Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

Social Enterprise: World & Thailand

26,156 views

Published on

กิจการเพื่อสังคม-Social Enterprise เปิดโมเดลต้นแบบ SE โลก-SE ไทย, นำเสนอในงาน "กิจการเพื่อสังคมน้ำดี 50 องค์กร", 20 ตุลาคม 2553

Published in: Business
  • Socialgiver is one of Social Enterprise in Thailand https://plus.google.com/u/2/115098269120427750665/posts/X8sV56svBJN?pid=6121887376404354050&oid=115098269120427750665
       Reply 
    Are you sure you want to  Yes  No
    Your message goes here

Social Enterprise: World & Thailand

  1. 1. ่ ักิจการเพือสงคม-Social Enterpriseเปิ ดโมเดลต ้นแบบ SE โลก-SE ไทย สฤณี อาชวานันทกุล http://www.fringer.org/ Thailand Social Enterprise 50 20 ตุลาคม 2010 งานนี้เผยแพร่ภายใต้สญญาอนุญาต Creative Commons แบบ Attribution Non-commercial Share Alike (by-nc-sa) ั โดยผูสร้างอนุญาตให้ทาซา แจกจ่าย แสดง และสร้างงานดัดแปลงจากส่วนใดส่วนหนึ่งของงานนี้ได้โดยเสรี แต่เฉพาะใน ้ ้ กรณีทให้เครดิตผูสร้าง ไม่นาไปใช้ในทางการค้า และเผยแพร่งานดัดแปลงภายใต้สญญาอนุญาตแบบเดียวกันนี้เท่านัน ่ี ้ ั ้
  2. 2. ่ ักิจการเพือสงคมคืออะไร? ่ ั ั• กิจการเพือสงคม คือกิจการทีมพันธกิจด ้านสงคมหรือ ่ ี ิ่ สงแวดล ้อมเป็ นหลัก และมีความยั่งยืนทางการเงิน ่ ั• กิจการเพือสงคมพยายามสร ้าง “ผลตอบแทนด ้านสงคม ั ิ่ ่ หรือสงแวดล ้อม” สูงสุด ไม่ใชกาไรสูงสุด ่ ั• กิจการเพือสงคมมีหลากหลายแนวทาง รูปแบบ และ วิธดาเนินการ ทางานในพืนทีไร ้ตลาด จนถึงตลาดโตเร็ว ี ้ ่• กิจการเพือสงคมทีประสบความสาเร็จระดับประเทศ ใช ้ ่ ั ่ กลไกตลาด นวัตกรรม และการประสานประโยชน์ของทุก ิ ฝ่ าย เป็ น “คานงัด” สร ้างการเปลียนแปลงเชงบวก ่ ่ ั• กิจการเพือสงคมขาดไม่ได ้ในระบบเศรษฐกิจแห่งอนาคต เพราะมุงแก ้ไขปั ญหาทีรากสาเหตุอย่างยั่งยืน ่ ่ 2
  3. 3. ่ ัตัวอย่างกิจการเพือสงคมในต่างประเทศ 3
  4. 4. International Development Enterprises (IDE) “สร ้างโอกาสในการหารายได ้ให ้กับผู ้มีรายได ้น ้อย” ปัญหำ วิธแก้ปญหำของกิจกำร ี ัทั่วโลกมีเกษตรกรผู ้ยากไร ้กว่า 800 ล ้านคน พัฒนาและขายอุปกรณ์การเกษตรและทีทาการเกษตรแบบพออยูพอกิน มีศกยภาพ ่ ่ ั ปรับปรุงคุณภาพชวตทีมราคาถูก ใช ้ ี ิ ่ ี ตามากในการเพิมรายได ้ เงินให ้เปล่าและ ่ ่ “เทคโนโลยีทเหมาะสม” อาทิ ี่ ่ โครงการชวยเหลือของภาครัฐและองค์กร • ระบบชลประทานน้ าหยด พัฒนามักแก ้ปั ญหาไม่ตรงจุด หรือไม่ก็ไม่ • เครืองสูบน้ าพลังมือ ่ ่ ชวยพัฒนาให ้เกษตรกรอยูได ้ด ้วยตนเอง ่ • ระบบจ่ายน้ าดืมและชลประทานแบบผสม ่ (Multiple Use Water System) ้ ่ พืนทีดำเนินกิจกำร: สานั กงานใหญ่ตงอยูในสหรัฐอเมริกา มีสาขาในแคนาดา ั้ ่ ั อังกฤษ กานา กัมพูชา บังกลาเทศ โมซมบิค เนปาล เอธิโอเปี ย นิคารากัว เวียดนาม ิ แซมเบีย ซมบับเว และฮอนดูรัส ั ่ ผลตอบแทนด้ำนสงคม: ผลิตภัณฑ์ของ IDE ชวยสร ้างรายได ้กว่า 1 พันล ้านเหรียญ ให ้ลูกค ้าคนจนกว่า 19 ล ้านคนทั่วโลกได ้หลุดพ ้นบ่วงความจนอย่างยั่งยืน โดยมีอตรา ั ่ ู ่ การคุ ้มทุนทีสงมาก (อัตราสวนรายได ้เพิมของลูกค ้าต่อเงินลงทุนของ IDE = 10 ต่อ 1) ่ 4
  5. 5. 5
  6. 6. Institute of OneWorld Health ้ื “พัฒนายารักษา “โรคคนจน” ทีได ้ผลและคนจนซอได ้” ่ ปัญหำ วิธแก้ปญหำของกิจกำร ี ั คนจนทั่วโลกหลายร ้อยล ้านคนป่ วยและ พัฒนายารักษาโรครุนแรงทีได ้ผลและคน ่ ี่ ี ี ิเสยงทีจะเสยชวตจากโรครุนแรงทีบริษัทยา ่ ่ ื้ จนซอได ้ ลดต ้นทุนด ้วยการนา “สูตรยา กระแสหลักไม่สนใจทีพัฒนายาเพราะทา ่ ่ ี กาพร ้า” (orphan drugs) ทีไม่ต ้องเสยค่ากาไรไม่ได ้ นอกจากนี้ 20 ปี ทผานมาก็มโรค ี่ ่ ี ้ ิ ใชสทธิมาพัฒนาต่อ และร่วมมือกับ ระบาดชนิดใหม่กว่า 30 ชนิด องค์การอนามัยโลก บริษัทยา มหาวิทยาลัย เอ็นจีโอ และบริษัทผู ้ผลิตยา เลียนแบบในประเทศกาลังพัฒนา ้ ่ พืนทีดำเนินกิจกำร: OneWorld Health เป็ นบริษัทยาไม่แสวงกาไรแห่งแรกใน สหรัฐอเมริกา มีสาขาปฏิบัตการในอินเดีย ปั จจุบนดาเนินโครงการพัฒนายารักษาโรค ิ ั รุนแรง 3 ชนิด ได ้แก่ โรคมาเลเรีย โรคลิชมาเนีย และโรคท ้องเดินรุนแรง ั ผลตอบแทนด้ำนสงคม: พัฒนายารักษาโรคลิชมาเนียได ้สาเร็จเป็ นครังแรกของโลก ้ ่ ต่อมาผลิต semisynthetic artemisinin สวนประกอบสาคัญในชุดรักษาโรคมาเลเรีย Artemisinin-based Combination Therapies (ACTs) ปั จจุบนกาลังพัฒนาขันตอน ั ้ การผลิตร่วมกับบริษัทยา sanofi-aventis เพือวางจาหน่ายในปี ค.ศ. 2012 ่ 6
  7. 7. นวัตกรรมครบวงจร: จากวิจัยถึงกระจายยา 7
