บทที่5 การฝึกอบรมและพัฒนาพนักงาน

24,647 views

Published on

Published in: Education, Business, Career
0 Comments
9 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total views
24,647
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
4
Actions
Shares
0
Downloads
679
Comments
0
Likes
9
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

บทที่5 การฝึกอบรมและพัฒนาพนักงาน

  1. 1. เอกสารประกอบการบรรยายวิชา HRM 903431 Human Resource Management การฝกอบรมและ พัฒนาพนักงาน CHAPTER 5 Training d Development T i i and D l t โดย... อาจารยศักดิ์ดา หวานแกว LOGO มือถือ 081-5765046 Email: sakda@tips.co.th การสรรหาและการคัดเลือกบุคลากร HRM 1 เนื้อหาการบรรยาย หลักการพื้นฐาน ของงานฝกอบรม ความหมาย การประเมิน ความสําคัญ ผลการฝก อบรม วัตถุประสงค และเปาหมาย เครื่องมือ ในการ การหาความจําเปน ฝกอบรม ในการฝกอบรม บทที่ 5 การฝกอบรมและพัฒนาพนักงาน 5-2 อ.ศักดิ์ดา หวานแกว คณะโลจิสติกส มหาวิทยาลัยบูรพา 1
  2. 2. เอกสารประกอบการบรรยายวิชา HRM องคกรที่ประสบความสําเร็จ บทที่ 5 การฝกอบรมและพัฒนาพนักงาน 5-3 หลักพืนฐานในการพัฒนาทรัพยากรมนุษย ้ ระยะสั้น RESULTS S พฒนาตนเอง พัฒนาตนเอง เพมผลงาน เพิ่มผลงาน บทบาท& การปฏิบัติ ระยะยาว พัฒนาอาชีพ พัฒนาองคกร ระดับบุคคล ระดับองคกร บทที่ 5 การฝกอบรมและพัฒนาพนักงาน FOCUS 5-4 อ.ศักดิ์ดา หวานแกว คณะโลจิสติกส มหาวิทยาลัยบูรพา 2
  3. 3. เอกสารประกอบการบรรยายวิชา HRM แผนธุรกิจ โมเดลในการพัฒนาคน วิสัยทัศน วัตถุประสงค HR-OD CONCEPT ลูกคา/ตลาด พันธกิจ ทางธุรกิจ ลูกคาภายใน บทบาทของ ลูกคาภายนอก องคกร แผนพัฒนาสายอาชีพ แผนสืบทอดตําแหนง พนักงาน การทํางาน ผลงาน ความรู ระบบการประเมิน ระบบประเมิน สมรรถนะ ทักษะ ผลการประเมิน ผลงานเชิงสมรรถนะ ผลการปฏิบัติงาน ตนเอง ที่เปนทางการ ของพนักงาน สอดคลอง ทัศนคติ ระบบประเมินสมรรถนะ ของพนักงาน เปรียบเทียบ การยอมรับในผลงาน และสมรรถนะ รายการสมรรถนะ Outcomes / competency มาตรฐาน ขัดแยง ทตองไดรบการพฒนา ที่ตองไดรับการพัฒนา To be developed de eloped ทกาหนด ที่กําหนด กระบวนการ เขา เขา No ตรวจสอบ ประเมิน โปรแกรม YES ผลงานที่คาดหวัง การวางแผน สนับสนุน YES No การเรียนรู สมรรถนะ ตองปรับปรุง การรับรองผล รายการประเมิน แบบประเมิน No ETQA โปรแกรม YES ศักยภาพ1 การเรียนรู No แบบประเมิน ปรับปรุง YES ผานเกณฑ ศักยภาพ2 บทที่ 5 การฝกอบรมและพัฒนาพนักงาน 5-5 กระบวนการในการบริหารคนเกง การฝกอบรมและ การบริหารผลการ การบริหาร พัฒนาอาชีพ ปฏิบติการ ั เปาหมายการทํางาน เราคอใคร เราคือใคร เราทาอะไร เราทําอะไร อะไรคอความสาเรจ อะไรคือความสําเร็จ ทักษะ ความถนัด สมรรถนะ เปาหมาย ความสนใจ สภาพแวดลอมในการทํางาน ใ ํ มนุษยสัมพันธ, ทรัพยากร, รางวัล เราทํางานอยูที่ไหน  บทที่ 5 การฝกอบรมและพัฒนาพนักงาน 5-6 6 อ.ศักดิ์ดา หวานแกว คณะโลจิสติกส มหาวิทยาลัยบูรพา 3
  4. 4. เอกสารประกอบการบรรยายวิชา HRM Training (การฝกอบรม) กิจกรรมที่มุงถายทอดความรู (Knowledge) และ ทักษะ (Skills) ที่จําเปนตอการทํางาน ปจจุบันใหแกผูเรียน Mondy and Noe, Human Resource Management, p.202 กระบวนการที่มุงเพิ่มพูนความรู ความสามารถ ใหแกพนักงาน ซึ่งจะทําใหพนักงานนําความรู ความสามารถมาชวยทําใหองคกรบรรลุ เปาหมาย Mathis R.L. and Jackson J.H, Human Resource Management, p.21 บทที่ 5 การฝกอบรมและพัฒนาพนักงาน 5-7 Development (การพัฒนา) คือ การเรียนรู (Learning) สําหรับการทํางาน ในอนาคตและมุงไป ี่ ป ใ  ไปทเปาหมายระยะยาว Mondy and Noe, Human Resource Management, p.202 การเรียนรูตลอดชีวิต บทที่ 5 การฝกอบรมและพัฒนาพนักงาน 5-8 อ.ศักดิ์ดา หวานแกว คณะโลจิสติกส มหาวิทยาลัยบูรพา 4
