Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

Forsetningar

986 views

Published on

Published in: Education
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

Forsetningar

  1. 1. FORSETNINGAR Orðflokkar > Smáorð
  2. 2. FALLBEYGÐ ORÐ skoðuð nánar
  3. 3. •I took the cat to the vet• Ég fór með köttinn til dýralæknisins
  4. 4. Hví eru nafnorðin mismunandi í íslensku útgáfunni cat vet en ekki hinni?•I took the cat to the vet• Ég fór með köttinn til dýralæknisins köttur dýralæknir
  5. 5. cat vet•I took the cat to the vet• Ég fór með köttinn til dýralæknisins köttur dýralæknir „Ég fór með köttur til dýralæknirinn“
  6. 6. notar fallbeygingu. Hún er að mestu• Íslenska horfin úr mörgum öðrum málum, t.d. ensku.• Sjá þó menjar: I - me - mine / they - their
  7. 7. • Orð fallbeygja sig ekki sjálf. Beyging er tilkomin af samhengi við önnur orð.
  8. 8. Nefnifall Þolfall•Í íslenskri fallbeygingu eru 4 föll Þágufall Eignarfall
  9. 9. Aðalfall Nefnifall ÞolfallAukaföll Þágufall Eignarfall
  10. 10. • Karl hitti kerlu og færði henni blóm í vasa. Hvort standa fallorðin í aðal- eða aukaföllum?
  11. 11. nf. þf. þgf. þf. þgf. aðal auka auka auka auka• Karl hitti kerlu og færði henni blóm í vasa.
  12. 12. þf. þgf. þf. þgf. auka auka auka auka• Karl hitti kerlu og færði henni blóm í vasa. Oft beygja sagnorð fallorð í aukaföll
  13. 13. þf. þgf. þf. þgf. auka auka auka auka• Karl hitti kerlu og færði henni blóm í vasa. Oft beygja sagnorð fallorð í aukaföll
  14. 14. þf. þgf. þf. þgf. auka auka auka auka• Karl hitti kerlu og færði henni blóm í vasa. Það er sama hvaða fallorð hefði komið á eftir „hitti“, það hefði lent í þolfalli.
  15. 15. • Karl hitti kerlu og færði henni blóm í vasa.• Karl hitti hest... þf. Það er sama hvaða fallorð hefði komið á eftir „hitti“, það hefði lent í þolfalli.
  16. 16. • Karl hitti kerlu og færði henni blóm í vasa.• Karl hitti bolta... þf. Það er sama hvaða fallorð hefði komið á eftir „hitti“, það hefði lent í þolfalli.
  17. 17. • Karl hitti kerlu og færði henni blóm í vasa.• Karl hitti markið... þf. Það er sama hvaða fallorð hefði komið á eftir „hitti“, það hefði lent í þolfalli.
  18. 18. • Sagnir sem stýra fallorðum í aukaföll = áhrifssagnir
  19. 19. • En hvað er á seyði hér?• Karl hitti í markið Þetta litla orð hefur mikil áhrif
  20. 20. þf. auka• Karl hitti í markið Hvort beygir orðið? Sagnorðið eða smáorðið „í“?
  21. 21. þf. auka• Karl settist í markið Skiptum um sögn
  22. 22. þf. auka• Karl settist í markið Sögnin að sitja er áhrifslaus. Samt beygist orðið – enda beygist það út af smáorðinu „í“.
  23. 23. • Óbeygjanleg orð (smáorð) sem beygja fallorð í aukaföll kallast forsetningar.
  24. 24. frá til• Þær langþekktustu: um Hvaðan kannastu við þessar forsetningar?
  25. 25. Aðalfall Nefnifall um ÞolfallAukaföll frá Þágufall til Eignarfall
  26. 26. Aðalfall Nefnifall um Þolfall Aukaföll frá Þágufall til EignarfallForsetningar sem notaðar eru til að beygja fallorð í aukaföllin þrjú eru „um“, „frá“ og „til“.
  27. 27. • Mismunandi forsetningar stýra mismunandi föllum
  28. 28. • Hvaða falli stýrir „um“?
  29. 29. • Kaflinn er um stríðið.• Mér varð ekki um sel.• Af hverju talar þú illa um hann?• Þetta gera um 65 þúsund krónur.
  30. 30. um þf. hest• Kaflinn er um stríðið. um þf. hesti• Mér varð ekki um sel. þf. um hests• Af hverju talar þú illa um hann?• Þetta gera um 65 þúsund krónur. þf.
  31. 31. • Málið er stundum snúnara
  32. 32. • Hvað með forsetninguna „í“?
  33. 33. • Klíptu í mig.• Hann er skotinn í mér.• Hér getur orðið „í“ stýrt bæði þolfalli og þágufalli, allt eftir samhenginu.
  34. 34. • Finndu fallorðin (6):•Á bókasafninu er oft ró og friður en í hádeginu koma oft krakkar sem hafa læti.
  35. 35. • Hver standa í aukaföllum?•Á bókasafninu er oft ró og friður en í hádeginu koma oft krakkar sem hafa læti.
  36. 36. • Hver standa í aukaföllum?•Á er oft hestur og hestur en í hesti koma kemur oft hestur sem hefur læti. hesti hest
  37. 37. • Hver standa í aukaföllum? nf. nf.•Á er oft hestur og hestur en í hesti koma kemur oft hestur sem hefur læti. hesti hest nf.
  38. 38. • Hver standa í aukaföllum? nf. nf.•Á er oft hestur og hestur en í hesti koma kemur oft hestur sem hefur læti. hesti hest nf. þf.
  39. 39. • Hver standa í aukaföllum? þgf. nf. nf.•Á er oft hestur og hestur en í hesti koma kemur oft hestur sem hefur læti. hesti hest þgf. nf. þf.
  40. 40. • Hver standa í aukaföllum? þgf. nf. nf.•Á er oft hestur og hestur en í hesti koma kemur oft hestur sem hefur læti. hesti hest þgf. nf. þf.
  41. 41. • Hver standa í aukaföllum?•Á bókasafninu er oft ró og friður en í hádeginu koma oft krakkar sem hafa læti. Hvort beygjast fallorðin vegna sagna eða forsetninga?
  42. 42. • Hver standa í aukaföllum?•Á bókasafninu er oft ró og friður en í hádeginu koma oft krakkar sem hafa læti. Hvort beygjast fallorðin vegna sagna eða forsetninga?
  43. 43. forsetning forsetning•Á bókasafninu er oft ró og friður en í hádeginu koma oft krakkar sem hafa læti. sögn Hvort beygjast fallorðin vegna sagna eða forsetninga?

×