  8. 8. Rags2Riches ั “แก ้ปั ญหาสงคมด ้วยสไตล์” ปัญหำ วิธแก้ปญหำของกิจกำร ี ั ปายาตาส คือทีทงขยะทีใหญ่ทสดใน ่ ิ้ ่ ี่ ุ ี ิ Rags2Riches ยกระดับชวตความเป็ นอยู่ ฟิ ลปปิ นส ์ และทีอยูอาศยของคนจนหลาย ิ ่ ่ ั ของแม่บ ้านในสลัม ด ้วยการสนั บสนุนให ้ พันครอบครัว แม่บ ้านในสลัมนาเศษผ ้าจาก ื้ รวมกลุมเป็ นสหกรณ์แม่บ ้าน ซอเศษผ ้าทิง ่ ้ กองขยะมาถักเป็ นพรมขาย แต่ถกพ่อค ้าคน ู ิ่ แล ้วจากโรงงานสงทอมาให ้สมาชก ิกลางทีมความรู ้มากกว่าและเข ้าถึงตลาดได ้ ่ ี สหกรณ์ถักเป็ นกระเป๋ าหรูและเครือง ่เก่งกว่าเอารัดเอาเปรียบด ้วยการนาเศษผ ้าที่ ั้ ตกแต่งบ ้าน วางขายในร ้านค ้าชนนาทั่ว ื้ ซอตรงจากโรงงานมาให ้แม่บ ้านทอ จ่าย ั้ ประเทศ โดยมีดไซเนอร์ชนนาของประเทศ ี ่ ้ิ ค่าแรงเพียง 60 สตางค์ตอชนเท่านั น ้ ่ มาชวยออกแบบและทายีห ้อร่วม ่ พืนทีดำเนินกิจกำร: ฟิ ลปปิ นส ์ สนค ้าบางสวนสงออกไปยังสงคโปร์ เริมรับออร์เดอร์ ้ ่ ิ ิ ่ ่ ิ ่ ิ จากอเมริกา ยุโรป ญีปน มีแผนจะเปิ ดร ้านขายสนค ้าออนไลน์ในอนาคตอันใกล ้ ่ ุ่ ั ี ิ ผลตอบแทนด้ำนสงคม: ยกระดับคุณภาพชวตของแม่บ ้านยากจน ชวยเพิมรายได ้่ ่ ิ ่ ิ ให ้กับพวกเธอ 20 เท่าจากการขายสนค ้าแบรนด์เนมทีฮตติดตลาด เป็ นต ้นแบบโมเดล ั่ ่ ธุรกิจ “แฟชนทียั่งยืน” ทีได ้รับการยอมรับในระดับโลก ่ 8
  9. 9. Digital Divide Data (DDD) ี่ ั่ ่ ่ ั “ธุรกิจไอทีทยงยืน มุงสร ้างการเปลียนแปลงทางสงคม” ปัญหำ วิธแก้ปญหำของกิจกำร ี ั หนุ่มสาวชาวกัมพูชาจานวนมากขาดโอกาส รับหนุ่มสาวผู ้ด ้อยโอกาสและพิการมาเป็ นในการทางานด ้านไอที ถึงแม ้ว่าจะเข ้ารับการ พนั กงานของบริษัท อบรมทักษะด ้านภาษา อบรมคอมพิวเตอร์จากโรงเรียนต่างๆ ก็ไม่ม ี และคอมพิวเตอร์ 3-8 เดือน เพือทางาน ่ งานรองรับหลังเรียนจบ นอกจากนีกมพูชา ้ ั แปลงเอกสารเป็ นดิจทัลและป้ อนข ้อมูล ิ ่ ยังมีผู ้พิการกว่า 300,000 คน สวนใหญ่ (data entry) ให ้กับลูกค ้าองค์กรทั่วโลก พิการจากกับระเบิดและโรคโปลิโอ และออกเงินสนั บสนุนให ้พนั กงานไปเรียน ปริญญาตรีระหว่างทางาน ้ ่ ื่ พืนทีดำเนินกิจกำร: สานั กงาน 3 แห่งในกัมพูชาและลาว รับงานจากบริษัทสอ ิ่ ึ สงพิมพ์ สถาบันการศกษา ห ้องสมุด และเอ็นจีโอทั่วโลก ั ผลตอบแทนด้ำนสงคม: ปั จจุบัน DDD มีพนั กงานกว่า 600 คน เป็ นบริษัทไอทีท ี่ ใหญ่ทสดในกัมพูชาและลาว ตังแต่ปี 2001 อบรมผู ้ด ้อยโอกาสไปแล ้ว 1,800 คน ชวย ี่ ุ ้ ่ ให ้กว่า 400 คนในจานวนนีสามารถหางานใหม่ทาทีมรายได ้สูงกว่ารายได ้เฉลียใน ้ ่ ี ่ ประเทศถึง 4-6 เท่า 9
