Revuo Esperanto - December 2015 - Duolingo

2,571 views

Published on

La decembra numero de la revuo Esperanto aperigis intervjuon kun Chuck Smith, ĉefmotoro de la Esperanto-kurso ĉe Duolingo.
La revuo Esperanto estas eldonata de Universala Esperanto-Asocio. Oni povas aboni la revuon ĉe http://www.uea.org/alighoj/abonilo aũ aliĝi al UEA ĉe http://www.uea.org/alighoj/alighilo

Published in: Government & Nonprofit
0 Comments
8 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total views
2,571
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
51
Actions
Shares
0
Downloads
71
Comments
0
Likes
8
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Revuo Esperanto - December 2015 - Duolingo

  1. 1. 108-ajaro•n-ro1297(12) » Decembro2015 OficialaorganodeUniversalaEsperanto-Asocio(enoficialajrilatojkunUNkajUnesko) ISSN0014-0635 246 Impeto Per artikolo de Dima Ŝevĉenko pri la eldonejo Impeto, Esperanto komencas la serion“Niaj Eldonejoj” 259 Li estas iniciatinto de la Esperanta Vikipedio kaj multe da aliaj sukcesaj retaj projektoj. Plej laste li kunordigis la kreadon de la furora E-kurso de Duolingo Chuck Smith: motoro de la interreta E-generacio
  2. 2. ÇU ANKAË VI VOLAS IÌI DELEGITO? Se vi jam estas membro de UEA dum unu jaro, kaj plenumas la ceterajn devojn, vi povas i©i Delegito, Vicdelegito, Junulara Delegito aü Faka Delegito. Plenigu la respondilon en la Reta Jarlibro; aü elßutu tiun çe tmalnova.uea.org/asisto.html, plenigu ©in kaj sendu al via çefdelegito. Nur se mankas çefdelegito en via lando, sendu la plenigitan respondilon al la Centra Oficejo. ALIÌU AL NIA RETO! En 1999 William Auld kaj Marjorie Boulton festis sian 75-an datrevenon. Okaze de la jubileo UEA donacis al ili festlibron, en kiu pluraj kontribua∆oj prilumas ilian verkistan karieron kaj analizas iliajn verkojn. Aliaj eseoj traktas aktualajn temojn de la movada kaj kultura vivo de Esperantujo. Kontribuis V. Benczik, G. Berveling, W. Bormann, J. Camacho, P. Daßgupto, S. Fiedler, P. Gubbins, T. Hu©imoto, R. Jaderstrom, E. de Kock, A. Kor∆enkov, Laülum, Mao Zifu, G. Mattos, S. Maul, A. Montagut, S. Pokrovskij, B. Ragnarsson, M. de Seabra, G. Silfer, H. Tonkin, L. Trifonçovski kaj J. Wells. Kun la bibliografioj de Auld kaj Boulton fare de C. Cimpa. Lingva arto. Jubilea libro oma©e al William auld kaj Marjorie Boulton Red. Vilmos Benczik. Rotterdam: UEA, 1999. 5+217p. 21cm. €  12,00. Triona rabato ekde 3 ekzempleroj. OMAÌE AL AULD KAJ BOULTON André Cherpillod Etimologia vortaro dE la propraj nomoj La etimologio de pli ol 4300 nomoj geografiaj, religiaj, personaj, dinastiaj kaj multaj aliaj. Rotterdam: UEA, 2005. x+227p. 21cm. €15,00 Triona rabato ekde tri ekzempleroj. John Francis la kastElo dE vitro Kion Stela kaj Ernesto trovos malantau˘ la pordo al… alia mondo? Magia porinfana romano de unu el niaj plej gravaj verkistoj. Rotterdam: UEA, 2004. 197p. 21cm. Ilustrajoj de Francisco L. Veuthey € 9,00 Triona rabato ekde tri ekzempleroj. Ivo Lapenna ElEktitaj paroladoj kaj prElEgoj Paroladoj pri Movado, Esperanto kaj kelkaj aspektoj de niaj lingvoj kaj kulturo. La nuna eldono havas du aldonajn paroladojn neaperintajn en la eldono de 1966. Rotterdam: UEA, 2009 (dua eldono). 166p. 21cm. € 9,90 Triona rabato ekde tri ekzempleroj. Noam Chomsky lingvo kaj mEnso Kolekto de eseoj pri lingvo­ sciencaj kontribuoj al studado de la menso, formo kaj signifo en naturaj lingvoj, naturo de la lingvo, lingvoscienco kaj filozofio, biolingvistiko. El la angla trad. Edmund Grimley Evans. Rotterdam: UEA, 2010. 188p. 21cm. € 9,90 Triona rabato ekde tri ekzempleroj. WINNIE-LA-PU Traduko de Ivy Kellerman Reed kaj Ralph A. Lewin kun enkonduko kaj vortolisto por anglalingvanoj. Ilustra∆oj de Ernest H. Shepard. Eldonis UEA, 1992. Tole bindita, kromkovrilo. e 12,30. Triona rabato ekde tri ekzempleroj. …en Esperanto!
