Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

Mədə xərçəngi

DXP - mede xercengi

  • Login to see the comments

Mədə xərçəngi

  1. 1. Mədə xərçəngi diaqnostik meyarlar Sara Mahmudlu Müalicə-profilaktika 1 Qrup: 110 B
  2. 2. Mədə xərçənginə səbəb nədir? • Cins- kişilər qadınlara görə 2 qat risk daşıyırlar • Genetika- genetik pozğunluqlar və irsi xərçəng sindromları riski artıra bilər • Coğrafi ərazi- mədə xərçəngi Yaponiyada, keçmiş Sovet birliyi ərazisində, mərkəzi və cənubi Amerikada daha geniş yayılmışdır • Qan qrupu-A(II) qan qrupunda risk daha yüksəkdir • Ahıl yaşlarda- 70-74 yaşlar arasında qadın və kişilərdə daha çox rast gəlinir • Radioaktiv maddələrlə şüalanma
  3. 3. Mədə xərçənginə səbəb nədir? • Həyat tərzi faktorları- siqaret çəkmək, spirtli içki içmək və düzgün qidalanmamaq(meyvə və tərəvəzlərin azqəbulu, çox duzlu qidalar), nitroz birləşməli qidalar riski yüksəldir • Duedenoqastral reflüksun, selikli qişanın atrofiyası və metaplaziyası ilə müşayiət edilən xroniki idiopatik panqastritin, poliplərin, mədə xorasının və s. patalogiyaların da rolu vardır • Onkogen virusların da rolunun olması da ehtimal olunur • Helicobakter pylori infeksiyası
  4. 4. Lokalizasiyasından asılı olaraq mədə xərçənginin növləri • Pilorik xərçəng-50-60% • Kiçik əyriliyin xərçəngi- 40% • Böyük əyriliin xərçəngi-12% • Mədə cisminin xərçəngi-5-10% • Girəcək hissənin xərçəngi və ya kardial xərçəng- 25% • Mədə dibinin xərçəngi(fundal xərçəng)-5-10% • Subtotal və ya qarışıq xərçəng • Total xərçəng
  5. 5. Patogenezi • Ehtimal olunur ki, mədə xərçəngi atrofiya və bağırsaq metaplaziyası ilə müşayiət olunan idiopatik panqastrit, mədədə hipoasid vəziyyət, mədənin selikli qişasının atrofiyası fonunda inkişaf edən iri xoralar, geniş əsas üzərində (diametri 1,5 sm-dən artıq) yerləşən mədə polipləri, mədənin çox saylı polipləri və s. Patologiyalar əsasında inkişaf edir
  6. 6. Patogenezi Mədənin normal epiteli Proliferasiyaedici epitel Atipik hüceyrələr Bəd xassəli şiş toxuması
  7. 7. Mədə xərçəngi mərhələləri I mərhələ II mərhələ III mərhələ IV mərhələ 2 sm-ə qədər olur, selikli qişanı əhatə edir,endosko pik müalicə mümkündür 4-5sm-ə çatır, selikaltı qata hətta mədə əzələlərinə qədər yayılır, regionar limfa düyünlərinə metastazlar verir Seroz qişaya qədər yayılır, qonşu orqan və toxumalara sirayət edir, dağılma ehtimalı çoxdur, müxtlif ağırlaşmalar baş verir Mədənin bütün nahiyələri şiş toxuması ilə zədələnir, mədədən uzaqda yerləşən limfa düyünlərinə, sümüklərə, yumurtalıqlara, qaraciyərə, ağciyərə və digər orqanlara metastazlar verir
  8. 8. Mədə xərçənginin kliniki gedişi Yerli (mədə) təzahürlərin üstünlüyü ilə keçən mədə xərçəngi Ümumi xarakterli pozğunluqların üstünlüyü ( anemiya, kaxeksiya, zəiflik,yorğunluq, iş qabiliyyətinin azalması) “maskalanmış” mədə xərçəngi- digər orqanların xəstəliklərinin əlamətləri ilə təzahür olunur Latent mədə xərçəngi
