Good Corporate Citizenship

4,501 views

Published on

"การเป็นพลเมืองดี" ของธุรกิจ, เอกสารประกอบการบรรยายในงานสัมมนา "Driving Good Corporate Citizenship: เกื้อหนุนโลกด้วยธุรกิจดี" จัดโดย นสพ.กรุงเทพธุรกิจ 21 ต.ค. 2554 ณ โรงแรมพลาซ่า แอทธินี

Published in: Education
0 Comments
2 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total views
4,501
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
1,104
Actions
Shares
0
Downloads
72
Comments
0
Likes
2
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Good Corporate Citizenship

  1. 1. “การเป็ นพลเมืองดี” ของธุรกิจ(good corporate citizenship) สฤณี อาชวานันทกุล http://www.fringer.org/ 21 ตุลาคม 2011 งานนี้เผยแพร่ภายใต้สญญาอนุญาต Creative Commons แบบ Attribution Non-commercial Share Alike (by-nc-sa) ั โดยผูสร้างอนุญาตให้ทาซา แจกจ่าย แสดง และสร้างงานดัดแปลงจากส่วนใดส่วนหนึ่งของงานนี้ได้โดยเสรี แต่เฉพาะใน ้ ้ กรณีทให้เครดิตผูสร้าง ไม่นาไปใช้ในทางการค้า และเผยแพร่งานดัดแปลงภายใต้สญญาอนุญาตแบบเดียวกันนี้เท่านัน ่ี ้ ั ้
  2. 2. “พลเมือง” กับ “พลเมืองดี” ั ิ• “พลเมือง” มี “สงกัด” และ “สทธิ” ในชุมชนและสงคม ั ่ ่ ่ ่• “พลเมืองดี” คือคนทีรวมทุกข์รวมสุข ชวยเหลือเจือจาน ั ิ ่ ิ สงคมหรือชุมชนทีตนเป็ นสมาชก ไม่ใชคดถึงแต่ตวเอง ่ ั ทีมา: http://www.pantip.com/cafe/chalermthai/topic/A11195934/A11195934.html ่ 2
  3. 3. ธุรกิจเป็ น “พลเมือง” ในแง่ใดบ ้าง? (1) ่ ั ั• ธุรกิจเป็ นสวนหนึงของสงคม ธุรกิจขาดสงคมไม่ได ้เหมือนกับทีคน ่ ่ ั ขาดน้ าและอากาศไม่ได ้ แต่สงคมก็พงพาธุรกิจด ้วย ึ่ ่ ื• ธุรกิจไม่ใชพลเมืองแบบทีคนเป็ นพลเมือง – ไม่มหนังสอเดินทาง ่ ี ี ิ ี ี ิ ไม่มสทธิออกเสยงเลือกตัง แต่มสทธิบางอย่างเหมือนกับคน เชน ้ ่ ิ สทธิในการบริจาคเงินอุดหนุนพรรคการเมืองมุมมอง 3 มุมเกียวกับ “การเป็ นพลเมืองของธุรกิจ” ่1) มุมจากัด (limited view) – การเป็ นพลเมือง หมายถึงการทีธรกิจ ่ ุ ทาการกุศล (corporate philanthropy) ในชุมชนทีตนประกอบ ่ ธุรกิจ ทาตัวเป็ น “พลเมืองดี” ด ้วยการบริจาคเงินให ้กับองค์กรการ ึ กุศล จัดงานแข่งกีฬา แจกทุนการศกษา ฯลฯ 3