  5. 5. เอกสารประกอบการบรรยายวิชา HRM การพัฒนาทรัพยากรมนุษย ความหมาย Attitude Behavior คือ กระบวนการเรียนรู (Learning Process) เพื่อตองการใหบุคคลผููปฏิบัติงานในองคการ ฏ • มีความรู(Knowledge) Knowledge Skill • มีความสามารถ(Ability) • มีทักษะ(Skill) • ทัศนคติ(Attitude) Ability • การปรับเปลี่ยนพฤติกรรม(Behavior) ในการปฏิ บั ติ ง านให ส ามารถปฏิ บั ติ ง านได อยางมีประสิทธิภาพทั้งในปจจุบันและอนาคต วัตถุประสงค 1. เพื่อพัฒนาการทํางานของพนักงาน โดยเนนการพัฒนา พนักงานโดยการลดชองวางระหวาง สิ่งที่บริษัท คาดหวังกับสิ่งที่เปนอยู (Gap) 2. เพื่อเนนใหพนักงานปฏิบัตตามขั้นตอน ตรงมาตรฐาน ิ แตละตําแหนงงาน(JOB) บทที่ 5 การฝกอบรมและพัฒนาพนักงาน 5-9 ความหมายการฝกอบรม ขั้นตอนหรือกระบวนการที่ไดจัดระเบียบแลวเพื่อชวย เพิ่ ม พู น สมรรถภาพในการทํ า งาน ทั้ ง ใ า นทั ศ นคติ ใ ในด (ATTITUDE) พฤติกรรมทั่วไป (BEHAVIOR) ความ ถนัด (APTITUDE) ความชํานาญ (SKILL)ความรู KNOWLEDGE) และความสามารถ (CAPACITY) ของ บุคคลเพอใหปฏบตงานไดดยงขน บคคล พื่อใหปฏิบัติงานไดดียิ่งขึ้น บทที่ 5 การฝกอบรมและพัฒนาพนักงาน 5-10 อ.ศักดิ์ดา หวานแกว คณะโลจิสติกส มหาวิทยาลัยบูรพา 5
  6. 6. เอกสารประกอบการบรรยายวิชา HRM แนวคิดการฝกอบรมและพัฒนาพนักงาน การฝกอบรมพนักงานเปนกระบวนการเรียนรูเพื่อให เกิดทักษะแนวความคิด หรือทัศนคติที่ดีเพื่อเพิ่ม ประสิทธิผลการปฏิบัติงานซึ่งจะนําไปสูการบรรลุ เปาหมายองคกร การฝกอบรมจะเนนเพื่อเพิ่มศักยภาพ สําหรับบางทักษะที่มีความจําเปนสําหรับ การทํางานในวันนี้ การพัฒนามีจุดเนนเพื่อ เตรียมการสําหรับอนาคตการฝกอบรมและ พัฒนาเปนการลงทุนรูปแบบหนึ่ง บทที่ 5 การฝกอบรมและพัฒนาพนักงาน 5-11 ความแตกตางระหวาง Training Teaching Facilitator F ilit t or Expert E t Real-Life or Theoretical Active or Passive You do it or Watch Me What would you do? or Here’s how to use บทที่ 5 การฝกอบรมและพัฒนาพนักงาน 5-12 อ.ศักดิ์ดา หวานแกว คณะโลจิสติกส มหาวิทยาลัยบูรพา 6
  7. 7. เอกสารประกอบการบรรยายวิชา HRM การฝกอบรม vs การพัฒนา การฝกอบรม การพัฒนา จุดมุงเนน เนนสําหรับงานปจจุบัน เนนสําหรับงานในอนาคต ขอบขาย บุคคล กลุมทํางานหรือองคกร ระยะเวลา นอยถึงปานกลาง นาน เปาหมาย เสริมทักษะที่ขาดแคลน เตรียมการเพื่ออนาคต 13 บทที่ 5 การฝกอบรมและพัฒนาพนักงาน 5-13 เปาหมายการพัฒนาทรัพยากรมนุษย การพัฒนาสวนบุคคล การพัฒนาสายอาชีพ การพัฒนาระดับองคกร การฝกอบรม การวางแผนอาชีพ การเปลี่ยนแปลงทั้งองคกร Øการเรียนรูระยะสั้น การวางแผนใหแตละบุคคล การเปลี่ยนแปลงตามแผน Øการเรียนรูสวนบุคคล การวิเคราะหเปาหมายของ ที่วางไว Øการปฏิบัต/ิการความรับ Øการปฏบตการความรบ อาชพ อาชีพ การเปลีี่ยนแปลงในระยะ ป ป ใ ผิดชอบในปจจุบัน ตัวเลือกของงานในอนาคต ยาว การศึกษาของพนักงาน โอกาสของงานทั้งภายนอก และภายใน การผสมผสานการฝกอบรม Ø การเรียนรูในระยะกลาง การศึกษา การพัฒนา Ø แผนการเรียนรูสวนบุคคล การจัดการอาชีพ และการพัฒนาสายอาชีพ Ø การเตรียมสายอาชีพสวน การวางแผนในระดับองคกร บุคคล การวิเคราะหวัตถุประสงค การพัฒนาพนักงาน การวเคราะห การวิเคราะห Demand - การเรียนรูในระยะยาว Supply ของทั้งองคกร วิธีการพัฒนา การเรียนรูตามแผนที่วางไว • การหมุนเวียน (สวนบุคคล กลุม องคกร หลักการพัฒนาพนักงาน • มอบหมายงานพิเศษ • พัฒนาทุกระดับ • ทํางานแทน ความคิดสรางสรรค • สัมพันธกับ Career Plan ผูบังคับบัญชา นวัตกรรมในการทํางาน • อบรม ตรงวิชาชีพ/ • เปนคณะทํางาน บริหาร/PI บทที่ 5 การฝกอบรมและพัฒนาพนักงาน 5-14 อ.ศักดิ์ดา หวานแกว คณะโลจิสติกส มหาวิทยาลัยบูรพา 7
