Hoofdstuk 6ppt

5,325 views

Published on

Published in: Travel, Entertainment & Humor
0 Comments
1 Like
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total views
5,325
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
2
Actions
Shares
0
Downloads
22
Comments
0
Likes
1
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Hoofdstuk 6ppt

  1. 1. Ontwikkelingspsychologie<br />Het lagereschoolkind<br />(6 jaar – 12 jaar)<br />
  2. 2. Overzicht<br />De lichamelijke ontwikkeling<br />De motorische ontwikkeling<br />De perceptuele ontwikkeling<br />De tekenontwikkeling<br />De seksuele ontwikkeling<br />De sociaal-emotionele ontwikkeling<br />De cognitieve ontwikkeling<br />De taalontwikkeling<br />De schoolse ontwikkeling<br />De morele ontwikkeling<br />De spelontwikkeling<br />De persoonlijkheidsontwikkeling<br />
  3. 3. Lichamelijke ontwikkeling<br />‘Eerste strekking’<br />Ledematen groeien sneller dan hoofd<br />‘Klein kind’-kenmerken verdwijnen<br />Tandenwissel <br />Gezicht en lach veranderen<br />Gedurende hele lagereschoolperiode<br />
  4. 4. Motorische ontwikkeling<br />Lichaamsbeheersing <br />Oog/hand-coördinatie <br /> 10 jaar: ‘het volmaakte kind’<br />
  5. 5. Tekenontwikkeling<br />Rond 7 j: Visueel realisme<br />Realiteitszin , meer details<br />Bvb. rondjes worden handen met vingers, mensen krijgen een nek, lijntjes worden benen met volume, juistere lichaamsproporties, etc.<br />Weergeven van bewegingen<br />Rekening met ruimte en tijd (vanaf 9 j)<br />Realiteit > fantasie<br />Creativiteit = subtieler en complexer<br />
  6. 6. Tekenontwikkeling<br />
  7. 7. Perceptuele ontwikkeling<br />Kleuters<br />Geleid door opvallende kenmerken<br />Lagereschoolkinderen<br />Waarneming zelfstandig ‘richten’<br />Gedetailleerder en systematischer<br />Bvb. zoek 10 ≠ tussen 2 tekeningen<br />
  8. 8. Seksuele ontwikkeling<br />Latentiefase (Freud)<br />Seksuele ontwikkeling = stilgevallen<br />Terugdringen seksuele gevoelens tvv schoolse kennis<br />Jongens/meisjes: weinig interesse voor elkaar<br />MAAR kritiek!<br />
  9. 9. Seksuele ontwikkeling<br />6 tot 8 jaar<br />Verliefdheden<br />Aanraken/strelen geslachtsdelen, maar niet openbaar<br />Schuine moppen met seksueel geladen woorden = populair<br />
  10. 10. Seksuele ontwikkeling<br />8 tot 10 jaar<br />Gevoelens verliefdheid <br />Lichamelijk contact opzoeken, hoewel onschuldig, bvb. handjes vasthouden, arm om elkaar, …<br />Groepsnorm = heteroseksualiteit<br />Seksestereotiep rolgedrag<br />Voortplantingsverhaal = vrij duidelijk<br />1ste kenmerken puberteit ‘kunnen’ verschijnen<br />
  11. 11. Seksuele ontwikkeling<br />10 tot 12 jaar<br />Verliefdheid: hevige emoties<br />Belangstelling volwassen seksualiteit <br />Maar ook ‘preutsheid’<br />Beginnende puberteit  schaamte ?<br />Eerste menstruatie kan optreden<br />
  12. 12. Sociaal-emotionele ontwikkeling<br />Drie thema’s:<br />Gehechtheid<br />Sociale relaties en vriendschappen<br />Pesten<br />
