Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

Bab 2 koordinasi badan... sains tingkatan4

137,372 views

Published on

Nota Sains. Koordinasi Badan

Published in: Education

Bab 2 koordinasi badan... sains tingkatan4

  1. 1. Bab 2: Koordinasi Badan
  2. 2. Koordinasi Badan • Koordinasi merupakan tindak balas badan kita ke arah mana-mana rangsangan dari dan di luar badan Dua jenis koordinasi i – Koordinasi Saraf ii - Koordinasi Kimia (hormon)
  3. 3. Koordinasi Saraf • Dikawal dan diselaraskan oleh sistem saraf. • Terdapat 2 jenis sistem saraf iaitu sistem saraf pusat dan sistem saraf periferi. • Penyelarasan aktiviti-aktiviti seperti menulis, berjalan, berlari, menari dan sebagainya • Koordinasi saraf melibatkan penghantaran mesej dalam bentuk impuls saraf di sepanjang serabut saraf yang berjalan di antara reseptor dan effector
  4. 4. Sistem Saraf Pusat • Terdiri daripada otak dan saraf tunjang • Penyelarasan aktiviti-aktiviti pelbagai bahagian badan dan pusat kawalan badan Menerima impuls dari organ-organ deria dan semua bahagian-bahagian lain badan untuk ditafsirkan
  5. 5. Sistem Saraf Pusat OTAK  mengawal kebanyakan aktiviti-aktiviti badan  Ia menerima maklumat dari semua bahagian badan dan menganalisanya sebelum membuat keputusan dan tindakan.  mampu menghasilkan tindakan yang bijak berdasarkan pengalaman silam  dilindungi oleh tengkorak yang dipanggil kranium
  6. 6. SARAF TUNJANG • Merupakan rentetan panjang tisu saraf dari otak di dalam kolum vertebra. • Impuls saraf dari semua bahagian badan akan melaluinya • Ada yang bergerak ke dalam atau dari otak, dan ada yang hanya melibatkan saraf tunjang sahaja.
  7. 7. Sistem saraf periferi • Terdiri daripada saraf kranial (dari otak) dan saraf tunjang (dari saraf tunjang dan organ-organ deria • Saraf tunjang adalah bertanggungjawab untuk menghubungkan reseptor dan effektor dalam bahagian-bahagian lain badan ke sistem saraf pusat • Saraf kranial yang bertanggungjawab untuk menghubungkan reseptor dan effektor di kepala dan leher pada sistem saraf pusat.Terdiri daripada sistem saraf autonomik dan sistem saraf somatik
  8. 8. Sistem Saraf Autonomi • Ia adalah sebahagian daripada sistem saraf yang biasanya kita mempunyai kawalan misalnya degupan jantung, hati, otot licin, organ-organ dalaman, paru-paru dan lain-lain Contoh: degupan jantung, peristalsis, rembesan peluh yang tidak dapat dikawal oleh otak Dibahagikan kepada bersimpati dan parasimpatetik.
  9. 9. Sistem Saraf Somatik • Terdiri daripada saraf kranial dan saraf tulang belakang yang membolehkan kita untuk mengawal otot. Ia membawa impuls dari organ-organ deria kembali ke saraf tunjang dan otak
  10. 10. Neurone • Otak, saraf tunjang dan saraf terdiri daripada sejumlah besar sel-sel saraf atau neurone. • Neurone adalah unit asas fungsi sistem saraf. • Neurone adalah sel-sel yang khusus untuk menjana dan menghantar impuls saraf.