  8. 8. เอกสารประกอบการบรรยายวิชา HRM ความแตกตางระหวาง Education and Training Education มาจากภาษาละติน คําวา “Ed-u-cer-e” (ey-doo-ker-ey) แปลวา แปลวา l d out of ignorance leads t f ความโงเขลา ความไมรู knowledge, skills, and attitudes (SKA's) ความรู ทักษะ และ ทัศนคติ Education Training วิธีการอยางหนึ่ง improving skills - the focus is on performance. มุงพัฒนาทักษะ เพื่อผลการปฏิบัติงาน บทที่ 5 การฝกอบรมและพัฒนาพนักงาน 5-15 รูปแบบการฝกอบรมพนักงาน Traditional Training Case Computer VDO Study Learning Lea ning Learning Job Coaching Rotation OJT University Executive Program Program Modern Training บทที่ 5 การฝกอบรมและพัฒนาพนักงาน 5-16 อ.ศักดิ์ดา หวานแกว คณะโลจิสติกส มหาวิทยาลัยบูรพา 8
  9. 9. เอกสารประกอบการบรรยายวิชา HRM ความแตกตางระหวาง Education and Training Skills Knowledge Attitude Education Training การฝกอบรมจะไมชวยอะไรเลย หากผูเรียนไม เขาใจ ขาดแรงจูงใจ และมีทัศนคติเชิงลบตอ การทํางาน อะไรคือสาเหตุ? บทที่ 5 การฝกอบรมและพัฒนาพนักงาน 5-17 วัตถุประสงคของการฝกอบรม วัตถุประสงคเชิงพฤติกรรม หลัก A B C D A: AUDIENCE ใคร ? (WHO) B: BEHAVIOR อะไร ? (WHAT) C: CONDITIONS อยางไร ? (HOW) D: DEGREE เทาไร ? (HOW MUCH) บทที่ 5 การฝกอบรมและพัฒนาพนักงาน 5-18 อ.ศักดิ์ดา หวานแกว คณะโลจิสติกส มหาวิทยาลัยบูรพา 9
  10. 10. เอกสารประกอบการบรรยายวิชา HRM วัตถุประสงคของการฝกอบรม การเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมของผูเขารับการอบรม อาจแบงไดเปน 3 กลุม คือ พฤติกรรมดานความรูและสติปญญา พฤติกรรมดานการใชสรีระและทักษะการ เคลื่อนไหว พฤติกรรมดานความรูสึกและทัศนคติ บทที่ 5 การฝกอบรมและพัฒนาพนักงาน 5-19 ขั้นตอนการพัฒนาการฝกอบรม 1. วิเคราะหหาความตองการในการศึกษาฝกอบรมและ พัฒนา 2. ตรวจสอบความตองการแตละลกษณะงาน 2 ตรวจสอบความตองการแตละลักษณะงาน 3. วางแผนงานสําหรับการศึกษา การฝกอบรมและการ พัฒนา 4. เสนอโครงการเพื่อรับความเห็นชอบจากผูบริหาร ระดับสูง 5. วางระเบียบปฏิบัติในการดําเนินการใหเหมาะสม 6. ประเมนและตดตามผล 6 ประเมินและติดตามผล บทที่ 5 การฝกอบรมและพัฒนาพนักงาน 5-20 อ.ศักดิ์ดา หวานแกว คณะโลจิสติกส มหาวิทยาลัยบูรพา 10
  11. 11. เอกสารประกอบการบรรยายวิชา HRM ขั้นตอนการพัฒนาการฝกอบรม 1 2 5 การหา ความ การ การ การ การ จําเปนใน ออกแบบ ทดสอบ นําไปใช ประเมินผล การ เครื่องมือ เครื่องมือ งาน ฝกอบรม 3 4 บทที่ 5 การฝกอบรมและพัฒนาพนักงาน 5-21 การหาความตองการ กอนการฝกอบรม องคกรตองสํารวจหรือคนหา ความบกพรองในการปฏิบัติงานโดยซึ่งเห็นไดจาก ชองวางระหวางเปาหมาย วััตถุประสงคกับพฤติกรรม  ป  ิ หรือผลการดําเนินงาน การเปลี่ยนแปลงภายใน (เชน เปลี่ยนผูนํา สูงสุด เปลี่ยนนโยบาย ยายตําแหนงงาน) การเปลี่ยนแปลงวิธี ทํางาน (เชน เครื่องจักร เครื่องมือ หรือเทคโนโลยี ใหม) ใหม) และ การเปลี่ยนแปลงจากภายนอก (เชน การเปลยนแปลงจากภายนอก (เชน กฎหมาย กฎกระทรวงใหม และการรับพนักงานใหม) บทที่ 5 การฝกอบรมและพัฒนาพนักงาน 5-22 อ.ศักดิ์ดา หวานแกว คณะโลจิสติกส มหาวิทยาลัยบูรพา 11
