Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.
ระบาดวิทยาและข่าวกรอง สำานักงานป้องกันควบคุม
ทำาไมเราต้องรู้เรื่องการเก็บตัวอย่าง? วางแผนในการเก็บตัวอย่าง การเก็บตัวอย่างที่เหมาะสมและพอเพียง บรรจุตัวอย่างได้ถูกต้...
วางแผนในการเก็บตัวอย่าง กำาหนดนิยามสาเหตุที่น่าจะเป็นไปได้ ตัดสินใจจะเก็บตัวอย่างอะไรบ้าง เลือกห้องปฏิบัติการที่สามารถต...
แนวทางในการเก็บตัวอย่าง วิธีการเก็บต้องปลอดภัยและไม่ปนเปื้อน (safetyprecaution) ติดป้ายแสดงตัวอย่างให้ชัดเจน เช่น ชื่อ ช...
อุปกรณ์ที่ต้องเตรียมก่อนการออกสอบสวนโรค1. Syringe2. เข็ม3. Alcohol4. หลอดใส่เลือด :Clottedblood, EDTA5. ตะแกรงวางเลือด8. ก...
1. ชุดdisposable2. นำ้ายาล้างมือ3. ถุงมือ4. Mask5. แว่นตา1. แบบสอบสวน2. แบบส่งตัวอย่าง3. กล้องถ่ายรูป4. โทรศัพท์และอุปกรณ์...
การเก็บรักษาตัวอย่างก่อนนำาส่ง ต้องทราบว่าตัวอย่างที่เก็บมาจะส่งตรวจอะไรตัวอย่างต้องถูกเก็บในอุณหภูมิที่เหมาะสม
การบรรจุและการนำาส่งตัวอย่างบรรจุตัวอย่างลงในภาชนะที่ปิดมิดชิดเหมาะสม
หลักการเก็บตัวอย่างส่งตรวจทางห้องปฏิบัติการ จะเลือกเก็บตัวอย่างอะไร บริเวณไหนที่จะมีโอกาสพบเชื้อสูง ช่วงระยะเวลาที่เก็บ...
“เก็บอย่างถูกต้องและนำา”ส่งอย่างถูกต้อง“ ป้องกันตนเองและการแพร่”เชื้อสู่ชุมชน
ขั้นตอนการเก็บตัวอย่างป้องกันตนเองจากการติดเชื้อเตรียมผู้ต้องสงสัยว่าเป็นพาหะหรือผู้ป่วยการเก็บและส่งสิ่งส่งตรวจ
ข้อแนะนำาการใช้เครื่องป้องกันร่างกาย (PPE)- มีการฝึกซ้อมใส่ ถอด ก่อนปฏิบัติงานจริง- เลือก N-95 ที่เหมาะสมกับใบหน้า (Fit te...
1.อธิบายให้เห็นความสำาคัญของการตรวจหาเชื้อที่เป็นสาเหตุของการเกิดโรค แต่ละชนิด2.อธิบายวิธีการเก็บตัวอย่าง ให้ผู้ถูกเก็บเข้...
ไข้หวัดนก(Avianflu)ไข้หวัดใหญ่ระบาดใหญ่ไข้หวัดใหญ่ไข้หวัดใหญ่Influenza AH (1 –16)N (1- 9)Influenza AInfluenza A:H1N1, H3N2...
ตัวอย่างส่งตรวจThroat swabNasopharyngealswab/Nasal swabNasopharyngealaspiration
Posterior pharynxTonsilการเก็บตัวอย่างThroat swabใช้ไม้กดลิ้นผู้ป่วย ใช้ไม้ใช้ไม้กดลิ้นผู้ป่วย ใช้ไม้ Sterile dacronSteril...
1.1. ผู้เก็บตัวอย่างต้องป้องกันตนเองจากการติดเชื้อผู้เก็บตัวอย่างต้องป้องกันตนเองจากการติดเชื้อและการแพร่เชื้อและการแพร่เช...
8.8. ผู้เก็บตัวอย่างควรเข้าเก็บด้านหลังของผู้ป่วยผู้เก็บตัวอย่างควรเข้าเก็บด้านหลังของผู้ป่วยเพื่อป้องกันการติดเชื้อเพื่อป...
ใช้สายพลาสติกที่ต่อกับเครื่องดูดสอดเข้าไปในช่องจมูก(Nasopharyngeal)เพื่อดูดเอานำ้าและเยื่อเมือกบริเวณนั้นประมาณ 2-3 มล. ใส...
1.1. ตัวอย่างหรือตัวอย่างหรือ SwabSwab ที่บรรจุในภาชนะต้องปิดที่บรรจุในภาชนะต้องปิดจุกให้สนิทพันด้วยเทปหรือพาราฟิล์มจุกให้...
ตัวอย่างส่งตรวจงที่เหมาะสม คือ paired serumเลือดครั้งแรก ในวันที่ผู้ป่วยเข้ารับการรักษาะสม คือ ห่างจากวันเริ่มมีไข้ 0 - 4 ...
วิธีการเก็บนำ้าเหลือง (SERUM)เจาะเลือดจากหลอดเลือดดำา วิธีปราศจากเชื้อ ประมาณ 3-5มิลลิลิตร ใส่หลอดที่ปลอดเชื้อ ปั่นแยกเฉพา...
วิธีการเก็บนำ้าเหลือง(SERUM) (ต่อ) ถ้าต้องการตรวจหาสารพันธุกรรมถ้าต้องการตรวจหาสารพันธุกรรม ((วิธีวิธีPCR)PCR) เก็บตัวอย่...