  11. 11. 3 Jenis Neuron 1. Neuron deria 2. Neuron motor 3. Neuron perantaraan
  12. 12. Neuron Deria Neuron Perantaraan Neuron Motor
  13. 13. Struktur Neuron dan Fungsinya Structure Functions • Badan sel • Terdiri daripada jisim sitoplasma dengan nukleus • Dendron • membawa impuls saraf ke arah sel badan • Dendrites • Terminal cawangan pada akhir serat saraf • axon • Bawa impuls saraf dari badan sel • Myelin sheath Sarung lemak yang mengelilingi saraf gentian Melindungi serat saraf dan membantu mempercepatkan kadar rangsangan impuls saraf di sepanjang saraf gentian • Synapse • jurang yang sempit antara dua neurone
  14. 14. Neuron deria • Mempunyai dendron panjang dan axon pendek • Menghantar impuls saraf dari reseptor ke sistem saraf pusat • Penghantaran impuls saraf antara neurone
  15. 15. Neuron motor • Dendrones ringkas dan axon yang panjang, dengan badan sel yang terletak di dalam sistem saraf pusat • Menghantar impuls saraf dari Sistem Saraf Pusat effectors (kebanyakannya, otot / kelenjar)
  16. 16. Neuron perantaraan • Ditemui di dalam sistem saraf pusat • Bersambung antara neuron Deria dan neuron motor atau dengan neuron geganti yang lain
  17. 17. • Reseptor sel-sel khusus yang mengesan rangsangan. Impuls saraf akan dihasilkan dan dihantar ke sistem saraf pusat • Efektor- organ yang bertindak balas terhadap rangsangan.
  18. 18. TINDAKAN REFLEKS
  19. 19.  Tindakan refleks adalah tindak balas terhadap rangsangan secara automatik. Oleh itu, tindakan refleks biasanya menghalang kita daripada kecederaan serius Berlaku secara automatik, tidak di bawah kawalan sedar (Kawalan Otak)
  20. 20. Contoh Tindakan Refleks a) kita segera akan menggerakkan kaki kita apabila kita terpijak pada paku b) Apabila tangan kita menyentuh satu objek panas, kita akan menarik balik tangan dengan segera c) Bersin d) Apabila serangga kecil terbang ke arah mata kita, mata akan berkelip secara automatik • e) Apabila kita keluar dari bilik gelap ke dalam siang hari yang cerah, saiz anak mata akan berubah
  21. 21. Arka refleks - adalah laluan saraf Contoh: impuls saraf dari organ-organ deria perjalanan ke saraf tunjang dan kemudian terus ke otot
  22. 22. a) Kulit (Receptor) b) Neuron deria c) Neuron perantaraan f) Neuron motor e) Jirim putih g) Otot e) Jirim kelabu Ke otak
  23. 23. Rangsangan Reseptor Impulse pass along the Neuron Deria e.g muscle respond by contracting Picks up the impulse then passes the message along the axon to the muscles/gland Sinaps Neuron perantaraan Tindakan Refleks Efektor/Otot Neuron Motor Sinaps Flow chart of a reflex arc - Pain receptor in the finger pick up the stimulus to the in spinal cord Pass the messages to
  24. 24. Peranan deria kinestetik / proprioceptors dalam mengekalkan keseimbangan dan koordinasi • Proprioceptors boleh mengesan pergerakan, perubahan dalam kedudukan, regangan otot atau ketegangan. Apabila kita bergerak, terdapat perubahan dalam ketegangan otot, tendon dan sendi. Perubahan ini akan merangsang proprioceptors dan impuls saraf akan dihantar ke otak. Otak akan mentafsirkan mesej dan menghantar impuls ke bahagian badan untuk koordinasi dan tindak balas. Penting dalam mengekalkan keseimbangan badan dan penyelarasan
  25. 25. Proprioceptors
  26. 26. Contoh aktiviti • Berjalan pada tali Butang kemejanya tanpa melihat Mengikat tali kasut tanpa melihat Menaip tanpa melihat keyboard
  27. 27. Otak Manusia • Dilindungi oleh tengkorak. • Otak diselaputi oleh tiga lapisan membran yang memberi perlindungan lanjut Yang terdiri daripada jirim kelabu yang merupakan sel putih neuron. Terdiri daripada gentian saraf (axons) dan terdapat di dalam otak
  28. 28. Serebrum Sereblum Medula oblongata Mengawal tindakan terkawal Contoh ; berlari, berjalan, Menyanyi dan menulis Mengawal pergerakan dan Keseimbangan badan Mengawal tindakan luar kawal Contoh : denyutan jantung, Pernafasan dan kawalan suhu badan