  10. 10. Better World Books ื “ร ้านหนังสอออนไลน์ทมจตวิญญาณ” ี่ ี ิ ปัญหำ วิธแก้ปญหำของกิจกำร ี ั ืทั่วโลกมีผู ้ใหญ่ทไม่รู ้หนั งสอกว่า 780 ล ้าน ี่ ื บริษัทรวบรวมหนั งสอมือสองจากการจัด คน ในจานวนนีกว่าร ้อยละ 73 อยูในทวีป ้ ่ กิจกรรมรับบริจาคตามมหาวิทยาลัยและ ี ึเอเชย เอ็นจีโอด ้านการศกษาจานวนมากยัง ื ห ้องสมุดทีไม่มทเก็บหนั งสอเก่า นา ่ ี ี่ ่ ต ้องการความชวยเหลือทังด ้านเงินทุนและ ้ ื หนั งสอเหล่านั นมาขายออนไลน์ รายได ้ ้ ื หนั งสอในการแก ้ปั ญหา ื ่ และหนั งสอสวนหนึงนาไปมอบให ้กับเอ็นจี ่ ึ ั้ โอด ้านการศกษาชนนาและมหาวิทยาลัยที่ ขาดแคลนตาราเรียน ้ ่ ื พืนทีดำเนินกิจกำร: สานั กงานในสหรัฐอเมริกา ขายหนั งสอผ่านเว็บ กระจายหนั งสอ ื ื ึ ไปยังผู ้ไม่รู ้หนั งสอผ่านเอ็นจีโอด ้านการศกษาทีเป็ นพันธมิตรของบริษัท ่ ั ่ ผลตอบแทนด้ำนสงคม: ระดมทุนกว่า 8 ล ้านเหรียญให ้กับโครงการสงเสริมการรู ้ ื ื ึ ั้ หนั งสอและห ้องสมุด บริจาคหนั งสอกว่า 2.8 ล ้านเล่มให ้กับเอ็นจีโอด ้านการศกษาชน นา อาทิ Books for Africa, Room to Read และ Feed the Children เก็บรวบรวม ื หนั งสอมือสองไปแล ้ว 35 ล ้านเล่มผ่านการจัดกิจกรรมอย่างต่อเนืองในมหาวิทยาลัย ่ กว่า 1,800 แห่ง และห ้องสมุดกว่า 2,000 แห่งทั่วทังสหรัฐอเมริกา ้ 10
  11. 11. “นวัตกรรมสงคม” ทีด ี ใช ้ “เทคโนโลยีเหมาะสม” ั ่ • LifeStraw ผลิตโดยบริษัท Vestergaard Frandsen (สวิสเซอร์แลนด์) เป็ นอุปกรณ์ กรองน้ าขนาดพกพา • หลอดทาจากพลาสติก ข ้างในมีไสกรอง ้ ั้ หลายชน ราคาขายหลอดละ 2 เหรียญสหรัฐ • กรองน้ าได ้อย่างน ้อย 700 ลิตร • ื้ กรองเชอแบคทีเรียและพยาธิได ้ถึง 99.99%• NeoNurture ตู ้อบทารก ออกแบบโดยบริษัท Design ่ ่ That Matters เพือชวยลด อัตราการตายของทารกแรก เกิดทีตายภายในเดือนแรก ่ (4 ล ้านคนต่อปี )• ิ้ ่ ทาจากชนสวนรถยนต์ 100% ้ เพือให ้มีราคาถูก ผู ้ใชใน ่ ประเทศยากจนสามารถซอม ่ เองได ้ และหาอาไหล่ไม่ยาก 11
  12. 12. การเป็ น “พันธมิตร” กับธุรกิจกระแสหลัก ่ ักิจการเพือสงคม บริษัทกระแสหลัก ผลลัพธ์ทได ้ ี่ SE: ลดต ้นทุน + ื่ พันธมิตร: ชอเสยง,ี รายได ้, ลูกค ้าใหม่ SE: ผลิตภัณฑ์ใหม่ + ื่ พันธมิตร: ชอเสยง,ี รายได ้, ลูกค ้าใหม่ SE: ยีห ้อ, ่ ่ ชองทางการตลาด + ื่ ี พันธมิตร: ชอเสยง, รายได ้ 12
  13. 13. ่ ัตัวอย่างกิจการเพือสงคมในประเทศไทย 13