ตัวอย่างส่งตรวจจากคนเลือดนำ้าไขสันหลัง ในผู้ป่วยกลุ่มอาการไข้สมองอักเสบนำ้าไขข้อ ในผู้ป่วยกลุ่มอาการไขข้ออักเสบ
วิธีการเก็บเลือดเจาะเลือด โดยวิธีปราศจากเชื้อ ประมาณ 5-10มิลลิลิตร 2 ครั้ง ห่างกัน15-30 นาที ลงในขวดเพาะเลี้ยงเชื้อ (ขวดHe...
วิธีการเก็บนำ้าไขสันหลัง/นำ้าไขข้อเจาะนำ้าไขสันหลัง/นำ้าไขข้อ ใส่อาหารเลี้ยงเชื้อ กรณีไม่มีอาหารเลี้ยงเชื้อ (TransportMedi...
ตัวอย่างส่งตรวจจากอาหารอาหารลาบ หลู้ เลือด เนื้อสุกรดิบ หรือไม่สุกพอ เก็บปริมาณ25 – 200 กรัม หรือเก็บเท่าที่มีอาหารเหลือ ใ...
โรคอาหารเป็นพิษ
โรคอาหารเป็นพิษ เชื้อสาเหตุที่พบได้ Staphylococcus aureus Salmonella spp., Shigella spp., Vibrio parahemolyticus,Patho...
แหล่งพบเชื้อก่อโรคอาหารเป็นพิษ พบได้บ่อยในอาหารปรุงสุก อาหารกล่อง พบได้ในแหล่งอาหารตามตลาดสดเช่น อาหารทะเล พบได้ในอาหาร...
 Rectal swabs เก็บในขวด Cary-Blair มีฝาปิดสนิท ก่อนเก็บตัวอย่าง จุ่มไม้ swab ลงในCary Blair และบิดให้หมาด สอดให้ลึก 2-4...
 Stool swab เก็บในขวด Cary-Blairมีฝาปิดสนิท นำาไม้ swab ป้ายที่อุจจาระ จุ่มลงใน Cary-Blair ให้ลึกเกินครึ่งและปิดฝาให้สน...
 swab เก็บในขวด Cary-Blair มีฝาปิดสนิท นำาไม้ swab จุ่มใน buffer พอหมาด ป้ายนิ้วทุกนิ้วจากปลายถึงข้อที่ 2ของนิ้ว ป้ายน...
 swab เก็บในขวด Cary-Blair มีฝาปิดสนิท นำาไม้ swab จุ่มใน buffer พอหมาด ป้ายภาชนะส่วนที่สัมผัสอาหารให้มากที่สุด ทำาซำ้า...
 นำ้าจากก๊อกนำ้า ทำาความสะอาดก๊อกแล้วเปิดทิ้งก่อน 1-2 นาที นำ้าจากบ่อคันโยก ทำาความสะอาดแล้วโยกทิ้งก่อน 5 นาที นำ้าจากบ...
 ใช้วิธีปราศจากเชื้อและปริมาตรเพียงพอ เครื่องดื่มสุ่มเก็บจากหลายๆ จุด นำ้าบรรจุขวดและนำ้าแร่ สุ่มจากหลายตำาแหน่งในโรงงา...
 ขวดที่เก็บควรมีปากกว้าง ขนาดมากกว่า500 มล. ถุงพลาสติกที่แห้งและสะอาด เก็บตัวอย่างประมาณ 500 มล. นำ้าที่อาจจะมีคลอรีน ...
 นำ้าทั่วไป เก็บด้วยวิธีเดียวกันกับตัวอย่างจุลชีววิทยา นำ้าประปา นำ้าบาดาล นำ้าจากก๊อกนำ้า เขย่าล้างภาชนะ 2-3 ครั้ง นำ้...
ตัวอย่าง เช่น อาหารปรุงสำาเร็จ ไอศกรีมจากถัง สุ่มเก็บหลายๆ จุด จุดละเท่ากัน โดยวิธีปราศจากเชื้อ ทิ้งให้อาหารเย็นก่อนตัก...
 ตัวอย่าง เช่น อาหารกระป๋อง ไอศกรีมแท่ง สุ่มตามวิธีสุ่ม (random sampling) ควรสุ่มจาก Lot เดียวกัน หรือวันที่ผลิตเหมือนก...
 การเก็บตัวอย่างนม UHT, Pasteurized ควรสุ่มจาก Lot เดียวกัน หรือวันที่ผลิตเหมือนกัน 20 ถุง บรรจุในถุงพลาสติก ก่อนวางในก...
อุปกรณ์ที่ใช้ในการเก็บตัวอย่างอาหารและนำ้าขวด Duranฝาเกลียวถุงพลาสติก (7x11 นิ้ว)ตัวอย่างนำ้า 200มิลลิลิตรถุงพลาสติก (7x11...
ถุงพลาสติก/หลอดบรรจุในกระป๋องที่มีฝาปิดปิดฝากระป๋องให้สนิท ใส่ในกระติก/กล่องโฟมที่มีนำ้าแข็งswab ใส่ถุงพลาสติก 3ชั้นClotte...
49การบรรจุหีบห่อตัวอย่างการบรรจุหีบห่อตัวอย่างตรวจตรวจ
50ตัวอย่างส่งตรวจที่ไม่เหมาะตัวอย่างส่งตรวจที่ไม่เหมาะสมสม
ขั้นตอนการส่งตัวอย่างตรวจทางห้องปฏิบัติการน 1 ตรวจดูความเรียบร้อยของตัวอย่างที่นำาส1. ฉลากที่ติดตัวอย่าง ไม่เลอะเลือน มีรา...