  29. 29. Serebrum • Bahagian terbesar otak Dinding serebrum adalah berlipat-lipat untuk membenarkan sebilangan besar neuron masuk ke dalam ruang yang kecil • Dibahagikan kepada dua bahagian yang dikenali sebagai hemisfera kanan dan hemisfera kiri. • Hemisfera kiri mengawal pergerakan badan di sebelah kanan Hemisfera kanan mengawal pergerakan badan di sebelah kiri
  30. 30. Serebrum korteks (lapisan luar) terbina dari jirim kelabu. Kawasan ini menjalankan fungsi-fungsi utama • Lapisan dalam (jirim putih) terdiri daripada gentian saraf yang menghubungkan serebrum korteks kepada sistem saraf pusat dan ke bawah • Serebrum mengawal aktiviti-aktiviti seperti bercakap, berjalan dan sebagainya
  31. 31. Serebrum korteks dibahagikan kepada; 1. Kawasan deria; bertanggungjawab terhadap sentuhan, penglihatan, bau, rasa, dan pendengaran 2. 2. Kawasan motor; mengawal pergerakan otot 3. Kawasan gabungan; mengawal aktiviti intelektual seperti pemikiran, pertuturan, ingatan, penaakulan, dan imaginasi
  32. 32. Sereblum 11% daripada jumlah otak manusia Terletak sebahagiannya di bawah serebrum Bahagian kelabu yang terletak di luar dan jirim putih terletak di dalam Bertanggungjawab untuk; menyelaras pergerakan otot, mengekalkan postur badan dan keseimbangan dan membantu menggalakkan pergerakan sukarela yang lancar
  33. 33. Medulla oblongata 1. Bahagian terendah otak dan bersambung terus ke saraf tunjang 2. Rantau luarnya terbina sehingga jirim putih dan rantau dalam jirim kelabu 3. Penting sebagai pusat tindakan refleks 4. Mengawal tindakan luar kawal seperti rembesan air liur, menelan, denyutan jantung, tekanan darah, pernafasan, batuk, bersin, pengembangan dan penyempitan saluran darah
  34. 34. TINDAKAN TERKAWAL 1. Jenis tindakan yang dikawal oleh diri 2. Tidak berlaku secara automatik dan dikawal oleh serebrum. 3. Impuls/rangsangan diterima daripada organ-organ deria ke otak. Di dalam otak, impuls ditafsirkan dan satu dorongan untuk jawapan dihantar 4. Contoh Tindakan terkawal - bertulis, bercakap, menari, menaip •
  35. 35. Contoh; mengambil sebuah buku dari lantai • Kawasan gabungan (dalam otak) akan menghantar impuls saraf neuron motor yang sesuai dan kemudian effectors menghasilkan tindak balas di sepanjang laluan saraf
  36. 36. TINDAKAN LUAR KAWAL • Dikawal oleh yang Medula Oblongata Contoh; denyutan/degupan jantung, bersin, batuk, bernafas • Tindakan refleks adalah satu contoh tindakan luar kawal
  37. 37. Perbezaan antara tindakan terkawal Dan tindakan luar kawal Tindakan terkawal Tindakan luar kawal Persamaan Bertindak balas terhadap rangsangan luaran Di bawah kawalan sedar Tidak dibawah kawalan sedar Tindakan Dikawal oleh Gerakbalas serebrum Dikawal oleh Medulla oblongata
  38. 38. Perlahan Kepantasan tindak Pantas balas Rangsangan yang sama boleh membawa kepada tindak balas yang berlainan bergantung kepada situasi yang berlainan Rangsangan yang sama sentiasa menghasilkan tindak balas yang sama gerakbalas
  39. 39. Kesan-kesan kecederaan pada otak manusia • 1. Disebabkan oleh penyakit atau kemalangan Meningitis biasanya disebabkan oleh jangkitan • bakteria atau virus. 2.Jika dijangkiti meningitis dan radang, ia • boleh menyebabkan kerosakan otak atau kematian. 3. Kerosakan serebrum akan menjejaskan tindakan • terkawal dan kerosakan mental 4. Kerosakan sereblum boleh membawa kepada • kehilangan keupayaan untuk mengekalkan • keseimbangan badan. 5. Kerosakan pada Medula Oblongata boleh • menyebabkan kematian
  40. 40. KOORDINASI KIMIA (HORMON) • Ia berkaitan bahan kimia yang dipanggil hormon yang dirembeskan oleh kelenjar sistem endokrin • Koordinasi aktiviti-aktiviti seperti penghadaman makanan, pembiakan manusia, peristalsis dan sebagainya.
