Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

Metodologia nauk cz2 15_16

10,701 views

Published on

  • Be the first to comment

Metodologia nauk cz2 15_16

  1. 1. Metodologia nauk część 2 Dr Sabina Cisek Instytut Informacji Naukowej i Bibliotekoznawstwa UJ 2015/16 Aktualizacja 2015-10-14 1
  2. 2. Treści merytoryczne przedmiotu [część 1] 1. Metodologia nauki i nauk (szczegółowa). Przedmiot, zakres, problematyka, kierunki badań. Wskazanie, jakie ujęcie metodologii nauk obowiązuje w ramach zajęć. 2. Pojęcia nauki i naukowości. Czym różni się nauka od nie-nauki? Typologia nauk, dziedziny i dyscypliny naukowe. 3. Sposoby (metody) i uwarunkowania poznawania rzeczywistości w nauce. Wzajemne relacje. Hierarchizacja – wedle poziomów ogólności (metoda nauki w ogóle, metoda nauk empirycznych, strategie badawcze, metody badań, techniki i narzędzia badawcze). Typologia metod, w tym wedle etapów procesu badawczego. 4. Na czym polega metoda naukowa – ogólnie? Założenia, wytyczne, cele, postępowanie. Dwa źródła (metody?) prawomocnego poznania w nauce – obserwacja (empiria) i rozumowanie. Problemy z empirią. 4a. Najważniejsze typy rozumowań (wnioskowań) w nauce – dedukcja, indukcja i inne – szczegółowa charakterystyka. 4b. Logika klasyczna w nauce – jako podstawa wnioskowań. Wybrane elementy. 5. Strategie lub podejścia badawcze w naukach społecznych – ilościowa, jakościowa i „mieszana” (mixed methods). 2
  3. 3. Treści merytoryczne przedmiotu [część 2] 6. Typy badań (eksploracyjne, opisowe, wyjaśniające). Wybrane plany badawcze bądź metody w naukach społecznych. Relacja do wymienionych strategii badawczych. 7. Wybrane metody i techniki gromadzenia, porządkowania, analizowania, syntetyzowania, wyciągania wniosków i przedstawiania wyników badań cudzych i własnych. (Zebranie, uporządkowanie, poszerzenie umiejętności i wiedzy zdobytych w ramach wcześniejszych zajęć w Instytucie Informacji Naukowej i Bibliotekoznawstwa UJ, wyjście poza aspekty „instrumentalne”, wskazanie, jak stosowanie odpowiednich metod przyczynia się do tworzenia uprawnionych poglądów, tez i wiedzy uzasadnionej). 8. Jak opracować model albo teorię? Dwa podejścia – „teoria przed badaniami” i „badania przed teorią”. Przydatne procedury i metody. Testowanie własnych koncepcji i hipotez. Operacjonalizacja. 9. Podsumowanie 1: Proces badawczy. Projektowanie własnych badań. 10. Podsumowanie 2: Podstawy filozoficzne, „epistemologie” dyscyplin naukowych, paradygmaty i metateorie. Jak założenia natury ogólnej wpływają na badania (metodologie szczegółowe, ramy pojęciowe) poszczególnych dyscyplin? Na przykładzie informatologii (nauki o informacji). 3
  4. 4. 6. Typy badań (eksploracyjne, opisowe, wyjaśniające). Wybrane plany badawcze bądź metody w naukach społecznych. Relacja do wymienionych strategii badawczych. 4
  5. 5. Typy badań  Badania o charakterze - rozpoznawczym - potwierdzającym (Silverman, 2010, s.150) 5
  6. 6. Typy badań – ze względu na cel  Eksploracyjne (ogólne poznanie jakiegoś zjawiska, „rozpoznanie terenu”, identyfikacja zagadnień do dalszego zbadania etc.)  Opisowe (opisanie „jak jest”, odpowiedź na pytania „co, jak, gdzie, kiedy” etc. )  Wyjaśniające (odnalezienie relacji między zjawiskami, związków między zdarzeniami etc., np. podanie przyczyn albo funkcji – zob. następne slajdy)  (Pilch, Bauman s. 22-23) 6
