Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.
0
Örgütsel İletişimde Stratejik
Olarak BelirsizlikEric M. Eisenberg
Çeviri:
Zeyd Gülesin Seyit Eroğlu
zeyd@gulesin.com ero...
1
ÖRGÜTSEL İLETİŞİMDE STRATEJİK OLARAK BELİRSİZLİK
Bu çalışma; örgütsel iletişim alanındaki bir çok akademisyen, araştırma...
2
minimize etmeyen aynı zamanda verimli olmayan iletişim stratejileri ile yanıt verirler. Bu makale
örgütlerde insanların ...
3
Şimdi önemli epistemolojik konular adreslendi, tanımlama sürecine geçebiliriz. Belirsizlik;
dolaylılık(Branham,1980; Nof...
4
STRATEJİK BELİRSİZLİK BİRLEŞİK ÇEŞİTLİLİĞİ TEŞVİK EDER
Her sosyal sistem içerisinde birey ve toplum arasında, parçalar i...
5
Örgütsel sembolizme odaklanım liderliğe yeni bir ışık da getirebilir. Liderlerin öncelikli
sorumluluğu takipçileri için ...
6
Organizasyondaki üyeler kafalarında organizasyona dair metaforları değiştirirken
organizasyonlar değişir (Pondy, 1983). ...
7
Kişilerarası seviyede, stratejik belirsizlik ilişkisel gelişimi kolaylaştırabilir. Bu durum
organizasyon üyeleri bilerek...
8
Bowers,& Courtright,1979). Belirsiziletişiminvarolan etkileri arttırdığı gösterilmiştir(Rogers,1978),
okuyucu ile edebi ...
9
Kişilerarası İletişimin Reddedilebilirliği. Stratejik belirsizliğin reddedilebilir yönü
organizasyonlarda kişilerarası i...
10
dışsal) ve iletişimin seviyesidir (resmi ve günlük). Bu boyutların önerdiği bir dört hücreli matrix Şekil
1’de sunulmak...
11
İletişimcilerçokluhedeflerarasındadengeyi kurarlarsabirlikte çalıştıklarıdiğerkişilerdentutumlarının
farklılaştığı, mar...
12
Organizasyonel araştırmacılar belirsizliği normal etkileşime katılımdan ziyade değişken faktör
olarak gördükleri sürece...
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Örgütsel İletişimde Stratejik Olarak Belirsizlik

241 views

Published on

"Ambiguity as strategy in organizational communication" adlı makalenin Türkçe çevirisidir.

Published in: Business
  • Be the first to comment

Örgütsel İletişimde Stratejik Olarak Belirsizlik

  1. 1. 0 Örgütsel İletişimde Stratejik Olarak BelirsizlikEric M. Eisenberg Çeviri: Zeyd Gülesin Seyit Eroğlu zeyd@gulesin.com erogluseyit@hotmail.com
  2. 2. 1 ÖRGÜTSEL İLETİŞİMDE STRATEJİK OLARAK BELİRSİZLİK Bu çalışma; örgütsel iletişim alanındaki bir çok akademisyen, araştırmacı ve uygulamacı netliği teşvik ederken; örgütsel iletişim süreçlerinin eleştirel incelemesinden netliğin hem örgütsel hem de bireysel verimliliği ölçmede mantıklı ve normatif bir standart olmadığının ortaya çıktığını savunmaktadır. Organizasyonlarda insanlar birden fazla durumsal gereksinimlerle yüzyüze geldiklerinde sıklıklabirbiri ile çelişenbirçok amaç geliştirirlerve belirsizliği minimize etmeyenaynı zamanda verimli olmayan iletişim stratejileri ile yanıt verirler. Stratejik belirsizlik üç bakımdan organizasyon için elzemdir: (1) birleşmiş çeşitliliğin gelişmesini sağlaması, (2) örgütsel değişimi kolaylaştırması, (3) mevcut kaynakların niteliklerinin artması ve ayrıcalıklı konumlarını koruması. Örgüt kavramı son yıllarda büyük ölçüde değişikliğe uğradı. Bu değişiklik iki şekilde vücut bulmuştur. Birincisi, önceden örgütlenme içindeki biliş rolüne pek fazla önem verilmezken mevcut çalışmalar örgütsel katılımcılığı bireyleri tanımlanabilir hedefleri ile düşünme olarak görmeye doğru kayışolduğunugöstermektedir(Argyris&Schon,1978; Harris& Cronen,1979; Pfeffer,1981; Smircich, 1983; Weick,1978, 1979a). İkincisi öncekiörgütseldavranışanalizleri iletişime epifenomenimuamelesi yaparkenyeni çalışmalardoğrudanorganizasyondakiiletişimsüreçlerineodaklanmaktadır(Dandridge, 1979; Farace, Monge & Russell, 1977; Pacanowsky & O'Donnell-Trujillo, 1983; Pfeffer, 1981 ; Pondy, Frost, Morgan & Dandridge, 1983; Smircich & Morgan, 1982). Örgütsel sembolizme olan ilgi geniş kapsamlı olmuştur ve Japon yönetim ve örgüt kültürü (Pascale &Athos,1981) öğrencileriiçintemel birhusustur(Jelinek,Smircich&Hirsch,1983). Pfeffer’ın (1981, p.44) buyeni gidişatailişkinözlüifadesişöyledir:“Şayetyönetim açısındansembolikaksiyonlar içeriyorsa;ihtiyaçduyulannitelikler analitik veya sırf sayısaldan ziyade politik, dramaturji ve dildir.” Vurgudaki bu değişiklik çeşitli alanlarda gelişmelere karşılık gelmektedir. İletişim (Bochner, 1982; Clark & Delia, 1979; Hart & Burks, 1972;Monge, Bachman, Dillard & Eisenberg, 1982; Pearce, Cronen& Conklin,1979; Tracy & Moran, 1983) ve dil (Brown& Levinson,1978; Fowler,Hodge,Kress & Trew, 1979; Levy, 1979) araştırmacıları iletişim yetkinliğini örgütsel davranışa etkilemesi itibariyle çalışmaktadırlar. Birçok yazar yetkin iletişimi hedeflerin gerçekleştirilmesi için sembollerin stratejik kullanımı olarak görmekterdirler. Bununla birlikte iletişimcinin amacı üniter veya tutarlılık değildir aksine bireylerinbirdençokve sıklıklaçelişkilihedefleri vardır.Ancakbirhedefieniyi şekildebaşarmak yerine hedeflerinitatminolacakşekildeuyarlarlar.Bubakışaçısı verimliliği netlikve açıklıkile eşitleyen iletişimin “optimal” modeline karşı eleştirel bir yanıt olarak büyük ölçüde gelişmiştir. İletişimin daha çok retorik görünümünü benimseyen stratejistler olarak iletişim teorisyenleri bu özel ideolojiyi reddetmişlerdir (Bochner, 1982; Parks, 1982; Wilder, 1979). Daha çok uygulama odaklı yazarlar etkili iletişim ile açık iletişimi eşit tutan makaleler yayımlarken(e.g.,Bassett,1974; Fisher,1982; Frank, 1982; Lorey,1976; Sigband,1976; VonBergen& Shealy, 1982; Wycoff, 1981), son teorik çalışmalar lider akademisyenler ve uygulayıcılar arasında örgütsel üyelerinsembolleri stratejikhedefleri gerçekleştirmekiçinkullandıklarıve bunuyaparkende her zaman tamamen açık ve net olmayabilecekleri olgusun kabul etme yönünde gerçek bir eğilimin olduğunu yanıstmaktadır (e.g., Pascale & Athos, 1981; Pfeffer, 1981 ; Pondy et al.1983) Örgütsel iletişimde netlik ve açıklığın aşırı biçimde vurgulanışı iletişim yetkinliğini veya verimliliğiniölçmede mantıklıve normatif standartdeğildir.Örgütlerdeinsanlarbirdenfazladurumsal gereksinimlerle yüzyüze geldiklerinde sıklıkla birbiri ile çelişen bir çok amaç geliştirirler ve belirsizliği
  3. 3. 2 minimize etmeyen aynı zamanda verimli olmayan iletişim stratejileri ile yanıt verirler. Bu makale örgütlerde insanların hedeflere ulaşarak hangi stratejilerin hangi şartlar altında ve ne tür etkileri ile çalıştığını, bu sürecin nasıl işlediğine dair daha titiz kavramsallaştırmaya doğru sembolleri manipule ettileri iddiasının ötesine geçmektedir. Bu çalışma özellikle, örgütlerde insanların belirsizliği stratejik olarak hedeflerine ulaşmada nasıl kullandıklarını araştırmaktadır. Bennetliktenkaçınılmasıgerektiğinisöylemiyorum.Örgütlerdedahafazlanetliğinarzuedildiği çok çeşitli durumlar vardır. Benim burada savunduğum netliğe olan aşırı ideolojik bağlılıktan daha şartlara bağlı stratejik yönelime doğru bir kayma olduğudur. Pascale ve Athor (1981, p.102) şu düşünceyi paylaşıyorlar:”Açıkiletişimdilingetirdiği zorunlulukdeğil kültürelbirvarsayımdır”.Nitelikli yöneticiler belirginlikten diğer insanı ve durumu okuyarak dolaylılığa doğru dillerini çeşitlendirme yeteneği geliştirirler. İnsanlarıniletişimstratejileriniçeşitli hedeflerinigerçekleştirmekiçinkullandıklarıfikri;iletişimi temel olarak üretimi kolaylaştırma olarak gören örgütsel davranışın klasik-yapısalcı (classical- structuralist) bakış açısıyla keskin bir tezat içindedir. Çoklu hedef yaklaşımına göre iletişim; üretime yardımcı olduğu kadar kişisel imajı oluşturma ve yönetmede,kişiler arası iletişimi kolaylaştırmada ve inovasyonun ilerletilmesinde bir enstrümandır (Farace et al., 1977). Bu açıdan bakıldığında örgütsel iletişimörgütlerde yeralanbirşeydeğil örgütünmeydanageldiğibirsüreçtir(Johnson,1977; Putnam, 1983). Bununla birlikte tipik bir örgüt üyesinin karşılaştığı problem anlaşılmak ve diğerlerini kusurlu görmemek ile diğerinin kişisel imajını yönetme arasındaki çarpıcı dengedir. Çelişkili etkileşime dayalı çelişkili hedeflereyönlendirmekiçinçokçeşitli stratejilerkullanılırörneğin:topluetkileşimemani olma, sessiz kalma, konuyu değiştirme gibi. Örgüt için anahtar önemi haiz olan önemli bir strateji kişinin “belirsizlik kaynakları” nın uygulanmasına ilişkindir (Burke, 1969). Bir sonraki bölümde stratejik belirsizlik daha detaylı bir şekilde işlenmiştir. STRATEJİK BELİRSİZLİĞİN TANIMLANMASI Stratejik belirsizliği tanımına geçmeden önce bu anlayışın felsefik bağlamına değinmem gerekiyor. Belirsizliğin şu anki tanımı anlama göreceli bakışın doğrudan bir sonucudur. Bu bakış açısı; keşfedilmeyibekleyennesnelbirdünyanınolduğufikrini reddedenmantıksal deneycilikve biliminayna metaforu için önemlidir (Rorty, 1979). Açıklamak için sırf tarafsız bir gerçeklikolmadan dilinasıl anlamının varlığı sorgulanabilir olur ve bütün anlam kısmen de olsa bireyler tarafından temelde bağlamsal olarak görülmüş ve yapılandırılmıştır. Dil, algı ve bilgi tamamen birbirine bağlıdır. Ortony (1979) bu argümanın güzel bir özetini çıkarmıştır: ”Algı, dil, hafıza veya başka bir şey sonucu meydana gelmiş olsun; gerçeğin bilgisi(knowledge) verilenhaberin(information)ötesine geçmeninbirsonucudur.Osunulduğubağlam ve bileninönbilgisiilebuhaberinetkileşimiyoluylaortayaçıkar(s.1,italikeklendi).Anlamlarsöylemin doğasında bulunduğu için değil bireyler tarafından oluşturulduğu için görecelilik (relativist) yaklaşım belirsizliği özel bir problem olarak görmez. Bunun aksine yapısalcı olmayan görüş “normal” kullanım üzerine non-literal dili önemsiz ve parazitik olarak değerlendirir. İletişim teorisi öğrencileri anlama relativist bakışını ilginç bulmuşlardır. Bu Watzlawick ve Weakland (1977) tarafından geliştirilen iletişimin “etkileşimsel görünümü”nde yansıtılmıştır. Bu açıdan bakıldığında bütün eylemlerin potansiyel olarakiletişimamaçlıolduğugörülürve bağlamanlamınbelirlenmesinde anahtarfaktördür. Bu görüş anlamınagelenstratejikbelirsizlikçalışmasıiçindahauygundurki bununanlamı etkileşimsel konteks ile yoğun bir şekilde bağımlıdır.