  41. 41. SISTEM ENDOKRIN • Sistem endokrin terdiri daripada beberapa jenis kelenjar endokrin • Kelenjar ini merembeskan bahan kimia yang dipanggil hormon • Hormon dihasilkan dalam jumlah yang kecil dan dilepaskan ke aliran darah. • Hormon akan bertindak pada organ yang dikhususkan sahaja.
  42. 42. Jenis-Jenis Kelejar Endokrin Terdapat 6 jenis kelenjar endokrin : 1.Kelenjar pituitari 2.Kelenjar tiroid 3.Pankreas 4.Kelenjar adrenal 5.Testis (lelaki) 6.Ovari (wanita)
  43. 43. KELENJAR ENDOKRIN DAN FUNGSINYA KELENJAR PITUITARI KELENJAR TIROID KELENJAR ADRENAL PANKREAS TESTIS (PADA LELAKI) OVARI (PEREMPUAN)
  44. 44. HORMON DAN FUNGSINYA Kelenjar Endokrin Hormon Dirembes Fungsi Utama Kelenjar Pituitari (Master Gland) ADH Mengawal kelenjar lain, pertumbuhan Kelenjar tiroid Thyroxin Mengawal pertumbuhan fizikal dan mental Kelenjar Adrenal Adrenalin Meningkatkan denyutan jantung, pernafasan sel dan tekanan darah Pankreas Insulin Mengawal aras gula dalam darah Testis Testosteron Mengawal ciri –ciri seksual sekunder lelaki. Ovari Oestrogen, Progesteron Mengawal ciri-ciri seks sekunder perempuan. Cth. kitaran haid, kehamilan.
  45. 45. HORMON DAN FUNGSINYA Kelenjar Pituitari 1.Kelenjar pituitari terletak di bawah otak ia adalah kelenjar induk kerana mempunyai kuasa mutlak ke atas semua sistem kelenjar Endokrin memantau tahap hormon di dalam darah dan mengeluarkan hormon yang mengawal kelenjar lain
  46. 46. Hormon yang dirembeskan dan fungsinya • a) Tiroid merangsang hormon-hormon pertumbuhan b) folikel merangsang hormon merangsang ovari untuk • menghasilkan telur c) Luteinising hormon menyebabkan telur dilepaskan d)Oxytin-menyebabkan rahim menguncup semasa kelahiran e)Prolaktin-merangsang payudara menghasilkan susu f)Hormon antideuratic (ADH)-mengawal jumlah air dan • garam dalam darah g) Hormon pertumbuhan-merangsang pertumbuhan tulang • dan otot
  47. 47. Kelenjar tiroid • Thyroxin-menyebabkan organ-organ badan berkembang dengan mengawal kadar aktiviti metabolik
  48. 48. Kelenjar Adrenal • Adrenalin-tindak balas kepada tekanan Contoh; Gula dilepaskan dengan tiba-tiba untuk membolehkan kita berjalan dengan cepat dan melarikan diri apabila terdapat bahaya • Kenaikan kadar pernafasan dan degupan jantung Meningkatkan tekanan darah
  49. 49. Pankreas • Kawalan tahap gula dalam darah badan i. insulin - mengurangkan paras glukosa darah dengan meningkatkan pengambilan glukosa dan penggunaan oleh sel-sel ii. glukagon-meningkat glukosa dalam darah dengan menukarkan glikogen kepada glukosa dalam hati
  50. 50. Testis (lelaki) • Testosteron - perkembangan ciri-ciri seksual sekunder lelaki pada peringkat baligh. Ovari (Perempuan) Estrogen mengekalkan kitaran haid yang terlibat dalam kehamilan, bertanggungjawab dalam perkembangan ciri-ciri seksual wanita apabila baligh
  51. 51. Kesan ketidakseimbangan hormon Hormone Kekurangan Berlebihan ADH  pertumbuhan terbantut  Air tidak cukup diserap oleh buah pinggang  pertumbuhan gergasi  Air yang banyak diserap semula oleh buah pinggang Tiroksin  Kanak-kanak mungkin Menjadi kerdil bodoh  kadar metabolik rendah  Cepat marah dan resah  Kadar metabolisme tinggi Adrenalin  Kemampuan yang rendah mengatasi tekanan  Meningkatkan kehilangan garam dan air dari badan  Tahap glukosa yang tinggi dan garam dalam darah  Tekanan darah tinggi Insulin  Peningkatan glukosa dalam darah  menjadi diabetes  Kekurangan glukosa dalam darah Boleh membawa kepada koma dan kematian