  7. 7. Co to znaczy „wyjaśnić”? Co można wyjaśnić?  Co można wyjaśnić?  fakty, zdarzenia jednostkowe  prawa, prawidłowości, uogólnienia  Co można wyjaśnić?  coś niezwykłego, nieoczekiwanego  coś – wydawałoby się – oczywistego, dobrze znanego 7
  8. 8. Co to znaczy „wyjaśnić”? Rodzaje wyjaśniania  Podać prawo ogólniejsze, pod które można „podciągnąć” pojedyncze zdarzenie, zjawisko etc. lub prawidłowość „niższego rzędu” (Frankfort-Nachmias, Nachmias 2001, s. 23-25) (Grobler 2008, s. 103-105) ◦ wyjaśnianie przez prawa (już znane albo nowe, właśnie odkryte lub skonstruowane w celu wyjaśnienia) ◦ wyjaśnianie polega na podaniu generalizacji, hipotezy, prawa, z których dane zdarzenie albo prawidłowość wynika 8
  9. 9. Co to znaczy „wyjaśnić”? Rodzaje wyjaśniania [cd.]  Odpowiedzieć na pytanie „Dlaczego?” czyli podać przyczynę ◦ Zawsze można znaleźć wiele przyczyn, która z nich jest ta właściwą, „wyjaśnia”?  istotność przyczynowa i istotność statystyczna  przyczyny główne i uboczne  zależność wyjaśnienia przyczynowego od kontekstu (wyjaśnianie ma charakter pragmatyczny, odbywa się w jakimś kontekście) (Grobler 2008, s. 106-120)  Odpowiedzieć na pytanie typu „Dlaczego P, a nie Q”? (Grobler 2008, s. 115)  Odpowiedzieć na pytanie „Jak?”, „W jaki sposób?” 9
  10. 10. 10 Rodzaje wyjaśniania – genetyczne, w tym poszukiwanie przyczyny  Przez podanie genezy, historii, procesu rozwoju  Próba odpowiedzi na pytania „Dlaczego zaszło zdarzenie A?”, „Jak doszło do zdarzenia A?”, „Jaka jest przyczyna stanu A?”  Dwa aspekty ◦ śledzenie przemian cech, jakości, kształtu „samego” obiektu badań ◦ „wyłowienie z materii historycznej zdarzeń, faktów, warunków, które były ‘przyczynami’ przemian oraz ukazanie ich sprawczej, przyczynowej roli w przemianach, w ‘stawaniu się’ przedmiotu naszych badań” (Pilch, Bauman 2001, s. 29)  Uwaga ◦ To, że dwa zjawiska współwystępują (istnieje korelacja) nie musi zawsze oznaczać, że jedno z nich jest przyczyną drugiego ◦ To, że jedno zdarzenie jest wcześniejsze niż drugie także nie musi zawsze oznaczać, iż jest jego przyczyną
  11. 11. 11 Rodzaje wyjaśniania – funkcjonalne, intencjonalne, teleologiczne  Funkcjonalne – przez podanie funkcji, jakie coś pełni w przyrodzie, społeczeństwie, strukturze, życiu człowieka etc. ◦ zależności funkcjonalne odpowiadają na pytanie „Jak?”, „Jak zjawisko A wpływa na zjawisko B?”  Intencjonalne – przez podanie intencji, zamiarów (ludzi)  Teleologiczne – przez cel, próba odpowiedzi na pytanie „Po co?” ◦ polega na poszukiwaniu celu, do jakiego zmierza jakiś proces lub jakiemu służy określone zdarzenie
  12. 12. 12 Wiedzotwórczy charakter wyjaśniania  W dydaktyce, w życiu codziennym wyjaśniany z reguły nieznane przez znane  W nauce – wyjaśniamy znane przez nieznane, albo wręcz nieznane przez nieznane ◦ Na przykład wyjaśniamy zachowania informacyjne użytkowników (które widać) za pomocą powodujących je potrzeb informacyjnych, których nikt jak dotąd nie widział 
  13. 13. Metody badań Metoda, poziom 4 13
  14. 14. Ważne Wybór obiektów do badania (czyli tzw. sampling) jest równie istotny jak wybór typu badań, metody, technik, perspektyw analitycznych (zob. też slajdy dotyczące etapów badania naukowego). 14