  13. 13. Sociaal-emotionele ontwikkeling<br />1. Gehechtheid<br />Invloed op relaties en emoties<br />Onveilige hechting in verleden<br /> Knuffelen, geborgenheid, … op schoot, maar houden het daar geen minuut uit.<br /> Nood aan structuur, voorspelbare situaties waardoor meer ‘veiligheidsgevoel’, meer op gemak.<br />Veilige hechting in verleden<br />Basisvertrouwen  kunnen autonoom functioneren<br />‘Goed vastgezeten hebben om goed los te komen’<br />
  14. 14. Sociaal-emotionele ontwikkeling<br />2. Sociale relaties en vriendschappen<br />Omgang leeftijdsgenoten <br />= ‘Sociale leerschool’<br />Bvb. omgaan met verschillende karakters, leren hoe conflicten ontstaan en hoe ermee omgaan, etc.<br />Eén-sekse-groepen <br />Meisjes met meisjes, jongens met jongens<br />Einde LS: groepjes mengen zich meer<br /> Van plagen en uitdagen naar flirten en hofmakerij<br />
  15. 15. Sociaal-emotionele ontwikkeling<br />2. Sociale relaties en vriendschappen<br />Vriendschap kent evolutie<br />Samen dingen doen/delen en dezelfde dingen leuk  iemand ‘nodig’ hebben, problemen oplossen en geheimen vertellen<br />Einde vriendschap<br />Bvb. door verhuis, ruzie, …<br />= pijnlijke ervaring ~ liefdesverdriet<br />Geen vrienden ≠ normaal & negatief voor ontwikkeling!<br />
  16. 16. Sociaal-emotionele ontwikkeling<br />3. Pesten<br />= proces waarbij een groep/pestkop zich tegen een enkeling keert die zich niet (meer) kan verweren<br />Drie partijen:<br />Pestkoppen of pesters<br />De gepeste, slachtoffer of zondebok<br />De middengroep <br />
  17. 17. Sociaal- emotionele ontwikkeling<br />3. Pesten<br />PESTEN MEE!<br />Bewondering Pester<br />Eigen voordeel<br />MIDDENGROEP<br />Angst zelf gepest<br />Merken pesten niet op<br />Bescherming gepeste<br />Onverschilligheid<br />PESTEN NIET MEE!<br />
  18. 18. Sociaal-emotionele ontwikkeling<br />3. Pesten<br />Pesten ≠ Plagen<br />Ongelijke machtsverdeling<br />Desastreuze gevolgen voor gepeste<br />Pesten = Groepsnorm?<br />Zondebokverschijnsel<br />Wie? <br />Iedereen kan ‘gepest’ worden, ‘anders’ zijn<br />Ook pestkoppen geen speciale kenmerken<br />Beiden zwijgen over pesten<br />Levenslange gevolgen voor pesters en gepesten<br />
  19. 19. Sociaal-emotionele ontwikkeling<br />3. Pesten aanpakken: Hoe?<br />Preventief (om pesten te vermijden)<br /><ul><li> Erover ‘praten’, liefst algemeen
  20. 20. Pesten ‘op zich’ = ! en dat willen we niet op school (= anti-pest beleid)
  21. 21. Alle partijen betrekken bij preventie van pesten
  22. 22. Duidelijke afspraken en gedeelde verantwoordelijkheid
  23. 23. Sociometrische schaal  risico-kinderen detecteren</li></ul>Curatief (om pesten op te lossen)<br /><ul><li> Erover praten, algemeen (!) om vermijdingsreacties of minima-liseren te ontwijken
  24. 24. Alle partijen betrekken in oplossing
  25. 25. Eventueel individuele gesprekken met pesters, gepeste(n) (en ouders?): waarom? + afspraken