  4. 4. 3 Şimdi önemli epistemolojik konular adreslendi, tanımlama sürecine geçebiliriz. Belirsizlik; dolaylılık(Branham,1980; Nofsinger,1976; Szasz,1974), bulanıklık/dağınıklık(Pascale &Athos,1981), ehil olmama (Bavelas, 1983; Bavelas & Smith, 1982), anlaşılır olmama (Wender, 1968) gibi çeşitli etiketlere adreslenmiştir. Öncelikle tutarsız anlam görüşünden kaynaklı olarak bu terimler arasındaki farkın kendisi de açık değildir. Çoğu yazar belirsizliği daha fazla veya az olan bir takım mesajları tanımlamaya çalışırken aynı zamanda etkileşimsel bakışı kanıtladılar. Bu imkansız bir iş ve bir çok araştırmacı belirsizliğin odağı hakkında muğlak kalan bu konuya ile ışık tutmaya çalıştılar, diğer bir deyişle; kaynağının niyetlerinde mi yoksa alıcının yorumlamasında mı veya mesajın kendisinde mi? Birkaç örnek problemi ifade edecektir. Putnam ve Sorenson (1982) örgütlerdeki açık/net olmayan mesajlar üzerine çalışmalarında, belirsizliği hem mesajın niteliği (belirli detayların eksikliği, soyut dil, hareket tarzının yokluğu) hem de alıcının yorumlaması (mesajın algılanan muğlaklığı) anlamında tanımlamışlardır. Bavelas ile Smith (1982) ve Fowler ile arkadaşları (1979)’nın yaptığı iki çalışmadatamamlanmışve açıkolanidealbirmesajıönesürerekgerçekmesajlarınniteliksizleştirilmesi veya varsayımsal idealden sapma yollarını inceler. Ne yazıkki ideal açık mesaj kavramı temelinde yanıltıcıdır. Açıklık (ve tersi, belirsizlik) mesajın niteliği değildir; kaynağın bi bileşimi, mesaj ve alıcının etkenlerinin kombinasyonundan ortaya çıkan ilişkisel bir değişkendir. Açıklık şu üç koşulun sağlandığı ölçüde varolur: (1) bir bireyin bir fikri olması; (2) bireyinfikirlerini birdile kodlaması; (3) Muhatabın mesajı kaynağın düşündüğü şekilde anlaması. Açıklayıcı olmayaçalışırsak; bireylermuhataptarafındanmesaj üzerine uygulanmışolabilecek olası tevil bağlamlarını dikkate alırlar ve olası yorumları daralltmaya çalışabilirler. O halde açıklık, bir kaynak bir mesajın olası yorumlarını daraltmasıdaki ve kendi niyetiyle alıcının algılarının karşılık bulmasındaki başarı ölçüsünü yansıtan bir sürekliliktir. Anaargümana dönersek,örgütlerdeinsanlarniyetve algıarasındaki bubenzeşmeninolmasını her zaman teşvik etmezler. Kasıtlı olarak bağlamsal ipuçlarının ihmal edilmesi genelde tercihedilir ve böylece muhatabda çeşitli algıların oluşması sağlanır. Bununla birlikte netlik bir amaç olarak bireyde varsa şayet açıklık sadece iletişim yekinliğinin bir ölçüsüdür. Anlamın bağlamsal görünümünü kabul etmenin önemli yansımalarından birisi; belirsizliğin kesinolmayanfiguratifbirdilileolduğukadarayrıntılı,edebidil aracılığı ile de meydanagelebilmesidir. Seçilenözel mesaj stratejisi bireyinnispetenaçıkveyabelirsiz olupolmadığıile eşdeğerdeğildir.Yakın arkadaşlar ile iletişim kurarken eksik cümleler ve net olmayan referanslar sınırlı kod kullanımı aracılığıyla yüksek derecede netliği doğurabilirkendahauzakilişkilereuygulananaynımesaj stratejileri ise karmaşave belirsizliğe nedenolabilir.Bubiçimde tasarlananbelirsizlik;psikolojikbirdeğişkenolan belirsizlik algısından tamamen bağımsızdır. Aslında düşük seviyedeki belirsizlik algısı genelde yüksek düzeyde stratejik belirsizlik -veya tersi- ile aynı ayda bulunabilir. Son bir kısıt daha var sırada. Bu çalışmanın odak noktası örgütlerde belirsizliğin stratejik kullanımı üzerinedir; ki ben tartışmayı bireylerin belirsizliği kasıtlı olarak hedeflerine ulaşmak için kullandığı durumlar ile sınırlandırıyorum. Düşüncesizlik ve komutlar üzerine son çalışma göstermektedirkiheriletişimstratejikdeğildir(bakınız,Weick,1983).Alternatif olarak,belirsizliktakdir edilmeyebilir (konuşmacının iletişim için fikri yoktur) veya kendiliğinden ortaya çıkıyor olabilir (konuşmacı açık olmak niyetindedir ancak yapamıyordur). Örgütlenmede stratejik belirsizliği elzem kılan kısım birleşik çeşitliliği teşvik etmesidir. Bu süreç bir sonraki bölümde açıklanmaktadır.
  5. 5. 4 STRATEJİK BELİRSİZLİK BİRLEŞİK ÇEŞİTLİLİĞİ TEŞVİK EDER Her sosyal sistem içerisinde birey ve toplum arasında, parçalar ile bütün arasında bir gerilim söz konusudur.Özgürbirtoplumdasığınılabiliraksiyonalanlarınave özgürgirişimlere olangereksinim arasında bir dengenin muhafaza edilmelidir (Hollander, 1975, s. 56). Bu denge diğerleri üzerinden kendini gerçekleştirme ve kendini aşma diyalektiğiyle, sosyal dünyanın parçası olduğunu hissetme gereksinimi ve sosyal dünyanın dışında kendi benzersiz anlamda geliştirme ile yakın ilişkilidir. Benzer bir denge örgütler için de gereklidir. Örgütler ayakta kalabilmek için yeterince uzlaşı oluşturmaları gerekirken; bireylerin tutum ve hedefleri arasında yüksek düzeyde uzlaşı her zaman gerekli değildir veya arzu edilmez (Weick, 1979a). Örgütsel düşünce okulunu özetlerken Mohr(1983) hedefler arasında tutarsızlığın ilerletilmesinin yarataıcılık ve esneklik gibi birçok avantajı olabileceği sonucuna varır. Aynı tema literatürde defaatle görülür: esnekliği, yaratıcılığı ve çevre değişikliğine uyumsağlayabilmeyi teminedekiçinyeterince bireyselözgürlükmuhafazaedilirkenaynıaynızamanda bağlılıkve koordinasyonnasıl teşvikedilebilir?Buparadox eşzamanlısefl-determinastonuve güvenliği arama (Peters & Waterman, 1982) ve merkeziyetçilik ve ademi merkeziyetçilik arasında “çözümlenemeyen çatışma” olarak anıla gelmiştir. Belki de birey ile toplum arasındaki gerilimin en zarif ifadesi sosyal sistemin hedefinin “maksimum topluluk içerisinde maksimum bireysellik” olması gerektiğini tartışan Kant tarafından verilmiştir (Becker, 1968). Becker sosyal sistemler için ulaşılamaz