  12. 12. เอกสารประกอบการบรรยายวิชา HRM การหาความจําเปนในการฝกอบรม กลยุทธ วิเคราะหองคกร (Organizational ความรวมมือจาก Analysis) ผูบริหาร/พนักงาน วิเคราะหบุคคลหรือผู แรงจูงใจ ทัศนคติ ดํารงตําแหนงงาน (Person Analysis) ทักษะ วิเคราะหภาระหนาที่ (Task Analysis) บทที่ 5 การฝกอบรมและพัฒนาพนักงาน 5-23 วิธีการหาความตองการในการฝกอบรม การสังเกต การสัมภาษณทั้งลูกคาภายในและภายนอก แบบสอบถาม ทดสอบ ศึกษาจากเอกสาร ขอรองเรียน รองทุกข คําตําหนิจากลูกคา มอบหมายใหที่ปรึกษาวิเคราะห บทที่ 5 การฝกอบรมและพัฒนาพนักงาน 5-24 อ.ศักดิ์ดา หวานแกว คณะโลจิสติกส มหาวิทยาลัยบูรพา 12
  13. 13. เอกสารประกอบการบรรยายวิชา HRM ตัวอยางสิ่งทําใหเกิดตองการในการฝกอบรม มีพนักงานเขางานใหม เลื่อนระดับ โอนยาย ลาออก การจางผูรับเหมา ระเบียบใหม ซื้อเครื่องจักรใหม ยุบหนวยงาน ยอดขายดี OJT ตามระบบ ISO เปลี่ยนผูถือหุน ผลผลิตตกต่ํา เตรยมสรางคนรุ ใหม เตรียมสรางคนรนใหม คู ขงรายใหม คแขงรายใหม ลูกคารองเรยน ลกคารองเรียน สรางมูลคาเพิ่ม ปรับศักยภาพ พัฒนาองคกร บทที่ 5 การฝกอบรมและพัฒนาพนักงาน 5-25 ความจําของคนตามลักษณะของสื่อ 1. การอาน 10 % 2. ฟง 2 ฟง 20 % 3. ดู 30 % 4. อาน + ฟง + ดู 50 % 5. สนทนา แลกเปลี่ยน 70 % ประสบการณ 6. การลงมือปฏิบัติ 90 % ขอคิดในการฝกอบรม ความพรอมผูเรียน, เกี่ยวของกับงาน, ใหฝกปฏิบติ แลกเปลี่ยน  ั ความรู, การมีสวนรวม, เขารูมาบางแลว   Adapted from Wiman & Meirhenry, .Educational Media, 1960 on Edgar Dale บทที่ 5 การฝกอบรมและพัฒนาพนักงาน 5-26 อ.ศักดิ์ดา หวานแกว คณะโลจิสติกส มหาวิทยาลัยบูรพา 13
  14. 14. เอกสารประกอบการบรรยายวิชา HRM การออกแบบหลักสูตรอบรม o ที่มาหรือความสําคัญ o วัตถุประสงคของหลักสูตร o เนื้อหาและหัวขอวิชา o เทคนิค วิธีการ เอกสารประกอบและสื่อในการ ฝกอบรม o กําหนดรายละเอียดหัวขอวิชา o คุณสมบัติผูเขารับการอบรม o เกณฑการวัดผลการฝกอบรม/วฒิบัตร เกณฑการวดผลการฝกอบรม/ เกณฑการวดผลการฝกอบรม วุฒบตร อบรม/ o งบประมาณดําเนินการ บทที่ 5 การฝกอบรมและพัฒนาพนักงาน 5-27 ประเมินปจจัยภายนอก o กฎหมาย กฎกระทรวง ระเบียบทาง ราชการที่ เปลี่ยนแปลงไปที่กระทบตอการดําเนินงานของ องคการ เชน กฎหมาย แรงงาน กฎหมายเกยวกบ องคการ เชน กฎหมายเกี่ยวกับ สภาพแวดลอม o สถานการณทางการเมืองและสังคม ทั้งในและ ตางประเทศ o สถานการณทางเศรษฐกิจ o ระดับการแขงขัน o การเปลี่ยนแปลงทางเทคโนโลยีี ป ี ป โ โ บทที่ 5 การฝกอบรมและพัฒนาพนักงาน 5-28 อ.ศักดิ์ดา หวานแกว คณะโลจิสติกส มหาวิทยาลัยบูรพา 14
  15. 15. เอกสารประกอบการบรรยายวิชา HRM ประเมินปจจัยภายใน o วิสัยทัศน ภารกิจ นโยบาย เปาหมายองคการ แผนพัฒนาองคกร แผลกลยุทธ o ทรัพยากร รวมถึง งบประมาณ กําลังคน (ความรู ประสบการณ ความชํานาญ) อุปกรณ เครื่องจักร นาญ) เครื่องมือ o การพัฒนาเทคโนโลยี บทที่ 5 การฝกอบรมและพัฒนาพนักงาน 5-29 ความสําคัญของการฝกอบรม บทที่ 5 การฝกอบรมและพัฒนาพนักงาน 5-30 อ.ศักดิ์ดา หวานแกว คณะโลจิสติกส มหาวิทยาลัยบูรพา 15
