Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

Organski sastav ćelije

  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

Organski sastav ćelije

  1. 1. - je osnovna jedinica građe i funkcije živih bića.Smatra se da je prva ćelija nastalaprije 3,5 do 4 milijarde godina.
  2. 2. • Ćelijski svijet se dijeli na : prokariote i eukariote. PROKARIOTI su mali jednoćelijski organizmi, obično manji od 1 mikrometra. Jednostavnije su strukturne organizacije jer nemaju jedro niti ćelijske organele. Ćelije EUKARIOTA mogu biti samostalni jednoćelijski organizmi (praživotinje:ameba, papučica, bičaši) ili grade tkiva i sisteme organa, te čine višećelijski organizam.
  3. 3. Robert Huk (08.07.1635-03.03.1703)prvi je otkrio ćelijsku strukturu biljaka.
  4. 4. U ćeliji osim neorganskih materija nalazese i organska jedinjena koja sadrze C pase nazivanju ugljenikova jedinjenja.U svojim jedinjenjima C je četvorovalentanjer je atom ugljenika u stanju da formira4 kovalentne veze.Sva ova jedinjenja imaju skelet izgrađenod ugljenikovih atoma za koji su vezaniatomi drugih elemenata, obrazujućilančanu ili prstenastu strukturu .
  5. 5. Razlikujemo 4 grupe ovih jedinjenja : - Ugljeni hidrati ( saharidi, sećeri ) - Aminokiseline - Azotne baze - Masne kiseline
  6. 6. UGLJENI HIDRATI – opšta formula: (CH2O)nsu organska jedinjena gdje su za skelet ugljenikovihatoma vezani atomi vodonika i kiseonika u odnosu 1:2:1.U svom molekulu sadrže aldehidnu ili keto grupu, pakažemo da su ugljeni hidrati polihidroksilni aldehidi iliketoni ili jedinjena koja daju ove derivate prilikomhidrolize.Imaju više funkcija u ćeliji : predstavljaju izvor energije,deponovani su oblik hemijske energije, strukturni suelementi ćelijskog zida i ćelijskih membrana.
  7. 7. UGLJENI HIDRATIMonosaharidi Oligosaharidi Polisaharidi
  8. 8. MONOSAHARIDI -su prosti šećeri koji se hidrolizom ne mogu daljerazlagati, a oksidacijom daju ugljen-dioksid i vodu,krajnje produkte iz kojih i nastaju, pri čemu se oslobađaenergija.Monosaharidi su optički aktivna jedinjena - obrću ravanpolarizovane svjetlosti u lijevo ili desno.Prema broju ugljenikovih atoma mogu biti bioze, trioze,tetroze, pentoze (riboza, dezoksiriboza), heksoze(glukoza, galaktoza, fruktoza).
  9. 9. OLIGOSAHARIDI –se sastoje od 2 do 10 monosaharida i prema njihovombroju to su : disaharidi, trisaharidi, tetrasaharidi.Najpoznatiji disaharidi su : maltoza, laktoza i saharoza. Pentoza Hektoza
  10. 10. POLISAHARIDI –su složeni šećeri sastavljeni od više molekulamonosaharida međusobno povezanih O2 mostovima uduge lance.Da li se sastoje iz jednog ili više vrsta monosaharidadijele se na homoglukane i heteroglukane.Prema funkciji koju obavljaju u organizmu razlikujemorezervne i strukturne.Rezervni su biljni skrob (u zrnima žitarica, krtolama,podzemnim stablima)-hidrolizom daje dva strukturnaoblika: amiloza i amilopektin, i životinjski glikogen (u jetrii mišićima).Strukturni polisaharidi su i strukturni elementi ćelijskogzida i vezivnog tkiva. Najznačajniji su: celuloza, hitin,agar, heparin, hijaluronska kiselina...
  11. 11. AMINOKISELINE –su osnovni gradivni elementi proteina iz kojih nastajuputem hemijske ili enzimatske hidrolize.To su složeni molekuli izgrađeni od jednog centralnogatoma ugljenika povezanog sa atomom vodonika i trifunkcionalne grupe.Jedna grupa je uvijek karboksilna ( -COOH ) i onaaminokiselini daje svojstva slabe kiseline.Druga je aminogrupa ( -NH2 ), zbog koje aminokiselinaima karakteristike slabe baze.Treća grupa je radikal ( R ) pa se na osnovu njega dijelena: polarne i nepolarne.
  12. 12. Biološka klasifikacija ih dijeli na:esencijalne (bitne) i neesencijalne (nebitne).Esencijalne su neophodne za rast i razviće heterotrofnihorganizama jer ih oni sami ne mogu sintetizovati u dovoljnojmjeri ili ne dovoljno brzo pa se moraju unositi hranom.To su:arginin, treonin, histidin, valin, leucin,izoleucin, lizin, metionin, fenilalanin i triptofan.
  13. 13. Neesencijalne se mogu izgraditi u samom organizmu i tosu:alanin, asparagin, asparaginska kiselina, cistein,glutamin, glutaminska kiselina, glicin, prolin,serin i tirozin.
  14. 14. AZOTNE BAZE –su jedinjenja u čijoj se osnovi nalazi prsten izgrađen odugljenika i azota. Aminogrupa, koju ovi molekuli nosedaje im osobine baza. Azotne baze su sastojci mnogihvažnih molekula u ćeliji. Glavne su komponentenukleotida koji grade nukleinske kiseline.
  15. 15. MASTI ILI LIPIDI –Sastoje se od tri molekula viših masnih kiselina(stearinska, palmitinska, oleinska) koji su vezani zamolekul trohidroksilnog alkohola glicerola.Osnovna karakteristika lipida je da su hidrofobnitj.odbijaju molekule vode pa se u vodi ne rastvaraju.Rastvaraju se u organskim rastvaračima: etar, benzin,benzol, hloroform...Imaju više bioloških funkcija: strukturni su sastojcićelijske membrane i membrana ćelijskih organela, imajuulogu izolatora (potkožno masno tkivo), oko nekihorgana (bubrezi) su zaštitni omotač, u ćeliji predstavljajuizvor energije.
  16. 16. Na osnovu fizičkih i hemijskih osobina masti se dijelena:Proste ili trigliceridi (loj, ulja, voskovi) su estritrohidroksilnog alkohola glicerola sa tromolekularnimmasnim kiselinama koje mogu biti iste ili različite.Najpoznatiji voskovi su: lanolin i pčelin vosak.Složene (fosfolipidi, glikolipidi) – pored masnih kiselina iglicerola sadrže i niz drugih sastojaka (npr. fosfatnagrupa).Najpoznatiji su: kefalin, lecitin, cerebrozidi, gangliozidi.Steroidi su složeni estri visoko molekularnih cikličnihalkohola sterola i masnih kiselina.Najpoznatiji su: holesterol, žučne kiseline,stigmasterol, saponini.

    Be the first to comment

    Login to see the comments

Views

Total views

13,217

On Slideshare

0

From embeds

0

Number of embeds

3

Actions

Downloads

85

Shares

0

Comments

0

Likes

0

×