Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

Gregor Mendel

1,870 views

Published on

Gregor Mendel

  • Be the first to comment

Gregor Mendel

  1. 1. <ul><li>Gregor Mendel </li></ul>
  2. 2. Ævi og störf <ul><li>1822-1884 </li></ul><ul><li>„ Faðir nútíma erfðafræði “ </li></ul><ul><li>Tékkneskur munkur. </li></ul>
  3. 3. Uppvöxtur <ul><li>Vann sem garðyrkjumaður sem unglingur </li></ul><ul><li>Gekk í klaustur og tók upp nafnið Gregor (hét áður Jóhann) </li></ul><ul><li>Notaði matjurtagarð klaustursins til að rannsaka erfðir </li></ul>
  4. 4. Lögmálið uppgötvað <ul><li>Mendel uppgötvaði regluna á bak við erfðir </li></ul><ul><li>Skýrði frá uppgötvunum sínum en vakti nær enga athygli </li></ul><ul><li>Löngu seinna (á 20stu öld) voru kenningar hans rifjaðar upp </li></ul>
  5. 5. Mendel og Darwin <ul><li>Voru samtíðarmenn </li></ul><ul><li>Mendel las Darwin </li></ul><ul><li>Kenning Mendels leysir vanda hjá Darwin </li></ul>
  6. 6. Vandi Darwins <ul><li>Fleeming Jenkin (skoskur verkfræðingur) hafði bent á gallann </li></ul><ul><li>Darwin lýsir ekki þróun heldur Status Quo </li></ul><ul><li>„Góðir eiginleikar“ erfast ekki að fullu heldur þynnast út! </li></ul>
  7. 7. Uppgötvun Mendels <ul><li>Mendel notaði baunaplöntur (garðertur) í rannsókn sinni </li></ul><ul><li>Hann valdi sér nokkra áberandi eiginleika ... </li></ul><ul><li>...og fylgdist með hvernig þeir erfðust </li></ul>
  8. 8. Reglan <ul><li>Reglan sem kom í ljós var þessi: </li></ul><ul><li>Tökum eiginleikann hæð . </li></ul><ul><li>Lágvaxin planta: h </li></ul><ul><li>Hávaxin planta: H </li></ul>
  9. 9. Erfðirnar <ul><li>Byrjum með foreldrana </li></ul><ul><ul><li>P (parents) = H og h [Annað hávaxið, hitt lágvaxið] </li></ul></ul>
  10. 10. Möguleikar <ul><li>Í ljós kom að næsta kynslóð var öll hávaxin ... </li></ul><ul><li>...þótt annað foreldrið væri lágvaxið ! </li></ul><ul><li>P: H og h </li></ul><ul><li>F1: H og H og H og H </li></ul><ul><li>Það var eins og búið væri að útrýma eiginleikanum h ! </li></ul>
  11. 11. Og meira til... <ul><li>Það furðulega gerðist þegar þessar plöntur fjölguðu sér </li></ul><ul><li>P: H og h </li></ul><ul><li>F1: H og H og H og H </li></ul><ul><li>F2: H og H og H og h !!! </li></ul><ul><li>Skyndilega er fjórða hver planta lágvaxin! </li></ul>
  12. 12. Skýring Mendels <ul><li>Kenning Mendels var svona: </li></ul><ul><li>Hver einasti eiginleiki erfist í pörum </li></ul><ul><li>Við erfum eiginleikana frá báðum foreldrum </li></ul>
  13. 13. Baunadæmið <ul><li>Skoðum P nánar: </li></ul><ul><li>Önnur plantan var hávaxin ( H ). </li></ul><ul><li>Gefum okkur að hún hafi erft H frá báðum foreldrum sínum </li></ul><ul><li>Hin var lágvaxin, og erfði h frá báðum foreldrum sínum. </li></ul>
  14. 14. Arfgerð og svipgerð <ul><li>Arfgerð foreldranna var því HH og hh </li></ul><ul><li>Afkvæmi þeirra erfðu H frá öðru foreldrinu en h frá hinu </li></ul>
  15. 15. Arfgerð og svipgerð <ul><li>Öll börnin urðu því með arfgerðina Hh </li></ul><ul><li>En þú gast ekki séð að þau hefðu eiginleikann h </li></ul><ul><li>Þau voru öll stór. </li></ul><ul><li>Þeir eiginleikar sem þú getur séð kallast svipgerð . </li></ul>
  16. 16. Ríkjandi og víkjandi <ul><li>En af hverju urðu plönturnar allar háar? </li></ul><ul><li>Þær höfðu jú líka eiginleikann h ! </li></ul><ul><li>Svarið er: H er ríkjandi eiginleiki og h víkjandi ! </li></ul>
  17. 17. H og h <ul><li>Ef ríkjandi og víkjandi eiginleikar koma saman í arfgerð þinni </li></ul><ul><li>kemur aðeins sá ríkjandi fram í svipgerð þinni. </li></ul><ul><li>Ríkjandi eiginleikar eru táknaðir með hástaf, H eða J ... </li></ul><ul><li>Víkjandi eiginleikar eru táknaðir með lágstaf, h eða j ... </li></ul>
  18. 18. Myndræn framsetning <ul><li>Ef rauður er ríkjandi </li></ul><ul><li>og grænn víkjandi </li></ul><ul><li>þá skýrir þessi mynd </li></ul><ul><li>baunadæmi Mendels </li></ul>
  19. 19. Æfðu þig <ul><li>Teiknaðu upp mögulega arfgerð afkvæma ef foreldrarnir hafa: </li></ul><ul><li>A) Eiginleikana PP og Pp </li></ul><ul><li>B) Eiginleikana Ss og Ss </li></ul><ul><li>C) Eiginleikana qq og Qq </li></ul>
  20. 21. Æfðu þig <ul><li>Teiknaðu upp mögulega arfgerð afkvæma ef foreldrarnir hafa: </li></ul><ul><li>A) Eiginleikana PP og Pp </li></ul><ul><li>B) Eiginleikana Ss og Ss </li></ul><ul><li>C) Eiginleikana qq og Qq </li></ul>

×