  52. 52. Testosterone  ciri-ciri seksual sekunder lelaki kurang berkembang  sangat maskulin Estrogen, Progesteron  ciri-ciri seksual sekunder perempuan kurang berkembang  kitaran haid tidak Teratur  Pengguguran janin  sangat feminin  Dipercayai berlaku perubahan dalam dinding rahim selepas ovulasi
  53. 53. Kesan ketidakseimbangan hormon Keseimbangan hormon adalah sangat penting untuk mengekalkan kesihatan fizikal dan mental yang baik 1) Tiroksin kesan kekurangan-terbantut pembangunan fizikal dan mental di kalangan kanak-kanak, cretinism keadaan. Pada orang dewasa, keputusan dalam membina lemak subcutanous, kekurangan tenaga kesan berlebihan peningkatan kadar metabollic, degupan jantung yang lebih cepat.
  54. 54. 2. Insulin • Kesan kekurangan - diabetes mellitus dengan gejala paras gula darah tinggi dan gula dalam air kencing • Kesan paras gula yang berlebihan-tidak normal atau hipoglisemia yang boleh membawa kejutan dan koma
  55. 55. 3.Growth hormone (ADH) • Kesan kekurangan-tubuh menjadi kerdil • Kesan berlebihan-tubuh menjadi gigantism di kalangan kanak-kanak dan acromegaly di kalangan orang dewasa
  56. 56. 4. Testosteron • Kesan kekurangan – menghalang perkembangan ciri-ciri lelaki di kalangan orang dewasa. Kesan yang berlebihan - baligh awal
  57. 57. 5. Estrogen • Kesan kekurangan - menghalang perkembangan ciri-ciri seks sekunder dalam wanita Kesan yang berlebihan - baligh awal
  58. 58. 6. Progesteron • Kesan kekurangan - pengguguran embrio Kesan yang berlebihan - kegagalan kehadiran haid pada masa yang betul
  59. 59. Kepentingan penyelarasan antara sistem saraf dan sistem endokrin Penyelarasan antara sistem saraf dan sistem endokrin adalah sangat penting. Penyelarasan ini a) Membolehkan badan untuk menjalankan aktiviti dan fungsi dengan cekap dan lancar. b) Membolehkan badan untuk bertindak balas kepada rangsangan berkesan sebagai mengambil tindakan dengan cepat dan mengelakkan kecederaan c) Membolehkan sistem saraf untuk mengesan perubahan dalam badan atau alam sekitar dan kaitkan dengan sistem endokrin untuk menghasilkan hormon yang diperlukan untuk tindak balas dan tindakan bersama Tanpa koordinasi antara sistem saraf dan sistem endokrin, badan tidak boleh berfungsi sebagai keseluruhan
  60. 60. Kesan penyalahgunaan dadah terhadap koordinasi badan dan kesihatan  Dadah-ditakrifkan sebagai bahan kimia (bahan psikoaktif) yang apabila diambil ke dalam badan, boleh mengubah suai satu atau lebih fungsi badan terutamanya sistem saraf  Biasanya digunakan sebagai ubat mencegah, mendiagnosis dan merawat contohnya aspirin melegakan sakit kepala yang teruk  Dadah mengganggu penghantaran mesej kimia kepada sel-sel saraf. Otak kita adalah amat sensitif kepada dadah  Dadah boleh memasuki badan kita apabila ditelan, disuntik ke dalam vena atau melalui luaran pada kulit