hedef ise bu paradoksunuyduğunu iddia ediyor. Geleneksel argümanların aksine farklı hedeflerin “problem”i her zaman uzlaşı (sosyalleşme ve yerleşimin sonucu olarak) ile değil farklılıkları koruyan ve yönetebilen stratejilerin geliştirilmesi yoluyla çözülebilir. Fakat bu nasıl başarılabilir? Bu paradoksu yönetebilmenin bir yolu sembollerin yaratıcı bir şekilde kullanılmasından geçer. Örgütsel değerler genelde sembolik yakınlaşma noktası olarak kullanılan mitler, destanlar ve hikayelerde mündemiçtir (Bormann, 1983). Değerler bu şekilde ifade edilir çünkü onların bu net olmayan izah yöntemi birden çok anlayışa/yoruma imkân tanırken aynı zamanda birlik duygusunu teşvik eder. Bundan dolayı insanların aynı görüşlere doğru taşınması (bir şekildenesnelolarakdoğrulanabiliranlamda) sözkonusudeğildir.Ancakbundanziyade temeldeğerleri ifadedeki belirsizlikbireysel yorumlarınmuhafazaedilmesine ve aynızamanda uyum içinde olduğuna inanmaya imkan tanır. Stratejik belirsizlik örgütlerde farklı bakış açılarının varlığının gelişimine yardımcı olur. Belirsizliğin bu şekilde kullanımı örgütsel misyonlar, hedefler ve planlarda yaygın olrak görülür. Örgütsel hedefler somut olarakifade edildiğinde genellikle çarpıcı bir şekilde etkisizleşirler (Edelman, 1977). Stratejik belirsizlik örgütler için esastır çünkü aynı mesaja katıldığını idda eden veya diğer bir deyişle açık olması için mesajı algılayan insanlar arasında birden çok yoruma olanak sağlar. Stratejik belirsizlik ile bağlantılı olmak politik bir gerekliliktir böylece farklı unsurlar sembollere farklı anlamlar yükleyebilir. Belirsizlik belirli yorumlarla sınırlamadan soyutlamalar üzerinde buluşmaya yardımcı olur. Mesela herhangi bir kampüsteki üniversite fakültesi kendisine yarış konusu olarak “akademik özgürlük”ü alabilir aynı zamanda konseptin pazarlama olarak farklı yorumarını da muhafaza eder. Benzer şekilde çekirdek örgütsel değerlere ulaştıran örgütsel mitler (Smith&Simmons,1983) belirli yorumlara sınırlandırmazken aynı zamanda inanış gibi grubu kenetleme yeteneğine sahip olabilir.
  6. 6. 5 Örgütsel sembolizme odaklanım liderliğe yeni bir ışık da getirebilir. Liderlerin öncelikli sorumluluğu takipçileri için anlamlar oluşturma (Pfeffer, 1981 ; Pondy, 1978; Smircich, 1983) ve çalışanlara değer ve amaç aşılamak (Peters & Waterman, 1982; Selznick, 1957) iken bu süreç uzlaşı oluşturma değil, daha çok mutabakatın oluşabileceği ölçüde soyutlama seviyesinde değerleri beyan etmek üzere dili stratejik olarak kullanmaktır. Şayet liderlik örgütsel aktiviteleri üyeleri için anlamlı kılmayeteneği ise;buişiçingerekendilsoyut,evanjelikve hattapoetiktir(Weick,1978).Etkili liderler yaratıcılığı ve örgütsel gerçekliğin tek bir standart görünümüne mani olmak amacıyla belirsizliği stratejik olarak kullanırlar. Pascal ve Athos (1981) kendilerine ait “Zen ve Yönetim Sanatı”’nı tartışırken benzer gözlemi yaparlar. Yöneticiler zor kararlarla karşıkarşıya geldiklerinde genelde birden fazla hedefi “dengeleme”lidirler. Bu dengeleme açık bir dili daha az kullanmayı, kasıtlı olarak muğlak olmayı ve anahtar anlamların ucunu açık burakmayı içerir. “İletişimde muğlaklık elbetteki problemlere sebep olabilir ancak aynı zamanda soğuk ilişkileri bir arada tutmaya ve gereksiz çatışmaları azaltmaya yardımcı olur. Özellikle de anlaşmazlıklar ciddi boyutlarda olduğunda insanlar arasında iletişimin açıklığını artırmasına Amerikalılar çok fazla itimat ediyorlar. Bir anda umutsuzca açıklığa sarılmak genelde düşüncesizliktirve muhtemelendurumunkötüleşmesinenedenolur.”(Pascale &Athos,1981 , s. 94, aslında italik). Grup belgeleri yazımı birleşik çeşitliliğin stratejik belirsizliğin kullanımı aracılığı ile nasıl teşvik edildiğine dair son bir örnek sunmaktadır. Bir konu üzerine farklı bakış açılarına sahip bireylerden oluşan bir grup topluca bir belge yazmak amacıyla toplandığında, nihai ürünün topluluğun iradesini temsil ettiği varsayılır. Stratejik belirsizlik sıklıkla grubu tek bir ses ile konuşuyor gibi göstermek için kullanılır.Grupüyelerihembirlikgörünümünükoruyanhemde grubungörüşlerini ölçülüolaraktemsil eden yüksekbelirsizlik repertuarınabaşvurur.Yukarıdaki tartışmadaörgütlerde tipikbirvurguüzerine konsensüsünolduğubirkonuyuelealdım.Çokluyorumlarsosyalsistemlerdekaçınılmazdırve belirsizlik hem soyutlamaya ve hem de bakışaçılarının çeşitliğini muhafaza etmeye olanak sağlar. Stratejik belirsizliğin örgütlenme süreci için önemli olan birleşik çeşitliliği nasıl teşvik ettiğini gördük. Şimdi dikkatimizi belirsizliğin daha fazla bireysel ve örgütsel merkezli çıktıların ortaya çıkmasında nasıl fonksiyon gösterdiğine dikkatimizi çeviriyoruz. Birincisi değişimin kolaylaştırılması, ikincisi mevcut kaynakların gelişmesi ve özel konumlarının muhafazasıdır. Bu konuların hepsi aşağıda detaylıca incelenecektir. STRATEJİK BELİRSİZLİK ORGANİZASYONEL DEĞİŞİMİ KOLAYLAŞTIRIR Stratejik belirsizlik organizasyonel düzlemde organizasyonun amaçlarının ve merkezi metaforlarının yorumlarının yerlerini değiştirerek değişimi kolaylaştırır. Kişilerarası düzlemde ise belirsizlik organizasyon üyeleri arasındaki ilişkilerin gelişimi aracılığı ile değişime olanak sağlar. Organizasyonel Amaçlar ve Merkezi Metaforlar Organizasyonelamaçlargünlükoperasyonlarınözelinden organizasyonuntoplumlaolangenel ilişkisinekadarfarklıseviyelerdeaçıklanmıştır. Birvarlıkolarakşirketinimajınailişkintemelamaç,içsel olarakorganizasyonüyeleri vedışsal olarakorganizasyonel halkiçingeliştirilmiştir.Belirsizliğinstratejik kullanımı bu amacın etkin ifadesine yardımcıdır.