ออกหนังสือนำาส่งตัวอย่าง เขียนรายละเอียดให1. รายละเอียดเบื้องต้นของเหตุการณ์ที่เกิดขึ้น ตามเกณฑ์ของกรมควบคุมโรคหรือไม่ พบผ...
ขั้นตอนการส่งตัวอย่างตรวจทางห้องปฏิบัติการขั้น 3 กรอกข้อมูลลงในแบบส่งตัวอย่างตรวจวินิจฉัยโรค ของกรมวิทย์ฯ หรือศูนย์วิทย์ฯน...
ขั้นตอนการส่งตัวอย่างตรวจทางห้องปฏิบัติการขั้น 4 การนำาส่งตัวอย่างการส่งตัวอย่างไปตรวจทางห้องปฏิบัติการที่สถาบันวิจัยวิทยา...
ขั้นตอนการส่งตัวอย่างตรวจทางห้องปฏิบัติการขั้น 4 การนำาส่งตัวอย่าง (ต่อ)หากไม่ดำาเนินการส่งสำาเนาหนังสือนำาส่งและแบบส่งตัว...
สิ่งที่ต้องนำาส่งควบคู่ไปกับตัวอย่าง1. ใบนำาส่งหรือใบประวัติผู้ป่วยว่ามีรายละเอียดครบถ้วนหรือไม่2. ตรวจสอบสภาพของตัวอย่าง,...
 เก็บตัวอย่างหลังให้ยาปฏิชีวนะ ปริมาณตัวอย่างไม่เหมาะสม น้อยเกินไปทำาให้ตรวจไม่ได้ ขวด/หลอดแก้วแตก ตัวอย่างรั่วซึม หกเส...
 นำาส่งไม่ถูกต้อง มักเข้าใจว่า specimensทุกชนิดเมื่อเก็บแล้วต้องแช่เย็นเสมอ ซึ่งไม่ถูกต้อง โดยเฉพาะอย่างยิ่งการเก็บเพื่อส...
ติดต่อผู้ประสานงาน LABสคร.8กลุ่มระบาดวิทยาและข่าวกรอง สคร.8นครสวรรค์โทร. 056-221822 ต่อ 114โทรสาร 056-226620, 229412E-mail...
60กรมควบคุมโรคห่วงใย อยากขอบคุณครับ
การเก็บตัวอย่าง Lab (ต้นฉบับ)
การเก็บตัวอย่าง Lab (ต้นฉบับ)
การเก็บตัวอย่าง Lab (ต้นฉบับ)
การเก็บตัวอย่าง Lab (ต้นฉบับ)
การเก็บตัวอย่าง Lab (ต้นฉบับ)
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

การเก็บตัวอย่าง Lab (ต้นฉบับ)

15,650 views

Published on

Published in: Education
  • Be the first to comment

การเก็บตัวอย่าง Lab (ต้นฉบับ)

  1. 1. ระบาดวิทยาและข่าวกรอง สำานักงานป้องกันควบคุม
  2. 2. ทำาไมเราต้องรู้เรื่องการเก็บตัวอย่าง? วางแผนในการเก็บตัวอย่าง การเก็บตัวอย่างที่เหมาะสมและพอเพียง บรรจุตัวอย่างได้ถูกต้องนำาส่งไปยังห้องปฏิบัติการได้อย่างเหมาะสมและรวดเร็ว ปลอดภัย ลดการปนเปื้อน ลดความเสี่ยงของการแพร่ระบาดของโรค
  3. 3. วางแผนในการเก็บตัวอย่าง กำาหนดนิยามสาเหตุที่น่าจะเป็นไปได้ ตัดสินใจจะเก็บตัวอย่างอะไรบ้าง เลือกห้องปฏิบัติการที่สามารถตรวจวิเคราะห์ได้ ใครจะเป็นผู้เก็บและผู้นำาส่ง มีวิธีการการตัดสินใจในการ
  4. 4. แนวทางในการเก็บตัวอย่าง วิธีการเก็บต้องปลอดภัยและไม่ปนเปื้อน (safetyprecaution) ติดป้ายแสดงตัวอย่างให้ชัดเจน เช่น ชื่อ ชนิดตัวอย่าง ว/ด/ป ที่เก็บ ฯลฯ
  5. 5. อุปกรณ์ที่ต้องเตรียมก่อนการออกสอบสวนโรค1. Syringe2. เข็ม3. Alcohol4. หลอดใส่เลือด :Clottedblood, EDTA5. ตะแกรงวางเลือด8. กระติกนำ้าแข็ง9. Ice pack10. Rectal swab +Media11.Nasopharyngealswab + Media12. Nasal swab +อุปกรณ์เก็บตัวอย่าง
  6. 6. 1. ชุดdisposable2. นำ้ายาล้างมือ3. ถุงมือ4. Mask5. แว่นตา1. แบบสอบสวน2. แบบส่งตัวอย่าง3. กล้องถ่ายรูป4. โทรศัพท์และอุปกรณ์ป้องกันตนเอง อื่นๆอุปกรณ์ที่ต้องเตรียมก่อนการออกสอบสวนโรค
  7. 7. การเก็บรักษาตัวอย่างก่อนนำาส่ง ต้องทราบว่าตัวอย่างที่เก็บมาจะส่งตรวจอะไรตัวอย่างต้องถูกเก็บในอุณหภูมิที่เหมาะสม