  3. 3. Humphrey Tonkin estas profesoro pri angla literaturo kaj eksa prezidanto de TEJO kaj UEA * Direktivoj por verki artikolon por Malferme: www.slideshare.net/revuo_esperanto/malferme Sepdekjarojnpostsiafondiĝo,Unuiĝintaj Naciojtravivasprofundajnŝanĝojn,precipe rilate la rolon de neregistaraj organizaĵoj (NROj)enĝiaagado.Enlapasintanumero de la revuo Esperanto, nia prezidanto Mark Fettes raportis pri la lastatempa akceptiĝo de la Celoj por Daŭripova Evoluigo (CDE) por la periodo 2015-2030. Sur aparta paĝo (p. 230) aperis la 17 Celoj, ekde numero 1, “Forigimalriĉon”,ĝisnumero17,“Plifortigi la realigajn kapablojn kaj revigligi la tutmondan partnerecon por daŭripova evoluigo.” Tiuj posteuloj de la Jarmilaj EvoluigajCeloj(JEC),kiujkovrislaperiodon 2000-2015, estas eĉ pli ambiciaj elpaŝoj, kaj ilimulteplifirmeenplektaslaneregistarajn organizaĵojn. La kialo estas simpla: la novaj Celoj realiĝos nur per firma alianco inter la registarojunuflankekajcivilasocioaliflanke. KvankamUNestasunuavicekoaliciodela ŝtatoj, la registaroj povas nur malrekte kaj limigiteinfluilakondutondesiajordinaraj civitanoj. Ekzemple, por “garantii sanajn vivojnkajkreskigibonfartonporĉiujhomoj” (n-ro3),necesasnenurregistarajelpaŝojsed ankaŭ popolaj; por “atingi egalecon inter la seksoj” (n-ro 5), devas ekesti ankaŭ ĉe la popolo la deziro ŝanĝi siajn normojn. Kaj aliflanke, por certigi, ke registaroj atentu pri “bonkvalita edukado” (n-ro 4) aŭ pura akvo (n-ro 6) aŭ klimatŝanĝiĝo (n-ro 13), necesas politika premo desube. Kiel ĉio ĉi rilatas al ni esperantistoj? Se konsideri, ke Unesko multe utilis al la esperantistoj pro la starigo de konsultaj rilatojkunUEAkajĉefeprolarezoluciopri Esperanto, en 1954, UEA per sia tutmonda reto de uzantoj de Esperanto povos efike disvastigi la mesaĝon de Unesko. Vere, tiel ĉiamestis:UneskoutilisalUEAĉarĝialtigis ĝianprestiĝonkajmalfermisnovajnpordojn, dum UEAutilis al Unesko kiel komunikilo kaj kunbatalanto. KunlarilatojkunUneskovenisaŭtomata ligitecoallaEkonomiakajSociaKonsiliode UN, la t.n. Ekosok. Siavice, ankaŭ Ekosok rekonislautilecondeUEA.Tiujligojdaŭras ĝis hodiaŭ. En1954,laNROjestisnuretaelemento en Unesko kaj UN, kaj nur manpleno da organizaĵoj estis ligitaj al ili. Hodiaŭ centoj,eĉmiloj,daorganizaĵojkonkurencas por la atento. Ofte la plej sukcesaj NROj estas la plej novaj – saĝaj kaj lertaj pri la manipulado de elektronika komunikado, ĝisdataj pri la pensofluoj en sia fako. Aliaj plilongeestablitajorganizaĵojstumblaspro malrapidajburokratajstrukturojaŭkutimoj malfacile adapteblaj. Kelkaj organizaĵoj havas efikajn reprezentantojn en la sidejoj de la du organizaĵoj – reprezentantojn kiuj kunlaborasnenurkunladiversajkomitatoj de NROj sed ankaŭ rekte kun la oficistaro kaj misioj. Gravas ankaŭ havi fortan kaj adaptiĝeman organizaĵon, kiu povas facile pruvi, ke ĝi antaŭenigas la celojn de UN. Ĉu UEA estas tia organizaĵo? Ĉu ni povas indiki atingojn, kiuj antaŭenigas la celojn de Unesko kaj UN? Jes (kiel rimarkigis nia estrarano José Antonio Vergara en lastatempa artikolo), ni povas prezenti kongresajn temojn, kongresajn rezoluciojn,eldonaĵojnkiujportaslanomon de Unesko; sed ĉu ni povas montri, ke ni mobilizisniajnmembrojnĉirkaŭrealigode specifajprioritatojdeniajgrandajinternaciaj organizaĵoj? Tio nepras. Gravas, ke la esperantistoj ĝenerale kaj la membroj de nia Asocio aparte, atentu pri la Celoj kaj faru sian eblon kunlabori kun tiuj, kiuj klopodas realigi ilin. Levu la demandonkunviajretajkontaktuloj,envia loka grupo, en la jarkunveno de via landa asocio, en via faka asocio kaj ellaboru kaj realigu simplan planon por kunhelpi. Por teni vin informita aliĝu al la organizaĵo Esperanto por UN – farebla senpage – ĉe esperanto-un.org. La homoj venas al Esperanto pro plej diversaj