  26. 26. Andere school  Niet altijd een oplossing! Integendeel: ‘nieuwe’ leerlingen = ‘anders’.</li></li></ul><li>Cognitieve ontwikkeling<br />Concreet operationeel stadium (Piaget)<br />Realistische, concreet voorstelbare situaties<br />‘Gedachtenhandelingen’  Probleemoplossing <br />Reversibel denken: oké<br />Conservatienotie: oké, zolang ‘concreet’!<br />Organisatie van gedachten: oké<br />Positie van andere innemen: oké<br />Toestand + proces (= identiteitsprincipe): oké<br />Seriatie: oké<br />Transitief denken: oké<br />Klassen/deelklassen: oké<br />
  27. 27. Cognitieve ontwikkeling<br />Magisch denken<br />Onderscheid ‘echt/niet echt’ = duidelijk<br />Pure fantasie: afgedaan<br />Voorkeur: <br />dingen die ‘echt’ zijn of ‘echt kunnen zijn’<br />Bvb. verhalen met realistische kenmerken (over ridders en koningen, in een veraf gelegen gebied, etc.)<br />Toch: ‘magisch’ denken aanwezig!<br />
  28. 28. Taalontwikkeling<br />Volwassenentaal<br />Soms fouten:<br />Moeilijke woorden: bvb. fjord, skeeler, ‘heps’ ipv ‘hesp’, etc.<br />Verkeerde vervoegingen: bvb. ik valdeipv viel, ik loopteipv liep, etc.<br />Vreemde uitdrukkingen<br />Metalinguïstisch bewustzijn<br />Taal = regels + afspraken, experimenteren mogelijk!<br />Bvb. taalspelletjes<br />Interesse in ‘vreemde’ talen<br />
  29. 29. Schoolse ontwikkeling<br />Overgang kleuterklas - 1ste leerjaar<br />Schoolrijpheidsvoorwaarden<br />Aanleg<br />Omgeving<br />Zelfbepaling<br />Kritische noot: Kind niet aangepast aan school of school niet aangepast aan kind?<br />
  30. 30. Schoolse ontwikkeling<br />Drie schoolse vaardigheden:<br />Lezen<br />Schrijven<br />Rekenen<br />
  31. 31. Schoolse ontwikkeling<br />1. Lezen<br />Voorgeschiedenis<br />Algemene vaardigheden:<br />Bvb. woordenschat, concentratie, regels naleven, geheugen, visuele discriminatie<br />Specifieke vaardigheden:<br />Bvb. verbanden tussen beeld en klank, etc.<br />Spellend  Herkennend  Begrijpend<br />
  32. 32. Schoolse ontwikkeling<br />2. Schrijven<br />= 2de communicatiemiddel, na spreektaal<br />‘Schrijfrijp’: <br />Algemene voorwaarden<br />Bvb. taalbeheersing, zintuigen, concentratie, emotioneel evenwicht, motivatie om te leren<br />Specifieke voorwaarden<br />Bvb. grove en fijne motoriek, lichaamsbesef, ruimtelijke oriëntatie, vormonderscheidings-vermogen, oog/hand-coördinatie, laterisatie, gevoel voor ritme, automatiseren<br />
  33. 33. Schoolse ontwikkeling<br />2. Schrijven<br />Doel: begrijpelijk schrijven<br />Oefening baart kunst!<br />
  34. 34. Schoolse ontwikkeling<br />3. Rekenen<br />Getalbegrip = voorwaarde<br />Tellen<br />Correspondentie<br />Classificatie<br />Seriatie<br /> Bewerkingen:<br />Concreet  Meer abstract<br />Automatismen  cijferen  vraagstukken<br />
  35. 35. Schoolse ontwikkeling<br />Als de ontwikkeling ANDERS loopt…<br />Leerproblemen<br />Moeilijkheden bij het leren van schoolse vaardigheden<br />Primair (= leerstoornissen) en secundair<br />Leerstoornissen<br />Oorzaak niet in omgeving, bvb. slecht onderwijs, afwezigheid<br />Oorzaak bij individu, maar niet tgv handicap/ ziekte, bvb. mentale achterstand<br />