  8. 8. การบรรจุและการนำาส่งตัวอย่างบรรจุตัวอย่างลงในภาชนะที่ปิดมิดชิดเหมาะสม
  9. 9. หลักการเก็บตัวอย่างส่งตรวจทางห้องปฏิบัติการ จะเลือกเก็บตัวอย่างอะไร บริเวณไหนที่จะมีโอกาสพบเชื้อสูง ช่วงระยะเวลาที่เก็บ เมื่อใด ใส่ภาชนะอะไร อาหารเก็บรักษาเชื้อที่เหมาะสม การนำาส่งวัตถุตัวอย่างไปตรวจอย่างไร ข้อมูลของผู้ป่วย
  10. 10. “เก็บอย่างถูกต้องและนำา”ส่งอย่างถูกต้อง“ ป้องกันตนเองและการแพร่”เชื้อสู่ชุมชน
  11. 11. ขั้นตอนการเก็บตัวอย่างป้องกันตนเองจากการติดเชื้อเตรียมผู้ต้องสงสัยว่าเป็นพาหะหรือผู้ป่วยการเก็บและส่งสิ่งส่งตรวจ
  12. 12. ข้อแนะนำาการใช้เครื่องป้องกันร่างกาย (PPE)- มีการฝึกซ้อมใส่ ถอด ก่อนปฏิบัติงานจริง- เลือก N-95 ที่เหมาะสมกับใบหน้า (Fit test)- หลีกเลี่ยงการสัมผัสส่วนต่างๆ ของร่างกาย โดยเฉพาะใบหน้าด้วยมือหรือถุงมือ- หลีกเลี่ยงสัมผัสพื้นผิวอื่นๆด้วยเช่นกัน- ถอดเครื่องป้องกันก่อนออกจาก Anteroom หากไม่มี Anteroomให้ถอดในห้องผู้ป่วย ยกเว้น Mask
  13. 13. 1.อธิบายให้เห็นความสำาคัญของการตรวจหาเชื้อที่เป็นสาเหตุของการเกิดโรค แต่ละชนิด2.อธิบายวิธีการเก็บตัวอย่าง ให้ผู้ถูกเก็บเข้าใจ เพื่อให้คลายความกลัวและให้ความร่วมมือได้ถูกต้องขณะทำาการเก็บ3.ควรให้ความรู้เกี่ยวกับการป้องกัน
  14. 14. ไข้หวัดนก(Avianflu)ไข้หวัดใหญ่ระบาดใหญ่ไข้หวัดใหญ่ไข้หวัดใหญ่Influenza AH (1 –16)N (1- 9)Influenza AInfluenza A:H1N1, H3N2Influenza Bไข้หวัดใหญ่ตามฤดูกาล( SeasonalInfluenza )• กลายพันธุ์ผสมพันธุ์• ติดต่อคนสู่คน
  15. 15. ตัวอย่างส่งตรวจThroat swabNasopharyngealswab/Nasal swabNasopharyngealaspiration
  16. 16. Posterior pharynxTonsilการเก็บตัวอย่างThroat swabใช้ไม้กดลิ้นผู้ป่วย ใช้ไม้ใช้ไม้กดลิ้นผู้ป่วย ใช้ไม้ Sterile dacronSterile dacron หรือหรือrayon swabrayon swab ((พลาสติกด้ามขาวพลาสติกด้ามขาว))ถูบริเวณสองข้างของถูบริเวณสองข้างของ tonsiltonsil และและ posteriorposteriorpharynxpharynx จุ่มปลายจุ่มปลาย swabswab ลงในลงใน VTMVTM ตัดปลายตัดปลายไม้ที่โผล่พ้นหลอดไม้ที่โผล่พ้นหลอด VTMVTM และปิดหลอดให้สนิท เก็บและปิดหลอดให้สนิท เก็บ
  17. 17. 1.1. ผู้เก็บตัวอย่างต้องป้องกันตนเองจากการติดเชื้อผู้เก็บตัวอย่างต้องป้องกันตนเองจากการติดเชื้อและการแพร่เชื้อและการแพร่เชื้อ2.2. อธิบายให้ผู้ป่วยคลายความกังวลอธิบายให้ผู้ป่วยคลายความกังวล3.3. เตรียมผู้ป่วย โดยให้แหงนหน้าขึ้นจนสุด และเตรียมผู้ป่วย โดยให้แหงนหน้าขึ้นจนสุด และค้างไว้ค้างไว้4.4. วัดลวดสวอบวัดลวดสวอบ (Nasopharyngeal swab)(Nasopharyngeal swab) จากจากปลายจมูกถึงติ่งหูผู้ป่วยปลายจมูกถึงติ่งหูผู้ป่วย5.5. แล้วหักครึ่งให้ลวดทำามุมแล้วหักครึ่งให้ลวดทำามุม 9090 องศาองศา6.6. ให้ผู้ป่วยหายใจเข้าลึก ๆ และหายใจออกยาว ๆให้ผู้ป่วยหายใจเข้าลึก ๆ และหายใจออกยาว ๆ7.7. ให้ผู้ป่วยกลั่นหายใจขณะหายใจออกให้ผู้ป่วยกลั่นหายใจขณะหายใจออกการเก็บตัวอย่างNasopharynaealswab