  16. 16. เอกสารประกอบการบรรยายวิชา HRM ตนทุนและประโยชนจากการฝกอบรม ตนทุน คาเสียเวลาของพนักงาน คาจางผูฝกอบรมอบรม ู คาวัสดุ อุปกรณ สถานทีและการอํานวยความ ่ สะดวกตางๆ คาเสียโอกาสจากการหยุดทํางาน ประโยชน การเพิ่มขึ้นของผลิตภาพ การลดการสญเสียญ ู ตนทุน ตนทน การลดอัตราการออกจากงาน ประโยชน การมีทศนคติที่ดีขึ้น ั บทที่ 5 การฝกอบรมและพัฒนาพนักงาน 5-31 การปฐมนิเทศ การปฐมนิ เ ทศ เป น กิ จ กรรมที่ จั ด ขึ้ น เพื่ อ แนะนํ า ให พนักงานใหมรูจักองคการเพื่อชวยใหพนักงานปรับตัวเขา กั บ วั ฒ นธรรมองค ก าร โดยแนะนํ า เงื่ อ นไขการจ า งงาน สิ ท ธิ แ ละผลประโยชน ต า ง ๆ นโยบายคุ ณ ภาพ ความ ปลอดภั ย และทรั พ ยากรบุ ค คล อธิ บ ายภาพรวมของ องคการ หัวขอสําคัญ • ประวัติองคกร • นโยบาย กฎระเบียบ สวัสดิการ • วิสัยทัศน วัฒนธรรม คานิยม • บทบาทหนาที่/ความคาดหวังองคกร บทที่ 5 การฝกอบรมและพัฒนาพนักงาน 5-32 อ.ศักดิ์ดา หวานแกว คณะโลจิสติกส มหาวิทยาลัยบูรพา 16
  17. 17. เอกสารประกอบการบรรยายวิชา HRM การพัฒนาผูบริหารระดับสูง ปจจุบัน บริษัทตางๆ จะมีหลักสูตร เฉพาะดานเพอการพฒนาผู รหาร เฉพาะดานเพื่อการพัฒนาผบริหาร ระดับสูง โดยมุงเนนการปรับปรุง งาน เพิ่มทักษะดานบริหาร รวมถึง การใหความรู เปลี่ยนทัศนะคติ หรืือเพิ่มทัักษะตางๆ ิ  บทที่ 5 การฝกอบรมและพัฒนาพนักงาน 5-33 เหตุผลในการพัฒนาผูบริหารระดับสูง o เพื่อสนับสนุนและสงเสริมทรัพยากรมนุษยในองคกร o เพื่อสรางความตอเนื่องในการบริหาร ทําให พนักงานเขารับตําแหนงที่สงขึนอยางราบรื่น ู ้ o เพื่อปลูกฝงใหผูบริหารระดับสูงรุนใหมมีคานิยมและ ทัศนคติที่ถูกตอง สอดคลองกับวัฒนธรรมองคการ o เพื่อเปนเครื่องมือในการนําองคการไปสูการปรับปรุง และเปลยนแปลงตามทตองการ ป ี่ ป ี่  บทที่ 5 การฝกอบรมและพัฒนาพนักงาน 5-34 อ.ศักดิ์ดา หวานแกว คณะโลจิสติกส มหาวิทยาลัยบูรพา 17
  18. 18. เอกสารประกอบการบรรยายวิชา HRM กระบวนการในการพัฒนา 1. การพยากรณแนวโนมและความตองการขององคการ 2. ทบทวนผลการปฏิบติงานและทักษะของผูบริหาร ั 3. 3 ทาแผนการสบตาแหนง หรือ ทําแผนการสืบตําแหนง หรอ Succession Plan 4. วางโครงการการพัฒนาฝายจัดการ หรือ ผูบริหาร ระดับสูง 5. ลงมือพัฒนาฝายจัดการหรือผูบริหารระดับสูง 6. ประเมินผลการพัฒนาฝายจัดการหรือ ผูบริหาร ระดับสูง ู บทที่ 5 การฝกอบรมและพัฒนาพนักงาน 5-35 ทางเลือกในการฝกอบรม ทางเลือกในการฝกอบรม อาจแบงไดออกเปน 5 กลุม เพื่อใหเกิดความเหมาะสมกับตําแหนง หนาที่และความ รับผิดชอบ ดังนี้ คือ 1. ฝกอบรมงานที่ทําในองคกร เชน การสอนงาน 2. เขารวมกิจกรรมในองคกร เชน การรวมประชุม, การมอบโครงการงานใหทํา เปนตน 3. การรวมกิจกรรมภายนอกองคกร เชน การเยี่ยม ชมกิจการขององคกรอื่น, ประสานงาน หรือ ทํางานรวมกับองคกรภายนอก 4. จัดหลักสูตรฝกอบรมภายใน เพื่อสนองความ ตองการ “เฉพาะ” ขององคกร 5. หลักสูตรฝกอบรมภายนอก บทที่ 5 การฝกอบรมและพัฒนาพนักงาน 5-36 อ.ศักดิ์ดา หวานแกว คณะโลจิสติกส มหาวิทยาลัยบูรพา 18
  19. 19. เอกสารประกอบการบรรยายวิชา HRM รูปแบบที่มีการนํามาใชฝกอบรม รูปแบบของการฝกอบรมและพัฒนามีหลายรูปแบบ ขึ้นอยูกับผูบริหารดานทรัพยากรมนุษยจะเลือกรูปแบบให เหมาะสมกับตําแหนงหนาที่ของพนักงาน รปแบบการ เหมาะสมกบตาแหนงหนาทของพนกงาน รูปแบบการ ฝกอบรม และพัฒนา ไดแก ขณะปฏิบติงาน เปนวิธีการพัฒนาฝายจัดการที่ ั ใชกันมากที่สุด เพราะทําไดทันที ไมทําใหงาน ุ สะดุด หรือใชงบประมาณมากนัก ไดแก บทที่ 5 การฝกอบรมและพัฒนาพนักงาน 5-37 รูปแบบที่มีการนํามาใชฝกอบรม(ตอ) กรณีศึกษา (Case Study) ใชกรณีศึกษาเปนขอมูลในการวิเคราะห และ ู เสนอแนะ กระบวนการกลุม (Sensitivity Training)  เปนการฝกอบรมดานการฝกประสาทสัมผัส ความรูสึกของบุคคล เพื่อใหเขาใจ พฤติกรรมของพนักงาน บทที่ 5 การฝกอบรมและพัฒนาพนักงาน 5-38 อ.ศักดิ์ดา หวานแกว คณะโลจิสติกส มหาวิทยาลัยบูรพา 19
