Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

Creative Commons: Toward Free Culture

1,249 views

Published on

เอกสารประกอบการนำเสนอบทความเรื่อง "ครีเอทีฟคอมมอนส์: สู่วัฒนธรรมเสรีที่เคารพสิทธิผู้สร้าง และสนองความต้องการของผู้เสพ" ในการประชุมวิชาการทางมานุษยวิทยาครั้งที่​ 8 “​ผู้​คน​-​ดนตรี​-​ชีวิต​” วันที่ 26 มีนาคม 2552 ณ ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร

  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

Creative Commons: Toward Free Culture

  1. 1. ครีเอทีฟคอมมอนส: สูวัฒนธรรมเสรีที่เคารพสิทธิผูสราง และสนองความตองการของผูเสพ สฤณี อาชวานันทกุล Fringer | คนชายขอบ http://www.fringer.org/ นําเสนอในการประชุมวิชาการทางมานุษยวิทยาครั้งที่ 8 เรื่อง “ผูคน ดนตรี ชีวิต” วันที่ 26 มีนาคม 2552 ณ ศูนยมานุษยวิทยาสิรินธร งานนี้เผยแพรภายใตลิขสิทธิ์ Creative Commons แบบ Attribution Non-commercial Share Alike (by- nc-sa) โดยผูสรางอนุญาตใหทาซ้ํา แจกจาย แสดง และสรางงานดัดแปลงจากสวนใดสวนหนึ่งของงานนี้ ํ ไดโดยเสรี แตเฉพาะในกรณีที่ใหเครดิตผูสราง ไมนาไปใชในทางการคา และเผยแพรงานดัดแปลงภายใต ํ ลิขสิทธิ์เดียวกันนี้เทานั้น
  2. 2. หัวขอนําเสนอ กฎหมายลิขสิทธิ์ กับ “วัฒนธรรมเสรี” ยุคดิจิตอล สภาพอุตสาหกรรมเพลงไทยปจจุบัน และการปรับตัว ของอุตสาหกรรมตอการละเมิดลิขสิทธิ์ ครีเอทีฟคอมมอนส: “ทางสายกลาง” ระหวางผูเสพและ ผูสราง 2
  3. 3. กฎหมายลิขสิทธิ์ กับ “วัฒนธรรมเสรี” ยุคดิจิตอล
  4. 4. มุมมองของ Lawrence Lessig 1. ความคิดสรางสรรคและนวัตกรรมใหมๆ ตังอยูบน ้ รากฐานของความคิดและนวัตกรรมในอดีตเสมอ 2. อดีตพยายามควบคุมความคิดสรางสรรคตลอดมา 3. “สังคมเสรี” พัฒนาอนาคตดวยการจํากัดขอบเขต อํานาจของอดีต 4. สังคมของเราเปนสังคมที่มีเสรีภาพนอยลงเรือยๆ ่ 4
  5. 5. กฎหมายลิขสิทธิ์ปจจุบันลาสมัย ทําใหเทคโนโลยีดิจิตอลและ อินเทอรเน็ตสามารถเปน “อุปสรรค” หรือ “กีดกัน” การสรางสรรค อดีต ปจจุบัน ในอดีต งานสรางสรรคสวนใหญไมอยูภายใตกฎหมาย แตในปจจุบัน งานสวนใหญอยูภายใต กฎหมายลิขสิทธิ์ โดยเฉพาะหลังเกิดอินเทอรเน็ต (ซึ่งทํา ‘ก็อปป’ ของงานทุกชนิดโดยธรรมชาติ) อายุของกฎหมายลิขสิทธิ์ยืดยาวขึ้นเรื่อยๆ เกินระยะเวลาเหมาะสมที่ผสรางจะไดกําไรจากงานนั้น ู ไปแลว ทําใหเปนอุปสรรคตอการสรางสรรคงานใหมๆ : ปจจุบันกฎหมายอเมริกาและยุโรป คุมครอง 70 ปหลังวันตายของเจาของลิขสิทธิ์ หรือระยะเวลาทีสั้นกวาระหวางวันตีพิมพ+95 ป ่ กับวันสรางงาน+120 ป ขอบเขตการคุมครองของกฎหมายไทยยังอยูที่ ตาย+50 ป  5
  6. 6. สิทธิของผูสราง vs. สิทธิของผูเสพ – “สมดุล” อยูตรงไหน? ถาผูบริโภคจายเงินซื้อซีดีเพลงมา แตไมสามารถแปลงไฟลเปน MP3 เพื่อฟงในคอมพิวเตอรและ เครื่องเลน MP3 แบบพกพาไดเพราะคายเพลง “ล็อก” ไว โดยอางวาเพื่อปองกันการละเมิด ลิขสิทธิ์ – แบบนี้ถือเปนการละเมิดสิทธิผูบริโภคหรือไม? 6
  7. 7. สภาพอุตสาหกรรมเพลงไทยปจจุบัน และการปรับตัวของ อุตสาหกรรมตอการละเมิดลิขสิทธิ์