  18. 18. 8.8. ผู้เก็บตัวอย่างควรเข้าเก็บด้านหลังของผู้ป่วยผู้เก็บตัวอย่างควรเข้าเก็บด้านหลังของผู้ป่วยเพื่อป้องกันการติดเชื้อเพื่อป้องกันการติดเชื้อ9.9. สอดลวดสวอบเข้าจนสุดของครึ่งที่ได้หักไว้สอดลวดสวอบเข้าจนสุดของครึ่งที่ได้หักไว้โดยสอดลวดในทิศทางตั้งฉากกับใบหน้าของผู้โดยสอดลวดในทิศทางตั้งฉากกับใบหน้าของผู้ป่วยป่วย10.10. หมุนลวดสวอบโดยรอบประมาณหมุนลวดสวอบโดยรอบประมาณ 33 วินาทีวินาทีแล้วดึงลวดสวอบออกแล้วดึงลวดสวอบออก11.11. จุ่มปลายสวอบลงในจุ่มปลายสวอบลงใน VTMVTM และตัดปลายลวดและตัดปลายลวดส่วนเกินจากหลอดทิ้งส่วนเกินจากหลอดทิ้งปิดฝาให้สนิทปิดฝาให้สนิทเก็บตัวอย่างใส่ในหลอดเก็บตัวอย่างใส่ในหลอด VTMVTM จำานวนจำานวน 22 หลอดหลอดการเก็บตัวอย่างNasopharynaeal swab
  19. 19. ใช้สายพลาสติกที่ต่อกับเครื่องดูดสอดเข้าไปในช่องจมูก(Nasopharyngeal)เพื่อดูดเอานำ้าและเยื่อเมือกบริเวณนั้นประมาณ 2-3 มล. ใส่ในAspiration trapกรณีดูดเสมหะได้น้อยให้ใช้ VTM ล้างเซลล์ที่ค้างสายลงในหลอดเก็บใส่ในหลอด VTMจำานวน 1 หลอด (ให้มีNasopharyngeal aspirateAspiration trap
  20. 20. 1.1. ตัวอย่างหรือตัวอย่างหรือ SwabSwab ที่บรรจุในภาชนะต้องปิดที่บรรจุในภาชนะต้องปิดจุกให้สนิทพันด้วยเทปหรือพาราฟิล์มจุกให้สนิทพันด้วยเทปหรือพาราฟิล์ม2.2. ติดฉลากระบุชื่อผู้ป่วย วันที่เก็บตัวอย่าง ชนิดติดฉลากระบุชื่อผู้ป่วย วันที่เก็บตัวอย่าง ชนิดตัวอย่างตัวอย่าง3.3. บรรจุใส่ถุงพลาสติกรัดยางให้แน่นบรรจุใส่ถุงพลาสติกรัดยางให้แน่น4.4. แช่ในกระติกนำ้าแข็ง รีบนำาส่งทันทีแช่ในกระติกนำ้าแข็ง รีบนำาส่งทันที5.5. ถ้าต้องรอ ควรเก็บในตู้เย็นถ้าต้องรอ ควรเก็บในตู้เย็น (4(4 องศาเซลเซีองศาเซลเซียลยล)) ห้ามแช่ในช่องแช่แข็งของตู้เย็นห้ามแช่ในช่องแช่แข็งของตู้เย็น ((-20-20องศาเซลเซียลองศาเซลเซียล)) ถ้าเก็บนานเกินถ้าเก็บนานเกิน 4848 ชั่วโมงชั่วโมงเก็บที่เก็บที่ -70-70 องศาเซลเซียลองศาเซลเซียลการนำาส่งตัวอย่าง
  21. 21. ตัวอย่างส่งตรวจงที่เหมาะสม คือ paired serumเลือดครั้งแรก ในวันที่ผู้ป่วยเข้ารับการรักษาะสม คือ ห่างจากวันเริ่มมีไข้ 0 - 4 วัน)ครั้งที่ 2 ห่างจากวันเริ่มมีไข้ 7- 14 วัน หรือในวันกโรงพยาบาล กรณีตัวอย่างที่ 2 ห่างจากวันเริ่มมีไขให้นัดมาเจาะเลือดครั้งที่ 3 อีกครั้ง โดยห่างจากวันเ1 วัน
  22. 22. วิธีการเก็บนำ้าเหลือง (SERUM)เจาะเลือดจากหลอดเลือดดำา วิธีปราศจากเชื้อ ประมาณ 3-5มิลลิลิตร ใส่หลอดที่ปลอดเชื้อ ปั่นแยกเฉพาะนำ้าเหลืองใส่ในหลอดปลอดเชื้อ ปิดจุกและพันด้วยพาราฟิลม์หรือเทปให้แน่น ปิดฉลากเขียนชื่อ-นามสกุลผู้ป่วย วันที่เจาะเลือด และระบุการตรวจที่ต้องการ
  23. 23. วิธีการเก็บนำ้าเหลือง(SERUM) (ต่อ) ถ้าต้องการตรวจหาสารพันธุกรรมถ้าต้องการตรวจหาสารพันธุกรรม ((วิธีวิธีPCR)PCR) เก็บตัวอย่างนำ้าเหลืองไว้ที่อุณหภูมิเก็บตัวอย่างนำ้าเหลืองไว้ที่อุณหภูมิ 4°cและนำาส่งและนำาส่ง
  24. 24. ตัวอย่างส่งตรวจจากคนเลือดนำ้าไขสันหลัง ในผู้ป่วยกลุ่มอาการไข้สมองอักเสบนำ้าไขข้อ ในผู้ป่วยกลุ่มอาการไขข้ออักเสบ