  15. 15. Sampling  Sampling – dobór obiektów / przypadków / zjawisk do zbadania  Na jakiej zasadzie wybieramy? Celowy lub teoretyczny dobór próby, dobór losowy i inne  Sposoby doboru próby w badaniach jakościowych (celowy – przez badacza, convenience sample = ze względu na wygodę, techniką kuli śnieżnej, samodobór respondentów)  Trzeba uzasadnić  dlaczego wybieramy te a nie inne zjawisko, przypadek, sytuację, środowisko, zdarzenie, publikację etc.  czy – i jeżeli tak – dlaczego mamy prawo tworzyć uogólnienia na podstawie wybranych przypadków 15
  16. 16. 16 Metoda analizy i krytyki piśmiennictwa (Critical literature review)  Cisek, Sabina (2010). Metoda analizy i krytyki piśmiennictwa w nauce o informacji i bibliotekoznawstwie w XXI wieku. Przegląd Biblioteczny, R.78 z.3, s. 273-284.  Dostęp w Bibliologicznej Bibliotece Cyfrowej, Academia.edu i ResearchGate
  17. 17. Metody jakościowe Badanie w działaniu (Action research)  Wilson, Tom D. (1982). Nowy paradygmat badań w dziedzinie informacji naukowej: badanie przez działanie. Zagadnienia Informacji Naukowej 1982 nr 1 (40), s. 57-74.  Dostęp w Bibliologicznej Bibliotece Cyfrowej http://bbc.uw.edu.pl/dlibra/doccontent?id=161&di rids=1 17
  18. 18. Metody jakościowe Metoda delficka (Delphi method)  Cisek, Sabina (2009). Metoda delficka w badaniach nauki o informacji i bibliotekoznawstwa w XXI wieku. Zagadnienia Informacji Naukowej nr 1 (93), s. 25-32.  Dostęp w Bibliologicznej Bibliotece Cyfrowej, Academia.edu i ResearchGate  Zobacz też  http://methodologyphilosophyinfoscience.blogspot.com/sear ch/label/delphi%20method%20%28metoda%20delficka%29 18
  19. 19. Metody jakościowe Metoda etnograficzna (Ethnography)  Kruszewski, Tomasz (2008). Etnografia i jej wybrane zastosowania w badaniach bibliologicznych. Przegląd Biblioteczny, R. 76 z. 3, s. 405-417.  Dostęp w Bibliologicznej Bibliotece Cyfrowej http://bbc.uw.edu.pl/dlibra/doccontent?id=445 19
  20. 20. Metody jakościowe Metoda Sense-Making  Cisek, Sabina (2008). Badanie zachowań informacyjnych użytkowników bibliotek: metodologia Sense-Making. W: Biblioteka: klucz do sukcesu użytkowników. Red. Maria Kocójowa. Kraków: IINiB UJ.  Dostęp http://eprints.rclis.org/13708/ lub w Academia.edu bądź ResearchGate 20
  21. 21. Metody jakościowe Metoda (technika) zdarzeń krytycznych  http://www.slideshare.net/sabinacisek/metoda-zdarze- krytycznych-cisek-2015  http://www.slideshare.net/sabinacisek/technika- zdarzen-krytycznych-w-badaniach-information- literacy-w-xxi-wieku  To samo jest w Academia.edu i ResearchGate 21
  22. 22. Metody jakościowe Studium przypadku (Case study)  http://www.slideshare.net/sabinacisek/metoda- studium-przypadku-w-badaniach-kultury- informacyjnej-final  Głowacka, Ewa (1986). Metoda „case study” w badaniach i dydaktyce bibliotekoznawstwa i informacji naukowej. Przegląd Biblioteczny nr 1, s. 25-32.  Dostęp w Bibliologicznej Bibliotece Cyfrowej http://bbc.uw.edu.pl/dlibra/doccontent?id=336&dirids=1 22
  23. 23. Techniki badawcze, w tym techniki gromadzenia danych i techniki analizy danych Metoda, poziom 5 23
  24. 24. 7. Wybrane metody i techniki gromadzenia, porządkowania, analizowania, syntetyzowania, wyciągania wniosków i przedstawiania wyników badań cudzych i własnych. (Zebranie, uporządkowanie, poszerzenie umiejętności i wiedzy zdobytych w ramach wcześniejszych zajęć w Instytucie Informacji Naukowej i Bibliotekoznawstwa UJ, wyjście poza aspekty „instrumentalne”, wskazanie, jak stosowanie odpowiednich metod przyczynia się do tworzenia uprawnionych poglądów, tez i wiedzy uzasadnionej). 24
  25. 25. 7.1. Gromadzenie danych empirycznych (materiału empirycznego) 25