  20. 20. เอกสารประกอบการบรรยายวิชา HRM รูปแบบที่มีการนํามาใชฝกอบรม(ตอ) กระบวนการกลุมสัมพันธ (Group Process)  เปนเทคนคทใหผู ขารับการฝกอบรมไดทํา เปนเทคนิคที่ใหผเขารบการฝกอบรมไดทา กิจกรรมเพื่อการเรียนรูถึงพฤติกรรม ทัศนคติ การ เขาใจคน วิธีการแกปญหาเกียวกับคน รวมถึงการ ่ เรียนรูปฏิกิรยา ภายในกลุม การกระตุนใหบุคคล ิ  เกดการเปลยนแปลง เกิดการเปลียนแปลง ่ บทที่ 5 การฝกอบรมและพัฒนาพนักงาน 5-39 รูปแบบที่มีการนํามาใชฝกอบรม(ตอ) กลุมซักถาม (Audience Reaction Group)เปน  การฝกหดใหมหนาทซกถามประเดนปญหา จับ การฝกหัดใหมีหนาที่ซกถามประเด็นปญหา จบ ั ประเด็น จดบันทึกคําถาม คําตอบและสรุป เพือ ่ รายงานตอที่ประชุม เกมการบริหาร เปนเทคนิคสําหรับการ พฒนาฝายจดการดวยการแขงขนกน พัฒนาฝายจัดการดวยการแขงขันกัน ศึกษาขอมูล วิเคราะหและตัดสินใจโดยใช โปรแกรมคอมพิวเตอรสรางสถานการณ จําลอง บทที่ 5 การฝกอบรมและพัฒนาพนักงาน 5-40 อ.ศักดิ์ดา หวานแกว คณะโลจิสติกส มหาวิทยาลัยบูรพา 20
  21. 21. เอกสารประกอบการบรรยายวิชา HRM รูปแบบที่มีการนํามาใชฝกอบรม(ตอ) ทีมผูฟง (Listening Team) การจดกลุ ใหเปนผ งและทาหนาทจดบนทก การจัดกลมใหเปนผูฟงและทําหนาที่จดบันทึก ฝกหัดการจับประเด็นสําคัญของเรื่องและจด บันทึก ทํารายงาน(Report) สง หรือ รายงาน ที่ประชุม บทที่ 5 การฝกอบรมและพัฒนาพนักงาน 5-41 รูปแบบที่มีการนํามาใชฝกอบรม(ตอ) ทีมผูฟง (Listening Team) การจดกลุ ใหเปนผ งและทาหนาทจดบนทก การจัดกลมใหเปนผูฟงและทําหนาที่จดบันทึก ฝกหัดการจับประเด็นสําคัญของเรื่องและจด บันทึก ทํารายงาน(Report) สง หรือ รายงาน ที่ประชุม บทที่ 5 การฝกอบรมและพัฒนาพนักงาน 5-42 อ.ศักดิ์ดา หวานแกว คณะโลจิสติกส มหาวิทยาลัยบูรพา 21
  22. 22. เอกสารประกอบการบรรยายวิชา HRM รูปแบบที่มีการนํามาใชฝกอบรม(ตอ) ชี้แจงปญหาขอของใจ (Forum) ใหผูบริหารชี้แจงเรื่องทีเปนปญหา หรือขอของใจ ่ ใหกับพนักงาน เมื่อเกิดมีการขัดแยง สงสัยใน เรืองตาง ๆ หรือความคิดเห็นไมตรงกัน เปนการ ่ ฝกแกปญหาเฉพาะหนาใหกับพนักงาน  บทที่ 5 การฝกอบรมและพัฒนาพนักงาน 5-43 รูปแบบที่มีการนํามาใชฝกอบรม(ตอ) ซินติเคด (Syndicate) เปนการประชุมเพอฝกอบรมผู รหารใหสามารถ เปนการประชมเพือฝกอบรมผบริหารใหสามารถ ่ แกไขปญหาที่มีลกษณะเฉพาะขององคการ โดย ั มีวิทยากรใหความรู หรือมีกจกรรมปฏิบัติรวมกัน ิ ซิมโพเซียม (Symposium) การอภปรายโดย ผู รงคุณวุฒหลายคน การอภิปรายโดย ผทรงคณวฒิหลายคน ทุกคนพูดเรื่องเดียวกัน แตแบงกันพูดคน ละตอน บทที่ 5 การฝกอบรมและพัฒนาพนักงาน 5-44 อ.ศักดิ์ดา หวานแกว คณะโลจิสติกส มหาวิทยาลัยบูรพา 22
  23. 23. เอกสารประกอบการบรรยายวิชา HRM รูปแบบที่มีการนํามาใชฝกอบรม(ตอ) การแตงตั้งในรูปแบบตางๆ คณะกรรมการชุดเล็ก (Sub-Committee) เปนวิธีการพัฒนาผูบริหารระดับกลาง ใหมี ประสบการณจริงในการวิเคราะหปญหา ภาพรวมที่เปนจริงขององคการ บทที่ 5 การฝกอบรมและพัฒนาพนักงาน 5-45 รูปแบบที่มีการนํามาใชฝกอบรม(ตอ) คณะกรรมการ (Committee) เปนลักษณะการประชุมของกลุุมที่เปน ุ กรรมการเพื่อปรึกษาหารือกัน เพือให ่ งานบรรลุวัตถุประสงค คณะทํางาน (Working Group) เปนผูดําเนินงานใหสําเร็จลุลวงตาม ป  ิ ใ  ็ วัตถุประสงค บทที่ 5 การฝกอบรมและพัฒนาพนักงาน 5-46 อ.ศักดิ์ดา หวานแกว คณะโลจิสติกส มหาวิทยาลัยบูรพา 23
