Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

Poszukiwanie surowych danych badawczych online

484 views

Published on

Czym są surowe dane badawcze? Po co archiwizować i udostępniać dane badawcze? Jak znaleźć dane badawcze? Więcej na ten temat – wybrana bibliografia

Published in: Science
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

Poszukiwanie surowych danych badawczych online

  1. 1. Poszukiwanie surowych danych badawczych online DR SABINA CISEK UNIWERSYTET JAGIELLOŃSKI WYDZIAŁ ZARZADZANIA I KOMUNIKACJI SPOŁECZNEJ INSTYTUT INFORMACJI NAUKOWEJ I BIBLIOTEKOZNAWSTWA III WARSZTAT PRACY INFOBROKERA, KRAKÓW 21 MAJA 2018 R. 1
  2. 2. Spis treści • Czym są surowe dane badawcze? • Po co archiwizować i udostępniać dane badawcze? • Jak znaleźć dane badawcze? • Więcej na ten temat – wybrana bibliografia III WARSZTAT PRACY INFOBROKERA, KRAKÓW 21 MAJA 2018 R. 2
  3. 3. Czym są surowe dane badawcze? III WARSZTAT PRACY INFOBROKERA, KRAKÓW 21 MAJA 2018 R. 3
  4. 4. III WARSZTAT PRACY INFOBROKERA, KRAKÓW 21 MAJA 2018 R. 4 W internecie występują różne typy zasobów naukowych, m.in.: • bazy danych, • katalogi biblioteczne, • naukowe serwisy wyszukiwawcze, w tym – wyszukiwarki naukowe, • publikacje i ich kolekcje (archiwa, repozytoria, biblioteki cyfrowe), • przewodniki dziedzinowe, • zbiory danych badawczych • i inne.
  5. 5. III WARSZTAT PRACY INFOBROKERA, KRAKÓW 21 MAJA 2018 R. 5 Otwarte dane Dane publiczne Dane badawcze (dane pochodzące z badań empirycznych) DANE ONLINE Dane statystyczne Big Data
  6. 6. III WARSZTAT PRACY INFOBROKERA, KRAKÓW 21 MAJA 2018 R. 6 Surowe dane badawcze są to dane (materiały) powstałe intencjonalnie w wyniku badań empirycznych w różnych przedsięwzięciach naukowych lub też zgromadzone na potrzeby konkretnych projektów badawczych.
  7. 7. III WARSZTAT PRACY INFOBROKERA, KRAKÓW 21 MAJA 2018 R. 7 Dane badawcze uzyskujemy w wyniku zastosowania różnych technik badawczych, jak: • ankieta, • dokumenty, • dyskusja, • eksperyment, • obserwacja, • test, • wywiad • i inne.
  8. 8. III WARSZTAT PRACY INFOBROKERA, KRAKÓW 21 MAJA 2018 R. 8 Przykłady (surowych) danych badawczych: • filmy rejestrujące – np. przebieg eksperymentu, wybuch wulkanu albo zwyczaje ludowe, • materiały audio, np. zapis odgłosów wielorybów, • nagrania i transkrypcje wywiadów, • notatki z obserwacji, • protokoły laboratoryjne, • rysunki dzieci wykonane na prośbę badacza, • wyniki pomiarów temperatury wody w oceanach albo ilości dwutlenku węgla w powietrzu, • wypełnione ankiety, • zapisy monitoringu, • zdjęcia – galaktyk, lodowców, murali, osób …
  9. 9. III WARSZTAT PRACY INFOBROKERA, KRAKÓW 21 MAJA 2018 R. 9 DLACZEGO DANE SUROWE? Dane badawcze (empiryczne) versus opracowania naukowe (publikacje, teksty – artykuły, dysertacje, książki, raporty) Udostępniane dane mogą być bardziej lub mniej „surowe”, czyli w różnym stopniu przetworzone.