  26. 26. Techniki gromadzenia / źródła danych empirycznych w badaniach jakościowych „Źródła danych empirycznych w badaniach jakościowych stanowią: - dyskusja grupowa, zogniskowany wywiad grupowy (fokus), - obserwacja w wielu wariantach (auto-obserwacja, etnograficzna, naturalistyczna, shadowing, uczestnicząca i nieuczestnicząca), - teksty, dokumenty (piśmiennicze, multimedialne, wizualne), już istniejące lub powstałe na prośbę badacza, oficjalne i nie (blogi, dzienniki, listy, ogłoszenia, pamiętniki, regulaminy, serwisy WWW, wideo-pamiętniki, wpisy na forach i portalach społecznościowych, zarządzenia itp.), - wywiad indywidualny (jakościowy, pogłębiony, narracyjny, Sense-Making i in.). W efekcie otrzymujemy bogaty, początkowo nieustrukturyzowany, wielowymiarowy materiał empiryczny, o charakterze werbalnym (notatki terenowe, opowieści, transkrypcje nagrań, zapisy wywiadów), graficznym (rysunki, zdjęcia) albo multimedialnym (filmy, zawartość serwisów WWW).” (Cisek, 2013) 26
  27. 27. Dwie główne techniki / metody gromadzenia danych empirycznych w badaniach jakościowych  Obserwacja ◦ Etnografia (obserwacja etnograficzna) ◦ Nagrania audio i video ◦ Obserwacja uczestnicząca ◦ …  Wywiad jakościowy, otwarty wywiad pogłębiony ◦ Wywiad grupowy (dyskusja grupowa, grupa fokusowa, zogniskowany wywiad grupowy) ◦ Wywiad narracyjny  Narracyjny wywiad ekspercki  Wywiad autobiograficzno-narracyjny ◦ Wywiad skoncentrowany na problemie ◦ Wywiad swobodny ◦ Wywiad recepcyjny ◦ Wywiad Sense-Making  (Cisek, 2008; Konecki, 2000; Pilch, Bauman, 2001, s. 318-343; Przastek-Samokowa, 2004) 27
  28. 28. Rodzaje danych empirycznych w badaniach jakościowych  Ze względu na sposób i zakres ingerencji badacza w środowisko badane możemy wyróżnić: ◦ dane niewywołane (ang. naturally occuring data), występujące „naturalnie”, tj. bez interwencji badacza, „dane, mające źródło w sytuacjach, które pozostają niezależne od interwencji badacza” (Silverman 2010, s. 433). Dane takie można uzyskać poprzez nagrania audio i wideo, są także zawarte w istniejących dokumentach (tekstach, np. regulaminach albo zarządzeniach itp.), ◦ dane wywołane (ang. contrived data), sprowokowane, tj. powstające w wyniki interwencji badacza, w „sztucznych” sytuacjach badawczych, „takich jak wywiady, eksperymenty, grupy fokusowe lub kwestionariusze sondażowe” (Silverman 2010, s. 161) 28
  29. 29. Kiedy należy przestać gromadzić dane?  Skąd wiemy, że mamy już zebrany odpowiedni materiał empiryczny, na podstawie którego można uczciwie wyciągać trafne i rzetelne wnioski?  Nasycenie teoretyczne (ang. theoretical saturation, data saturation) 29
  30. 30. 7.2. Analiza danych empirycznych (materiału empirycznego) w badaniach jakościowych 30
  31. 31. Analiza i interpretacja materiału empirycznego w badaniach jakościowych – dwa główne aspekty  1) Wybór i zastosowanie odpowiedniej perspektywy analitycznej (ang. analytical perspectives), ram pojęciowych, teoretycznych (conceptual frameworks, theoretical frameworks), np.:  analiza dyskursu,  feminizm,  fenomenografia,  fenomenologia,  hermeneutyka,  konstruktywizm,  teoria krytyczna,  teoria ugruntowana,  ujęcie etnograficzne  i inne. 31
  32. 32. Analiza i interpretacja materiału empirycznego w badaniach jakościowych – dwa główne aspekty [cd.]  2) Wybór i zastosowanie konkretnej techniki analizy danych, np.:  analiza dokumentów,  analiza tematyczna,  ciągła analiza porównawcza (metoda permanentnego porównywania, ang. constant comparative analysis),  (semantyczna) analiza treści (ang. content analysis),  tworzenie map pojęciowych (ang. concept mapping) (Rapley, 2010)  i inne. 32
