Infobrokering w praktyce: zasady i metody wyszukiwania informacji w Internecie

15,616 views

Published on

Published in: Business
1 Comment
4 Likes
Statistics
Notes
No Downloads
Views
Total views
15,616
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
47
Actions
Shares
0
Downloads
253
Comments
1
Likes
4
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Infobrokering w praktyce: zasady i metody wyszukiwania informacji w Internecie

  1. 1. Infobrokering w praktyce: zasady i metody wyszukiwania informacji w Internecie Sabina Cisek Instytut Informacji Naukowej i Bibliotekoznawstwa UJ Dąbrowa Górnicza, 16 marca 2009 1
  2. 2. Spis treści • Terminologia – slajd 3 • Infobrokering: mity i rzeczywistość – slajd 4 • Wyszukiwanie informacji w Internecie: zasady i metody – slajd 11 • Kilka przypadków – slajd 29 • Wybrana literatura przedmiotu – slajd 42 2
  3. 3. Terminologia • Broker informacji = infobroker = [czasami] profesjonalista informacji (information professional) ≠ bibliotekarz ≠ wywiadowca gospodarczy • Infobrokering = infobrokerstwo = infobroking 3
  4. 4. Infobrokering: mity i rzeczywistość 4
  5. 5. Mit 1: praca infobrokera polega przede wszystkim na wyszukiwaniu informacji • Rzeczywistość: praca infobrokera polega między innymi na wyszukiwaniu informacji 5
  6. 6. Mit 2: infobroker szuka informacji tylko w Internecie • Rzeczywistość: infobroker szuka informacji w róŜnych zasobach/źródłach, np. w archiwach, bibliotekach, biurach informacji gospodarczej, w Internecie, u ekspertów … 6
  7. 7. Mit 3: infobroker sprzedaje informację • Rzeczywistość: infobroker sprzedaje usługę informacyjną 7
  8. 8. Na czym polega praca infobrokera? • Kompetentne identyfikowanie rzeczywistych potrzeb informacyjnych klientów • Pozyskiwanie informacji ze źródeł róŜnego typu (Internet – róŜne narzędzia/usługi, komercyjne serwisy informacyjne, biblioteki, archiwa, wywiadownie gospodarcze etc.) • Wybór – wartościowanie – powtórny wybór zasobów/źródeł/treści = filtracja informacji • Przetwarzanie informacji: analiza, synteza, tworzenie źródeł pochodnych zgodnie z zapotrzebowaniem klienta • Akredytacja informacji: gwarancja jakości • Udostępnianie informacji: odpowiedź na pytanie/zamówienie klienta, lub – lepiej – zaspokojenie jego potrzeb informacyjnych 8
  9. 9. Co sprzedaje broker informacji? Skąd się bierze wartość dodana? • Broker informacji sprzedaje usługę informacyjną polegającą na pośredniczeniu pomiędzy utrwalonym zasobem informacji/wiedzy a jego uŜytkownikami • Albo: Infobroker sprzedaje usługę informacyjną, polegającą na zaspokojeniu konkretnych, zindywidualizowanych potrzeb informacyjnych jednostek bądź organizacji (głównie firm) 9
  10. 10. Cechy definicyjne brokera informacji (warunki konieczne) • Jest pośrednikiem (information intermediary) pomiędzy zasobami informacyjnymi a ludźmi i organizacjami, którzy informacji potrzebują • Jest niezaleŜny (independent information professional) – prowadzi własną działalność gospodarczą, ewentualnie jest zatrudniony w firmie infobrokerskiej • Swoje usługi oferuje odpłatnie • Sprzedaje NIE informację (w sensie – wiadomość, treść) – ale usługę informacyjną • Posiada odpowiednie umiejętności i wiedzę, kieruje się etyką zawodową, korzysta jedynie z legalnych źródeł informacji 10
  11. 11. Wyszukiwanie informacji w Internecie: zasady i metody 11
  12. 12. Podstawowe zasady 1. Dostosuj strategię i taktykę wyszukiwawczą do problemu i zindywidualizowanych potrzeb klienta Nie ufaj a priori wszystkim źródłom – oceniaj serwisy WWW i ich 2. zawartość informacyjną Nie polegaj wyłącznie na jednym źródle 3. 4. Google NIE jest jedynym serwisem wyszukiwawczym w Internecie i NIE obejmuje całości Sieci 5. Poznaj prawo regulujące dostęp do informacji 6. Miej „po ręką” przydatne uniwersalne i specjalistyczne punkty startowe do poszukiwania informacji w Internecie 7. UŜywaj róŜnych funkcjonalności/narzędzi wyszukiwawczych, jak fraza „…”, operatory boolowskie (AND, OR, NOT), inne operatory +, - , define, info, link, site, wyszukiwanie zaawansowane … 12
