Formol nhung dieu can biet

4,635 views

Published on

Published in: Education
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
4,635
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
1
Actions
Shares
0
Downloads
15
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Formol nhung dieu can biet

  1. 1. FORMOLFormol (formaldehyd-HCHO) là hợp chất hữu cơ dễ bay hơi hay còn gọi là VOC (dùng để chỉnhững hợp chất hữu cơ dễ dàng lan tỏa vào không khí), không màu, mùi cay xốc, khó ngửi, tannhiều trong nước.Trong tự nhiên, formol có sẵn trong gỗ, khói động cơ, khói thuốc lá, khói đốt gỗ, dầu và khí hóalỏng (gaz),… formol hiện diện trong các sản phẩm đã qua chế biến như sơn và dầu bóng, gỗ ép,keo, vải, chất chống cháy, các chất bảo quản và chất cách ly, … Bên cạnh đó, formol là sản phẩmđược sinh ra trong quá trình chuyển hóa ở sinh vật, do đó trong tự nhiên nhiều loại thực phẩm cóchứa formol: rau củ, trái cây, nấm khô, thịt cá. Formol còn hình thành khi nướng, xông khói thựcphẩm. Trong nước uống cũng có formol nhất là nước được sát khuẩn bằng ozon hoặc chlorin, vớinồng độ formol lên tới 30mg/l. Hàm lượng formol tự nhiên trong thực phẩm trong khoảng 3-23mg/kg, tùy loại thực phẩm. Nguồn gốc của formol có trong thủy sản có thể do sự phân giải củachất trimethylamin oxid (TMAO) hiện diện khá nhiều trong thủy sản. Lượng formol tự nhiênnhiều hay ít tùy thuộc loại cá, chẳng hạn formol trong cá thu (King Mackerel) chứa 1,1mg/kg, còncá Bombay Duck có tới 140mg/kg. thủy sản đông lạnh chứa nhiều formol hơn thủy sản tươi, vìquá trình phân giài TMAO vẫn tiếp tục xảy ra trong quá trình trữ đông. Thời gian trữ đông cànglâu, lượng formol càng nhiều. Bên cạnh sự có mặt 1 cách tự nhiên thì formol còn được bổ sungvào trong thủy sản và thực phẩm nhằm mục đích bảo quản. Formol dễ dàng kết hợp với cácprotein tạo thành hợp chất bền, không thối rữa, không ôi thiu nhưng rất khó tiêu hóa. Chính tínhchất này đã bị lợi dụng để kéo dài thời gian bảo quản của các thực phẩm như bánh phở, hủ tiếu,bún, bánh ướt,…Ngoài sự có mặt của formol trong thực phẩm như đã đề cập ở trên thì formol còn là 1 trong nhữnghóa chất công nghiệp cơ bản, rất độc nhưng lại rất thông dụng.Hằng năm Việt Nam sử dụngkhoảng 30-35 nghìn tấn formol. Formol được dùng rộng rãi trong các ngành công nghiệp dệt (ởcông đoạn in nhuộm và hoàn tất nhằm giữ màu và tạo liên kết ngang để chống nhăn cho vải), côngnghệ sản xuất nhựa, chất dẻo, giấy, sơn, xây dựng, mỹ phẩm, thuốc nhuộm tóc, thuốc làm thẳngtóc, keo dán, thuốc nổ, dung dịch tẩy rửa gia dụng (dung dịch dùng cho máy giặt, thuốc xịt thơmphòng, dung dịch làm sạch thảm,…), những sản phẩm chăm sóc cá nhân (như thuốc duỗi tóc, dầuxả tóc, thuốc đánh bóng móng, gel vuốt tóc,…), giấy than, mực máy photocopy,… trong y họcdùng đề ướp xác, dung dịch 5% để tẩy uế dụng cụ, mặt đất và môi trường bị nhiễm khuẩn, nấmmốc.Formol ở môi trường trong nhà ( do gỗ, rèm cửa, chăn gối, drag trải giường, bọc đệm ghế, thảmvà các sản phẩm nhựa dùng trong nhà,…) luôn cao hơn môi trường ngoài trời. Vì vậy sự nhiễmformol đối với sức khỏe con người diễn ra liên tục và có tích lũy.Tác hại của formolLiều LD50 (liều lượng làm chết 50% động vật thí nghiệm) là 800mg/kg chuột và 260mg/kg heoguinea.Thử nghiệm kéo dài 4 tuần trên chuột Wistar (uống hàng ngày) cho thấy, ở liều 125mg/kgthể trọng, chuột có những biến đổi về mô bệnh học ở bao tử.Còn liều 25mg/kg không thấy dấuhiệu bệnh tật. Thử nghiệm kéo dài 2 năm trên chuột Wistar (uống hàng ngày) cho thấy ở liều82mg/kg thể trọng chuột có những biến đổi về mô bệnh học ở bao tử, kém ăn, … Còn dưới15mg/kg không thấy dấu hiệu bệnh.