  4. 4. ธุรกิจเป็ น “พลเมือง” ในแง่ใดบ ้าง? (2)2) มุมเท่าเทียม (equivalent view) – “การเป็ นพลเมือง” ของธุรกิจ หมายถึงการแสดงความรับผิดชอบของธุรกิจต่อสงคม (ซ ี ั ั ่ ื่ ่ เอสอาร์) ปั จจุบนบริษัท นักวิเคราะห์ ทีปรึกษา และสอสวนใหญ่ มองการเป็ นพลเมืองของธุรกิจในมุมนี้ โดยมองว่าการเป็ น ่ ี พลเมืองดีของธุรกิจมี 4 ระดับเชนเดียวกับซเอสอาร์ นั่นคือ มี ความรับผิดชอบทางเศรษฐกิจ กฎหมาย จริยธรรม และการกุศล3) มุมขยาย (extended view) – มอง “การเป็ นพลเมือง” จากมุม ่ ิ ทางการเมือง เชน การอ ้างสทธิพลเมืองของภาคธุรกิจ การให ้ ่ ธุรกิจมีสวนร่วมในกลไกธรรมาภิบาลโลก หรือการเปิ ดให ้ธุรกิจ ิ ร่วมกับรัฐในการคุ ้มครองและหนุนเสริมสทธิพลเมืองของปั จเจก ผู ้เชยวชาญบางท่านเรียกการเป็ นพลเมืองในมุมนีวา “ไกลกว่าซ ี ี่ ้ ่ ี เอสอาร์” (beyond CSR) หรือ “ซเอสอาร์ทางการเมือง” 4
  5. 5. ก่อนหน ้านีมแนวคิดทีหลากหลาย... ้ ี ่ ้ ่• “การเป็ นพลเมืองดี” มักถูกใชในความหมาย “ชวยเหลือ ั ่ ิ่ ่ สงคม” เชน บริจาคเงิน/สงของ/ลงแรงชวงวิกฤติน้ าท่วม ี ้ ่ ั• “ซเอสอาร์” มักถูกใชในความหมาย “คืนกาไรสูสงคม/ ชุมชน” เพียงมิตเดียว เน ้นการทากิจกรรมการกุศลต่างๆ ิ โดยเฉพาะในชุมชนทีไม่ไว ้วางใจธุรกิจ ่ ้• “ธุรกิจทียั่งยืน” มักถูกใชในความหมาย “การทาธุรกิจที่ ่ สอดคล ้องกับหลักการพัฒนาทียั่งยืน” คือไม่ลดรอน ่ ิ ี ิ ิ่ คุณภาพชวตของคนรุนหลัง  เน ้นด ้านสงแวดล ้อม ่ 5
  6. 6. …แต่ปัจจุบนกาลังหลอมรวมและยกระดับ ัรายงาน "Corporate citizenship: Profiting from asustainable business" ปี 2008 โดย EconomistIntelligence Unit นิยาม “การเป็ นพลเมืองของธุรกิจ” ว่า “การก้าวข้ามการกุศล (philanthropy) และการปฏิบตตาม ั ิ กฎหมาย (compliance) ไปสูการจัดการกับผลกระทบต่อสังคม ่ และสิงแวดล้อมของธุรกิจ รวมถึงการมีสวนร่วมทางเศรษฐกิจ ่ ่ “พลเมืองภาคธุรกิจ” ไม่เพียงแต่มความรับผิดต่อผูถอหุนเท่านัน ี ้ ื ้ ้ หากแต่ยงมีความรับผิดต่อผูมสวนได้เสียอื่นๆ อาทิ พนักงาน ั ้ ี่ ผูบริโภค คูคา ชุมชนท้องถิน และสังคมส่วนรวม” ้ ่ ้ ่ 6
  7. 7. จาก CSR สู่ CSV (creating shared value) CSR CSV คุณค่า: การทาดี  คุณค่า: ประโยชน์ต่อสังคมและ สิงแวดล้อมเทียบกับต้นทุนทีเสียไป ่ ่ การเป็ นพลเมือง, การกุศล, ความยังยืน  ่ ธุรกิจกับชุมชนสร้างคุณค่าร่วมกัน ทาตามอาเภอใจ หรือเป็ นปฏิกรยาต่อแรง  ิิ เป็ นหัวใจของความสามารถในการ กดดันจากภายนอก แข่งขัน แยกจากการมุงทากาไรสูงสุด ่  เป็ นหัวใจของการทากาไรสูงสุด วาระถูกกาหนดด้วยภาระการรายงานและ  วาระถูกกาหนดจากภายในองค์กร รสนิยมส่วนตัว ผลกระทบถูกจากัดด้วยรอยเท้าธุรกิจและ  ปรับเปลียนงบการลงทุนและการใช้จาย ่ ่ งบซีเอสอาร์ ของทังบริษท ้ ัทีมา: ผู ้เขียนแปลจาก Michael Porter และ Mark Kramer, “Creating Shared Value,” Harvard Business Review, January- ่ 7 February 2011. ดาวน์โหลดได ้จาก http://www.fsg.org/tabid/191/ArticleId/241/Default.aspx