  13. 13. Przykłady 3. Nie polegaj wyłącznie na jednym źródle - co zrobisz, gdy nie będzie działać? - trzeba konfrontować/sprawdzać informację z róŜnych źródeł 13
  14. 14. 14
  15. 15. 15
  16. 16. Przykłady 4. Google NIE jest jedynym serwisem wyszukiwawczym w Internecie i NIE obejmuje całości Sieci – istnieje niewidzialny Internet / Invisible Web • m.in. zawartość baz danych – to samo pytanie zadane w róŜnych wyszukiwarkach daje róŜne wyniki 16
  17. 17. 17
  18. 18. 18
  19. 19. Przykłady 5. Poznaj prawo regulujące dostęp do informacji – Na przykład: Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 4 • czerwca 2002 r. w sprawie szczegółowego zakresu informacji wymaganych do podania do publicznej wiadomości przez komendanta wojewódzkiego Państwowej StraŜy PoŜarnej. Dz.U. 2002 nr 78 poz. 712 19
  20. 20. 20
  21. 21. Przykłady 6. Miej „po ręką” przydatne uniwersalne i specjalistyczne punkty startowe do poszukiwania informacji w Internecie 21
  22. 22. Punkty startowe – typologia (1) • Uniwersalne serwisy wyszukiwawcze: katalogi, portale, wyszukiwarki • Przewodniki dziedzinowe, serwisy tematyczne o kontrolowanej jakości, subject gateways, np.: – CIBIE WBP w Krakowie Baza linków http://www.cibie.pl/15.html – Ekonomia on-line http://kangurold.uek.krakow.pl/Biblioteka/Ekonomia/ – Intute http://www.intute.ac.uk/ 22
  23. 23. Punkty startowe – typologia (2) • Punkty dostępu do Deep/Invisible Web, np.: – Deep Web Research http://www.deepwebresearch.info/ • Punkty dostępu do zasobów Open Access, np.: – DOAJ http://www.doaj.org/ – OAIster http://www.oaister.org/ – Pełnotekstowe czasopisma elektroniczne w wolnym dostępie http://www.bj.uj.edu.pl/~krosniak/Open_Access_1.htm 23
  24. 24. Punkty startowe – typologia (3) • Punkty dostępu do zasobów Web 2.0, np.: – Google Blog Search http://blogsearch.google.com/ – Technorati http://www.technorati.com/ • Punkty dostępu do informacji – bibliograficznej, np. • http://mak.bn.org.pl/wykaz.htm ☺ – faktograficznej, np. • About.com http://www.about.com/, • OneLook Dictionary Search http://www.onelook.com/ • Refdesk http://www.refdesk.com/ 24
  25. 25. Punkty startowe – typologia (4) • Specjalistyczne punkty startowe (forma), np. grafika i multimedia, – AltaVista Image Search http://www.altavista.com/image/default – Picsearch http://www.picsearch.com/ • Specjalistyczne punkty startowe (treść), np. biznes i ekonomia – CEOExpress http://www.ceoexpress.com/default.asp – Onet.pl Biznes http://biznes.onet.pl/ – Przetargi.e.Gospodarka.pl http://www.przetargi.egospodarka.pl/ 25
  26. 26. Punkty startowe – typologia (5) •… • I są jeszcze bardzo dobre serwisy opracowane przez biblioteki i bibliotekarzy, korzystaj z nich, np.: – ARIANTA http://www1.bg.us.edu.pl/bazy/czasopisma/ – BERA http://www.loc.gov/rr/business/BERA/ – ResourceShelf http://www.resourceshelf.com/ 26
  27. 27. Przykłady 7. UŜywaj róŜnych funkcjonalności, narzędzi wyszukiwawczych, jak: fraza „…”, operatory boolowskie (AND, OR, NOT), inne operatory +, -, define, info, link, site, wyszukiwanie zaawansowane … 27
  28. 28. 28
  29. 29. Kilka przypadków 29
  30. 30. Przypadek 1: Klient pyta o dane archiwalne kursu „nietypowej” waluty • Pomysły – UŜyć standardowej uniwersalnej wyszukiwarki, np. Google http://www.google.pl/ albo AlltheWeb http://www.alltheweb.com/? – Wykorzystać specjalistyczny wortal informacji finansowej, np. Bankier.pl, Money.pl? – „Udać się” do dedykowanego serwisu, np.: • Oanda.com FX Converter http://www.oanda.com/convert/classic, • XE – Universal Currency Converter http://www.xe.com/ucc/ 30