kaŭzoj, kiel prave atentigis nia prezidanto; sed, kiel skribis samnumere la redaktoro Fabrício Valle, “Ni ne plu povas pensi kaj agi kiel homoj nenion sciantaj pri la krudaj problemoj de nia mondo.” Prave rimarkigis José Antonio: tia malfermiteco estas la Zamenhofa vojo. En kunsido ĉeestata de UEA- reprezentantoj tuj post la akceptiĝo de la Celoj, ni aŭdis Helen Clark, gvidanton de la Evoluiga Programo de UN, emfazi, ke la CDE “neglektas neniun personon,” kaj ke “ili estas ne naciaj aŭ eĉ internaciaj, sed universalaj” – do transcendas la koalicion de ŝtatoj, kio estas UN. Samkunvene, la germana kanceliero Angela Merkel diris, ke la Celoj “entenas preskaŭ ĉion kion ni bezonas por kunvivi sur tiu ĉi planedo”; kaj la vicĉefministro de Vjetnamio, Phan Binh Minh, atentigis, ke gravas “aŭskulti la voĉojn de la popolo.” Ĉu vere la Celoj entenas “preskaŭ ĉion”?MarkFettesrimarkigis,kedemandoj pri lingvoj apenaŭ ricevis atenton. Se ni engaĝos nin pri la Celoj, ni estos en pli forta pozicio por levi la lingvan demandon ĉe la UN-instancoj kaj insisti, ke la lingva dimensio ricevu ilian atenton. Finfine, ne utilasaŭskultilavoĉojndelapopolo,seoni ne komprenas la lingvojn kiujn ili parolas. Dudirektakomunikadoesencasporrealigo de la Celoj: necesas samtempe rekoni kaj konservi la multlingvecon kaj trovi vojojn por ĝin transponti. Malferme* Unuiĝintaj Nacioj: Grandaj ŝancoj kaj grandaj defioj Humphrey Tonkin 243 1297(12) Decembro2015
  4. 4. Slovakio – (ne) konata lando La slovaka diplomato Július Hauser ekkonigasalniSlovakion,kunpriskribo priĝiahistorio.TribelajfotojdeVladimír Škuta ilustras la artikolon Malferme Unuiĝintaj Nacioj: Grandaj ŝancoj kaj grandaj defioj ‒ Humphrey Tonkin Redaktoro:FabrícioValle Grafikisto:CleberLemesBrito AdresodelaRedakcio: RevuoEsperanto-p/aFabrícioValle. CaixaPostal476-ACCentral 74.001-970-Goiânia-GO-Brazilo/Brasil. redakcio@revuoesperanto.org Aperas:enĉiumonatokromaŭgusto. Limdatoporkontribuaĵoj:la7-andelaantaŭamonato. Legataen120landoj. Voĉlegataporvidhandikapitoj. Abonprezo:variaslaŭlande(EUR41); informiĝuĉevialandaasocioaŭĉelaCO. UnuopaekzemplerokostasEUR4,00. ĜeneralaDirektoro:OsmoBuller. Anonctarifo(EUR): 1p.1000,1/2p.550,1/4p.300,1/8p.165,1/16p.90. Movadarabato50%. Anoncojsureksterakovrilokostasduoble. Rabatoportujaripeto20%. Pagmanieroj: Banko:ING,Postbus1800,NL-1000BV Amsterdam Bankokonto:IBAN:NL72INGB0000378964, BIC/SWIFT:INGBNL2A (UniversalaEsperanto-Asocioen Rotterdam,Nederlando) PayPal:financoj@co.uea.org AdresodelaCentraOficejodeUEA: NieuweBinnenweg176,NL-3015BJ Rotterdam,Nederlando. Tel:+31-10-436-1044 | Fakso:+31-10-436-1751 uea@co.uea.org | www.uea.org La granda temo ĉi-numere estas sendube Duolingo kaj ĝi implicas aliajn temojn kiel renovigo, kresko, nova generacio de esperantistoj, grandaj defioj spronantaj la movadon ktp. Notinda novaĵo estas la unua artikolo de la serio “Niaj eldonejoj”, kies artikoloj principe aperos ĉiun paran monaton. La foton sur la kovrilo faris Dennis Bemmann. Fabrício Valle | https://plus.google.com/u/0/+RevuoEsperantoRedakcio_UEA Ĉi-numere Enhavo OficialaorganodeUniversalaEsperanto-Asocio (enoficialajrilatojkunUNkajUnesko) Fonditaen1905dePaulBerthelot (1881-1910).EstablitakielorganodeUEAen 1908deHectorHodler(1887-1920). Misio: Kvazaŭantenokaptantalatendencojn,la ardon,laaspirojndelaesperantojĉiulande, larevuoEsperantoprezentuaktualan, interesan,inspiranbildonprilaagado kajstrategiodeUEAkajprilaevoluode Esperantoenmondaskalo. EstrarodeUniversala Esperanto-Asocio Prezidanto: D-ro Mark Fettes, 2658 E 21st Av, Vancouver BC, Kanado. V5M 2W1; +1-778-928-4489 mtfettes@sfu.ca Vicprezidanto: S-ro Stefan MacGill, Pannónia u. 30.I.6, HU-1136 Budapest, Hungario. +36 (1) 349 5207 stefan.macgill@gmail.com Ĝenerala Sekretario: S-ro Martin