Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

Nutrizioa i

5,060 views

Published on

Published in: Education
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

Nutrizioa i

  1. 1. NUTRIZIO-FUNTZIOA I
  2. 2. -Gure gorputzak inoiz ez du atseden hartzen.-Energia eta eraikuntza-materialak beharditu.-Nutrizio-funtzioa prozesu bat da. Prozesuhorretan gorputzak bizitzeko behar ditueneraikuntza-materialak eta energia lortzenditu.
  3. 3. NOLA GERTATZEN DA NUTRIZIOA? Oso prozesu luzea da. ZER BEHAR DA NUTRIZIOA EGITEKO?-Elikagaiak hartzea lehenengo pausua da.-Elikagaiak mantenugai deitzen diren substantziaz osatutadaude. Beraz, oso inportantea da mantenugaiak lortzea.-Mantenugaietatik energia lortzen da; horretarako erreakziokimiko bat gertatzen da gure zeluletan, eta oxigenoabeharrezkoa da. Orduan, oxigenoa lortu behar dugu.-Gero, bai oxigenoa bai mantenugaiak gorputzean zehar banatubehar dira.-Amaitzeko, nutrizio-prozesuan hondakin-substantziak sortzendira eta gure gorputzak ondo funtzionatzeko hondakin hauekkanporatu behar ditu.
  4. 4. PROZESUAK ETA APARATUAK LAU PROZESU DAUDE: lau aparatu koordinatuta funtzionatu behar dute.-DIGESTIO- PROZESUA:mantenugaiak lortzeko. Digestioaparatuan gertatzen da.-ARNASKETA: oxigenoalortzeko. Arnas aparatuangertatzen da.
  5. 5. -IRAIZKETA: hondakin-substantziak kanporatzeko.Iraitz-aparatuan gertatzen da.-ZIRKULAZIOA: mantenugaiaketa oxigenoa garraiatzeko.Zirkulazio-aparatuan gertatzen da. NUTRIZIOA
  6. 6. Jaten ditugun produktuakelikagaiak deitzen dira.Animalia-jatorrikoak edolandare-jatorrikoak izandaitezke.Elikagai bakoitzakmantenugai jakin batzuketa elikagai-hondarrak( erabiltzen ez ditugunsubstantziak) ditu.
  7. 7. MANTENUGAIAKMantenugaiak taldehauetan sailka ditzakegu:-KARBOHIDRATOAK-GANTZAK EDOLIPIDOAK-PROTEINAK-URA-BITAMINAK ETAGATZ MINERALAK
  8. 8. KARBOHIDRATOAK EDO GLUZIDOAKEnergia ematen digute. Patatetan,lekaleetan eta zerealetan daude.GANTZAK EDO LIPIDOAKEnergia ematen digute. Haragian,gurinean, olioan daudePROTEINAKBeharrezkoak dira hazteko eta guregorputza konpontzeko. Haragietan,arrainetan, arrautzetan etalekaleetan daude.
  9. 9. URAEdarietatik eta elikagaietatiklortzen dugu ura.BITAMINAK ETA GATZ MINERALAKBeharrezkoak dira osasuntsu egoteko.Fruituetan, barazkietan, haraginetaneta arrainetan daude.
  10. 10. ZUNTZAElikagaia batzuk zuntza ere badute:fruituek eta barazkiek, adibidez.Beharrezkoa da digestio-aparatuakondo funtzionatzeko. NUTRIZIOA 1 NUTRIZIOA II NUTRIZIOA III
  11. 11. DIETA OSASUNGARRIAOsasuntsu egoteko ondoelikatzea funtsezkoa da.Horregatik, dieta egokiaeduki behar dugu.Horretarako, gure dietaosoa izan behar da; hauda, mota guztietakomantenugaiak hartu beharditugu.Eta beste alde batetik,dieta orekatua izan beharda; hau da, behar ditugunmantenugai adina hartubehar ditugu.DIETA OSASUNA ETA ELIKADURA ELIKAGAIAK ETA DIETAOREKATUA
  12. 12. DIGESTIO-PROZESUAHiru fase ditu:-Digestioa-Xurgatzea-Hondakinak kanporatzeaDigestio-prozesuadigestio-aparatuangertatzen da.
  13. 13. DIGESTIO-APARATUADigestio-aparatuak bi parte ditu:-digestio-hodia-Guruin erantsiak Digestio-hodia organo huts batzuezosatuta dago. Ahotik uzkiraino doa.Organoak hauek dira: ahoa, faringea,hestegorria, urdaila, heste meharraeta heste hodia. Guruin erantsiek likido batzuksortzen dituzte. Likido hauek digestio-urinak deitzen dira. Guruinak hauekdira: gibela (behazuna), listu-guruinak(listua) eta pankrea (pankreako urina).
  14. 14. Digestioa lehen pausua DIGESTIOA da. Ahoan hasten da eta heste meharrean amaitzen da. ZER DA DIGESTIOA? Elikagaiak mantenugaiak lortzeko deskonposatzea da.Hiru fase daude: Ahoan, hortzek elikagaiak xehatzen dituzte eta listu-guruinek listuasortzen dute. Elikagaiak eta listua nahasten dira. Nahaste horielikadura-bolo deitzen da. Elikadura-bolo faringean eta hestegorrianzehar pasatzen da eta urdailera heltzen da. Urdailean, urdail-urinak sortzen dira. Elikagaiak urdail-urinekinnahasten dira urdailaren mugimenduari esker; hori da kimoa. Kimoa heste meharrera igarotzen da. Heste meharrean, heste-urinasortzen da. Kimoa heste-urinarekin pankreako urinarekin etabehazunarekin (gibelean sortutako urina) nahasten da. Horrela, digestioaamaitzen da eta kimoa kilo bihurtzen da.
  15. 15. XURGATZEA KILOA elikagaien mantenugaiz eta digeritu ezin diren hondarrez osatuta ahia da. Mantenugaiak erabiltzeko, odolera igaro behar dute. Prozesu hori xurgatzea deitzen da. Eta heste meharrean gertatzen da.HONDARRAK KANPORATZEA Mantenugaiak xurgatu ondoren, digeritu ezin diren hondarrak ez dira geratzen heste meharrean; heste lodira joaten dira. Heste lodian gorozki bihurtzen dira eta uzkiaren bidez kanporatzen dira.

×