  25. 25. วิธีการเก็บเลือดเจาะเลือด โดยวิธีปราศจากเชื้อ ประมาณ 5-10มิลลิลิตร 2 ครั้ง ห่างกัน15-30 นาที ลงในขวดเพาะเลี้ยงเชื้อ (ขวดHemoculture) หรืออาหารเลี้ยงเชื้อ(Transport Media) ส่งตัวอย่างถึงห้องปฏิบัติการให้เร็วที่สุด ห้ามแช่เย็น เก็บไว้ที่อุณหภูมิห้อง ปิดฉลาก เขียนชื่อ-นามสกุลผู้ป่วย วันที่เจาะเลือด***ควรเก็บตัวอย่างก่อนให้ยาปฏิชีวนะด้วยเทคนิค
  26. 26. วิธีการเก็บนำ้าไขสันหลัง/นำ้าไขข้อเจาะนำ้าไขสันหลัง/นำ้าไขข้อ ใส่อาหารเลี้ยงเชื้อ กรณีไม่มีอาหารเลี้ยงเชื้อ (TransportMedia) ให้ใส่ขวดปราศจากเชื้อส่งตัวอย่างถึงห้องปฏิบัติการให้เร็วที่สุด ภายใน 24 ชั่วโมง***การเก็บตัวอย่างควรทำาโดยแพทย์ผู้เชี่ยวชาญเท่านั้น
  27. 27. ตัวอย่างส่งตรวจจากอาหารอาหารลาบ หลู้ เลือด เนื้อสุกรดิบ หรือไม่สุกพอ เก็บปริมาณ25 – 200 กรัม หรือเก็บเท่าที่มีอาหารเหลือ ใส่ถุงพลาสติก ใช้ยางรัดปากถุงให้แน่น ส่งตัวอย่างให้ถึงห้องปฏิบัติการเร็วที่สุด ภายใน 24ชั่วโมง แช่นำ้าแข็ง เพื่อป้องกันอาหารเน่าเสียรวมทั้งป้องกันเชื้อไม่ก่อ
  28. 28. โรคอาหารเป็นพิษ
  29. 29. โรคอาหารเป็นพิษ เชื้อสาเหตุที่พบได้ Staphylococcus aureus Salmonella spp., Shigella spp., Vibrio parahemolyticus,Pathogenic E.coli Aeromonas, Plesiomonas,Bacillus cerus เชื้อที่แยกจาก rectal swab มากที่สุดคือSalmonella spp.
  30. 30. แหล่งพบเชื้อก่อโรคอาหารเป็นพิษ พบได้บ่อยในอาหารปรุงสุก อาหารกล่อง พบได้ในแหล่งอาหารตามตลาดสดเช่น อาหารทะเล พบได้ในอาหารบรรจุเสร็จ เช่นอาหารกระป๋อง ไอศกรีม นม พบเชื้อในนำ้าดื่ม นำ้าที่ใช้บริโภค
  31. 31.  Rectal swabs เก็บในขวด Cary-Blair มีฝาปิดสนิท ก่อนเก็บตัวอย่าง จุ่มไม้ swab ลงในCary Blair และบิดให้หมาด สอดให้ลึก 2-4 ซม. และหมุนเบาๆ จุ่มลงใน Cary-Blair ให้ลึกเกินครึ่งและปิดฝาให้สนิท    เก็บตัวอย่างให้มีอุจจาระติดในไม้swab   การเก็บตัวอย่างRectal swab
  32. 32.  Stool swab เก็บในขวด Cary-Blairมีฝาปิดสนิท นำาไม้ swab ป้ายที่อุจจาระ จุ่มลงใน Cary-Blair ให้ลึกเกินครึ่งและปิดฝาให้สนิท   เก็บตัวอย่างให้มีอุจจาระติดในไม้swab        Cary-Blair ที่แห้ง เชื้ออาจตายได้ เก็บรักษาตัวอย่างที่อุณหภูมิห้องการเก็บตัวอย่างStool swabctal swab/Stool swab เก็บก่อนให้ยาปฏิชีว
  33. 33.  swab เก็บในขวด Cary-Blair มีฝาปิดสนิท นำาไม้ swab จุ่มใน buffer พอหมาด ป้ายนิ้วทุกนิ้วจากปลายถึงข้อที่ 2ของนิ้ว ป้ายนิ้วหัวแม่มือจากปลายถึงข้อที่1   จุ่มลงใน Cary-Blair ให้ถึงก้นขวดการเก็บตัวอย่างswab จากมือ
  34. 34.  swab เก็บในขวด Cary-Blair มีฝาปิดสนิท นำาไม้ swab จุ่มใน buffer พอหมาด ป้ายภาชนะส่วนที่สัมผัสอาหารให้มากที่สุด ทำาซำ้า 3 ครั้ง   ป้ายให้ได้เนื้อที่ประมาณ 4 ตารางนิ้ว       ป้ายภาชนะอย่างน้อย 5 ชิ้น ต่อ 1การเก็บตัวอย่าง swabจากภาชนะ
  35. 35.  นำ้าจากก๊อกนำ้า ทำาความสะอาดก๊อกแล้วเปิดทิ้งก่อน 1-2 นาที นำ้าจากบ่อคันโยก ทำาความสะอาดแล้วโยกทิ้งก่อน 5 นาที นำ้าจากบ่อคันโยก จุ่มขวดลงไปลึก 5-10cm แล้วเปิดฝา ส่งตัวอย่างโดยเร็วที่สุด ภายใน 24ชั่วโมงารเก็บตัวอย่างนำ้าทางจุลชีววิท