  9. 9. Erkən mərhələ • Səbəbsiz zəiflik, ruh düşkünlüyü, laqeydlik, tezyorulma, iştahanın azalması, ət yeməklərinə qarşı ikrah hissi, ağızda xoşagəlməz dadın olması, tez-tez baş verən və çox zaman lax yumurta iyi verən gəyirmə, epiqastral nahiyədə ağırlıq hissi və mədədə diskomfortun olması
  10. 10. Aydın klinik təzahürlər mərhələsi • Epiqastral nahiyədə sızıldayıcı və ya göynədici xarakterli, daimi, yaxud qida qəbulu ilə əlaqəsi olmayan ağrılar. Son dərəcə şiddətli, əzabverici ağrılar mədə xərçənginin digər orqanlara metastazı zamanı meydana çıxa bilər. Xəstələr arıqlama, disfagiya, gəyirmə, ürəkbulanma, qanlı qusma, tez doymadan şikayətlənirlər.
  11. 11. Diaqnostika • Baxma • Sorğu • Qanın ümumi müayinəsi • Rentgenoskopiya və rentgenoqrafiya • Qastrofibroskopiya • Nəcisin gizli qanaxmaya görə tədqiqi • Kompüter tomoqrafiya • Radioizotop və ultrasəs • Laparoskopiya
  12. 12. Baxma Avazıma, yaxud dəri örtüklərinin spesifik torpaq rəngli olması nəzərə çarpır. Şiş törəməsi mədənin çıxacaq hissəsində yerləşdikdə epiqastral nahiyədə qarının ön divarınınqabarmasını və soldan sağa doğru mədənin ləng hərəkət edən peristaltik yığılma dalğasını müşahidə etmək mümkün olur. Bəzi hallarda epiqastral nahiyədə girdə sərt törəmə formasında şiş toxuması palpasiya etmək mümkün olur. Xəstəliyin terminal mərhələsində kaxeksiya və assit inkişaf edir.
  13. 13. • Qanın laborator müayinəsində EÇS-in yüksəlməsi, normo- və ya hipoxrom anemiyanın olması • Axlorhidriya və axiliya əksər hallarda mədə cisminin xərçəngində aşkar edilir. Mədənin piloantral şöbəsinin xərçəngi normal, hətta mədə şirəsinin turşuluğunun artması fonunda da inkişaf edə bilər. Bu zaman mədənin birləşmiş turşuluğunun nisbətən yüksək olmasına diqqət etmək lazımdır • Gizli qanaxmanı müəyyən etmək üçün nəcisin müayinəsi əksər hallarda müsbət nəticələr verir
  14. 14. Rentgenoloji müayinə mədə konturlarının müxtəlif deformasiyalarını, onun kiçik əyriliyinin qısalmasını, mədənin antral şöbəsinin daralmasını, şiş törəməsi ilə zədələnmiş sahədə peristaltikanın olmamasını, “dolma defekti”nin olmasını və s. aşkar etməyə imkan verir.
  15. 15. Qastrofibroskopiya mədə xərçənginə şübhə olan hallarda şişin xüsusiyyətlərini,ölçülərinin təyin edilməsi və biopsiyanın aparılması üçün mütləq icra olunmalıdır.diaqnostika məqsədi ilə sitoloji müayinədən geniş istifadə edilir.
  16. 16. • KT vasitəsilə şiş törəməsinin ölçülərini, şişin inkişaf formasını, onun ətraf orqanlarla əlaqəsini müəyyən etmək olur. Lakin ilkin diaqnostika zamanı istifadəsi məhdudlaşır. Ultrasəs müayinəsi ilə yanaşı bu üsul şiş prosesinin yayılmasını dəqiqləşdirmək məqsədilə istifadə olunur. Məs: qaraciyərin metastazla zədələnməsi zamanı.
  17. 17. • Laparoskopiya mədə xərçənginin gecikmiş mərhələlərinin diaqnostikasında, əsasən, xəstəyə cərrahi müdaxilənin səmərəliliyini müəyyənləşdirmə məqsədilə tətbiq edilir.
  18. 18. Son

×