SlideShare a Scribd company logo

PROJEKT tema:hekuri

projekt per lenden e kimise se klases se 10 me teme:hekuri nje element kimik me vlera historike,industrialedhe shendetesore

1 of 10
Download to read offline
Projekt kimi
Hekuri
Tema:”Hekuri element kimik me vlera
historike,industriale dhe shendetesore.
Punoi:Romina Balla
 Hekuri
 Hekuri është element kimik. Në trupin e njeriut ai merr pjesë me 0,008 %
të masës, dhe gjendet kryesisht në gjak. Sasia e hekurit në gjakun e njeriut
do të mjaftonte për një gozhdë. Kjo sasi kur lidhet me oksigjenin merr
ngjyrë të kuqe, kjo është arsyeja që gjaku i njeriut të ketë Hekuri është një
metal me shkëlqim të argjendtë dhe shpejt korrodohet sepse reagon ndaj
oksigjenit. Përdoret në formë të legurave si çelik kur kombinohet me
karbonin por mund të kombinohet me kromin, manganin etj. Ka gjendje
agregate te ngurte,ka ngjyre hiri,dhe dendesia e tij eshte 7.874.
 Hekuri i pastërt ka karakteristika mekanike të dobëta dhe kosto të lartë
prodhimi. Në teknikë e në ndërtim përdoren aliazhet e shumta të hekurit.
Rëndësi të madhe kanë aliazhet hekur-karbon, në radhë të parë giza
dhe çeliku, të cilat janë aliazhet më të rëndësishme në industri..
 këtë ngjyrë, të përafërt me ngjyrën e ndryshkut (tek hekuri në natyrë).
Hekuri është materiali me i përdorshëm ne industri. Ne furrnalta ai
përpunohet dhe shndërrohet ne materiale te ndryshme. Hekuri mund te
kthehet ne çelik kështu qe i përmirëson vetitë e tij.
 Përfitimi dhe përpunimi i xeherorit të hekurit është bërë që në vitin 3000
p.e. sonë, në Misir (Egjipti i sotshëm).
Hekuri element kimik I sistemit
periodik.
Hekuri nje element kimik I
sistemit periodik
 Hekuri është një element kimik me simbolin Fe dhe numër
atomik 26. Është një metal në serinë e parë të tranzicionit.
Ajo është me masë elementi më i zakonshëm në tokë, duke
formuar shumë nga thelbin e jashtme dhe të brendshme të
Tokës.

