che-gar “ás indias”. Pero si unhalimusina é case máis grande queesa cousa! Paramos en SantaTecla e o que ía ser un descansoen Tui acabou sendo unha viaxeda compras en Valença do Mi-ño, ese pobo famoso por vendertoallas, ou como dicían os nososavós, “trapos”.A actividade que máis nos gus-tou non foi o taekwondo, senóno xadrez. Calquera diría quemover uns guerreiros da idademedia por 64 cadros sería a“repanocha”, pero así foi. Ocabalo, alfil, raíña, torre, peónse o rei fixéronlle un xaque mateás artes marciais, aínda que nosconsta que os nenos de taekwon-do o pasaron pipa aprendendoeste deporte tan exótico. O in-glés non foi tan ben… Por quenon me estraña? Será porque éraro escoitar a algún “friki”como o que escribe opinar que oinglés é divertido.Non quixera rematar esta cróni-ca sen falar do colofón final docurso, que é, como non, a Festada Familia. Este ano fomos máisde 360 persoas a xantar e máisde 380 ao longo da tarde. Polamañá, antes de que comeramosos 190 quilos de churrasco,houbo tempo para os piquesentre profesores/pais e alumnos.A cousa quedou bastante repar-tida. Os rapaces de fútbol perde-ron por un par de goles, e isoque por momentos eran un 6cotra 9. As rapazas contra asmamás estiveron mellor, e aíndaque empataron do día foi unhaque se cambiou de bando. Nobrilé foi outro historia, vaiarepaso fino… Pero estamosdispostos a recuperar o nosotrono o vindeiro 2014. Xa polatarde, mentres un trataban defacer de Alonso co buggy degasolina, outros querían emularaos vaqueiros americanos mon-tando sobre un toro que taménera da cor do mencionado astu-riano, aínda que ninguén logroupasar dos dous minutos enribada “besta”.Grazas por unha marabillosafesta, unhas excursións diverti-das e un cole que vale a pena…todo grazas a vós, xa que comodin na tele… Vós si que vale-des!!!Women can go to two hairdress-ers’ and give a walk along thepavements or the road verges.The young people go to the pub“O Garfo” (“The Fork” in Eng-lish), and they have a snack andlisten to music. There is also agroup of old men who spendhours playing cards and speak-ing.With respect to “O Garfo”, Iwould recommend it for boththeir food and kindness. Be-sides, I could say it is the heartof this spot, because it is thedirectional centre of this area, asit is expressed in the followingverses:-I live in Irixoa./-Do you wantto tell me more?/-There is across road, a cross shapesIrixoa: there is Monfero road,Montesalgueiro road, there isBetanzos road. Then, Villalbaroad, and I will tell you more.Of course, there is a touristroute that includes the church ofAmbroa, the houses of Cendáand Mouro,The journey to Monfero waslong and peaceful. It takes onehour and a quarter from Santi-ago to Irixoa, and ten minutesmore from here to Monfero.This place is located in theNorth of Galicia. Living there islike being inserted in a beautifulpostcard.Do you know the life style ofthese inhabitants? As the housesare dispersed and the populationis small, activities are organizedattending to different ages. Inthe morning, the children andadolescents as well as theirteachers go to school at the CPIVirxe da Cela, and the adultswork, mainly in rural occupa-tions. In the afternoon childrencan study at home or in the townhall library on a rainy day, andcan ride a bicycle or play withfriends on a sunny day. Theother people only can go to thesupermarket or to a café, apartfrom going round their relativesand friends in their own houses.Notas desde a APAAn Englishwoman in XestalPáxina 29 XUÑO 2013A nosa benquerida Ana, quenfoi a nosa profesora de Inglésdurante a baixa de dona Car-men Gancedo (quen se recupe-ra con tesón), fíxonos para aRevista Xesteira a seguintereportaxe sobre as impresiónsque ela tivo ó chegar ó cole deMonfero e pasar por Irixoa.Dende o alumnado de 4º ESO,en especial, e tamén dende aredacción desta revista, queré-moslle agradecer á profesora asúa dilixencia, cordialidade esimpatía nestes meses tan bos eque sempre lembraremos conalegría e tenrura. Ata sempre,profesora, e moitas grazas portodo. A continuación deixá-mosvos a reportaxe que donaAna Gándara Pastrana fixopara Xesteira no idioma de SirJohn Moore, para que o alum-nado deste centro practiquelectura (se quere, tradución)nesta lingua universal. AntonioG.L.the Chester of Graña and themonastery of Monfero that has avery beautiful engraved ceiling.There are two important festi-vals: the one devoted to St.Therese, in the middle of May,and the other devoted to St.John, on the 24thof June inChao da Viña.However, the most preciousaspect is the kindness of peoplethat I will miss when I leaveschool. In fact, I will feel thatlike in the winner Eurovisioncontest song “Only teardrops”will come down my cheeks. AnaGándara Pastrana, profesora deingles.

×