  61. 61. Apakah maksud penyalahgunaan dadah? • Penyalahagunaan dadah bermaksud penggunaan dadah selain dari untuk tujuan perubatan
  62. 62. PENGELASAN JENIS-JENIS DADAH 1.STIMULANT (PERANGSANG) Peningkatan dalam aktiviti beberapa organ-organ penting (contohnya jantung) Mempercepatkan proses Sistem Saraf Pusat Meningkatkan kewaspadaan, mengurangkan selera makan dan tidur Contoh : amfetamin, kokain, nikotin
  63. 63. 2.Depressants (Mengurangkan tekanan) Melambatkan aktiviti-aktiviti sistem saraf pusat Bantuan untuk berehat dan mengurangkan kebimbangan Mengakibatkan kehilangan kawalan dan pertimbangan Contohnya : barbiturat, ganja, heroin, morfin dan alkohol
  64. 64. 3.Dadah narkotik (Anti-tekanan) Melegakan kesakitan dan mendorong tidur dengan menekan Sistem saraf pusat Menyebabkan muntah-muntah (loya), loya (mual) dan prestasi mental dan fizikal yang lemah Contoh: candu, heroin, morfin dan codeine
  65. 65. 4. HALLUCINOGENS Mengubah mood seseorang dan membuat dia menderita dan khayalan (Khayal) Contohnya amfetamin, ganja,kokain, ekstasi, LSD. Mengambil ganja membawa kepada kekeliruan, kekurangan koordinasi mental dan gangguan jiwa
  66. 66. 5. INHALANTS (disedut) Menyebabkan halusinasi dan kemurungan kepada orang yang mengambil dalam jumlah yang berlebihan Menyebabkan kerosakan yang serius kepada otak, paru-paru, hati, buah pinggang dan bahagian-bahagian badan yang lain Contohnya gam, pelarut pembersihan, cat, pencair dan semburan aerosol
  67. 67. Penyalahgunaan dadah boleh menyebabkan; Kemurungan (kerisauan tinggi, rasa tidak puas hati, putus asa panik, takut, kecelaruan mental) Angan-angan (tidak sedar diri dan persekitaran) Ketagihan ( penagih akan bergantung kepada dos dadah yang diulang untuk keselesaan tubuh dan minda)
  68. 68. Kesan pengambilan alkohol yang berlebihan pada Koordinasi Badan dan kesihatan Alkohol minuman-bir, wain, wiski, gin, brendi, minuman keras Etanol didapati dalam minuman beralkohol dan sedikit beracun jika diambil Etanol adalah dadah depresan yang melambatkan aktiviti otak seperti kehilangan salah pikiran, sementara ingatan, jumlah kerugian kawalan diri dan masa tindak balas yang lambat
  69. 69. Kesan-kesan alkohol terhadap koordinasi badan dan kesihatan Melambatkan aktiviti saraf Menjejaskan bahagian serebrum, motor pusat dan medulla oblongata Boleh menyebabkan koma atau Kematian!!!!!!!! 1.OTAK - kerosakan, tidak sedarkan diri 2.HATI - keradangan hati dan sirosis (hati menjadi keras dan kuning) 3.JANTUNG-kerosakan pada otot jantung 4. FETUS-mental terencat
  70. 70. KATAKAN "TIDAK 'KEPADA MINUMAN ALKOHOL TINGKATKAN KESELAMATAN JALAN RAYA, JIMATKAN WANG, JADIKAN KELUARGA BAHAGIA DAN MENJAGA KESIHATAN
  71. 71. KEPENTINGAN MINDA DAN PENDENGARAN YANG SIHAT Minda merupakan keupayaan otak berfikir Faktor-faktor yang memengaruhi minda termasuk ketidakseimbangan hormon Pengambilan alkohol yang berlebihan penyalahgunaan dadah tekanan mental kecederaan otak
  72. 72. Seseorang tanpa minda yang sihat boleh menjadi masalah kepada keluarganya. Minda yang sihat membantu kita untuk membuat pertimbangan yang baik sebelum kita bertindak

×