  36. 36.  ใช้วิธีปราศจากเชื้อและปริมาตรเพียงพอ เครื่องดื่มสุ่มเก็บจากหลายๆ จุด นำ้าบรรจุขวดและนำ้าแร่ สุ่มจากหลายตำาแหน่งในโรงงาน นำ้าผลิตนำ้าแข็ง เก็บจุดก่อนเข้าซองนำ้าแข็งและรักษาสภาพเป็นก้อนแข็งจนถึงห้องปฏิบัติการการเก็บตัวอย่างนำ้าทางจุลชีววิทยา
  37. 37.  ขวดที่เก็บควรมีปากกว้าง ขนาดมากกว่า500 มล. ถุงพลาสติกที่แห้งและสะอาด เก็บตัวอย่างประมาณ 500 มล. นำ้าที่อาจจะมีคลอรีน ต้องเติม 3% โซเดียมไธโอซัลเฟต 0.1 มล. นำ้าทุกชนิดปิดปากภาชนะให้สนิท และารเก็บตัวอย่างนำ้าทางจุลชีววิท
  38. 38.  นำ้าทั่วไป เก็บด้วยวิธีเดียวกันกับตัวอย่างจุลชีววิทยา นำ้าประปา นำ้าบาดาล นำ้าจากก๊อกนำ้า เขย่าล้างภาชนะ 2-3 ครั้ง นำ้าแข็งรักษาสภาพเป็นก้อนแข็งจนถึงห้องปฏิบัติการ นำ้าชนิดอื่นๆ เก็บรักษาที่ 20-30 องศาเซลเซียสก็บตัวอย่างนำ้าทางกายภาพแล
  39. 39. ตัวอย่าง เช่น อาหารปรุงสำาเร็จ ไอศกรีมจากถัง สุ่มเก็บหลายๆ จุด จุดละเท่ากัน โดยวิธีปราศจากเชื้อ ทิ้งให้อาหารเย็นก่อนตักและเก็บที่ตำาแหน่งตำ่ากว่าผิวหน้า 1 นิ้วปริมาณตัวอย่างที่เหมาะสม คือ 100 กรัมหรือตามสภาพปัญหาก็บตัวอย่างอาหารที่ไม่ได้แบ่ง
  40. 40.  ตัวอย่าง เช่น อาหารกระป๋อง ไอศกรีมแท่ง สุ่มตามวิธีสุ่ม (random sampling) ควรสุ่มจาก Lot เดียวกัน หรือวันที่ผลิตเหมือนกัน อาหารที่มีหลายแบบ ต้องแยกเก็บตามภาชนะบรรจุารเก็บตัวอย่างอาหารที่แบ่งบรร
  41. 41.  การเก็บตัวอย่างนม UHT, Pasteurized ควรสุ่มจาก Lot เดียวกัน หรือวันที่ผลิตเหมือนกัน 20 ถุง บรรจุในถุงพลาสติก ก่อนวางในกล่องโพมระวังไม่ให้นำ้าแข็งปนเปื้อนเข้าไปในถุงพลาสติก ใส่นำ้าแข็งหรือ ICE PACK รอบถุงารเก็บตัวอย่างอาหารที่แบ่งบรร
  42. 42. อุปกรณ์ที่ใช้ในการเก็บตัวอย่างอาหารและนำ้าขวด Duranฝาเกลียวถุงพลาสติก (7x11 นิ้ว)ตัวอย่างนำ้า 200มิลลิลิตรถุงพลาสติก (7x11 นิ้ว)
  43. 43. ถุงพลาสติก/หลอดบรรจุในกระป๋องที่มีฝาปิดปิดฝากระป๋องให้สนิท ใส่ในกระติก/กล่องโฟมที่มีนำ้าแข็งswab ใส่ถุงพลาสติก 3ชั้นClotted bloodในtube ขนาดใหญ่รองด้วยสำาลี...การบรรจุหีบห่อตัวอย่างตรวจการบรรจุหีบห่อตัวอย่างตรวจ
  44. 44. 49การบรรจุหีบห่อตัวอย่างการบรรจุหีบห่อตัวอย่างตรวจตรวจ
  45. 45. 50ตัวอย่างส่งตรวจที่ไม่เหมาะตัวอย่างส่งตรวจที่ไม่เหมาะสมสม
  46. 46. ขั้นตอนการส่งตัวอย่างตรวจทางห้องปฏิบัติการน 1 ตรวจดูความเรียบร้อยของตัวอย่างที่นำาส1. ฉลากที่ติดตัวอย่าง ไม่เลอะเลือน มีรายละเอียด: ชื่อ-นามสกุล, เพศ, อายุผู้ป่วย, วันที่เก็บตัวอย่างและหมายเลขลำาดับที่(กรณีมีหลายตัวอย่าง) ทำาให้ครบถ้วน & ชัดเจน2. สภาพของตัวอย่าง ไม่เสียหาย (แตก หัก รั่วซึม)3. การนำาส่งตัวอย่างตรวจหาเชื้อไวรัส ต้องอยู่ในสภาพแช่เย็นตลอดยกเว้นส่งตรวจหาเชื้อแบคทีเรีย ไม่ต้องแช่เย็นที่สำาคัญ ห้ามเปิดกล่องนำาส่งตัวอย่างขณะนำาส่งยกเว้นบางกรณีเท่านั้น