  33. 33. Jakościowe metody analizy danych i tworzenia teorii Analiza danych jakościowych w informatologii  Cisek, Sabina (2013). Analiza danych jakościowych we współczesnej informatologii.  http://www.slideshare.net/sabinacisek/analiza-danych- jakociowych-we-wspczesnej-informatologii (prezentacja)  http://www.academia.edu/12000784/Analiza_danych_jako%C5%9 Bciowych_we_wsp%C3%B3%C5%82czesnej_informatologii_tekst _ (pełny tekst)  http://www.researchgate.net/publication/275098391_Analiza_dany ch_jakociowych_we_wspczesnej_informatologii (pełny tekst) 33
  34. 34. Jakościowe metody analizy danych i tworzenia teorii Metoda teorii ugruntowanej  Cisek, Sabina (2007). Teoria ugruntowana w nauce o informacji – wybrane aspekty. W: Próchnicka, Maria; Korycińska-Huras, Agnieszka (red.). Między przeszłością a przyszłością. Książka, biblioteka, informacja naukowa – funkcje społeczne na przestrzeni dziejów. Kraków: Wydawnictwo UJ, s. 233-239.  http://www.researchgate.net/publication/259867054_Teoria_ugruntowana_w_nauce _o_informacji_-_wybrane_aspekty__Grounded_Theory_in_Information_Science_- _Selected_Aspects  Konecki, Krzysztof Tomasz (2000). Studia z metodologii badań jakościowych. Teoria ugruntowana.  Dostęp do fragmentów na stronie http://qsr.webd.pl/KKonecki/publikacje/publikacja2.html/  Wiorogórska, Zuzanna (2012). Teoria ugruntowana i jej wybrane zastosowania w badaniach z zakresu informacji naukowej i bibliotekoznawstwa. Przegląd Biblioteczny R. 80 nr 1. 34
  35. 35. 8. Jak opracować model albo teorię? Dwa podejścia – „teoria przed badaniami” i „badania przed teorią”. Przydatne procedury i metody. Testowanie własnych koncepcji i hipotez. Operacjonalizacja. 35
  36. 36. 9. Podsumowanie 1: Proces badawczy. Projektowanie własnych badań 36
  37. 37. Etapy badania naukowego, fazy procesu badawczego  I. POSTAWIENIE PYTANIA BADAWCZEGO, ogólne sformułowanie problemu (najczęściej w metodologii jakościowej, badaniach idiograficznych) albo hipotezy (najczęściej w metodologii ilościowej, badaniach nomologicznych)  pytanie musi być sformułowane serio, zasadnie, rozstrzygalnie, w niektórych badaniach – precyzyjnie (badania z hipotezą), w niektórych – niekoniecznie (doprecyzowanie nastąpi w dalszych etapach badania)  zagadnienie naukowe może mieć charakter teoretyczny lub stosowany, przedmiotowy, konceptualny lub metodologiczny 37
  38. 38. Etapy badania naukowego … [cd.]  II. OPERACJONALIZACJA ZAGADNIENIA BADAWCZEGO  zob. slajdy (dwa następne) dotyczące operacjonalizacji  wybór metodologii (ilościowa, jakościowa, mieszana) i strategii badań (badania przed teorią, teoria przed badaniami), metod oraz technik badawczych  sampling – czyli wybór wycinka rzeczywistości lub obiektów do zbadania  jednego lub niewielu przypadków reprezentujących samych siebie lub jakąś zbiorowość (w metodologii jakościowej)  próby (celowej, losowej) reprezentującej całą badaną populację, zbiorowość (w metodologii ilościowej) 38