  24. 24. เอกสารประกอบการบรรยายวิชา HRM รูปแบบที่มีการนํามาใชฝกอบรม(ตอ) หมุนเวียนงาน เพื่อใหฝายจัดการมีประสบ-การณกวางขวางขึ้น ทัศนศึกษา (Field Trip) เปนการนําผูเขารับการอบรมไปศึกษายัง สถานที่อื่น เพื่อใหเห็นสถานการณของการ ปฏบตงานจรงในเรองท ปฏิบัติงานจริงในเรื่องที่ อบรม ควรให ควรให ขอสังเกตในสิ่งที่จะไปดู เพื่อสรุปและใหมี การอภิปราย ไดตรงตามวัตถุประสงค และ สรางความสัมพันธของกลุม  บทที่ 5 การฝกอบรมและพัฒนาพนักงาน 5-47 รูปแบบที่มีการนํามาใชฝกอบรม(ตอ) ทําโครงการจริง (Live Project or Group Work) เปนแบบฝกหดททาจรง โดยวทยากรกาหนดขอบเขต เปนแบบฝกหัดที่ทําจริง โดยวิทยากรกําหนดขอบเขต เรื่องและรายละเอียดที่ใหทํา โดยประยุกตจากหลัก วิชาการที่ศึกษาอบรม ทําแบบฝกหัด (Exercise) หลงการบรรยายอาจตงโจทยปญหาใหฝกหด ั ั้ โ ป ใ ฝ ั แกปญหาบนกระดาษหรือทําการทดลองโดย การปฏิบัติ บทที่ 5 การฝกอบรมและพัฒนาพนักงาน 5-48 อ.ศักดิ์ดา หวานแกว คณะโลจิสติกส มหาวิทยาลัยบูรพา 24
  25. 25. เอกสารประกอบการบรรยายวิชา HRM รูปแบบที่มีการนํามาใชฝกอบรม(ตอ) เรียนรูดวยการลงมือปฏิบัติ   เปนการสงฝาย จัดการเขาไปลงมือทํางานเต็มเวลาในแผนกอื่น หรือในโครงการที่มีหลายฝายเขารวมงานกัน เพื่อบรรลุเปาหมาย ที่กําหนดไว สอนงาน หรือ ถายทอดแบบตัวตอตัว (Coaching) เพื่อใหผูเตรียมตัวเขารับตําแหนงสามารถเรียนรูงานจากผูทํางาน ในปจจุบนดวยวธสอนงาน ในปจจบันดวยวิธีสอนงาน บทที่ 5 การฝกอบรมและพัฒนาพนักงาน 5-49 รูปแบบที่มีการนํามาใชฝกอบรม(ตอ) ใหฝกทํางานนอกเวลาปฏิบติงาน ั เปนวธดาเนนการนอกสถานการณจรง อาจใช เปนวิธีดําเนินการนอกสถานการณจริง อาจใช หองฝกอบรม คลายการเรียนในชั้นเรียน ซึ่งมี หลากหลายรูปแบบ และบางวิธีก็สามารถปรับใช ในขณะปฏิบัติงานไดดวย ไดแก บทที่ 5 การฝกอบรมและพัฒนาพนักงาน 5-50 อ.ศักดิ์ดา หวานแกว คณะโลจิสติกส มหาวิทยาลัยบูรพา 25
  26. 26. เอกสารประกอบการบรรยายวิชา HRM รูปแบบที่มีการนํามาใชฝกอบรม(ตอ) เดินแรลลี่ (Walk Rally) กิจกรรมเพื่อพัฒนาพนักงานใหมีจิตสํานึกในการทํางานรวมกัน การใชเวลาและทรัพยากรอยางเหมาะสม บทบาทสมมติ (Role Play Sociodrama) ใหฝายจัดการเรียนรูวิธีแกปญหาเฉพาะหนา ฝก ความเปนผูนํา การวางแผนงาน การมอบหมายงาน ู โดยจัดใหแสดงบทบาทในสถานการณจริง อาจ แบงเปนกลุมยอยสวมบทบาทที่เปนจริง  บทที่ 5 การฝกอบรมและพัฒนาพนักงาน 5-51 รูปแบบที่มีการนํามาใชฝกอบรม(ตอ) การบรรยาย (Lecture) เชญผู รรยายทมความรู รอประสบการณสูงกวามา เชิญผบรรยายที่มีความรหรือประสบการณสงกวามา ถายทอดความรูและประสบการณ เพื่อเปลี่ยนแปลง ความรูสึกนึกคิด ความเชื่อ และยอมรับ เรื่องราว หลักการทฤษฎี บทที่ 5 การฝกอบรมและพัฒนาพนักงาน 5-52 อ.ศักดิ์ดา หวานแกว คณะโลจิสติกส มหาวิทยาลัยบูรพา 26
  27. 27. เอกสารประกอบการบรรยายวิชา HRM รูปแบบที่มีการนํามาใชฝกอบรม(ตอ) การประชุมเชิงปฏิบัติการ (Work Shop) เนนการรางประสบการณ นาเอาไป ปฏิบัต มากกวา เนนการรางประสบการณ นําเอาไป ปฏบติ มากกวา การแลกเปลี่ยนความคิดเห็น หรือการบรรยาย “การ ประชุมเชิงปฏิบัติการใชโปรแกรมคอมพิวเตอร” มี ชั่วโมงทางการปฏิบัติมากกวาการบรรยาย บทที่ 5 การฝกอบรมและพัฒนาพนักงาน 5-53 รูปแบบที่มีการนํามาใชฝกอบรม(ตอ) การประชุมโตะกลม (Panel or Round Table) เปนการอภิปรายโดยผูทรงคุณวุฒิ และผูฟง ใชผูอภิปราย 4-6 คน มีลักษณะแสดงความ คิดเห็น มีผูนําอภิปราย แนะนํา ผูอภิปรายและสอบถามปญหา และควบคุมการ อภิปราย สรุปเมื่อการอภิปรายดําเนินไปแลวประมาณ ครึ่งชั่วโมง บทที่ 5 การฝกอบรมและพัฒนาพนักงาน 5-54 อ.ศักดิ์ดา หวานแกว คณะโลจิสติกส มหาวิทยาลัยบูรพา 27