  47. 47. ออกหนังสือนำาส่งตัวอย่าง เขียนรายละเอียดให1. รายละเอียดเบื้องต้นของเหตุการณ์ที่เกิดขึ้น ตามเกณฑ์ของกรมควบคุมโรคหรือไม่ พบผู้ป่วยโรคหรือสงสัยโรคใด สถานที่เกิดเหตุ, จำานวนผู้ป่วย,ความรุนแรง?2. รายละเอียดเกี่ยวกับผู้ป่วย: ชื่อ-นามสกุล, เพศ,อายุ, ที่อยู่ อาการนำา3. ส่งตรวจหาเชื้ออะไร เชื้อแบคทีเรีย –ไวรัสชนิดใด?ขั้นตอนการส่งตัวอย่างตรวจทางห้องปฏิบัติการ
  48. 48. ขั้นตอนการส่งตัวอย่างตรวจทางห้องปฏิบัติการขั้น 3 กรอกข้อมูลลงในแบบส่งตัวอย่างตรวจวินิจฉัยโรค ของกรมวิทย์ฯ หรือศูนย์วิทย์ฯนครสวรรค์
  49. 49. ขั้นตอนการส่งตัวอย่างตรวจทางห้องปฏิบัติการขั้น 4 การนำาส่งตัวอย่างการส่งตัวอย่างไปตรวจทางห้องปฏิบัติการที่สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์สาธารณสุขกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์และศูนย์วิทยาศาสตร์การแพทย์นครสวรรค์ ขอให้ปฏิบัติ ดังนี้1. กรณีส่งตัวอย่างไปห้องปฏิบัติการโดยตรงหนังสือนำาส่งตัวอย่างส่งตรวจ ต้องมีข้อความระบุในตอนท้ายของหนังสือว่า“สำาเนาเรียนผู้อำานวยการสำานักงานป้องกันควบคุมโรคที่8 นครสวรรค์ และ“สำาเนาเรียนนายแพทย์สาธารณสุขจังหวัด………………”และให้ส่งสำาเนา หนังสือนำาส่งพร้อมกับแบบส่งตัวอย่างตรวจวินิจฉัยโรค ของกรมวิทย์หรือ ศูนย์วิทย์ฯ และรายงานฉบับเบื้องต้นหรือแบบสอบสวนโรคเฉพาะราย ให้กับ สคร.8 เพื่อเป็น หลักฐาน
  50. 50. ขั้นตอนการส่งตัวอย่างตรวจทางห้องปฏิบัติการขั้น 4 การนำาส่งตัวอย่าง (ต่อ)หากไม่ดำาเนินการส่งสำาเนาหนังสือนำาส่งและแบบส่งตัวอย่างฯ ดังกล่าวมาที่ สคร.8 หน่วยงานที่นำาส่งตัวอย่างไปตรวจทางห้องปฏิบัติการ จะต้องเสียค่าใช้จ่ายสำาหรับการตรวจวิเคราะห์เอง2. กรณีส่งตัวอย่างมาที่ สคร.8 โดยตรงให้นำาส่งตัวอย่างพร้อมแบบส่งตัวอย่างตรวจวินิจฉัยโรคของกรมวิทย์ฯหรือศูนย์วิทย์ฯ นครสวรรค์ และรายงานเบื้องต้น หรือแบบสอบสวนเฉพาะรายอนึ่ง สคร.8 จะจ่ายค่าตรวจวิเคราะห์ทางห้องปฏิบัติการ เฉพาะตัวอย่าง กรณีการสอบสวนการระบาดเท่านั้น
  51. 51. สิ่งที่ต้องนำาส่งควบคู่ไปกับตัวอย่าง1. ใบนำาส่งหรือใบประวัติผู้ป่วยว่ามีรายละเอียดครบถ้วนหรือไม่2. ตรวจสอบสภาพของตัวอย่าง, ปริมาณของตัวอย่าง3. หนังสือนำาส่ง
  52. 52.  เก็บตัวอย่างหลังให้ยาปฏิชีวนะ ปริมาณตัวอย่างไม่เหมาะสม น้อยเกินไปทำาให้ตรวจไม่ได้ ขวด/หลอดแก้วแตก ตัวอย่างรั่วซึม หกเสียหาย เนื่องจากปิดฝาไม่แน่น และไม่พันเทปหรือพาราฟิลม์ คุณภาพของตัวอย่างไม่ดี เช่น ตัวอย่างอาหารบูดเน่า เปลี่ยนสภาพ เม็ดเลือดแดงข้อผิดพลาดที่พบคือ
  53. 53.  นำาส่งไม่ถูกต้อง มักเข้าใจว่า specimensทุกชนิดเมื่อเก็บแล้วต้องแช่เย็นเสมอ ซึ่งไม่ถูกต้อง โดยเฉพาะอย่างยิ่งการเก็บเพื่อส่งตรวจหาเชื้อแบคทีเรียจากผู้ป่วย หลายชนิดห้ามแช่เย็น ฉลากที่ติดข้างหลอด เลอะเลือน/ หลุดหาย อุณหภูมิระหว่างการนำาส่ง ไม่ถึง 4 0Cข้อผิดพลาดที่พบคือ
  54. 54. ติดต่อผู้ประสานงาน LABสคร.8กลุ่มระบาดวิทยาและข่าวกรอง สคร.8นครสวรรค์โทร. 056-221822 ต่อ 114โทรสาร 056-226620, 229412E-mail กลุ่มระบาดวิทยา : e-mail :epid8@yahoo.comผู้รับงานนส.จิตติมา พานิชกิจ 08-1785-9283 e-mail:jittima8@hotmail.com
  55. 55. 60กรมควบคุมโรคห่วงใย อยากขอบคุณครับ

×