  39. 39. 39 Co to jest operacjonalizacja?  Terminy teoretyczne i obserwacyjne, zdania teoretyczne (hipotezy, prawa) i zdania obserwacyjne, definicje operacyjne (Frankfort-Nachmias i Nachmias, 2001, s. 44-51)  „Operacjonalizacja (ang. operationalization) = proces przekształcania abstrakcyjnych pojęć, dotyczących przedmiotu badania, w konkretne wskaźniki i zmienne, dające się zmierzyć empirycznie. Operacjonalizacja pojęcia „dobrobyt społeczny” może polegać na ustaleniu wskaźników, które zdaniem badaczy dotyczą tego pojęcia i są mierzalne w praktyczny sposób, tak jak produkt krajowy brutto, stopa bezrobocia, średnie zarobki, wartość posiadanych oszczędności, wydatki na kulturę i rozrywkę itd.” https://dobrebadania.pl/operacjonalizacja-ang- operationalization/ ◦ Zobacz też http://www.calculemus.org/lect/08metod/3-indukcja.pdf
  40. 40. 40 Co to jest operacjonalizacja? [cd.] Wikipedia https://pl.wikipedia.org/wiki/Operacjonalizacja_problemu_badawc zego  Operacjonalizacja problemu badawczego jest najobszerniejszym etapem przygotowania badań.  Obejmuje ona następujące kroki: ◦ rozstrzygnięcia dotyczące pojęć i ich zdefiniowania ◦ dobór i zdefiniowanie wskaźników i zmiennych ◦ wskazanie zbiorowości, w której będą realizowane badania i dokonanie w niej zwiadu terenowego ◦ decyzja co do wykorzystywanych metod i technik badawczych i wybór bazy źródłowej ◦ decyzja co do zasady analizy uzyskanego materiału empirycznego  Operacjonalizacja jest bardzo ważną częścią procesu badawczego. Podjęte w jej ramach decyzje bezpośrednio rzutować będą na wyniki badań.
  41. 41. Etapy badania naukowego … [cd.]  III. GROMADZENIE MATERIAŁU EMPIRYCZNEGO – różne techniki / źródła  analiza i krytyka piśmiennictwa  dane empiryczne niewywołane, np. pochodzące z istniejących dokumentów albo obserwacji nieuczestniczącej  dane empiryczne wywołane, np. pochodzące z eksperymentów, obserwacji uczestniczącej – po części, wywiadów  Uwaga – w metodologii jakościowej gromadzenie i analiza danych empirycznych, a także tworzenie kategorii i formułowanie uogólnień bardzo często „przeplatają się” ze sobą, współwystępują od początku danego przedsięwzięcia badawczego 41
  42. 42. Etapy badania naukowego … [cd.]  IV. ANALIZA I INTERPRETACJA MATERIAŁU EMPIRYCZNEGO – dwa główne aspekty ◦ wybór i zastosowanie perspektywy analitycznej, ram pojęciowych, teoretycznych ◦ wybór i zastosowanie konkretnej techniki analizy danych 42
  43. 43. Etapy badania naukowego … [cd.]  V. PRÓBA ODPOWIEDZI NA PYTANIE BADAWCZE – różne możliwości w zależności od celu, charakteru i typu prowadzonych badań ◦ potwierdzenie albo obalenie hipotezy ◦ rozwiązanie (a właściwie iteracyjne rozwiązywanie) problemu praktycznego, np. w badaniach w działaniu ◦ sformułowanie prawidłowości, uogólnienia albo wysunięcie hipotezy ◦ uzasadnienie zdania wcześniej niepewnego (normy, oceny, twierdzenia) ◦ zaprojektowanie konstrukcji 43
  44. 44. Etapy badania naukowego … [cd.]  VI. ROZSTRZYGANIE WARTOŚCI PROPONOWANEGO ROZWIĄZANIA, m.in. ◦ analiza logiczna (poprawność formalna, prostota, spójność wewnętrzna i powiązania z dotychczasową wiedzą) ◦ testowanie empiryczne (potwierdzanie, falsyfikowanie)  VII. UCHWYCENIE JAKIEJŚ PRAWIDŁOWOŚCI, elementu porządku w świecie, stworzenie generalizacji, uogólnienia – koncepcji, modelu, prawa, teorii, kategoryzacji, typologii itd. lub stworzenie bogatego, „rozumiejącego” OPISU, NARRACJI dotyczących konkretnych osób, przypadków, zdarzeń. ◦ (Babbie, 2013), (Hajduk, 2001, s. 198-201), (Kamiński, 1992, s. 203- 205), (Nowak, 1985, s. 26-27, 30-37), (Silverman, 2010) i wiele innych 44