  8. 8. จาก “การจัดการ” สู่ “การร่วมมือ” การจัดการผูมีส่วนได้เสีย ้ การร่วมมือกับผูมีส่วนได้เสีย ้ ไม่เป็ นเอกภาพ แบ่งตามสายงาน  บูรณาการทังองค์กร ้ เน้นการบริหารจัดการความสัมพันธ์  เน้นการสร้างความสัมพันธ์ เน้นการบริหารความเสียงและลดแรง ่  เน้นการสร้างโอกาสและผลประโยชน์ กดดันจากภายนอก ร่วมกัน เชื่อมโยงกับเป้าหมายทางธุรกิจระยะสัน  เชื่อมโยงกับเป้าหมายทางธุรกิจระยะยาว ้ ่ ปฏิบตอย่างไม่เป็ นเอกภาพ เช่น ฝาย ั ิ  มีแนวทางปฏิบตเป็ นเอกภาพทังองค์กร ั ิ ้ ลูกค้าสัมพันธ์ดแลลูกค้าด้วยแนวทาง ู ผลักดันด้วยเป้าหมายทางธุรกิจ พันธกิจ ่ หนึ่ง ฝายชุมชนสัมพันธ์ดแลชุมชนด้วย ู ทางสังคม และคุณค่าขององค์กร อีกแนวหนึ่ง ขึนอยูกบความสนใจของแต่ ้ ่ ั ่ ละฝายและสไตล์ของผูจดการแต่ละคน ้ั 8
  9. 9. ัธุรกิจทียงยืน: “สมดุล” / “สงกัด” / “ผูกพัน” ่ ั่ 9
  10. 10. ึกรณีศกษา “good corporate citizen” 10
  11. 11. วิถ ี “ไตรกาไรสุทธิ” ของ Novo Nordisk• ก่อตังปี 1923 ทีเดนมาร์ก ปั จจุบนเป็ นผู ้นาโลกด ้านการ ้ ่ ั ดูแลผู ้ป่ วยโรคเบาหวาน• พนักงาน 30,000 คน มีสานั กงานใน 76 ประเทศทั่วโลก• โครงการ Changing Diabetes ต่อกรกับเบาหวานใน ประเทศกาลังพัฒนา เน ้นด ้านการป้ องกันและเข ้าถึงยา 11
  12. 12. วิถของ Novo Nordisk (ต่อ) ี • โครงการ TakeAction! สนับสนุนให ้ พนักงานของบริษัททางานอาสาในเวลา งาน โดยเฉพาะด ้านการให ้ความรู ้เรืองการ ่ ป้ องกันโรคเบาหวานในชุมชนท ้องถิน ่ 12
  13. 13. CEMEX: บ ้านเพือคนจน ่• CEMEX บริษัทขายวัสดุกอสร ้างทีใหญ่ทสด ่ ่ ี่ ุ ในโลก ริเริมโครงการ “Patrimonio Hoy” ่ ในปี 1998 เพือบุกตลาดผู ้มีรายได ้น ้อย ่ ้ ่• ใชนวัตกรรม “วงจรออม-กู ้” และชวยเรือง ่ ่ ่ ชางและสถาปนิก ชวยให ้คนจนสร ้างบ ้านได ้ เร็วกว่าปกติ 3 เท่า และถูกกว่า 3 เท่า• ในเวลา 1 ทศวรรษ ปล่อยกู ้ไมโครเครดิต ่ $135 ล ้าน ชวยให ้คนกว่า 1.3 ล ้านคนใน ทวีปอเมริกาใต ้มีบ ้านทีมคณภาพ ่ ี ุ ้• 29% ของลูกค ้าใชบ ้านทาธุรกิจขนาดเล็ก• ได ้รับรางวัล 2006 World Business Award จาก the International Chamber of Commerce และ United Nations HABITAT Business Award ในปี 2009 13