  10. 10. III WARSZTAT PRACY INFOBROKERA, KRAKÓW 21 MAJA 2018 R. 10 Przykład danych 1: Surowe dane badawcze dotyczące plastiku, morza i zanieczyszczeń
  11. 11. III WARSZTAT PRACY INFOBROKERA, KRAKÓW 21 MAJA 2018 R. 11 Przykład danych 2: Surowe dane badawcze dotyczące liczby neutronów
  12. 12. III WARSZTAT PRACY INFOBROKERA, KRAKÓW 21 MAJA 2018 R. 12 Przykład danych 3: Zdjęcia Księżyca
  13. 13. III WARSZTAT PRACY INFOBROKERA, KRAKÓW 21 MAJA 2018 R. 13 Dane badawcze, zebrane w kolekcje (datasets), udostępniane są online w archiwach (repozytoriach) danych
  14. 14. III WARSZTAT PRACY INFOBROKERA, KRAKÓW 21 MAJA 2018 R. 14 Archiwa (repozytoria) danych badawczych są to intencjonalnie stworzone zbiory danych/materiałów, powstałych w wyniku badań empirycznych w różnych przedsięwzięciach naukowych lub też zgromadzonych na potrzeby konkretnych projektów badawczych. (…) termin ten nie określa wszystkich istniejących kolekcji danych, które ewentualnie mogłyby „przydać się” w dociekaniach naukowych (…), lecz tylko te, które obejmują materiały uzyskane w rezultacie badań, a także zostały zorganizowane celowo, odpowiednio uporządkowane, opisane metadanymi i przygotowane do udostępniania. Cisek, Sabina (2014). Archiwa jakościowych danych badawczych … https://www.researchgate.net/publication/272489192_Archiwa_jakosciowych_danyc h_badawczych_w_internecie
  15. 15. III WARSZTAT PRACY INFOBROKERA, KRAKÓW 21 MAJA 2018 R. 15 Przykład 1: Archiwum badań nad życiem codziennym IS UAM http://archiwum.edu.pl/
  16. 16. III WARSZTAT PRACY INFOBROKERA, KRAKÓW 21 MAJA 2018 R. 16 Przykład 2: Archiwum Danych Jakościowych PAN http://www.adj.ifispan.pl/o_archiwum IFS PAN
  17. 17. Po co archiwizować i udostępniać dane badawcze? III WARSZTAT PRACY INFOBROKERA, KRAKÓW 21 MAJA 2018 R. 17
  18. 18. III WARSZTAT PRACY INFOBROKERA, KRAKÓW 21 MAJA 2018 R. 18 Obecnie chodzi przede wszystkim o OTWARTE dane badawcze, które są dostępne w postaci cyfrowej w domenie publicznej, (…) czyli mogą być dowolnie używane, rozpowszechniane i przetwarzane przez kogokolwiek, gdziekolwiek w dowolnym celu [Strzelczyk 2017, s. 4] Można je: • odnaleźć, • przejrzeć, • wykorzystać dla celów naukowych albo praktycznych
  19. 19. III WARSZTAT PRACY INFOBROKERA, KRAKÓW 21 MAJA 2018 R. 19 1) Podniesienie jakości (wyników) badań naukowych • udoskonalenie publikacji naukowych – m.in. poprzez powiązanie ich z wyjściowymi danymi empirycznymi – wzmocnione publikacje (enhanced publications) • zapobieganie fałszowaniu wyników • zwiększenie intersubiektywnej sprawdzalności (przejrzystość procesu badawczego, samo- kontrola nauki)
  20. 20. III WARSZTAT PRACY INFOBROKERA, KRAKÓW 21 MAJA 2018 R. 20 2) Powtórne wykorzystanie raz zdobytych, już zgromadzonych danych empirycznych (re-use) – w nauce, biznesie, innowacjach … • Plusy • korzyści poznawcze • niepowielanie pracy, oszczędność czasu, pieniędzy i wysiłku • Minusy • problemy metodologiczne, etyczne, finansowe, organizacyjne, prawne, techniczne, z zakresu zarządzania informacją