Schäffer. +52 596 924 5144 +49 30 69 20 48 461 esperantst@gmail.com Membro: S-ino Barbara Pietrzak, Ul. Międzynarodowa 38/40a m 217,PL-03- 922 Warszawa, Pollando. +48 22 252 79 21 [h], +48 6000 51 425 bpietrzak@onet.eu Membro: S-ro José Antonio Vergara, Casilla 508, Puerto Montt, Ĉilio. +56 65 2256660 [h] +56 65 2326031 [of] +56 979996705 joseantonio.vergara@gmail.com Membro: S-ro Lee Jungkee: 401 dong 301 ho Dongpyun-ro 135, Dongan-ku, 431-907,Anyang-si,Kyungki-do,Korea. Resp. +82 10 3340 5936 esperanto@saluton.net. Membro: S-ro Stefano Keller, Case postale 6034, CH-1002 Lausanne, Svislando. +41 76 261 06 09 kellerstefano@gmail.com ObservantodeTEJO:S-roMichaelBoris Mandirola. ObservantodeILEI:S-inoMirejoGrosjean Pridifinitajaspektojdelaasociapolitiko respondecasjenajsubteamoj(lagvidanto kursive): Mastruma evoluigo (financo, administrado,kongresa politiko): Fettes, Schäffer, MacGill, Lee. Monda evoluigo (eksteraj rilatoj, informado, esploro kaj dokumentado): Keller, Vergara,Fettes, Pietrzak. Movada evoluigo (landa kaj regiona agado, instruado, aktivula trejnado):MacGill,Pietrzak,Lee,Vergara. Pli detale ĉe www.uea.org/kiu/estraro.html 243 255 Kresko kaj renovigo de la E-Movado ArtikolojdeLuWunsch-Rolshoven kajdeMireilleGrosjeanpritraktas latemon“kreskokajrenovigodela E-movado”.LafenomenoDuolingo estaspritraktataenambaŭ 252 Unua Alineo Elekto de komitatanoj B de UEA ‒ Osmo Buller La monto granita konkerita en Greziljono ‒ Stefan MacGill Dek Demandoj Chuck Smith, aktivulo tre konata pro siaj sukcesaj iniciatoj, parolas pri ne nur Duolingo kaj Esperanta Enciklopedio Kalejdoskopo Notoj pri interesaj eventoj, homoj kaj agadoj Impeto: afero de la vivo de Aleksandr kaj Elena Ŝevĉenko Dima Ŝevĉenko Recenzo Pri nia idearo kaj ĝiaj sekvoj ‒ Mark Fettes Forpasoj/OficialaInformilo TEJO Babelaj malfacilaĵoj en grava UN-forumo ‒Ana Ribeiro Gejunuloj, ni diskutu… – Tran Hoan (Ĝojo) Kongresa Komuniko Indekso 2015 Laste Aperis Nia kontribuo al la strebado de UN Fabrício Valle 245 246 250 259 257 258 249 260 261 263 248 Kolofono 1297(12) Decembro2015 244
  5. 5. Vi instruas, ILEI subtenas www.ilei.info Elekto de komitatanoj B de UEA En 2016 okazos elekto de novaj gvidorganoj de UEA por la periodo 2016-2019. Parto de ĝi estos elekto de komitatanoj B por reprezenti la individuajn membrojn (IM) en la Komitato de UEA. Laŭ la Statuto (art. 24) oni elektas unu komitatanon B por ĉiu komencita milo da IM. Laŭ la antaŭvidata nombro de IM oni elektos ses komitatanojn B. LaĜeneralaRegularo(art.8)difinas: “Dekindividuajmembrojelminimume tri diversaj regnoj rajtas proponi unu solan kandidaton el inter la individuaj membroj.Allaproponoj,subskribitajde laproponintoj,devasestialdonitaj,krom laskribakonsentodelakandidato,ankaŭ biografieto kaj deklaro pri la movadaj celojdelakandidato,kiujkuneampleksu maksimume 150 vortojn.” KompletajproponojatingulaCentran Oficejon de UEA (Nieuwe Binnenweg 176, 3015 BJ Rotterdam, Nederlando) ĝis la 29-a de februaro 2016. Validaj estos nur skribaj dokumentoj kun originalaj subskriboj (t.e. ne telefaksoj aŭ retmesaĝoj). ĈiukandidatodevasestiIMdeUEA dum la du antaŭaj jaroj (t.e. 2014 kaj 2015) kaj, se elektita, resti IM tra la tuta oficperiodo.SalajrataoficistodeUEAne rajtas esti komitatano. Komitatano, kiu personeĉeestisneniunkomitatkunsidon en la periodo 2010-2015, ne estas reelektebla. Se ne estos pli ol ses kandidatoj, ili ĉiuj estos elektitaj sen voĉdonado. Se la nombro estos pli granda, la individuaj membrojelektosseskomitatanojnBper poŝta balotado. Osmo Buller Ĝenerala Direktoro de UEA La monto granita konkerita en Greziljono Montojn granitajn ni kutime traboras per torento da gutoj. La aktivuloj en AMO 15 tamen ricevis la defion maturigi sin kaj grimpi tiun monton kuraĝe. Post