  14. 14. Campbell Soup: ซุปโซเดียมตา ่ ่ ่ ่• อาหารทีใสเกลือมากมีสวนก่อให ้เกิด ่ ี่ ความดันโลหิตสูง เพิมความเสยงทีจะ ่ เป็ นโรคหัวใจ• Campbell Soup ยักษ์ ใหญ่ใน อุตสาหกรรมอาหาร ร่วมโครงการร่วม ระหว่างภาครัฐกับเอกชนชอ ื่ “National Salt Reduction Initiative” ตังเป้ าลดระดับเกลือใน ้ อาหาร• บริษัทเปิ ดเผยข ้อมูลโภชนาการอย่าง ละเอียด และประกาศเป้ าหมายรายได ้ จากการขายซุปโซเดียมตา ่• ปั จจุบนรายได ้จากซุปโซเดียมตาของ ั ่ บริษัทคิดเป็ น 30% ของรายได ้รวม 14
  15. 15. Odwalla: ความรับผิดชอบต่อปั ญหา ื้ บริษัทอาหาร เน ้นน้ าผลไม ้ ถูกซอกิจการโดยโคคา-โคลาในปี 2001 วันที่ 30 ต.ค. 1996 เจ ้าหน ้าทีกระทรวงสาธารณสุขแจ ้งบริษัทว่าพบ ่ ื่ ความเชอมโยงระหว่างแบคทีเรียอีโคไล กับน้ าแอปเปิ ลของบริษัท ้ ต่อมายืนยันในวันที่ 5 พฤศจิกายน ว่าสาเหตุมาจากการใชแอปเปิ ลเน่า (น้ าผลไม ้ไม่ได ้ผ่านกระบวนการพาสเจอร์ไรซ ์ เพราะผลิตน้ าผลไม ้สด) หลังจากนันมีเด็กคนหนึงทีดมน้ าแอปเปิ ลตาย คนอีก 60 กว่าคนทีดม ้ ่ ่ ื่ ่ ื่ น้ าผลไม ้ของบริษัทล ้มป่ วย ยอดขายบริษัทตกลง 90% และราคาหุ ้นดิง ่ 34% มีผู ้บริโภคยืนฟ้ องบริษัท 20 คดี ่ ื้ ก่อนทีจะได ้รับการยืนยันจากทางการว่าน้ าแอปเปิ ลมีเชออีโคไล ่ ี ี ั่ Odwalla รับมือกับปั ญหาทันที ซอโอ Stephen Williamson สงเรียก ่ ี ่ คืนผลิตภัณฑ์ทังหมดทีมสวนผสมของน้ าแอปเปิ ลและแครอท ้ ครอบคลุมร ้านค ้าปลีกกว่า 4,600 แห่งใน 7 มลรัฐ ี ้ การเรียกคืนครังนี้บริษัทเสยค่าใชจ่าย 6.5 ล ้านเหรียญสหรัฐ เรียกคืน ้ ทังหมดภายใน 48 ชวโมง ้ ั่ 15
  16. 16. Odwalla: ความรับผิดชอบต่อปั ญหา (ต่อ) ี ี บริษัทไม่เคยปฏิเสธหรือบ่ายเบียงความรับผิดชอบ ซอโอแสดง ่ ี ั ความเสยใจต่อผู ้บริโภคทีได ้รับผลกระทบและสญญาว่าบริษัทจะ ่ ้ รับผิดชอบค่าใชจ่ายด ้านการรักษาพยาบาลทังหมด ้ ิ ยอมรับว่ากระบวนการผลิตผิดพลาด ตัดสนใจเปลียนกระบวนการ ่ ผลิตน้ าผลไม ้ทันที ไปใช ้ “flash pasteurization” เพือฆ่าเชอโรค ่ ื้ ขณะทีรักษารสชาติของน้ าผลไม ้เอาไว ้ ่ หลังจากเกิดเรืองเพียงไม่กเดือน บริษัทก็มระบบการตรวจสอบ ่ ี่ ี ี่ คุณภาพและความปลอดภัยใหม่ ผู ้เชยวชาญบางคนมองว่าเป็ น ระบบทีครอบคลุมและดีทสดในอุตสาหกรรมน้าผลไม ้ ่ ี่ ุ เริมขายน้ าแอปเปิ ลใหม่ต ้นเดือน ธ.ค. ต่อมาจ่ายค่าปรับ 1.5 ล ้าน ่ เหรียญสหรัฐ ในคดีอาญาข ้อหาขายน้าผลไม ้ปนเปื้ อนแบคทีเรีย ่ ี ี ิ ื่ บิดาของเด็กทีเสยชวตกล่าวกับสอว่า “ผมไม่โทษบริษัท ...พวก เขาทาทุกอย่างเท่าทีทาได ้แล ้ว” ่ 16