Symbol: Fe
 Masë atomike: 55,845 u ± 0,002 u
 Elektron konfiguracion: [Ar] 3d64s2
 Numri atomik: 26
 Pika e shkrirjes: 1,538 ° C
 Pika e vlimit: 2862 ° C
 Elektrone per skeletit: 2, 8, 14, 2
Hekuri nje element kimik me vlera historike
 Në qytetin verior egjiptian të Gerzehut në vitin 1911, arkeologët gjetën një
varr që përmbante nëntë rruaza, të cilat duket të jenë prej hekuri. Problemi
i vetëm është se ato i përkasin 2.000 viteve para se sa Egjipti të kishte
aftësinë të shkrinte hekurin.
 Që atëherë, historianët kanë dyshime se ku egjiptianët e lashtë gjetën
hekurin, ose mësuan ta krijojnë, kaq herët në histori. Në hieroglifet
egjiptiane, “hekuri” fjalë për fjalë përkthehet: “metali nga qielli”, gjë që krijon
një ide mjaft të mirë mbi origjinën e tij.
 Për shkak se metali ishte i rrallë, ai ishte i lidhur kryesisht me pasuri dhe
pushtet. Ai është përdorur kryesisht për bizhuteri dhe zbukurime për
mbretër, dhe jo për armë, siç do të përdorej më vonë. Në vitin 1980,
analizat kimike treguan nivelet e nikelit, një metal i lidhur fort me meteorët,
por nivelet ishin shumë të ulëta për të konfirmuar teorinë.
 Kohët e fundit, megjithatë, testet kanë treguar në mënyrë përfundimtare se
hekuri me të vërtetë ka ardhur nga meteorët e rënë, gjë që shpjegon se
pse metali u shfaq mijëra vjet para se egjiptianët të mësonin ta përpunonin.
Dhe kjo gjë do të shpjegonte edhe misterin e kamës së Mbretit Tut.
 Së bashku me një thikë të artë, një kamë misterioze e bërë me sa duket
prej hekurit, është gjetur pranë Mbretit Tut. Duke qenë se Mbreti Tut vdiq
shumë kohë para se të përpunohej hekuri, u hodh teoria se kama e tij ishte
krijuar prej meteorëve të rrëzuar në Tokë. Pas testimeve, u vërtetua më në
fund edhe kjo teori.
Hekuri nje element kimik me
rendesi industriale
PROJEKT tema:hekuri
 Hekuri nje element kimik me
rendesi shendetesore.
 Hekuri është pjesë mjaft e rëndësishme e
ushqimit, pasi që merr pjesë në përbërjen e
hemoglobinës dhe ka rol në lidhjen dhe
përcjelljen e oksigjenit nga mushkëritë në
gjak.
 Në indet dhe organet e njeriut, hekuri lidhet me
proteina të ndryshme, siç janë kromoproteinat,
flavoproteinat dhe grupi i tretë ku bëjnë pjesë
transferina dhe feritina.
Hekuri merr pjesë edhe në sintezën e ADN-së,
në metabolizmin e katekolaminave dhe shërben
si përcjellës i elektroneve në mitokondrie.
 Mungesa e hekurit në organizëm mund të
jetë si pasojë e rritjes së shtuar të tij
(gjakderdhjet kronike, të vogla nga trakti
tretës, ulcera, herniet, tumoret e traktit
digjestiv, gjakderdhjet menstruale),
absorbimi i dobët, rritja e nevojave për
hekur (puberteti, shtatzënia) dhe
mosmarrja e mjaftueshme me anë të
ushqim.
PROJEKT tema:hekuri

Recommended

Hekuri ,elementi kimik me vlere...
Hekuri ,elementi kimik me vlere...Hekuri ,elementi kimik me vlere...
Hekuri ,elementi kimik me vlere...Xhesiana Muka
 
Hekuri element kimik me ndikim shendetesor.
Hekuri element kimik me ndikim shendetesor.Hekuri element kimik me ndikim shendetesor.
Hekuri element kimik me ndikim shendetesor.ronela hasanaj
 
PROJEKT/KIMI •HEKURI SI ELEMENT KIMIK
 PROJEKT/KIMI •HEKURI SI ELEMENT KIMIK PROJEKT/KIMI •HEKURI SI ELEMENT KIMIK
PROJEKT/KIMI •HEKURI SI ELEMENT KIMIKKleaHaka
 
Elementet kimik ne trupin tone projekt kimi
Elementet kimik ne trupin tone  projekt kimiElementet kimik ne trupin tone  projekt kimi
Elementet kimik ne trupin tone projekt kimiFacebook
 
HEKURI: HISTORIA, INDUSTRIA DHE PERPUNIMI I TIJ
HEKURI: HISTORIA, INDUSTRIA DHE PERPUNIMI I TIJHEKURI: HISTORIA, INDUSTRIA DHE PERPUNIMI I TIJ
HEKURI: HISTORIA, INDUSTRIA DHE PERPUNIMI I TIJirlindi
 
Hebrenjtë në Shqipëri
Hebrenjtë në ShqipëriHebrenjtë në Shqipëri
Hebrenjtë në ShqipëriDonikaLici
 

More Related Content

What's hot

Kimia ne jeten e perditshme
Kimia ne jeten e perditshme Kimia ne jeten e perditshme
Kimia ne jeten e perditshme Orven Bregu
 
Shqiperia dhe Bashkimi Europian
Shqiperia dhe Bashkimi EuropianShqiperia dhe Bashkimi Europian
Shqiperia dhe Bashkimi Europianolinuhi
 
iliada analize , Analize e Iliades
iliada analize , Analize e Iliadesiliada analize , Analize e Iliades
iliada analize , Analize e Iliadesssuseree34b8
 