  14. 14. โครงการพัฒนาดอยตุงฯ ั ิ่ “พัฒนาด ้านสงคม เศรษฐกิจ และสงแวดล ้อมอย่าง ่ ่ ั ์ ยังยืน เพือคืนศกดิศรีให ้กับคนและธรรมชาติ” ปัญหำ วิธแก้ปญหำของกิจกำร ี ัก่อนปี พ.ศ. 2531 “ดอยตุง” จังหวัดเชยงราย ี โครงการพัฒนาดอยตุง (พืนทีทรงงาน) ้ ่ มีสภาพเป็ นป่ าหัวโล ้น มีปัญหากองกาลังชน อันเนืองมาจากพระราชดาริของสมเด็จย่า ่ ่ ้ กลุมน ้อยควบคุมเสนทางลาเลียงฝิ่ น ราษฎร ก่อตังขึนในปี พ.ศ. 2531 สร ้างงานและ ้ ้ ่ ี ัสวนใหญ่ไม่มสญชาติไทย ไม่ได ้รับสทธิทาง ิ ี ่ โอกาสในการประกอบอาชพทีหลากหลาย ั สงคมหรือสาธารณูปโภคขันพืนฐานใดๆ ทา ้ ้ เพือให ้ชาวบ ้านสามารถพึงพาตนเองได ้ ่ ่ให ้คนในพืนทีดอยตุงต ้องบุกรุกทาลายป่ า ทา ้ ่ แบรนด์ดอยตุงเพิมมูลค่าด ้วยการแปรรูป ่ ี ไร่หมุนเวียน และยังชพด ้วยการปลูกฝิ่ นเป็ น การออกแบบตามความต ้องการของตลาด หลัก แต่ก็ยังมีรายได ้ไม่เพียงพอ และการควบคุมคุณภาพให ้ได ้มาตรฐาน ้ ่ พืนทีดำเนินกิจกำร: ประเทศไทย ปั จจุบนได ้ขยายโมเดลไปยังประเทศทีมปัญหา ั ่ ี ความยากจนและยาเสพติดคล ้ายกับไทย ได ้แก่ เมียนมาร์ อัฟกานิสถาน และอาเจะห์ ั ั ผลตอบแทนด้ำนสงคม: สร ้างโอกาสทางสงคมและเศรษฐกิจให ้กับชาวดอยตุงกว่า ่ ่ ึ 10,000 คน โดยมีรายได ้เฉลียต่อหัวเพิมเกือบ 10 เท่าระหว่างปี 2531-2550 การศกษา และสาธารณสุขเข ้าถึงครอบคลุมพืนทีดอยตุง และได ้ผืนป่ ากลับคืนมาอย่างสมบูรณ์ ้ ่ 14
  15. 15. สหกรณ์เลมอนฟาร์มพัฒนา ่ ื “สร ้างสุขภาพ สงเสริมชุมชน ร่วมสบสานวัฒนธรรม” ปัญหำ วิธแก้ปญหำของกิจกำร ี ั ่ ปั จจุบนคนไทยสวนใหญ่ยังเข ้าถึงอาหาร ั ั ื่ ชกชวนและเชอมโยงเกษตรกรขนาดเล็กปลอดสารพิษค่อนข ้างน ้อย ขณะทีอาหารที่ ่ ให ้เปลียนวิถการผลิตจากเกษตรเคมีท ี่ ่ ี ่ ้ผลิตขึนจากกระบวนการเกษตรทีใชสารเคมี ้ อันตรายต่อสุขภาพและสงแวดล ้อมสู่ ิ่ ่และยาฆ่าแมลงสงผลกระทบต่อสุขภาพของ เกษตรอินทรีย ์ โดยสร ้างตลาดรองรับ ผู ้ผลิตและผู ้บริโภคมากขึนทุกวัน ้ ื้ ผลผลิตทีเกิดขึนและรับซอในราคาเป็ น ่ ้ ธรรม (Fair Trade) สนั บสนุนให ้ผู ้บริโภคมี สุขภาพดี โดยจัดอบรมธรรมชาติบาบัด เกษตรธรรมชาติ การบริหารจิตและกาย ้ ่ พืนทีดำเนินกิจกำร: มีสาขา 9 สาขา ั ี ิ ิ ผลตอบแทนด้ำนสงคม: ยกระดับชวตความเป็ นอยูของสมาชกสหกรณ์กว่า 28,000 ่ ครัวเรือน โดยให ้การสนั บสนุนแบบครบวงจร ตังแต่การเผยแพร่องค์ความรู ้ สนั บสนุน ้ ื้ ปั จจัยการผลิต สร ้างตลาดรองรับผลผลิต และรับซอในราคาทีเป็ นธรรม (Fair Trade) ่ 15