  17. 17. The Body Shop: business as activist 17
  18. 18. The Body Shop: business as activist “All through history, there have always been movements where business was not just about the accumulation of proceeds but also for the public good.” - Anita Roddick “I want to work for a companythat contributes to and is part of the community. I wantsomething not just to invest in. I want something to believe in.” - Anita Roddick 18
  19. 19. Interface: “mission zero” ั้• บริษัทพรมแบบ modular ชนนาของโลก เริมเปลียน ่ ่ โมเดลธุรกิจให ้เป็ นธุรกิจทียั่งยืนในปี 1994 ่• ตังเป้ าหมาย zero footprint ภายในปี 2020 ณ ปลายปี ้ 2010 ทาได ้แล ้วประมาณ 60%• พลังงานหมุนเวียน 30% + ประสทธิภาพในการใช ้ ิ พลังงาน  ลดพลังงานต่อหน่วยของผลิตภัณฑ์ลงได ้ 43% และลดคาร์บอน 35% ตังแต่ปี 1996้• เอาเงินทีประหยัดได ้ไปลงทุนกับการวิจัยและพัฒนา ทา ่ Life Cycle Assessment กับผลิตภัณฑ์ทกชนิด ฯลฯุ ้ ั ิ• ใชซงข ้าวโพดทาพรม + เพิมประสทธิภาพในการใชวัสดุ ่ ้ ี  ลดของเสยจากโรงงานได ้ 76% ตังแต่ปี 1996้ 19
  20. 20. Interface: ผู ้นาด ้านความยังยืน ่ ยอดขายและกาไรจากการดาเนินงานโตปี ละ 10%+ “The new course were on at Interface ... is to pioneer the next Industrial Revolution: one that is kinder and gentler to the earth.” – Ray Andersonที่ มา: The Sustainability Survey 2009, Globescan: http://www.globescan.com/news_archives/tss_release01/ 20
  21. 21. เรากาลังทะลุขดการรองรับของธรรมชาติ ีPlanetary Boundaries: 21 ที่ มา: The Biosphere Economy, http://www.volans.com/lab/projects/biosphere-economy/
  22. 22. “Push factors” เป็ นทังวิกฤตและโอกาส ้ ปั จจัยผลักดัน 10 ประการ 5 ประเด็นร ้อน ่ ี 5 ผู ้มีสวนได ้เสย สาคัญทีผลักดัน ่ ภาวะสภาพภูมอากาศ ิ ่ ่ ผู ้บริโภคทีใสใจ เปลียนแปลง ่ ิ่ สงแวดล ้อม มลพิษและอันตราย ผู ้ถือหุ ้นนัก ต่อสุขภาพ เคลือนไหว/เอ็นจีโอ ่ การต่อต ้านโลกาภิ ภาคประชาสังคม/ วัตน์ทไม่เป็ นธรรม ี่ เอ็นจีโอ วิกฤตพลังงาน ผู ้กากับดูแลภาครัฐ/ นักวิทยาศาสตร์ ความไว ้วางใจของ ประชาชน ประชาชนในภาค ื่ ธุรกิจเสอมถอยที่ มา: Triple Bottom Line Reporting: A Strategic Introduction to Economic, Environmental and Social 22 Performance Measurement, David Crawford, Certified Management Accountants Canada, www.cma-canada.org