Kimia ne mbrojtje te mjedisit
Kimia ne mbrojtje te mjedisitKimia ne mbrojtje te mjedisit
Kimia ne mbrojtje te mjedisitKlarisa Klara
 
qyteterimi i hershem ne mesopotami
qyteterimi i hershem ne mesopotamiqyteterimi i hershem ne mesopotami
qyteterimi i hershem ne mesopotamiSindi Ramadani
 
Ndikimi i kultures osmane ne Shqiperi
Ndikimi i kultures osmane ne ShqiperiNdikimi i kultures osmane ne Shqiperi
Ndikimi i kultures osmane ne ShqiperiFlavioHabilaj
 
Mrojtja nga ndotja e planetit Tokë (Shkenca 10)
Mrojtja nga ndotja e planetit Tokë (Shkenca 10)Mrojtja nga ndotja e planetit Tokë (Shkenca 10)
Mrojtja nga ndotja e planetit Tokë (Shkenca 10)CleaInanis24
 
matematika projekt
matematika projektmatematika projekt
matematika projektFacebook
 
Kontibuti i Shqipetareve ne mbrojtjen e hebrenjeve gjate luftes se 2 boterore
Kontibuti i Shqipetareve ne mbrojtjen e hebrenjeve  gjate luftes se 2 boteroreKontibuti i Shqipetareve ne mbrojtjen e hebrenjeve  gjate luftes se 2 boterore
Kontibuti i Shqipetareve ne mbrojtjen e hebrenjeve gjate luftes se 2 boteroreXheni Marku
 
Dieta E Balancuar Dhe Energjia E Nevojshme-Organizem I Shendetshem
Dieta E Balancuar Dhe Energjia E Nevojshme-Organizem I ShendetshemDieta E Balancuar Dhe Energjia E Nevojshme-Organizem I Shendetshem
Dieta E Balancuar Dhe Energjia E Nevojshme-Organizem I ShendetshemArenoardReno
 
Projekt biologjie:Ushqimi dhe shendeti.
Projekt biologjie:Ushqimi dhe shendeti.Projekt biologjie:Ushqimi dhe shendeti.
Projekt biologjie:Ushqimi dhe shendeti.enerisaloti
 
Trashegimia natyrore e kulturore ne trevat Shqipetare
Trashegimia natyrore e kulturore ne trevat ShqipetareTrashegimia natyrore e kulturore ne trevat Shqipetare
Trashegimia natyrore e kulturore ne trevat ShqipetareKe Keiss
 
shkrimtaret e brezit te humbur
shkrimtaret e brezit te humburshkrimtaret e brezit te humbur
shkrimtaret e brezit te humburFialdoMema
 
Projekt; Gjeometria ne programet shkollore e jeten e perditshme
Projekt; Gjeometria ne programet shkollore e jeten e perditshmeProjekt; Gjeometria ne programet shkollore e jeten e perditshme
Projekt; Gjeometria ne programet shkollore e jeten e perditshmesidorelahalilaj113
 

What's hot (20)

Kimia ne jeten e perditshme
Kimia ne jeten e perditshme Kimia ne jeten e perditshme
Kimia ne jeten e perditshme
 
Shqiperia dhe Bashkimi Europian
Shqiperia dhe Bashkimi EuropianShqiperia dhe Bashkimi Europian
Shqiperia dhe Bashkimi Europian
 
Iliret
IliretIliret
Iliret
 
Mjedisi
MjedisiMjedisi
Mjedisi
 
PROJEKT-Ndotja e Mjedisit
PROJEKT-Ndotja e MjedisitPROJEKT-Ndotja e Mjedisit
PROJEKT-Ndotja e Mjedisit
 
iliada analize , Analize e Iliades
iliada analize , Analize e Iliadesiliada analize , Analize e Iliades
iliada analize , Analize e Iliades
 
Kimia ne mbrojtje te mjedisit
Kimia ne mbrojtje te mjedisitKimia ne mbrojtje te mjedisit
Kimia ne mbrojtje te mjedisit
 
Gazeta e shkolles
Gazeta e shkollesGazeta e shkolles
Gazeta e shkolles
 
qyteterimi i hershem ne mesopotami
qyteterimi i hershem ne mesopotamiqyteterimi i hershem ne mesopotami
qyteterimi i hershem ne mesopotami
 