  45. 45. Projektowanie badań – zob. też  Projekt badań (etapy)  „Każde badanie wymaga indywidualnego projektu badań. Istnieją jednak pewne wytyczne, których warto się trzymać przy realizacji własnego projektu, po to aby mieć pewność, że praca została przygotowana w sposób naukowy, spełniający wymogi metodologiczne.”  http://www.mojasocjologia.pl/articles.php?article_i d=12 45
  46. 46. 10. Podsumowanie 2: Podstawy filozoficzne, „epistemologie” dyscyplin naukowych, paradygmaty i metateorie. Jak założenia natury ogólnej wpływają na badania (metodologie szczegółowe, ramy pojęciowe) poszczególnych dyscyplin? Na przykładzie informatologii (nauki o informacji) 46
  47. 47. Bibliografia 47
  48. 48. Bibliografia  Ajdukiewicz, Kazimierz (1983). Zagadnienia i kierunki filozofii. Warszawa: Czytelnik.  Babbie, Earl (2013). Podstawy badań społecznych. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.  Blackburn, Simon (1997). Oksfordzki słownik filozoficzny. Warszawa: Wydawnictwo „Książka i Wiedza”.  Bocheński, Józef M. (1992). Współczesne metody myślenia. Poznań: „W drodze” Wydawnictwo Polskiej Prowincji Dominikanów.  Bronk, Andrzej (1992). Wielość nauk i jedność nauki (Stanisława Kamińskiego opcje metodologiczne). W: Kamiński, Stanisław. Nauka i metoda. Pojęcie nauki i klasyfikacja nauk. Wydanie IV poprawione. Lublin: KUL, s. 345-370.  Cisek, Sabina (2007). Teoria ugruntowana w nauce o informacji – wybrane aspekty. W: Próchnicka, M.; Korycińska- Huras, A. (red.). Między przeszłością a przyszłością. Książka, biblioteka, informacja naukowa – funkcje społeczne na przestrzeni dziejów. Kraków: Wydaw. UJ, s. 233-239.  Cisek, Sabina (2008). Badanie zachowań informacyjnych użytkowników bibliotek: metodologia Sense-Making. W: Kocójowa, M. (red.). Biblioteka: klucz do sukcesu użytkowników. [CD-ROM]. Kraków: Instytut INiB UJ. Dostępny także online: http://hdl.handle.net/10760/13708  Cisek, Sabina (2009). Metoda delficka w badaniach nauki o informacji i bibliotekoznawstwa w XXI wieku. Zagadnienia Informacji Naukowej nr 1 (93), s. 25-32.  Cisek, Sabina (2009). Metodologia badań użytkowników informacji w XXI wieku w świetle anglojęzycznej literatury przedmiotu. Praktyka i Teoria Informacji Naukowej i Technicznej 2009 nr 4 s. 3-11.  Cisek, Sabina (2010). Metoda analizy i krytyki piśmiennictwa w nauce o informacji i bibliotekoznawstwie w XXI wieku. Przegląd Biblioteczny t. 78 nr 3, s. 273-284.  Cisek, Sabina (2010). Metodologia mieszana w badaniach nauki o informacji i bibliotekoznawstwa. W: Kocójowa, Maria (red.). Biblioteki, informacja, książka: interdyscyplinarne badania i praktyka w 21. wieku. [CD-ROM]. Kraków: Instytut Informacji Naukowej i Bibliotekoznawstwa UJ. http://eprints.rclis.org/handle/10760/15393 48
  49. 49. Bibliografia [cd.]  Cisek, Sabina (2013). Metodologia jakościowa we współczesnej informatologii. Wybrane aspekty. Przegląd Biblioteczny t. 81, z. 3, s. 299-310.  Dobrodziej, Piotr (2015). Słownik badawczy. https://dobrebadania.pl/slownik/  Frankfort-Nachmias, Chava; Nachmias, David (2001). Metody badawcze w naukach społecznych. Poznań: Zysk i S-ka Wydawnictwo s.c.  Głowacka, Ewa (1986). Metoda „case study” w badaniach i dydaktyce bibliotekoznawstwa i informacji naukowej. Przegląd Biblioteczny nr 1, s. 25-32. Dostęp także w Bibliologicznej Bibliotece Cyfrowej http://bbc.uw.edu.pl/dlibra/doccontent?id=336&dirids=1  Grobler, Adam (2008). Metodologia nauk. Kraków: Wydawnictwo Aureus, Wydawnictwo Znak.  