  16. 16. โอเพ่นดรีม “เปลียนโลกด ้วยนวัตกรรมไอที” ่ ปัญหำ วิธแก้ปญหำของกิจกำร ี ั ่ ั กิจการเพือสงคมและองค์กรในภาคสงคม ั บริษัทเน ้นบริการออกแบบและพัฒนา จานวนมากยังไม่เป็ นทีรู ้จักและไม่สามารถ ่ ้ เว็บไซต์ทมคาใชจ่ายตาให ้กับองค์กรใน ี่ ี ่ ่ ิ่ ่ เผยแพร่สงทีทาได ้มากนั ก เนืองจากขาด ่ ั ภาคสงคมทีสร ้างผลตอบแทนด ้านสงคม ่ ั ึ่ทักษะด ้านไอทีและอินเตอร์เน็ ต ซงปั จจุบน ั สูง รวมทังค ้นหาและพัฒนาเทคโนโลยี ้ ่ เป็ นชองทางทีทกคนเข ้าถึงได ้ง่าย มีราคา ่ ุ ้ ใหม่ๆ เพือปรับใชให ้เหมาะสมกับโครงการ ่ ่ถูก และเป็ นเทคโนโลยีทยังชวยต่อยอดและ ี่ ่ ั เพือสงคมแต่ละโครงการ โดยนารายได ้ ขยายผลงานของกิจการด ้วย จากการให ้บริการด ้านไอทีกับธุรกิจกระแส หลักมาสนั บสนุนงานภาคสงคมั ้ ่ พืนทีดำเนินกิจกำร: มีสานั กงานในกรุงเทพ รับงานจากองค์กรทังไทยและเทศ ้ ั ั ผลตอบแทนด้ำนสงคม: ทางานให ้องค์กรภาคสงคมและหน่วย CSR ของบริษัทต่างๆ มามากกว่า 90 โครงการ และทาเว็บไซต์มากกว่า 50 เว็บไซต์ นอกจากนียังร่วมกับ ้ InSTEDD (Innovative Support to Emergencies, Diseases and Disasters) และ ่ องค์กรภาคีอนๆ พัฒนาระบบการสง SMS รายงานโรคระบาดให ้เหมาะสมกับคนไทย ่ื ้ และลาว ทาให ้ลดความล่าชาในการรายงานโรคระบาดได ้ถึง 1 ใน 3 16
  17. 17. ่ ั กลุมสจจะสะสมทรัพย์วดไผ่ล ้อม ั ่ “จากหลักธรรมนามาสูหลักการเงินเพือพัฒนาชุมชน” ่ ปัญหำ วิธแก้ปญหำของกิจกำร ี ั ่ ประชากรในชุมชนวัดไผ่ล ้อมสวนใหญ่เป็ น พระสุบน ปณีโต ก่อตังกลุมสจจะสะสม ิ ้ ่ ั ึผู ้สูงอายุและผู ้ทีไร ้การศกษา มีฐานะยากจน ่ ทรัพย์วัดไผ่ล ้อมขึนเมือ พ.ศ. 2533 โดย ้ ่ หลายคนตกอยูในวังวนหนีนอกระบบ บาง ่ ้ นาหลักการจัดการจากครูชบ ยอดแก ้ว ที่ รายต ้องถูกยึดทีทามาหากิน กลายเป็ นคน ่ ้ สงขลา มาประยุกต์ใชกับหลักธรรมะ จูงใจเร่รอน ปั ญหายาเสพติดก็รนแรง สมาชกใน ่ ุ ิ ให ้ประชาชนรู ้จักออมเงิน สอนให ้บริหาร ชุมชนแตกสามัคคีกน ั เงิน ถ ้าใครไม่สบบุหรี่ ไม่ดมเหล ้า ไม่เล่น ู ื่ การพนั น จะให ้กู ้เงินโดยไม่คดดอกเบีย ิ ้ ้ ่ พืนทีดำเนินกิจกำร: เริมจากวัดไผ่ล ้อม อาเภอเมือง จังหวัดตราด ปั จจุบนขยายเป็ น ่ ั เครือข่ายระดับจังหวัด ั ั ผลตอบแทนด้ำนสงคม: ปั จจุบันเครือข่ายสจจะสะสมทรัพย์วัดไผ่ล ้อมมีสมาชกกว่า ิ ิ 58,000 คน มีเงินออมกว่า 700 ล ้านบาท สมาชกมีเงินออมของตนเองเพิมขึนทุกเดือน ่ ้ ได ้รับเงินปั นผลในอัตราทีสงกว่าดอกเบียของธนาคาร และได ้รับสวัสดิการ นอกจากนี้ ่ ู ้ ื่ ยังสามารถขยายผลเชอมโยงเครือข่ายพระสงฆ์ท่ัวประเทศ 40 กว่าจังหวัด เป็ นต ้นแบบ หนึงในการจัดการการเงินฐานรากให ้กับชุมชนอืนๆ ทีสนใจ ่ ่ ่ 17