  7. 7. 6 Organizasyondaki üyeler kafalarında organizasyona dair metaforları değiştirirken organizasyonlar değişir (Pondy, 1983). Metaforlar her yere nüfuz eden ve üstü kapalı yollarla hayatlarımızı şekillendirir (Lakoff & Johnson, 1980; Ortony, 1975). Nisbet’e göre (1969, s. 6) devrimlerdeki düşünce sıklıkla “tarihinbazıkritiknoktalarındabirmetaforunbaşkabir adamın evreni, toplumuve kendisini algılamasındaki değişim sebebiyle yer değiştirmesinden daha fazlası değildir. Amerikan organizasyonlarını karakterize eden metaforlara dair çok şey yazıldı. Çoğu yazar, özellikle Weick (1979a), organizasyonlar için askeri metaforunun kullanılmasını ve onunla gelen emirlerin, taktiklerin ve emir-komuta zincirinin, bıraktırmaya çalıştı. Çok sayıda organizasyon askeri metafordandönüponuaile iledeğiştirdi (Peters&Waterman,1982). Kanter(1983) organizasyonlarda stratejik dönemlerin metaforların düzgün kullanılması ile başlatılabileceğini söyler ve örneğin, metaforda askeriyeden aileye geçiş, organizasyondaki davranış için geniş ölçekli etkilere sahiptir. Herhangi merkezi metaforungücününoluşturulmasıçeşitliliği desteklediği ölçüde gelişir.Bireyleraile olmanın ne olduğu konusunda anlaştıklarını düşünürlerken asıl yorumları oldukça farklı kalabilir. Organizasyonlarçevrelerini ilgilendirenamaçlarıaçıklarkenbelirsizolmalıdırlar.Devletdestekli üniversitelerin ortak amacı sınırlı coğrafi bir alanda hizmetlerin, fonların ve öğrencilerin değiştiği mantıklı bir merak alanı inşa etmektir. Bu alanın tanımı her zaman problemlidir; dar kapsamlı tanım çevredeki daha başka şeyler sunabilecekleri bölgeleri çıkarırken oldukça geniş bir tanımda yerel toplulukların dışlanmış hissetmesine sebep olur. Mantıklı organizasyonel strateji belirsiz olmalıdır; halka açık dokümanlarda “Üniversite etrafındaki bölgelere duyarlı olacaktır” gibi bir ibarenin kullanılmasıesnekliğinsürdürülmesi,gelecektekifırsatlaraadapte olunmasıve mali destekgruplarının tatmini içindir. Organizasyonel amaçların belirsiz bir şekilde verilmesi zaman içinde uyumsuz hale gelen operasyonların organizasyon tarafından değiştirilmesine olanak tanır. Naisbitt (1982) 1980’lerde organizasyonların karşılaştıkları “Gerçekte hangi sektörde bulunuyorsunuz?” sorusunu tartışmıştır. ABD’den Avrupa’ya seyahatlerde havayolu deniz taşımacılığını geçtiğinde deniz yolculuğu varlığını sürdürdü çünkü amaçlarını eğlence ve konukseverlik olarak tanımlamışlardı, sadece dar kapsamda ulaşım olarak değil. Bu durumda belirsiz amaç organizasyonların limanı terk etmeyen bot aktiviteleri ve mutlulukseyahatlerigibiyenihizmetleri sunmasınaolanaktanımıştı.Buözellikşirketleriçinözellikle çalkantılıdönemlerde,belirsizamaçlarbiryandandevamlılıkhissini korurkendiğeryandanyorumların zaman içinde kademeli değişimine izin verdiğinden önemlidir. Son bir noktadan daha bahsedilmeli. İnovasyonun analizinde, Kanter (1983) sembollerin organizasyonlar için önemli olmasına rağmen bütün hikayenin onlar olmadığını bizlere hatırlatıyor. İlham verici, uzun soluklu anlamların yaratılması değişim sürecinde önemli bir kısımdır ama inovasyonun sürdürülmesinde genelde yeterli değildir. Bormann’ın (1983) sembolik değişimler teknolojik olanları da şekillendirebilir tezini desteklerken, daha mantıklı senaryo, sembolik ve pratik düzlemde çalışanyöneticininyeteneklerindeki sembolikve teknolojikdeğişiminkarşılıklıfaydailişkisini zorunlu kılmaktadır. “Değişim uzmanlarının araçları yaratıcı ve karşılıklı etkileşimli. Entelektüel, kavramsal ve kültürel yönleri bulunmaktadır. Değişim uzmanları sembollerin, vizyonun ve ortak anlayışın yanı sıra tekniklerve kendi uzmanlıklarınıntuzaklarıile de uğraşmak zorunda(Kanter, 1983, s. 305)”. Kişilerarası İlişkiler
  8. 8. 7 Kişilerarası seviyede, stratejik belirsizlik ilişkisel gelişimi kolaylaştırabilir. Bu durum organizasyon üyeleri bilerek belirsiz olduklarında ve uygun bağlam ve anlamda mesajın verildiğine inandıklarındagerçekleşir. Mesaj ne kadar belirsizolursatahminyapmayaokadar yer sağlar.Bireysel projelerde verilen mesajın anlamında kendi inançları ile tutarlı olması gerekmektedir. Kaynak ve alıcı arasında algılanan benzerlik oldukça tahminde doğru sonuçlar elde edilir. Araştırmalar algılanan benzerliğin çekimin artmasına yol açabileceği ve böylelikle ilişkisel gelişimi kolaylaştıracağı gösterilmiştir (Clore & Byrne, 1974). Stratejik belirsizlik belirli bireylere ait olan kısıtlanmış kodların ortaya çıkmasıyla ilişkilerin gelişimini sağlar. Organizasyonlarda jargon, nickname ve kendi aralarındaki şakalar bu amaca hizmet eder. Bu dile sahip topluluğun dışında olanlar için söylem garip, teknik ve amaçlı olarak belirsizdir. İçinde olanlariçinse birbüyügibi gruba ya da organizasyonaolanbağlılığınkapalı bir ifadesidir.Başka bir deyişle, stratejik belirsizliğin sonuçlarından birisi de, yoldaşlığın mesajların belirsiz olmadığı ve ayrıcalıklı yorumların onları grup kalitesine taşıdığı kişiler arasında kurulabilmesidir. Stratejik belirsizlik organize olmada kapsamlı veya özel olarak kullanılabilir. İlişki gelişim bağlamında, belirsizlik, grubun kapsamlı olarak kaynaşmasının inşasında ve özel olarak bazı kişilerin doğru yorumlara erişmesinde, bilerek gizem yaratarak başkalarını dışlamada, kullanılabilir. Son olarak,işarkadaşlarıstratejikbelirsizliğigizlidüşüncelerinin,inançlarınınve hissiyatlarının paylaşımını kontrol etmede kullanabilir. Bu onları çatışmadan kaçınmaya, ilişkilerine zarar vermeden birbirlerini anlamaya ve daha düşünceli