Hajduk, Zygmunt (2001). Ogólna metodologia nauk. Wydanie II zmienione. Lublin: KUL.  Jemielniak, Dariusz red. (2012). Badania jakościowe. Podejścia i teorie. T. 1 i 2. Warszawa: Wydaw. Naukowe PWN.  Kamiński, Stanisław (1992). Nauka i metoda. Pojęcie nauki i klasyfikacja nauk. Wydanie IV poprawione. Lublin: KUL.  Kołakowski, Leszek (2000). Neutralność i wartości akademickie. W: Tenże, Moje słuszne poglądy na wszystko. Kraków: Wydawnictwo Znak, s. 137-155.  Konecki, Krzysztof T.; Chomczyński, Piotr red. (2012). Słownik socjologii jakościowej. Warszawa: Difin.  Konecki, Krzysztof T. (2000). Studia z metodologii badań jakościowych. Teoria ugruntowana [podrozdziały 8.2. Wywiad swobodny, 8.3. Wywiad narracyjny, 8.4. Wywiad grupowy]. http://qsr.webd.pl/KKonecki/publikacje/publikacja2.html/  Krajewski, Władysław (1998). Prawa nauki. Przegląd zagadnień metodologicznych i filozoficznych. Wydanie drugie poprawione. Warszawa: Wydawnictwo „Książka i Wiedza”.  Marciszewski, Witold (2007). Zestawienie wybranych pojęć kluczowych metodologii nauk. http://www.calculemus.org/lect/08metod/6-zestawienie.html  Nowak, Stefan (1985). Metodologia badań społecznych. Warszawa: Państwowe Wydawnictwa Naukowe. 49
  50. 50. Bibliografia [cd.]  Paprzycka, Katarzyna (2013). Pojęcie wiedzy. W: Przewodnik po epistemologii. Pod red. Renaty Ziemińskiej. Kraków: Wydawnictwo WAM, s. 117-139.  Pilch, Tadeusz, Bauman, Teresa (2001). Zasady badań pedagogicznych. Strategie ilościowe i jakościowe. Wydanie drugie poprawione i rozszerzone. Warszawa: Wydawnictwo Akademickie „Żak”.  Przastek-Samokowa, Maria (2004). Rozmowa na temat, czyli wywiad jako narzędzie komunikacji z użytkownikiem. W: Społeczeństwo informacyjne i jego technologie. Pod red. Barbary Sosińskiej-Kalaty oraz Katarzyny Materskiej i Wiesława Glińskiego. Warszawa: Wydawnictwo SBP. http://bbc.uw.edu.pl/dlibra/docmetadata?id=41&dirds=1&tab=1, http://bbc.uw.edu.pl/dlibra/doccontent?id=41&dirids=1  Rapley, Tom (2010). Analiza konwersacji, dyskursu i dokumentów. Warszawa: Wydaw. Naukowe PWN  Sady, Wojciech (2002 – ). Dzieje religii, filozofii i nauki. http://sady.up.krakow.pl/  Silverman, David (2010). Prowadzenie badań jakościowych. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.  Sosińska-Kalata, Barbara (2002). Klasyfikacja. Struktury organizacji wiedzy, piśmiennictwa i zasobów informacyjnych. Warszawa: Wydawnictwo SBP.  Szaniawski, Klemens (1994a). Kilka uwag o filozofii nauki. W: Tenże, O nauce, rozumowaniu i wartościach. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, s. 48-54.  Szaniawski, Klemens (1994b). Metoda i twórczość w nauce. W: Tenże, O nauce, rozumowaniu i wartościach. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, s. 68-76.  Szaniawski, Klemens (1994c). O obiektywności nauki. W: Tenże, O nauce, rozumowaniu i wartościach. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, s. 8-17.  Tavris, Carol; Wade, Carole (1999). Psychologia. Podejścia oraz koncepcje. Poznań: Zysk i S-ka Wydawnictwo, s. 30- 35.  Wiorogórska, Zuzanna (2012). Teoria ugruntowana i jej wybrane zastosowania w badaniach z zakresu informacji naukowej i bibliotekoznawstwa. Przegląd Biblioteczny R. 80 nr 1.  Dodatkowe publikacje związane z filozofią i metodologią można znaleźć poprzez blog Methodology and Philosophy of (LIS) Information Science. http://methodologyphilosophyinfoscience.blogspot.com/ 50

×