  18. 18. ่ ักิจการเพือสงคมในไทยบอกอะไรเราบ ้าง• นโยบายรัฐและการกุศลมักแก ้ปั ญหาไม่ตรงจุด รั่วไหล ่ ่ หรือตอกตรึงวงจรการพึงพา ไม่ชวยให ้คนพึงตนเองได ้ ่ ่ ั ้• กิจการเพือสงคมทีรเริมโดยนั กธุรกิจ และใชเทคโนโลยี ่ ิ ่ กับการสร ้างเครือข่ายกับฝ่ ายอืนเป็ น “คานงัด” ยังมีน ้อย ่ ้ ิ• จาเป็ นต ้องออกแบบและใชกลไกเชงสถาบันใหม่ๆ เพือ ่ สนับสนุน “การพัฒนาจากฐานราก” และทาให ้กลไก ื่ ี “ชอเสยง” ในตลาดทางานได ้อย่างมีประสทธิภาพ ิ ิ่  ภาษี สงแวดล ้อม, กฎหมายป่ าชุมชน  กลไกการทางานร่วมกันระหว่างรัฐ ธุรกิจ กิจการเพือ ่ ั สงคม เอ็นจีโอ และประชาชน  มาตรฐานการประเมินและกฏการเปิ ดเผยข ้อมูล ั ่ิ ผลกระทบด ้านสงคมและสงแวดล ้อมของภาคธุรกิจ 18
  19. 19. ่ ักิจการเพือสงคมเป็ นประโยชน์ตอทุกฝ่ าย... ่ ั ่ ั ั • สงคม – กิจการเพือสงคม (SE) มุงแก ้ปั ญหาสงคมและ ่ ิ่ สงแวดล ้อมอย่างยั่งยืน สนั บสนุนให ้คนพึงตนเองได ้ ่ • รัฐ – SE แบ่งเบาภาระของภาครัฐ และบรรเทาปั ญหาเงิน ั่ งบประมาณรั่วไหลจากคอร์รัปชนของนั กการเมือง ข ้าราชการ นักธุรกิจ ฯลฯ • ธุรกิจ – SE ชวยช ี้ “ตลาดใหม่” ทีธรกิจมีโอกาสทากาไร ่ ่ ุ ี และสามารถจับมือเป็ นพันธมิตรสาหรับซเอสอาร์ทยงยืน ี่ ั่ ่ • เอ็นจีโอ – SE ชวยแบ่งเบาภาระ และสามารถจับมือเป็ น พันธมิตรเพราะมีวัตถุประสงค์เดียวกัน • ประชาชน – SE มักจะก่อตังโดยผู ้ประกอบการ “หัวรัน” ้ ้ ทีมงสร ้างการเปลียนแปลงจากฐานราก จึงเป็ นแรง ่ ุ่ ่ บันดาลใจทีดให ้กับคนอืน ่ ี ่ 19
  20. 20. ...แต่ทกฝ่ ายต ้องร่วมมือกัน ุ ปัญหำ รัฐ ธุรกิจ สอมวลชน นักวิชาการ เอ็นจีโอ กิจการเพือ ื่ ่ ั สงคม 20
  21. 21. SE: ความรู ้ “โอเพ่นซอร์ส” 21
  22. 22. ่ ัตัวอย่างกลไกสนั บสนุนกิจการเพือสงคม 22