konatigaj aktivaĵoj,sekviskvartagojkiujprezentiskvar etapojn en la pinten-ira lukto – pri la kvar etapoj, legu en la septembra revuo, p. 173. La unua etapo demandis, kiel trafe informipriEsperanto.Laseminarianojlistigis la ĉefajn uzendajn argumentojn kaj devis rafinition,porkerestunurok.Laŭpropono de seminariano, la grupo listigis seson da evitindaj mesaĝoj, kune kun komune deciditaj manieroj kiel prefere prezenti la punktojn. Ambaŭ dokumentoj disiris per la Estraraj Komunikoj EKO 46 (okt. 28) kaj EKO 47 (okt. 31). Plia tasko estis esplori la uzeblajn komunikajn kanalojn; la diskuto estis centrita en la novaj retbazitaj ebloj. La dua etapo demandis, kiel starigi kaj konigi kurson. Tio estis traktita per la tekniko“Seskafejoj”,laŭkiulaseminarianoj promenis libere inter la stacioj kaj lasis mesaĝojn pri propraj spertoj kaj konsiloj kaj reagis al komentoj de aliaj vizitantoj. Ekvelu kun la Komitato de UEA! La Komitato de UEA estas vere unika movada instanco. Unike tutmonda, ĉar ĝi inkluzivas reprezentantojn el pli ol 50 landaj asocioj; Unike respondeca, ĉar ĝi havas la finan vortonprijarabuĝetodepliol500000eŭroj kajprivastagamodeagadojsurĉiujkampoj de la movado; Unike demokratia, ĉar ĝiaj debatoj kaj decidoj estas publikaj, kaj pli ol kvin mil individuaj membroj de UEA rajtas rekte voĉdoniporlaKomitatanojB–laplejamasa Latriaetapodemandis,kielefikeinstrui la lingvon. Proponoj estis procedi laŭ la strukturo de la lingvo mem, kaj ne tiom de aliaj lingvoj, frue paroligi la lernantojn per praktike utilaj frazoj, kaj koncentri sin pri verboj, iliaj kunteksto kaj uzado – precipe rilateallatransitivecodelaverbo,kiuunike gravas en Esperanto. La kvara etapo demandis pri utiligo; kiel konigi la komunumon kaj la kulturon de la lingvo jam dum la kurso, kiel prezenti postkursajn aktivaĵojn kaj kiel plekti kursfinintojn en la komunumon aŭ eĉ en la movadon. La listo de baroj al la efika reteno de kursfinintoj ne mallongis. Lakvinatagoestisdediĉitaalrevizitoal tiujkvaretapojporproponirolojnkajtaskojn sur diversaj movadaj niveloj – loka, landa, fakakajtutmonda.Enlalastatagolagrupanoj faris FLAM-analizon pri la kulturcentro Greziljono,kiunilibonekonis.Tielilihelpis analizi ĝiajn Fortojn, Lamaĵojn, Avantaĝojn kaj Minacojn kaj el tio tiri proponojn por plia prosperigo de la sorto de la kastelo. La ekzerco konigis al la seminarianoj tiun analizan teknikon. Tra la tuta semajno, la grupanoj – kvankam nemultaj – aktive partoprenis kaj arde (kaj ade) diskutegis. Stefan MacGill balotado en la tuta movado; En la 101-a UK en Nitro, ekoficos nova Komitato,kiusiaviceelektosnovanEstraron. La venonta mandato alportos signifajn ŝanĝojn en UEA: i.a. novan retejon kun novajservoj,renovigondelaStatuto,novajn internaciajn projektojn kaj plivastigon de la eldona agado. Pri ĉio ĉi la Komitato havos gravan voĉon kaj rolon; UEAkaptasfreŝanventon–kunvelukun laKomitato!KandidatiĝukielKomitatanoB, aŭ kampanju ĉe via landa asocio por fariĝi Komitatano A. Novaj fortoj kaj novaj ideoj estas bezonataj kaj bonvenaj! Mark Fettes - UEA-agado - Strategia planado - Sukcesaj iniciatoj, vere imitindaj -Teorio kaj praktiko pri gvidado de E-centroj 1297(12) Decembro2015 245
  6. 6. FV: Jes, estas evoluo en la movado, sed Duolingo ŝajnas esti grandega salto. La esperantistoj ĝojas pro tio kaj samtempe estas ia pozitiva maltrankviliĝo flanke de la E-gvidantoj, ĉar tiu mirinda rezulto de Duolingo signas novan eraon: DekDemandoj Chuck Smith “Ni simple ne sufiĉe grandskale informas la homamason” Kreado de la EsperantaVikipedio, ĉefmotoro de la teamo kiu preparis la kurson de Esperanto en Duolingo, kreinto de la ludo“WhatThe Shell”, agado kiel volontulo kaj poste estrarano deTEJO, reprezentado de UEA ĉe Unuiĝintaj Nacioj, partopreno en la estraro de