  36. 36. Schoolse ontwikkeling<br />Leerstoornissen<br />‘Verborgen handicap’<br />Onderkenning via signalen, bvb. welbevinden , uitvluchten om bepaalde taken niet te maken, huilen, etc.<br />(Nog) geen oplossingen! Ermee leren leven en omgaan!<br />
  37. 37. Schoolse ontwikkeling<br />Als de ontwikkeling ANDERS loopt…<br />Drie leerstoornissen:<br />Dyslexie<br />Leren lezen = probleem<br />Dysorthografie<br />Foutloos schrijven (spellen) = probleem <br />Meestal samen met dyslexie<br />
  38. 38. Schoolse ontwikkeling<br />Dyscalculie<br />Leren rekenen = probleem<br />(Dysgrafie)<br />Schrijven (motorisch) = probleem<br />Maar geen ‘leerstoornis’<br />
  39. 39. Schoolse ontwikkeling<br />Als de ontwikkeling ANDERS loopt…<br />ADHD<br />‘Attention Deficit Hyperactivity Disorder’<br />Geen leerstoornis, wel vele leerproblemen<br />Drie kenmerken:<br />Aandachtstekort<br />Overactiviteit<br />Impulsiviteit<br />
  40. 40. Schoolse ontwikkeling<br />Vele bijkomende problemen:<br />Bvb. onhandigheid, leerbaarheid laag, leerproblemen en soms leerstoornissen, emotionele moeilijkheden, slaapproblemen, relationele en gedragsproblemen<br />Aanpak:<br />Medicijnen <br />‘Rilatine’ helpt ‘normale ontwikkeling’ bevorderen<br />Maar neveneffecten<br />Multidisciplinaire aanpak aangewezen<br />
  41. 41. Morele ontwikkeling<br />Empathie/inlevingsvermogen<br />Conventionele fase (Kohlberg) <br />Gezaghebbende ander bepaalt wat mag/niet mag<br />Bvb. leerkracht, ouder, jeugdleiding, agent, directie, etc.<br />Ook bij volwassenen: Millgram-experimenten<br />Proefleider gebiedt personen om proefpersonen elektrische schokken toe te dienen<br />Sommigen zijn zelfs bereid om ‘dodelijke’ schokken toe te dienen onder gezag van proefleider in witte jas<br />
  42. 42. Spelontwikkeling<br />Bewegingsspelen, ook sport als hobby<br />Experimenteer- en constructiespelen<br />Associatief en coöperatief spel <br />
  43. 43. Persoonlijkheids-ontwikkeling<br />Zelfbeschrijvingen<br />Eigen karakter<br />Vaardigheden<br />Categorieën <br />Contacten leeftijdsgenoten <br />Keuze vriend(in)<br />Belang van wederzijds vertrouwen, iets voor elkaar over hebben<br />Vergelijken<br />Zichzelf beter leren kennen<br />
  44. 44. Persoonlijkheids-ontwikkeling<br />Vlijt versus minderwaardigheid (Erikson)<br />Vlijt<br />Verwerken van grote hoeveelheid informatie<br />Verwerven van plek in sociale wereld<br />Indien moeilijkheden: gevoelens van onvermogen, minderwaardigheid<br />Oplossing<br />Belangstellende volwassenen<br />Bereidwillige leeftijdsgenoten<br />
  45. 45. Samengevat<br />Eerste strekking – het volmaakte kind<br />Visueel realisme<br />Waarneming: gedetailleerder en systematischer<br />Latentiefase <br />Omgang leeftijdsgenoten <br /> ! Pesten<br />Concreet operationeel denken – complexe(re) bewerkingen<br />
  46. 46. Samengevat<br />Volwassenentaal<br />Leren lezen, schrijven en rekenen<br />! Leerproblemen en –stoornissen<br /> ADHD en werkhoudingsproblemen<br />Gezaghebbende ander: bepaalt goed en kwaad<br />Associatief en coöperatief spel <br />Zelfbeschrijvingen<br />

×