  21. 21. III WARSZTAT PRACY INFOBROKERA, KRAKÓW 21 MAJA 2018 R. 21 Program europejski Horyzon 2020 Open Research Data Pilot (ORD Pilot) https://ec.europa.eu/research/openscie nce/index.cfm?section=monitor&pg=res earchdata https://data.europa.eu/euodp/pl/data/d ataset/open-research-data-the-uptake- of-the-pilot-in-the-first-calls-of-horizon- 2020
  22. 22. III WARSZTAT PRACY INFOBROKERA, KRAKÓW 21 MAJA 2018 R. 22 Archiwum badań nad życiem codziennym IS UAM http://archiwum.edu.pl/
  23. 23. Jak znaleźć dane badawcze? III WARSZTAT PRACY INFOBROKERA, KRAKÓW 21 MAJA 2018 R. 23
  24. 24. III WARSZTAT PRACY INFOBROKERA, KRAKÓW 21 MAJA 2018 R. 24 1) Zidentyfikuj odpowiednie archiwum (repozytorium) danych badawczych i w nim poszukaj
  25. 25. III WARSZTAT PRACY INFOBROKERA, KRAKÓW 21 MAJA 2018 R. 25 Dedykowany serwis wyszukiwawczy re3data.org Registry of Research Data Repositories https://www.re3data.org/ Rejestruje ponad 2000 repozytoriów danych badawczych z całego świata, uwzględnia wszystkie dziedziny nauki.
  26. 26. III WARSZTAT PRACY INFOBROKERA, KRAKÓW 21 MAJA 2018 R. 26
  27. 27. III WARSZTAT PRACY INFOBROKERA, KRAKÓW 21 MAJA 2018 R. 27 Katalog Data Repositories http://oad.simmons.edu/oadwiki/Data_repositories
  28. 28. III WARSZTAT PRACY INFOBROKERA, KRAKÓW 21 MAJA 2018 R. 28 Katalog archiwów/repozytoriów danych medycznych NIH Data Sharing Repositories – U.S. National Libraries of Medicine https://www.nlm.nih.gov/NIHbmic/nih_data_sharing_repositories. html
  29. 29. III WARSZTAT PRACY INFOBROKERA, KRAKÓW 21 MAJA 2018 R. 29 Narodowe wykazy archiwów danych badawczych, np. ADA Australian Data Archive https://ada.edu.au/, zawiera ponad 6000 datasets z różnych dziedzin nauki
  30. 30. III WARSZTAT PRACY INFOBROKERA, KRAKÓW 21 MAJA 2018 R. 30 2) Znajdź kolekcję danych badawczych w naukowych portalach społecznościowych
  31. 31. III WARSZTAT PRACY INFOBROKERA, KRAKÓW 21 MAJA 2018 R. 31 Figshare https://figshare.com/
  32. 32. III WARSZTAT PRACY INFOBROKERA, KRAKÓW 21 MAJA 2018 R. 32 Zenodo https://zenodo.org/
  33. 33. III WARSZTAT PRACY INFOBROKERA, KRAKÓW 21 MAJA 2018 R. 33 3) Zidentyfikuj zbiory danych o wysokiej jakości
  34. 34. III WARSZTAT PRACY INFOBROKERA, KRAKÓW 21 MAJA 2018 R. 34 Data Seal of Approval https://www.datasealofapproval.org/en/ Kryteria, wykaz archiwów (repozytoriów), które uzyskały znak jakości
  35. 35. III WARSZTAT PRACY INFOBROKERA, KRAKÓW 21 MAJA 2018 R. 35 4) Wykorzystaj data journals