Usona Esperantista Junularo (USEJ) kaj de Esperanto ĉe Interrreto (E@I) bildigas la viglan E-vivon de Chuck Smith (https://eo.wikipedia.org/wiki/Chuck_Smith). Bedaũrinde, ne eblas en nur 10 demandoj prezenti funde ĉiujn ideojn kaj aspektojn de la agado de tiu vigla kaj kreema E-aktivulo. Fabrício Valle, José Vergara FV: Jes, instruado de Esperanto estas la fundamenta branĉo de la esperantista ekonomio, sed aliaj promesplenaj branĉoj estasekzemplelainternaciaj komerco, libromerkato (eldonejoj, librovendejoj), turismo, produktado de esperantaĵoj, tradukado kaj edukado. Per kiuj rimedoj, sinteno kaj iniciatoj la esperantistoj povas konscie partopreni la evoluigon de la esperantista ekonomio? CS:Nu,laĉiamaproblemoprilaekonomio ene de Esperantujo estas, ke ĝi sufiĉe malgrandas kaj la E-komunumo estas disa enlamondo.Do,kvankamniakomunumo kompareblas kun lando, ni tamen ne loĝas unuj apud la aliaj kaj tio malfaciligas la komercan intersanĝon kaj evoluigon de nia ekonomio. Laŭ mi, la plej sukcesa vojo Esperanto ne plu dependos nur de la esperantistoj. Tio estas granda ŝanĝo de paradigmo. Kiujn efikojn ni povas atendi de tio? CS:Ninunalvenasallaeraodefirmaojpor Esperanto.Niŝajneekatingaskritanmason, kiu jam interesas lingvajn firmaojn. Mi vidas pli kaj pli da firmaoj, kiuj interesiĝas pri Esperanto: Transparent Language, Duolingo, iTalki, uTalk, Chatterplot ktp. En la evoluo de lingvo la unuaj firmaoj, kiujpovusprofitideĝi,estuskompreneble lingvofirmaoj! Pri la efikoj de firmaoj, mi kredas, ke tio certe portos pli da profesieco al nia komunumo. Ekzemple, tiaj firmaoj jam havas grafikistojn kaj merkatistojn, kiuj multe pli bone konas la lingvan merkaton ol “amatoraj” esperantistoj. Mi vere bonvenigas ĉi tiun evoluon kaj esperas, ke la E-organizoj prepariĝas por kunlabori kun diversaj firmaoj. FV:Vijammulteentreprenis ekde via esperantistiĝo, sed via iniciato krei E-kurson ĉe Duolingo donis la plej impresegan rezulton. Ĉu tio signas komencon de revolucio en Esperantujo? CS: Mi neniel povintus krei ĉi tiun kurson ĉe Duolingo sen miaj teamanoj. Ni nun havas 8-kapan teamon kaj ĉiuj multe kontribuasalĝiasukceso.Mispecialevolas danki al Ruth Kevess-Cohen, kiu estas la ĉefprizorganto de la enhavo de la kurso. Pri revolucio, mi kredas, ke Duolingo estas grandega paŝo, kiu tute ne eblis sen la senlaca laboro de multaj esperantistoj tutmonde. Oni povas vidi la evoluon de gravajprojektojtreresume:UK(1905),UEA (1908), TEJO (1938), Pasporta Servo (1966), PIV(1970),Monato(1980),Vikipedio(2001), Lernu (2002), KER-ekzamenoj (2008), Muzaiko (2011), Esperanto-TV (2014), Duolingo (2015). Tamen jes, oni jam vidas lakomencanefikondeniakurso.Almenaŭ en la anglalingva mondo, Esperanto nun ŝajnas pli afero por alternativuloj ol por stranguloj, kiel ĝi ofte estis perceptita antaŭe. Krome, mi jam aŭdis pri almenaŭ kvar E-kluboj en kiuj iu Duolingo-lernanto alvenis kaj jam sufiĉe bone parolis Esperanton. En IJK mi renkontis kvar lernantojn, kiuj eklernis per Duolingo kaj same jam bone parolis. Mi sufiĉe miras! FV: Tiu sinteno de esperantistoj kontraũ la perlaboro de mono, kiu nature kondukas nin al profesieco kaj al la esperantista ekonomio, fakteneestaskontraŭkapitalismasinteno, sed ia bigota kredo, ke Esperanto estas tiom idealisma afero, ke profesia uzo de lalingvokajprofitoperĝikiellaborlingvo estas nepardoneblaj pekoj. Se konsideri, ke tiu dogmema sinteno malhelpas la disvastigon de Esperanto, kion fari por superi tiun pensmanieron kaj enkonduki novajn labormanierojn en Esperantujo, surbaze de profesieco kaj intensiva uzo de kapitalo, tamen sen neglekto de la volontulaj fortoj? CS:Fundamente,estasinterese,kepreskaŭ ĉiuj esperantistoj konsentas, ke oni rajtas enspezi normalan salajron por profesia E-agado. Samtempe, ili