olmaya sevk eder. Pascale ve Athos (1981) bu durumu hilekarlığa karşı kaba dürüstlük olarak görür. Özellikle birisi ile ileride çalışacağımız bilirsek sınırsız açıklığın dinleyicininiyi niyetine,açıkfikirliliğineve değişimeolanalgısına değipdeğmeyeceğini bilmek önemlidir (Pascale & Athos, 1981, s.102). Sosyal sistemlerdeki çoğu ilişki kişilerarası değildir ve kesin olmayanve eksikbilgilere dayanır (Moore & Tumin, 1948; Parks 1982; Weick, 1979b). Sınırsız açıklığa, gizliliğe ve yalana alternatif olarak belirsizliği stratejikolarak kullanmak bilginin kontrolü edilmesini sağlar. Organizasyonelve kişilerarasıseviyelerdedeğişimikolaylaştırmayaekolarakstratejikbelirsizlik var olan nitelikleri arttırır ve ayrıcalıklı pozisyonları korur. STRATEJİK BELİRSİZLİK VAR OLAN KAYNAK ÖZELLİKLERİ ARTTIRIR VE AYRICALIKLI POZİSYONLARI KORUR George Orwell hayatı boyunca tüm toplumların eşit olmayan güç prensibine göre organize olduklarınıdüşündüve bugüçayrımıbüyükorandaelitlerinkullandıklarıdil sebebiyleoluyordu(Hodge & Fowler, 1979). Var olan etkilerin ve ayrıcalıklı pozisyonların korunmasında ortak bir strateji belirsizliktir. Belirsizlik uyarıcısına verilen cevapların tartışılmasında Manis (1961, s. 76) “Ortalama insan belirsiz ifadenin veya fikrin yorumlanmasında belirli ifadeye nazaran daha çok kendi fikirlerinden etkilenmektedir”demektedir.Pratiktebudurumfarklıkaynaktanaynıalıcıyayöneltilmişaynıiletişimin farklıalgılanacağı şeklindeyorumlanır.Sözkonusudurumgörece dahaaçıkiletişim içindahi geçerlidir. Belirsiziletişimdüşünüldüğünde dahaçokgürültübeklenebilir.İnançlarkendiliğindenyalıtılmıştır,birisi hakkında ilkyorum yapıldığındabilgilerinseçiminde eğilimilkdeğerlendirmeye uyumluolarak yapılır. Özellikle dil kullanımı alıcıların kaynaklar hakkındaki çıkarımlarında kuvvetli belirleyicidir (Bradac,
  9. 9. 8 Bowers,& Courtright,1979). Belirsiziletişiminvarolan etkileri arttırdığı gösterilmiştir(Rogers,1978), okuyucu ile edebi eser arasındaki eşleşmeyi arttırır (Skinner, in Wilson, 1971) ve niteliklerin kredibilitesininarttırılmasınave korunmasınayardımcı olur(Weick,Gilfillen&Keith,1973; Williams& Goss, 1975). Benzer bulgular nitelik teorisyenleri tarafından da raporlanmıştır (Jones & Nisbett, 1972). İnsanlar başkaları hakkındaki inançlarının tutarlı bir setini korumaya çalışırlar ve böylece tasarrufi niteliklerkaydadeğerdinginliğesahiptir.Yüksekkredili insanlarpozitif etkiyi sürdürebilecekleri büyük özgürlüğe sahiptir. Belirsiz şekilde konuşanbir kaynak peygamber gibi görülebilirken düşükkredili bir kaynak aynı şekilde konuşursa aptal yerine konabilir. Organizasyonlarda stratejik belirsizlik yöneticilerin ve onlara bağlı olanların “karakter garantisi”ni elde etmede ve şirketteki formal ve informal duruşlarını korumada kullanabilecekleri bir yoldur (Williams & Goss, 1975). Yüksek kredili olanlar için açıklık her zaman risklidir çünkü alıcıya karakterin negatif olarak yeniden değerlendirilebileceği yeni bilgi sağlayabilir. Düşük kredili olanlar içinse karşıt olan doğrudur. Açık iletişim riskli kalır ama başkalarının onlar hakkındaki izlenimlerini geliştirebilecekleri yollardan bir tanesi iletişimdir. Hatırlanmalıdır ki iletişimcilerin ana amaçlarından birisi de herzaman öz-algınınkorunmasıdeğildir.Tamtersine,insanlarbazenbelirlisınırlarıaşmakiçin yüz değiştirmeye hevesli olabilirler. Stratejik belirsizlik birden fazla amacın kopyalanmasının bir yolu olarak düşünüldüğünde bireylerin bu amaçlara atadığı öncelikler oldukça değişken olabilir. Stratejik olarak Belirsiz İletişim İnkar Edilebilir Organizasyonlarda belirsiz iletişimin reddedilebilirliği ayrıcalıklı pozisyonların korunmasında anahtar bir elementtir ve hem görevsel anlamda hem de kişilerarası düzlemde etkileri vardır. Görevle İlişkili İletişimin Reddedilebilirliği. Görevle ilişkili iletişim stratejik belirsizlikte gelecek opsiyonlarıkoruyabilir. Anlaşılırkurallarlabilgininaçıklanmasıopsiyonlarısınırlarve zamanındanönce planlarıtehlikeyeatabilir(Bok,1983).Uluslararasıpolitikaalanındabununörnekleriyaygındır.Örneğin, BM’deki Amerikan Elçisi geçenlerde Orta Amerika’daki müttefiklerinin ilişkilerinde sürekli çok açık olduklarını ve “belirsizliğin konforunu” reddettiklerini söylemiştir. Benzer şekilde Yoder (1983) politik faktörler belirsizliği kullanmayı reddederlerse gücü kullanmanın imkansız olduğunu tartışmaktadır. Organizasyonlara büyük önem verilen alanlarda sofistike yöneticiler nadiren kuralları yere indirirler. Politikaların konulmasında oldukça açık olan çoğu yönetici değerli bir çalışan tarafından bir kuralın suistimali durumunda tutarlı kalırken doğru karar vermenin sürdürülemez olduğunu düşünmektedir. Belirsizlik yarardan çok zarar getirecek politikaların spesifik yorumlanmasına izin vermede kullanılabilir. Tamamen gizli ya da açık olmaktansa, organizasyonel iletişimciler stratejik belirsizlik gibi reddedilebilirsöylemformlarınıuygulayabilirler. Wheelright(1968) açıklayıcı dil içindoğruolanındiğer belirsizlikformlarıiçinde doğruolduğunuve belirsiziletişiminilerisürülmüşhafiflikolarakkarakterize edilebileceğini belirtmiştir. Böylelikle daha az kuşkulu olan karşılığına göre daha kolay reddedilebilir. Bustrateji organizasyonlararasıalandada uygulanır.Organizasyonlararasıanlaşmalarınkurulmasında, açık bir iletişim, karar vermedeki esnekliği azaltacak veya iptal edilmesi zor ve maliyetleri yüksek taahhütlere yol açacaktır (Aldrich & Whetten, 1981; Gottfredson & White, 1981; Metcalfe, 1981).