  23. 23. ่ ั“Push factors” ทีผลักให ้ธุรกิจใสใจสงคม ่ พลังตลาด 10 ประการ 5 ประเด็นร ้อน ่ ี 5 ผู ้มีสวนได ้เสย สาคัญทีผลักดัน ่ ภาวะสภาพภูมอากาศ ิ ่ ่ ผู ้บริโภคทีใสใจ เปลียนแปลง ่ ิ่ สงแวดล ้อม มลพิษและอันตราย ผู ้ถือหุ ้นนัก ต่อสุขภาพ เคลือนไหว ่ การต่อต ้านโลกาภิ ภาคประชาสังคม/ วัตน์ทไม่เป็ นธรรม ี่ เอ็นจีโอ วิกฤตพลังงาน ผู ้กากับดูแลภาครัฐ/ นักวิทยาศาสตร์ ความไว ้วางใจของ ภาคการเงิน ประชาชนในภาค ื่ ธุรกิจเสอมถอยที่ มา: Triple Bottom Line Reporting: A Strategic Introduction to Economic, Environmental and Social 23Performance Measurement, David Crawford, Certified Management Accountants Canada, www.cma-canada.org
  24. 24. “Pull factor” : SE หลายสาขาโตเร็วมาก เสือผ้ า ้ 50% ออร์ แกนิกอ ัตรำกำรเติบโตต่อปี (%) $583 ล้ าน 40% สินค้ า แฟร์ เทรด 30% $2.2 ไมโคร พันล้ าน 20% อาหารปลอด ไฟแนนซ์ สารพิษ $7 พันล้ าน 10% $15.5 พันล้ าน รายได้ ต่อปี (เหรียญสหรัฐ), 2009 ทีมา: Good Capital, Social Enterprise Expansion Fund presentation ่ 24
  25. 25. ่ ุสูยค “เศรษฐกิจแห่งคุณค่า”?“ In the 19th century, we were making money with money. In the 21st century, I believe and hope that we will use values to create value.” - Oliver Le Grand , Chairman of the Board of Cortal (a subsidiary of BNP Paribas)“[There is] No Place To Hide for the Irresponsible Business” - Financial Times headline, 29 September 2003 25
  26. 26. ข ้อคิดบางประการ• กิจการเพือสงคม ไม่ใช ่ ่ ั • กิจกรรมแสดงความรับผิดชอบของธุรกิจ (CSR) หรือ • การกุศล (philanthropy) ่ ั• กิจการเพือสงคมไม่ได ้แปลว่าจะประสบความสาเร็จโดย อัตโนมัต ิ ต ้องลองผิดลองถูกและปรับตัวไม่หยุดนิง ่ ่ ้• บางโมเดลทีใชได ้ในบริบทหนึงต ้องปรับเปลียนถ ้าอยาก ่ ่ ้ ้ ื่ ประยุกต์ใชให ้เข ้ากับบริบทอืน ดังนั นสอและภาควิชาการ ่ ่ ั จึงต ้องชวยกันติดตาม สงเคราะห์และถอดบทเรียน ่ ั• ภาครัฐ ธุรกิจ กิจการเพือสงคม ภาคการกุศล และเอ็นจี โอ ควรร่วมมือกันมากกว่าเดิมและเพิมความโปร่งใส ่ ่ ั• ทุกฝ่ ายควรสนับสนุนวงการ “การลงทุนเพือสงคม” 26
  27. 27. “You never change things by fighting the existing reality. To change something, build a new model that makes the existing model obsolete.” - R. Buckminster Fuller - “คุณไม่มวันเปลียนอะไรก็ตามด ้วยการต่อกรกับ ี ่ ความจริงทีเป็ นอยู่ ่ถ ้าคุณอยากเปลียนอะไรก็ตาม จงไปสร ้างโมเดลใหม่ ่ ทีทาให ้โมเดลเดิมล ้าสมัย” ่ - อาร์. บัคมินสเตอร์ ฟุลเลอร์ - 27

×