ofte ne atentas pri la fakto, ke oni kutime perlaboras monon kiam oni sukcesas vendi ion, ĉu varojn ĉu servojn. Mi kredas, ke se oni demandas ĉu estus bone labori plentempe en Esperanto, oni jesus, sed se oni demandas ĉu ekzistu E-firmaoj, la respondo ne tiom klarus. Mi kredas, ke multaj esperantistoj simple ne tute logike pensas pri tiu temo. Pri la vojo sekvenda, plej bonas simple agi. Se oni fondas firmaon kaj esperantistoj estastrovimanieron“vendi”esperantaĵojn aŭ servojn ankaŭ al neesperantistoj. Eĉ en la frua historio de Esperanto, oni faris tion per ŝlosiloj de Esperanto, laŭ kiuj oni povis verki leteron en Esperanto kaj kiun la ricevanto povis uzi por kompreni ĝin en sia nacia lingvo. Aliflanke mi rimarkas, ke ankaŭ la kontraŭkapitalismasintenodeesperantistoj malhelpas. Ekzemple, kiam mi kreis klavarondeEsperantoporiFonokajvendis ĝin kontraŭ 4€, multaj homoj plendis, ke ĝi devus esti senpaga, kvankam mi bezonis pli ol semajnon por krei ĝin. Se ĉiuj volas, ke ĉio en Esperantujo estu senpaga, do nia ekonomio neniam povos evolui. 246 1297(12) Decembro2015
  7. 7. FV: Alia grava iniciato via estis la fondo de Vikipedio en Esperanto. Bonvolukoncizedirikiel ĝi statas nuntempe kaj kiom efike ĝi rolas kiel reklamo por Esperanto. CS: Mi fakte kredas, ke Vikipedio pli forte helpis evoluigi la lingvon mem ol reklami ĝin, speciale kiam temas pri fakvortoj. Problemo de la antaŭreta epoko estis, ke multajtalentulojkreisgravajnfakvortarojn, sed ili ofte tiom multekostis, ke ordinaraj esperantistoj ne aĉetis kaj tial ne profitis de ilia grandega terminologia laboro. Per senpaga, libera kaj facile alirebla referencverko, Vikipedio iĝis granda komunejo por normigi nian lingvon. Kiam oni verkas artikolojn pri gravaj temoj, oni rapide rimarkas fakvortojn, kiuj mankas en Esperanto. Tiam oni devas krei ilin kaj poste tiuj vortoj normiĝas. Tiel oni nun povas trovi tradukojn de multaj fak-temoj en Vikipedio. Sed jes, kompreneble la ekzisto de Esperanto en Vikipedio ankaŭ havas grandan reklaman efikon. Iu ajn, kiu legas artikolon, povas vidi, ke versio de tiu artikolo en Esperanto ekzistas… bonŝance alfabeteinterEspañolkajEnglish!Intertiuj gravaj lingvoj, multaj “hazarde” vidas, ke Esperanto vivas. FV: Kion diri pri la estonto deUEAkajTEJO?Ĉugravas kunlabori kun ili? CS: UEA kaj TEJO kreskos, ĉar simple ĉiam iu certa procentaĵo de la lernantoj ŝatos esti membro de E-asocio. Niaj lernantoj loĝas ĉie en la tuta mondo, ĉiuj E-asocioj verŝajne iom kreskos pro tio. Do, kompreneble gravas kunlabori kun UEA/TEJO, sed la problemo estas kiel fari tion konkrete. La projekto de Duolingo ne bezonas financadon, sed plej gravas por ni, ke la esperantistoj komprenu la fenomenon: Duolingo ekzistas kaj per ĝi miloj da homoj lernas Esperanton. Post kiam oni ekscias pri la ekzisto de tiom da lernantoj, oni ne plu povas aserti, ke nia komunumo malgrandiĝas. FV: Rilate videblecon, la retaj rimedoj evoluas tre rapide, sed la esperantistoj, kun raraj esceptoj, apenaŭ scias pri ĉiuj ebloj. Vere, oni pie kredas, ke nur konstruo de retejo, foje laŭ malnova modelo, sufiĉas por aktiva partopreno en la virtuala mondo. Oni ignoras, ekzemple, la modernan varbadon de klientoj kaj aktivuloj per la tre aktivaj metodoj de la retmerkatumado. Ŝajnas, ke nur la engaĝo de junaj novaj talentoj, kun specifaj konoj pri la modernaĵoj de la reto, kapablos renversilasituacion.Sedkielinteresitiujn junajn talentojn de la teknologia mondo pri Esperanto? CS: Miaopinie, junaj homoj nuntempe FV: Vi aludis Duolingo- lernantojn, kiuj jam ekmovadas. Ĉu la movado povos revi pri amasa veno de novaj fortoj? Kiun strategion adopti por varbi la duolingan generacion? CS: Tio multe dependas de tio, kiel ni traktos ilin. Ĉu la tradicia movado bonvenigosilin