  10. 10. 9 Kişilerarası İletişimin Reddedilebilirliği. Stratejik belirsizliğin reddedilebilir yönü organizasyonlarda kişilerarası ilişkiler için gereklidir.Labov ve Fanshel (1977) insanların iletişimiçin reddedilebilir bir söylem formuna ihtiyaç duyduklarını tartışmışlardır. Eğer bulunmazsa insanlar bir tane oluşturacaklardır.Szasz(1974) endirekiletişim tamamensessizlikileaçıklıkarasındabiruzlaşmaya hizmet eder. Szasz’a göre bağlılık ihtiyaçlarının ve mali problemlerin tartışıldığı önemli konularda endirek stratejiler gereklidir. Ast-üst ilişkilerinde bu durum açıkça uygulanabilir. Endirek olma aynı zamanda hem bir ihtiyacı hem de reddetmeyi veya kabul etmeyi sağlar (Szasz, 1974, s. 141). Organizasyonlardastratejikbelirsizlikorganizasyonlarcakutsal kabul edilen“çokyakın olmadanyakın olma”doğasınındakorunmasına,katılımcılarınfikirlerinive duygularınıaçıklayarakve eşzamanlıolarak spesifik tehditleri reddederek, yardımcı olur (Pacanowsky & O’Donnell-Trujillo, 1983). Stratejik belirsizliğin kullanımı alıcılar için görevin yorumlanmasını zorlaştırır. Örneğin birey bilginin önemli bir parçasını belirsiz olarak açıklayabilir (“Bu işte rahatsız hissediyorum”) ve spesifik yorumları reddedebilir (“Yani bu patronla anlaşamıyor musun?”). Belirsiz iddialar ve tezler bu etkileşimde yaygındır. Haberlerde politikacılarla olan mülakatlarda sunucular konuyu daraltmak istediklerinde politikacılar birden çok cevap vermeye çalışırlar. Alıcının mantıklı sorumluluklarını komplike hale getirerek,stratejikolan belirsiziletişim, hemaçıklamayahemde gizlemeyeortamsağlar. Goffman(1967) gözleminde kurnazolarak“Hiçbirşeyriskeedilmedençokşeykazanılır”derkenaslında bir şey varmış gibi, ki gerçekte olmamasına rağmen, riske ederek çok daha kazanım elde edilebilir. Son olarak, açık iletişimin de reddedilebilir olduğunu not etmek önemlidir.Stratejik belirsizlik en açıktan en belirsize bir süreç olarak görülebilir. İletişim ne kadar belirsiz olursa spesifik yorumları reddetmek o kadar zor olabilir. ARAŞTIRMA STRATEJİLERİ Bu çalışmada stratejik belirsizlik tanımlanmıştır ve organize etmede birleşik çeşitliliğin gerekliliği açıklanmıştır. Stratejik belirsizliğin yaygın kullanımları da - değişimi kolaylığı, niteliklerin korunması ve ayrıcalıklı pozisyonlar - açıklanmıştır. Bu final kısmında, fikirlerin deneysel araştırma ile nasıl değerlendirildiği sunulmuştur. Stratejik belirsizliğin operasyonunda bazı popüler yaklaşımlar kural olarak konulabilir. Belirsizlik ilişkisel olarak tanımlandığı ve mesajların özelliği olmadığı için, spesifik mesajlara belirsizlik seviyeleriatayandeneylerhariçtutulabilir. Enaçık söyleyişbilebazıkesinilişkisel bağlamlardaoldukça belirsiz olabilir.Alternatif olarak yapının ölçümü iletişim amaçlarının bilgisini, dil seçimlerini ve alıcı yorumlarınıgerektirir. Buüç şeyi anladığımıztakdirde niyet ve yorum arasındaki ilişkiyi anlayabiliriz. Bu tarz bir operasyona örnek olarak alt üst koordinasyonu çalışması verilebilir. Bu çalışmada üstlerin ya da astların altındakilerin yerine geçerek, rol yaparak, öğrencilere partnerlerinin yazmış olduklarımektubaolumsuzgeri dönüş yapmalarıtalimatıverilmiştir.Onlarıngeri dönüşte bulunurken kullandıklarımesaj stratejileri,iletişimsel hedefleri ve alıcıların nitelikleriyle ilgili bilgi toplanmıştır.Bu bilgiden anlam karmaşasındaki farklılıklar hesaplanmış ve seçilen mesaj stratejileriyle ve ast ile üst rollerindeki etkinliğin genel değerlendirmesi ile ilgili olarak incelenmiştir. Bu çalışma farklı iletişimdurumlarında belirsizliğin kullanımı arasında kendini gösteren alan araştırmaları tarafından izlenmelidir.Durumuniki önemli boyutudinleyici türü(organizasyonaiçselve
  11. 11. 10 dışsal) ve iletişimin seviyesidir (resmi ve günlük). Bu boyutların önerdiği bir dört hücreli matrix Şekil 1’de sunulmaktadır. Hücre 1’de resmi içsel iletişimdearaştırmaodağıbelirsizliğinbirleşikçeşitliliğinasıl teşvikettiği ve ayrıcalıklı pozisyonları nasıl sürdürdüğü üzerine olmalıdır. Bu tür iletişimin örnekleri örgütsel hedefler,kurallar,prensiplerve prosedürlerdir.Bumesajlarınve metinlerinanalizleriçinuygunolması muhtemeldir. Sonuç olarak, uygun metodolojiler natüralist ve eleştirel araştırma içerir. Natüralist araştırma hedeflerin, prensiplerin ve organizasyonel üyelerin gerçek tanımlamalarının prosedürel yapısının nasıl tanımlanacağını hedefleyebilir. Eleştirel araştırma bu ayrı mesajların statükoyu nasıl devam ettireceğini inceleyebilir. Fowler ve diğerleri tarafından yapılanlar gibi dilbilimsel araştırmalar metinlerinçokufakyönlerinintavırve davranışlarınasıl yansıttığını incelemekiçinkullanılabilir.Sonuç olarak, bu iç iletişimsel bağlam, özellikle metinlerin uygun yönlerindeki rol belirsizliğine odaklanarak sözbilime ait analizlere karşı güçlüdür. Hücre 2’de resmi olmayan içsel iletişimde araştırmanın odağında kişilerarası ilişkilerin gelişiminde belirsizliğinnasıl kullanılacağıolmalıdır.Bu tür iletişiminörnekleri sohbet,gruptartışması ve organizasyonel hikayelerin anlatılmasıdır. Bu iletişimtürleri genellikle sözel olduğuiçin başarılı bir araştırma stratejisi söylev ya da sohbet analizleri olacaktır. Resmi olmayan iletişim genellikle işi yaptırmak ve kişilerarası ilişkileri korumak gibi çoklu iletişimli hedefler arasında bireylerin dengeyi sağlama girişiminde bulunduğu yönleri ortaya çıkarmak için analiz edilebilir. Ast-üst altındaki iletişimle daha geleneksel çalışma ayrıca burada uygundur (Jablin, 1979). Bu bağlamdaki stratejikbelirsizlikçalışmasınabiryaklaşımiletişimkurallarınabirlikteuyumdur(Eisenberg, Monge & Farace,1984; Farace et.al.1977; Poole &McPhae,1983). Sistemseviyelerininötesinegeçtiği içinve uzlaşma,kesinlikve algılananuzlaşma,gibi ilişkiselbağlamlaraodaklandığıiçinbirlikte uzlaşma teorisininbakış açısından üstler ve astlar arasındaki stratejikbelirsizlikiletişimintemel bir fonksiyonu ve olumlu değerlendirmeye olanak sağlayan ara perspektiflerin sürdürülmesi olabilir. Şekil 1 Stratejik Belirsizlik Çalışması için Uygun İletişim Bağlamının Boyutları Formallik RESMİ GÜNLÜK İÇ hedefler, misyon 1 konuşma 2 kurallar, regülasyon grup tartışması polikalar, prosedürler organizasyon hikayesi Okuyucu halkla ilişkiler 3 informal anlaşmalar 4 DIŞ pazarlama, satış zayıf bağlar, ahbap bağ. org. arası anlaşmalar çakışan yöneticilik Organizasyondaki insanlar her zaman kurallar üzerine fikir birliği aramazlar ve çelişen anlayışların belirgin olacağı ve ilişkilerini olumsuz etkileyebilecek durumlardan sıklıkla kaçınırlar.