Ngrohja globale
Ngrohja globaleNgrohja globale
Ngrohja globale
 
Ndikimi i kultures osmane ne Shqiperi
Ndikimi i kultures osmane ne ShqiperiNdikimi i kultures osmane ne Shqiperi
Ndikimi i kultures osmane ne Shqiperi
 
Mrojtja nga ndotja e planetit Tokë (Shkenca 10)
Mrojtja nga ndotja e planetit Tokë (Shkenca 10)Mrojtja nga ndotja e planetit Tokë (Shkenca 10)
Mrojtja nga ndotja e planetit Tokë (Shkenca 10)
 
matematika projekt
matematika projektmatematika projekt
matematika projekt
 
Kontibuti i Shqipetareve ne mbrojtjen e hebrenjeve gjate luftes se 2 boterore
Kontibuti i Shqipetareve ne mbrojtjen e hebrenjeve  gjate luftes se 2 boteroreKontibuti i Shqipetareve ne mbrojtjen e hebrenjeve  gjate luftes se 2 boterore
Kontibuti i Shqipetareve ne mbrojtjen e hebrenjeve gjate luftes se 2 boterore
 
Ndotja e ujit
Ndotja e ujitNdotja e ujit
Ndotja e ujit
 
Dieta E Balancuar Dhe Energjia E Nevojshme-Organizem I Shendetshem
Dieta E Balancuar Dhe Energjia E Nevojshme-Organizem I ShendetshemDieta E Balancuar Dhe Energjia E Nevojshme-Organizem I Shendetshem
Dieta E Balancuar Dhe Energjia E Nevojshme-Organizem I Shendetshem
 
Projekt biologjie:Ushqimi dhe shendeti.
Projekt biologjie:Ushqimi dhe shendeti.Projekt biologjie:Ushqimi dhe shendeti.
Projekt biologjie:Ushqimi dhe shendeti.
 
Trashegimia natyrore e kulturore ne trevat Shqipetare
Trashegimia natyrore e kulturore ne trevat ShqipetareTrashegimia natyrore e kulturore ne trevat Shqipetare
Trashegimia natyrore e kulturore ne trevat Shqipetare
 
shkrimtaret e brezit te humbur
shkrimtaret e brezit te humburshkrimtaret e brezit te humbur
shkrimtaret e brezit te humbur
 
Projekt; Gjeometria ne programet shkollore e jeten e perditshme
Projekt; Gjeometria ne programet shkollore e jeten e perditshmeProjekt; Gjeometria ne programet shkollore e jeten e perditshme
Projekt; Gjeometria ne programet shkollore e jeten e perditshme
 