  8. 8. สวนแบงอุตสาหกรรมเพลงและสภาพการแขงขัน อุตสาหกรรมเพลงไทยมีผูครองตลาด 2 ราย มีสวนแบงรวมกันประมาณ 66% การแขงขันที่รนแรง Life cycle ของเพลงสั้นมาก ผูเลนตางพยายามทํา ุ ธุรกิจบันเทิงแบบครบวงจร ขยายอิทธิพลไปครอบงําสื่อหรือซื้อสื่อ และขายเพลง ผานชองทางใหมๆ (จัดอีเวนต, ริงโทน ฯลฯ) ผูเลนรายเล็กและศิลปนอิสระมีโอกาสนอยลงทีจะเผยแพรงานผานสื่อดังเดิม ่ ้ กฎหมายลิขสิทธิ์ที่ลาหลัง เปดโอกาสใหผูครองตลาด “อาง” ลิขสิทธิ์ในทางทีอาจ ่ กีดกันผูเลนรายเล็ก และสวนทางกับความตองการและวิถีชวตทีเปลียนไป  ีิ ่ ่ 8
  9. 9. เทคโนโลยีที่ “คุกคาม” อุตสาหกรรม แต “ปลดปลอย” ผูบริโภค MP3 (+ ฟอรแมทอื่นๆ เชน OGG) ซอฟทแวรที่แปลงเนื้อหาในแผนเสียงหรือซีดีเปน MP3 เทคโนโลยี peer-to-peer เชน Limewire, Bittorrent ซอฟทแวรที่ชวยสรางงานเพลงระดับ “มืออาชีพ” ในราคาต่ําหรือฟรี (หลาย ชิ้นเปน open source) จาก “ผูบริโภค” (consumer) เปน “ผูผลิต-บริโภค” (prosumers) เพลงกลายเปน “สินคาโภคภัณฑ” (commodities) คนสามารถ “แบงปน” งานตางๆ ในรูปดิจตอลระหวางกันไดอยางแพรหลาย ิ สะดวก และรวดเร็ว เมื่อการ “ละเมิดลิขสิทธิ์” เปนวิถีชีวิต แสดงวากฎหมายลาหลังแลวหรือไม? 9
  10. 10. กลยุทธทคายเพลงเลือกใชในการแก “ปญหา” ละเมิดลิขสิทธิ์ ี่ 1. ลดราคาสินคา (cost leadership) 2. เพิ่มความถี่และปริมาณในการออกสินคาใหมๆ ใหมากขึ้น เพื่อเพิ่ม ประโยชนจากการประหยัดจากขนาด 3. ขายรีมิกซ และแตกสาขาธุรกิจเพื่อหาแหลงรายไดใหมๆ 4. ใหลูกคาเปนศูนยกลาง (customer centric) เชน วิจัยความตองการ 5. เพิ่มคุณภาพของสินคา เพื่อยกระดับเปนสินคามีมูลคาเพิ่ม (premium goods) เชน เพิ่มการลงทุนในการออกแบบปกซีดี, คุณภาพของการแสดงสด ผูครองตลาดยังเนนกลยุทธ 1, 2 และ 3 อยู แตกลยุทธ 4 และ 5 เปนกลยุทธที่ฃ ยั่งยืนกวา เพราะสอดคลองกับความตองการของผูเสพและวิถีชีวิตที่เปลี่ยนไป 10
  11. 11. ผูเลนตางๆ ในตลาด นักแตงเพลง ศิลปน คายเพลง บริษัทจัดการสิทธิ ผูบริโภคยุคดิจตอล ิ เจาของเว็บไซต รานขายซีดี รานคาราโอเกะ ฯลฯ หนาที่ของรัฐ/ผูเขียนกฎหมาย คืออะไร – ปกปองผูครอง ตลาด หรือกระตุนการแขงขัน และสงเสริมวัฒนธรรมเสรี? ที่มา: blog.macroart.net/2008/01/digital-distribution-and-music-industry2.html 11
  12. 12. ครีเอทีฟคอมมอนส (CC): “ทางสายกลาง” ระหวาง ผูเสพและผูสราง
  13. 13. 13
  14. 14. 14
  15. 15. 15
  16. 16. 16
  17. 17. 17
  18. 18. 18
  19. 19. “แบงปน” ทําไม? “เจตนาดี” – ใช CC เพราะ: ใจดีอยากแบงปน อยากสงเสริมการตอยอดองคความรูและศิลปะ แตกอยากใหคนเคารพสิทธิในฐานะผูสรางดวย ็  เจตนาเชิงพาณิชย – สราง “รายได” ดวยการใช CC: เผยแพรผลงานใหคนรูจักอยางรวดเร็ว ตอบสนองตอความตองการของแฟนๆ สราง “ภาพลักษณ” ที่ดี 19
  20. 20. “แบงปน” ทําไม? 20
  21. 21. ประโยชนของครีเอทีฟคอมมอนส 1. เปน “ชุดเครื่องมือ” ที่ชวยสราง “สมดุล” ระหวางความตองการของ ผูผลิต ความตองการของผูเสพและผูผลิต-บริโภค และความตองการ   ของสังคม 2. เปน “ทางเลือก” ที่อยูในกรอบของระบบลิขสิทธิ์ปจจุบัน 3. ตอบสนองเจตจํานงเชิงพาณิชยของผูสรางงาน โดยเฉพาะศิลปนราย เล็กๆ ที่ตองการ “สรางตัว” ใหเปนที่รูจัก และเกรงวาคายเพลงที่ “ขาย” ลิขสิทธิ์ใหจะทําตัวในทางที่ไมเปนมิตรตอแฟนเฟลง 4. ตอบสนอง “เจตนาดี” ของคนธรรมดาที่อยากแบงปนงาน 5. สงเสริมวัฒนธรรมเสรี 21

×