  2. 2. Cơ thể con người nếu tiếp xúc với formol trong thời gian dài thì dù hàm lượng cao hay thấp cũnggây ra nhiều tác hại cho da và hệ thống hô hấp gây ung thư đường hô hấp như: mũi, họng, phổi, …Phụ nữ có thai bị nhiễm formol có thể bị ảnh hưởng đến sự phát triển của bào thai. Tuy nhiên,WHO nhấn mạnh, formol không phải là chất gây ung thư qua đường tiêu hóa ( ăn uống).Triệu chứng cấp tình ở người tiếp xúc với hơi formol là cay niêm mạc mắt, đỏ mắt, kích thíchđường hô hấp trên gây chảy nước mũi, viêm thanh quản, viêm đường hô hấp, hen phế quản, viêmphổi; gây viêm da tiếp xúc, viêm da dị ứng, nổi mề đay. Khi formol bị đưa vào đường tiêu hóa làmchậm tiêu, rối loạn tiêu hóa, viêm loét dạ dày, viêm đại tràng, … Formol giúp làm cho thực phẩmkhó ôi thiu nhưng lại rất khó tiêu hóa khi vào cơ thể, gây hiện tượng đầy bụng no giả tạo. trong cơthể, formol kết hợp với các nhóm amin hình thành các dẫn xuất bền vững với các men phân hủyprotein làm ảnh hưởng đến quá trình chuyển hóa các chất dinh dưỡng trong cơ thể. Khi tiếp xúchoặc ăn phải formol với 1 lượng lớn có thể gây tử vong (30ml là liều lượng có thể gây chết người).Tổ chức y tế Thế giới (WHO) và tổ chức nông lương thế giới (FAO) đã xác định formol thuộcnhóm độc hại, không an toàn nếu cho vào thực phẩm, nước chấm và đồ uống. Theo quyết định số867/1998/QĐ-BYT của Bộ Y tế Việt Nam, formol không nằm trong danh mục chất bảo quản đượcphép sử dụng.Liên minh Châu Âu chấp nhận mức giới hạn formol có trong vải vào khoảng30ppm.Nhật quy định nghiêm ngặt là vải dùng cho trẻ em thì không có formol và không quá75ppm đối với vải tiếp xúc trực tiếp với da.Hiện nay còn nhiều nước trong đó có Việt Nam, trongtiêu chuẩn chất lượng vải không đề cập đến formol. Do đó, các lô hàng quần áo nhập khẩu vàoViệt Nam không được kiểm soát hàm lượng formol.Các biện pháp đề phòng ảnh hưởng của formol đối với sức khỏeKhi làm việc trong môi trường có tiếp xúc với formol nên trang bị bảo hộ lao động đúng quycách. Tạo sự thông thoáng trong môi trường sinh sống để tránh tác động của formol từ các vậtdụng xung quanh. Vì formol có đặc tính hòa tan trong nước, nên tốt nhất quần áo, chăn drag, rèmcửa hay vải bọc ghế,… mới mua về nên giặt sạch trước khi dùng để giảm nguy cơ nhiễm độc (dưlượng formol trong các sản phẩm dệt may giảm 60% sau khi giặt lần đầu). Theo thời gian, dưlượng formol trong vải dệt may sẽ mất dần do quá trình phân hủy trong không khí bởi đây là chấtkhí dễ bay hơi. Khi sơn nhà cửa nên chọn những loại sơn ghi rõ “ No-VOC Paints”; Khi mua sảnphẩm chăm sóc cá nhân hoặc sản phẩm cho em bé, lưu ý chọn sản phẩm ghi rõ “ formaldehydefree” ( không có chứa formaldehyd). Không sử dụng formol trong bảo quản thực phẩm. Khôngnên ăn quá nhiều các sản phẩm nướng và hun khói.

×