  36. 36. III WARSZTAT PRACY INFOBROKERA, KRAKÓW 21 MAJA 2018 R. 36 Data journals = czasopisma publikujące dane badawcze lub informacje o zbiorach danych badawczych (ze wskazaniem repozytoriów, w których dane są przechowywane) These journals publish peer reviewed articles describing openly accessible datasets for future reuse [https://www.fosteropenscience.eu/foster-taxonomy/open-data- journals?page=1] Informacje na ten temat i wykazy data journals, zob. m.in. • Data Journals Guide http://ands.org.au/guides/data-journals.html • Open Data Journals https://www.fosteropenscience.eu/foster- taxonomy/open-data-journals
  37. 37. III WARSZTAT PRACY INFOBROKERA, KRAKÓW 21 MAJA 2018 R. 37 Journal of Open Archaeology Data https://openarchaeologydata.metajnl.com/
  38. 38. III WARSZTAT PRACY INFOBROKERA, KRAKÓW 21 MAJA 2018 R. 38 Przykłady data journals – wydawcy • Data in Brief http://www.journals.elsevier.com/data-in- brief/, http://www.sciencedirect.com/science/journal/235234 09/1 • Geoscience Data Journal http://onlinelibrary.wiley.com/journal/10.1002/%28ISS N%292049-6060 • Journal of Open Psychology Data (JOPD) http://openpsychologydata.metajnl.com/
  39. 39. III WARSZTAT PRACY INFOBROKERA, KRAKÓW 21 MAJA 2018 R. 39 5) Skorzystaj ze specjalistycznych baz danych
  40. 40. III WARSZTAT PRACY INFOBROKERA, KRAKÓW 21 MAJA 2018 R. 40 Data Citation Index, udostępniany (komercyjnie) na platformie Web of Science przez Clarivate Analytics
  41. 41. Więcej na ten temat – wybrana bibliografia III WARSZTAT PRACY INFOBROKERA, KRAKÓW 21 MAJA 2018 R. 41
  42. 42. III WARSZTAT PRACY INFOBROKERA, KRAKÓW 21 MAJA 2018 R. 42 Zobacz: Wyszukiwanie zasobów naukowych - zbiory danych empirycznych (badawczych) w Internecie, data repositories, datasets http://sabinacisek.blogspot.com/2016/ 11/wyszukiwanie-zasobow- naukowych-zbiory.html
  43. 43. III WARSZTAT PRACY INFOBROKERA, KRAKÓW 21 MAJA 2018 R. 43 1. Cisek, Sabina (2014). Archiwa jakościowych danych badawczych w internecie. W: Korycińska-Huras, Agnieszka; Janiak, Małgorzata red. Komunikacja naukowa w środowisku cyfrowym. Badania, zasoby, użytkownicy. Warszawa: Wydaw. SBP, s. 68- 80. http://www.researchgate.net/publication/272489192_Archiwa_jakociowych_danych _badawczych_w_internecie 2. Jachimczyk, Adam (2015). Otwarte dane badawcze. Casus polskich instytutów badawczych. Zagadnienia Naukoznawstwa, nr 4 (206), s. 409-424. 3. Kamińska, Anna Małgorzata (2017). Dobre praktyki publikowania danych badawczych. Biuletyn EBIB, nr 177. http://open.ebib.pl/ojs/index.php/ebib/article/view/569 4. Open Research Data https://ec.europa.eu/research/openscience/index.cfm?section=monitor&pg=researc hdata 5. Open research data resources https://www.nature.com/collections/cgdtjtbpjn 6. Strzelczyk, Edyta (2017). Otwarte dane badawcze – kolejny krok do otwierania nauki. Materiały konferencyjne EBIB, nr 25. http://open.ebib.pl/ojs/index.php/Mat_konf/article/view/599 7. Wyszukiwanie zasobów naukowych - zbiory danych empirycznych (badawczych) w Internecie, data repositories, datasets http://sabinacisek.blogspot.com/2016/11/wyszukiwanie-zasobow-naukowych- zbiory.html

×