  31. 31. 31
  32. 32. Przypadek 2: Klient pyta o charakterystykę rynku rolnego w Polsce w 2006 roku • Infobroker nie „miota się” po Sieci, bo wie, gdzie takie informacje moŜna znaleźć – Zintegrowany System Rolniczej Informacji Rynkowej http://www.minrol.gov.pl/ 32
  33. 33. 33
  34. 34. Przypadek 3: Klient poszukuje „wszystkich” pełnych tekstów artykułów naukowych i innych wypowiedzi, takŜe mniej formalnych, opublikowanych w XXI wieku, w języku angielskim, dostępnych online, na temat zastosowania metody delfickiej w bibliotekarstwie i bibliotekoznawstwie • Etap 1: identyfikacja publikacji spełniających zadane kryteria – Bazy i serwisy abstraktowe/bibliograficzne uniwersalne, np.: • IngentaConnect, w wolnym dostępie • Scopus (Elsevier), dostęp komercyjny 34
  35. 35. 35
  36. 36. 36
  37. 37. Przypadek 3: Klient poszukuje … • Etap 1 c.d.: identyfikacja publikacji spełniających zadane kryteria – Bazy abstraktowe/bibliograficzne specjalistyczne, np.: • LISTA EBSCO http://web.ebscohost.com/ehost/search?vid=1&hid=104&sid= f3607d8c-06d9-406a-b822- 02a99a21af67%40sessionmgr102 – Serwisy bibliograficzne typu social bookmarking i publication-sharing, najlepiej – naukowe, np.: • Bibsonomy http://www.bibsonomy.org/ • CiteULike http://www.citeulike.org/ 37
  38. 38. 38
  39. 39. Przypadek 3: Klient poszukuje … • Etap 2: poszukiwanie pełnych tekstów – E-LIS http://eprints.rclis.org/ – DL-Harvest http://dlharvest.sir.arizona.edu/index.php – dLIST http://dlist.sir.arizona.edu/ – Citebase http://www.citebase.org/ – Google Scholar http://scholar.google.com – OAIster http://www.oaister.org/ – Scirus http://www.scirus.com/ 39
  40. 40. Przypadek 3: Klient poszukuje … • Etap 3: poszukiwanie wypowiedzi nieformalnych, prezentacji, filmów, nagrań … w blogach, knowledge-sharing communities, sharing-sites, serwisach typu wiki, np.: – Knol http://knol.google.com/k/ – Research Blogging http://researchblogging.org/ 40
  41. 41. Przypadek 3: Klient poszukuje … • Etap 4: eliminacja duplikatów, ustalenie wersji, selekcja • Etap 5: sporządzenie listy, zestawienia bibliograficznego … 41
  42. 42. Wybrana literatura przedmiotu Cisek, Sabina (2007). Broker informacji: istota zawodu. Dostęp: http://eprints.rclis.org/archive/00012296/01/Cisek_broker_informacji_istota.pdf. Wersja skrócona: Cisek, S. (2008). Broker informacji: Istota zawodu. Ibinacja, numer specjalny Materiały z Ogólnopolskiej Konferencji Kół Naukowych „Od bibliotekarza do infobrokera – teoria i praktyka zawodu”, nr 10, s. 3-5. Cisek, Sabina; Sapa, Remigiusz (2007). Komunikacja naukowa w Internecie – mity i rzeczywistość. W: Lubaszewski, W. red. Komputer – Człowiek – Prawo. Kraków: Wyd. UJ, s. 39-49. Preprint opublikowany w Internecie: Cisek, S.; Sapa, R. (2006) [dok. elektr.]. Komunikacja naukowa w Internecie – mity i rzeczywistość. Dostęp: http://eprints.rclis.org/archive/00009035/ Cisek, Sabina (2008). Narzędzia, technologie i zasoby internetowe w działalności brokera informacji: wybrane aspekty. Dostęp: http://149.156.160.7/~cisek/broker%20_informacji/Cisek%20internet%20w%20dzial%20broker a%20informacji.doc lub http://eprints.rclis.org/13105/1/Cisek_internet_w_dzial_brokera_informacji.pdf Infobrokerstwo (2009). Dostęp: http://www.infobrokerstwo.pl/ Materska, Katarzyna (2007). Informacja w organizacjach społeczeństwa wiedzy. Warszawa: Wydawnictwo SBP Nowak, ElŜbieta Paulina (2006). Broker informacji – odpowiedź na zapotrzebowanie XXI wieku. Zagadnienia Informacji Naukowej nr 1 (87), s. 51-63 Pastuszka, Bartosz (2007). Infobroker w świecie biznesu – kiedy i do jakich zadań przedsiębiorstwa potrzebują usług brokera informacji? W: III Seminarium z cyklu Infobroker: Efektywne wykorzystanie zasobów informacyjnych sieci (2007). Warszawa: Centrum Promocji Informatyki 42

×