  12. 12. 11 İletişimcilerçokluhedeflerarasındadengeyi kurarlarsabirlikte çalıştıklarıdiğerkişilerdentutumlarının farklılaştığı, maruz bırakıldıkları bu alanlardan kaçınmak için stratejik belirsizliği kullanabilirler. Hücre 3’te resmi dışsal iletişimde araştırma odağı gelecek seçeneklerin korunması ve dışsal okuyuculara resmi açıklamaların inkar edilebilirliği üzerine olmalıdır. Bu tür iletişimörnekleri halkla ilişkiler kampanyaları, reklam ve satış bilgisi ve örgüt içi anlaşmalarıdır. Hücre 1’de olduğu gibi bu iletişiminçoğuyazılıdırve metinlernatüralist,eleştirel ve retoriksel analizleriçinuygundur.Pazarlama teorileri ve organizasyonlarve çevreleri arasındaki ilişkininteorileri (Aldrich,1979) ayrıca bu bağlamda yardımcı olabilir. Hücre 4’te resmi olmayan iletişimde stratejik belirsizliğin sıklıkla gizli ve oldukça politik olan örgüt içi bağlantıları geliştirmek için nasıl kullanılacağına odaklanılmalıdır. Bu iletişim türünün reddedilebilir tarafı (yönü) oldukça önemlidir. Bu bağlamda iletişim örnekleri resmi olmayan araştırmalar, zayıf bağlantılar ve eski-ahbap bağlantılarındaki etkileşimlerdir. Hücre 2’de olduğu gibi burada anahtar konular kişilerarası politikalar ve bireysel kişilerarası ve organizasyonel hedeflerin dengelenmesiyle ilgilidir.Ancak içsel iletişimden farklı olarak bu bağlama özgü problemler hem yasal sonuçları hem de bağlılıkları sürdürmede ve iş arkadaşlarından güven elde etmede kilit roldekilerin karşılaştığı zorlukları içermektedir (Adams, 1980). Bu alandaki çalışmalar, örneğin profesyonel klüplerde ve kurumlarda ve resmi olmayan anlaşmalarda yöneticileri ve üyeleri aşarak daha az aşikar olan örgüt içi iletişim kayıtlarına odaklanabilir (Eisenberg et al, in press). Çalışma için hangi iletişim bağlamının durumunun seçildiğine bakılmaksızın, araştırmacılar 3 temel soru üzerine odaklanmalıdır: 1. Etkileşimli hedeflerin oluşmasını hangi faktörler etkilemektedir? 2. Organizasyondaki insanlar iletişim yoluyla bu hedefleri nasıl gerçekleştirmeye çalışmaktadırlar? 3. Organizasyonun içindeki ve dışındaki diğerleri tarafından farklı iletişim stratejileri nasıl yorumlanmaktadır? Bazı önemli sorular olduğu gibi kalmaktadır. İnsanların belirsizliği organizasyonlarda nasıl kullandığınadairdaha iyi biranlayışkazandığımız zaman budurum etkili iletişimi neyinoluşturduğuna dair müdürlere ve çalışanlara söylediklerimizi nasıl etkileyecek? Belirsizliğin pedagojisi nedir ve etik sınırlamaları nelerdir?Stratejikbelirsizliküzerinedeneysel araştırmabuve ilgili konularayönelikdaha fazla araştırmaya sevk etmelidir. SONUÇ Bu rapordasunulananlammodelibirimdeki fikirayrılıklarınınve mizaçlarınillede azaltılmadığı ama yönetildiği organizasyonlarınhemdahagerçekçi hemde istenenkavramıylauyumludur.Özellikle çalkantılıçevrelerdebelirsiziletişimbaştansavmatürüişyapmaktanziyadeçokluhedeflere yöneltmek için iletişimciler tarafından kullanılan mantıklı bir yöntemdir. Belirsizliğin yanlış kullanımından kaynaklanan etik problemlerin hayal edilmesi kolaydır. Ama final analizinde, herhangi bir iletişim stratejisininetkinliği ve etiği odurumdaki iletişimcininamaçlarıve değerleri ile ilişkilidir.Azya da çok belirsizliğin kullanımı iyi/kötü veya etkili/etkisiz olarak değil stratejinin sonunda nereye ulaştığı veya iletişimcinin amaçlarının etkinliğine göre değişir.
  13. 13. 12 Organizasyonel araştırmacılar belirsizliği normal etkileşime katılımdan ziyade değişken faktör olarak gördükleri sürece organizasyonların en dramatik yönleri hakkında aydınlanmamış olarak kalacaklar ve o anlar iletişimin hayatımızı oldukça etkileyeceği anlar olacaktır (Branham, 1980). Wheelright (1968)’ın metafor ve mit hakkındaki yorumu belirsizliğe uygulamaya uzatılabilir: “Metafor ve mit, insan aklının en merkezi enerji geriliminin gerekli ifadeleridir; onsuz… insanoğlu kadere yenilecektir. Unutulan Düşman bizim için tutar onu, insan olmanın belirsizlikten reaksiyon mekanizmasının güvenliğine düşmesidir (s. 123).” İnsanların sosyal ve sembolikhayvanlar olduğu genel bir gözlemdir. Daha az gözlemlenenise sembollerin stratejik kullanımının sosyal düzenin operasyonunu kolaylaştırmasıdır. Dikkatimizi organizasyonlarda bunu nasıl yapacağımıza çevirmeliyiz.

×