  23. 23. “Pull factor” : ธุรกิจใหม่ทยงยืนโตเร็ว ี่ ั่ เสือผ้ า ้ 50% ออร์ แกนิกอ ัตราการเติบโตต่อปี (%) $583 ล้ าน 40% สินค้ า แฟร์ เทรด 30% $2.2 ไมโคร พันล้ าน 20% อาหารปลอด ไฟแนนซ์ สารพิษ $7 พันล้ าน 10% $15.5 พันล้ าน รายได้ ต่อปี (เหรียญสหรัฐ), 2009 ทีมา: Good Capital, Social Enterprise Expansion Fund presentation ่ 23
  24. 24. “Pull factor” : “ตลาดคนจน” $5 ล ้านล ้าน• ทัวโลกมีคนทีมรายได ้ตากว่า ่ ่ ี ่ $2 ต่อวัน 2.6 พันล ้านคน  รายได ้น ้อย แต่มจานวนมาก ี• ถ ้าบุก “ตลาดคนจน” สาเร็จ ก็ ่ ั จะได ้กาไรและชวยสงคม ่ (ชวยคนจน) ไปพร ้อมกัน 24
  25. 25. “Pull factor” : นักลงทุนเพือความยั่งยืน ่ ัการลงทุนทีรับผิดชอบต่อสงคม (socially responsible ่investment: SRI) เติบโตอย่างต่อเนืองในแทบทุกทวีปทัวโลก ่ ่• $3 ล ้านล ้านในอเมริกา (เกือบ 10%) จานวน 250 กว่ากองทุน – เติบโต 260%+ ในรอบหนึงทศวรรษทีผานมา ่ ่ ่• ในจานวนนี้ กองทุน SRI 35% ที่ Morningstar ติดตาม ได ้ อันดับ 4 หรือ 5 ดาว (เทียบกับค่าเฉลีย 32.5% ของทังวงการ) ่ ้• มีกองทุน SRI กว่า 220 กองทุนในยุโรป• กองทุน SRI รวมกันบริหารเงิน $13.9 พันล ้านในออสเตรเลีย• ตลาดหลักทรัพย์ กองทุน SRI แถวหน ้า และผู ้ให ้บริการข ้อมูล ทางการเงินขนาดใหญ่หลายเจ ้าสร ้างดัชนีความยังยืนแล ้ว – ่ Dow Jones Sustainability Index, FTSE4Good, Domini Social Index 25
  26. 26. ่ ุสูยค “เศรษฐกิจแห่งคุณค่า”?“ In the 19th century, we were making money with money. In the 21st century, I believe and hope that we will use values to create value.” - Oliver Le Grand , Chairman of the Board of Cortal (a subsidiary of BNP Paribas)“[There is] No Place To Hide for the Irresponsible Business” - Financial Times headline, 29 September 2003 26
  27. 27. “You never change things by fighting the existing reality. To change something, build a new model that makes the existing model obsolete.” - R. Buckminster Fuller - “คุณไม่มวันเปลียนอะไรก็ตามด ้วยการต่อกรกับ ี ่ ความจริงทีเป็ นอยู่ ่ถ ้าคุณอยากเปลียนอะไรก็ตาม จงไปสร ้างโมเดลใหม่ ่ ทีทาให ้โมเดลเดิมล ้าสมัย” ่ - อาร์. บัคมินสเตอร์ ฟุลเลอร์ - 27

×