PROJEKT tema:hekuri

  • 1. Projekt kimi Hekuri Tema:”Hekuri element kimik me vlera historike,industriale dhe shendetesore. Punoi:Romina Balla
  • 2.  Hekuri  Hekuri është element kimik. Në trupin e njeriut ai merr pjesë me 0,008 % të masës, dhe gjendet kryesisht në gjak. Sasia e hekurit në gjakun e njeriut do të mjaftonte për një gozhdë. Kjo sasi kur lidhet me oksigjenin merr ngjyrë të kuqe, kjo është arsyeja që gjaku i njeriut të ketë Hekuri është një metal me shkëlqim të argjendtë dhe shpejt korrodohet sepse reagon ndaj oksigjenit. Përdoret në formë të legurave si çelik kur kombinohet me karbonin por mund të kombinohet me kromin, manganin etj. Ka gjendje agregate te ngurte,ka ngjyre hiri,dhe dendesia e tij eshte 7.874.  Hekuri i pastërt ka karakteristika mekanike të dobëta dhe kosto të lartë prodhimi. Në teknikë e në ndërtim përdoren aliazhet e shumta të hekurit. Rëndësi të madhe kanë aliazhet hekur-karbon, në radhë të parë giza dhe çeliku, të cilat janë aliazhet më të rëndësishme në industri..  këtë ngjyrë, të përafërt me ngjyrën e ndryshkut (tek hekuri në natyrë). Hekuri është materiali me i përdorshëm ne industri. Ne furrnalta ai përpunohet dhe shndërrohet ne materiale te ndryshme. Hekuri mund te kthehet ne çelik kështu qe i përmirëson vetitë e tij.  Përfitimi dhe përpunimi i xeherorit të hekurit është bërë që në vitin 3000 p.e. sonë, në Misir (Egjipti i sotshëm).
  • 3. Hekuri element kimik I sistemit periodik.
  • 4. Hekuri nje element kimik I sistemit periodik  Hekuri është një element kimik me simbolin Fe dhe numër atomik 26. Është një metal në serinë e parë të tranzicionit. Ajo është me masë elementi më i zakonshëm në tokë, duke formuar shumë nga thelbin e jashtme dhe të brendshme të Tokës.  Symbol: Fe  Masë atomike: 55,845 u ± 0,002 u  Elektron konfiguracion: [Ar] 3d64s2  Numri atomik: 26  Pika e shkrirjes: 1,538 ° C  Pika e vlimit: 2862 ° C  Elektrone per skeletit: 2, 8, 14, 2
  • 5. Hekuri nje element kimik me vlera historike  Në qytetin verior egjiptian të Gerzehut në vitin 1911, arkeologët gjetën një varr që përmbante nëntë rruaza, të cilat duket të jenë prej hekuri. Problemi i vetëm është se ato i përkasin 2.000 viteve para se sa Egjipti të kishte aftësinë të shkrinte hekurin.  Që atëherë, historianët kanë dyshime se ku egjiptianët e lashtë gjetën hekurin, ose mësuan ta krijojnë, kaq herët në histori. Në hieroglifet egjiptiane, “hekuri” fjalë për fjalë përkthehet: “metali nga qielli”, gjë që krijon një ide mjaft të mirë mbi origjinën e tij.  Për shkak se metali ishte i rrallë, ai ishte i lidhur kryesisht me pasuri dhe pushtet. Ai është përdorur kryesisht për bizhuteri dhe zbukurime për mbretër, dhe jo për armë, siç do të përdorej më vonë. Në vitin 1980, analizat kimike treguan nivelet e nikelit, një metal i lidhur fort me meteorët, por nivelet ishin shumë të ulëta për të konfirmuar teorinë.  Kohët e fundit, megjithatë, testet kanë treguar në mënyrë përfundimtare se hekuri me të vërtetë ka ardhur nga meteorët e rënë, gjë që shpjegon se pse metali u shfaq mijëra vjet para se egjiptianët të mësonin ta përpunonin. Dhe kjo gjë do të shpjegonte edhe misterin e kamës së Mbretit Tut.  Së bashku me një thikë të artë, një kamë misterioze e bërë me sa duket prej hekurit, është gjetur pranë Mbretit Tut. Duke qenë se Mbreti Tut vdiq shumë kohë para se të përpunohej hekuri, u hodh teoria se kama e tij ishte krijuar prej meteorëve të rrëzuar në Tokë. Pas testimeve, u vërtetua më në fund edhe kjo teori.
  • 6. Hekuri nje element kimik me rendesi industriale
  • 8.  Hekuri nje element kimik me rendesi shendetesore.  Hekuri është pjesë mjaft e rëndësishme e ushqimit, pasi që merr pjesë në përbërjen e hemoglobinës dhe ka rol në lidhjen dhe përcjelljen e oksigjenit nga mushkëritë në gjak.  Në indet dhe organet e njeriut, hekuri lidhet me proteina të ndryshme, siç janë kromoproteinat, flavoproteinat dhe grupi i tretë ku bëjnë pjesë transferina dhe feritina. Hekuri merr pjesë edhe në sintezën e ADN-së, në metabolizmin e katekolaminave dhe shërben si përcjellës i elektroneve në mitokondrie.
  • 9.  Mungesa e hekurit në organizëm mund të jetë si pasojë e rritjes së shtuar të tij (gjakderdhjet kronike, të vogla nga trakti tretës, ulcera, herniet, tumoret e traktit digjestiv, gjakderdhjet menstruale), absorbimi i dobët, rritja e nevojave për hekur (puberteti, shtatzënia) dhe mosmarrja e mjaftueshme me anë të ushqim.