  28. 28. เอกสารประกอบการบรรยายวิชา HRM รูปแบบที่มีการนํามาใชฝกอบรม(ตอ) การประชุมระดับผูบริหาร (Convention) เปนการประชุมอบรมเฉพาะระดับผูนําหรือผูบริหาร เพื่อปรึกษาหารือ แกไขปญหา แลกเปลี่ยนวิธีการ ทํางาน รับทราบนโยบายหรือวัตถุประสงคที่อาจจะมี การเปลี่ยแปลง ผูเขารวมจะกลับไปดําเนินการ หรือ ชี้แจงตอผูใตบังคับบัญชาอีกตอหนึ่ง บทที่ 5 การฝกอบรมและพัฒนาพนักงาน 5-55 รูปแบบที่มีการนํามาใชฝกอบรม(ตอ) เผชิญเหตุการณ (Incident Method) เปนการอบรมเจาหนาทีี่ระดัับปฏิิบัติการ ซึ่งนํําเอา ป ป ึ ปญหาที่เกิดขึ้นจริงจากบุคคล สถานการณเกี่ยวกับ การปฏิบัติงาน โดยวิทยากรจะชวยแยกแยะ รายละเอียด รวบรวมคําถาม และใหกลุมฝกการ ตัดสินใจ ถกแถลงหาขอยุติ และประเมิน พฤติกรรม เพอใหเกดการเปลยนแปลงพฤตกรรมใหเหมาะสม เพื่อใหเกิดการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมใหเหมาะสม บทที่ 5 การฝกอบรมและพัฒนาพนักงาน 5-56 อ.ศักดิ์ดา หวานแกว คณะโลจิสติกส มหาวิทยาลัยบูรพา 28
  29. 29. เอกสารประกอบการบรรยายวิชา HRM รูปแบบที่มีการนํามาใชฝกอบรม(ตอ) ฝกสั่งการ (In Basket Training) เปนการ ฝกหดการบรหารโดยการนาเรองจรงท เปนการ ฝกหัดการบริหารโดยการนําเรื่องจริงที่ ผูบริหารจะตองสั่งการมาใสในแฟม แลวตัดสินใจสั่งการ ในเรื่องที่เปนปญหาตาง ๆ ในเวลาจํากัด รวมทั้งการ สั่งงาน การอนุมัติ การแบงงาน มอบหมายงาน บทที่ 5 การฝกอบรมและพัฒนาพนักงาน 5-57 รูปแบบที่มีการนํามาใชฝกอบรม(ตอ) รวมกับสถาบันการศึกษา (Institute) โดยวิธีการสงบุคลากรเขารวมประชุมทางวิชาการ หรือ สงเขาศึกษาเฉพาะบุคคล หรือทั้งองคการโดยรวมกับ สถาบันการศึกษาดังกลาวในการออกแบบหลักสูตร รวมกัน หรือจัดตั้งศูนยการศึกษาในโรงงาน บทที่ 5 การฝกอบรมและพัฒนาพนักงาน 5-58 อ.ศักดิ์ดา หวานแกว คณะโลจิสติกส มหาวิทยาลัยบูรพา 29
  30. 30. เอกสารประกอบการบรรยายวิชา HRM รูปแบบที่มีการนํามาใชฝกอบรม(ตอ) ระดมความคิด (Brain Storming) การระดมความคิดเปนเทคนิคที่เปดโอกาสใหทุกคนใน กลุมแสดงความคิดเห็นอยางเสรี แลวรวบรวมและคัดเอา แตเฉพาะขอเสนอแนะที่เหมาะสมไวใช หรือเสนอที่ ประชุมใหญ โดยจะใชเทคนิค Mind Mapping มาชวย ในการระดมความคิด บทที่ 5 การฝกอบรมและพัฒนาพนักงาน 5-59 รูปแบบที่มีการนํามาใชฝกอบรม(ตอ) ศึกษาทางไปรษณีย และ E-Learning เปนรูปแบบหนึ่งของการศึกษาผานคอมพิวเตอรหรือ ู ทางมัลติมเดียตางๆ ี การสอนสําเร็จรูป (Program Instruction) เปนการสอนโดยใชโปรแกรมสําเร็จรูป หรือหนังสือ (Programmed Text Books) ที่เตรียมบทเรียน ทเตรยมบทเรยน คําถาม คําตอบ คําอธิบายใหศึกษาทบทวนจนเกิด ความเขาใจ บทที่ 5 การฝกอบรมและพัฒนาพนักงาน 5-60 อ.ศักดิ์ดา หวานแกว คณะโลจิสติกส มหาวิทยาลัยบูรพา 30
  31. 31. เอกสารประกอบการบรรยายวิชา HRM รูปแบบที่มีการนํามาใชฝกอบรม(ตอ) การสัมภาษณ (Interviewing) เปนเทคนคทจะทาใหผู ขารบการอบรมเกดการเรยนรู เปนเทคนิคที่จะทําใหผเขารับการอบรมเกิดการเรียนร นอกหองเรียนที่แตกฉาน โดยกําหนดใหแตละคนไป สัมภาษณในหัวขอที่กาหนด เตรียมคําถามสั้น ๆ อาจ ํ สัมภาษณเดี่ยวหรือเปนกลุม แลวนํามาเสนอในชั้นสรุป รวบรวมเปนเรื่องราวรวมกันทั้งหมด บทที่ 5 การฝกอบรมและพัฒนาพนักงาน 5-61 รูปแบบที่มีการนํามาใชฝกอบรม(ตอ) การสาธิตแบบแสดงผล (Result Demonstration) เปนการนาเอาของจรงมาแสดงวธทาใหผู ขาอบรมเห็น เปนการนําเอาของจริงมาแสดงวิธีทําใหผเขาอบรมเหน ของจริง มีลักษณะการจูงใจใหปฏิบัติตาม การสาธิต (Method Demonstration) เปนการนาของจรงมาแสดงวธเพอทาใหผู ขา เปนการนําของจริงมาแสดงวิธีเพื่อทําใหผเขา อบรมเห็นของจริง และควรมีการใหฝกปฏิบัติ จริงโดยการใชบทบาทสมมติ บทที่ 5 การฝกอบรมและพัฒนาพนักงาน 5-62 อ.ศักดิ์ดา หวานแกว คณะโลจิสติกส มหาวิทยาลัยบูรพา 31

×