aŭ ĉu oni diros:“Plibonigu vian Esperanton, ĝis vi flue parolos kaj tiam vi povos ekagi!” Laŭ mi, la plej bona strategio estas trovi manierojn, kiel komencantoj povas ekagi, kaj helpi por ke ili povu trovi sian kreeman vojon. Krome oni devas esti trovebla. Gravas, ke ĉiuj lokaj kluboj kaj regionaj eventoj havu retpaĝon. Krome, bonus ke oni estu trovebla en lingvaj retejoj, kiel ekzemple Chatterplot.com, kiu celas helpi konekti lingvolernantojn, kiuj loĝas proksime unu al la alia. Vidante la rapidan evoluon de Esperanto, Chatterplot nun ŝanĝas sian tutan merkatan strategion por unue allogi esperantistojn kaj nur poste zorgi pri lernantoj de aliaj lingvoj. Do, resume, jen la plej facila maniero varbi la retan generacion: esti videbla en la interreto! Ankaŭ eblas rekte komuniki al lernantoj per la E-forumo de Duolingo (https://www.duolingo.com/topic/915) kaj ĝia Fejsbuka grupo (https://www.facebook.com/ groups/duolingo.esperanto.learners/) FV: La propedeŭtika valoro deEsperantoapartenasalla kampodelapraktikauzado de Esperanto. Ĉu sistema evoluigo de tiu valoro de Esperantoneestuskomenco de nova industrio de lingvo-instruado, kapabla meti nian lingvon en tre reliefan pozicion? CS: Denove la problemo estas, ke la E-komunumo estas tro malgranda kaj disa. Kvankam oni ja povus krei tiajn lingvokursojn por esperantistoj, tre malfacilas varbi ilin. Grandaj reklam- platformoj kiel tiuj de Guglo (al kiu apartenas ekzemple Jutubo) kaj Fejsbuko eĉ ne permesas reklami en Esperanto. Do, mi kredas, ke la unua paŝo tiudirekte devas esti la akceptigo de nia lingvo en tiaj reklamsistemoj,antaŭolonipovusekpensi pri la evoluo de tia industrio. ĉefe volas kompreni kiel oni povas utiligi Esperanton. Laŭ mi, la plej efika maniero allogihomojnalEsperantonuntempeestas klarigi al ili, ke, lerninte Esperanton, oni povas lerni aliajn lingvojn pli rapide. Laŭ mi, Benny Lewis plej efike faris tion per sia blogartikolo “Lerni Esperanton dum nur du semajnoj povas ŝpari al vi monatojn en via cellingvo” (http://bit.ly/1HKvvlh). Tie li argumentas, ke eĉ se ekzistas nur unu parolanto de Esperanto, vi povas lerni per Esperanto kiel lerni lingvon! Post kiam oni konvinkiĝas, tiam li klarigas, ke ja ne temas pri nur unu parolanto en fremda lando, sed pri granda komunumo kaj kulturo tutmonda. JV: Kio, laŭ vi, ebligas al ni kompreni kial tiom da junaj usonanoj interesiĝas pri Esperanto, kiel montrite delastatistikodeDuolingo? CS: Mi pensas, ke Lu Wunsch-Rolshoven plej bone klarigis tiun fenomenon,kiamlidiris,ke1%delahomoj, kiuj estas bone informitaj pri Esperanto, voloseklerniĝin.Nilongepenisporhavila plejallogantekstonpriEsperanto,kiueblas porusonanojmiksantefaktojn,idealismon, modernecon, eventojn, kulturon kaj fine alvokon al agado. (http://bit.ly/1MDZMbb). Nuntempe, la plej granda Duolingo-kurso por anglalingvanoj estas tiu, por instrui la hispanan, kun 43 milionoj da lernantoj, kaj 1% de tio estas jam 430 000 homoj! Mi tamenesperas,kenineatingos“nur”tiom, sedmultepli.Mikredas,ke1%delahomoj kutime interesiĝas pri Esperanto en ĝia nuna (ankoraŭ pionira) stato. Ni simple ne sufiĉegrandskaleinformaslahomamason. Mi tamen havas la impreson, ke la publika opinio pri Esperanto nun ŝanĝiĝas de “interesafrenezaĵo”al“alternativalingvo”. aĉetas,onijamsukcesas!Laproblemoestas ĝuste trovi merkaton en kiu oni povus sukcesi pro la menciitaj problemoj en la antaŭa respondo. Malfacilas prognozi la estonton, sed eble la venonta paŝo de nia evoluo estos ĝuste tiu de E-firmaoj! 247 1297(12) Decembro2015
  8. 8. UN Celaro 2030 Antaŭ 70 jaroj, en la 24-a de oktobro 1945, en Usono, kun tre noblaj celoj estis fonditaj Unuiĝintaj Nacioj (UN). Se konsideri la situacion de la nuntempa mondo,neestasmultedakialojporfestado: pluraj militoj, malrespekto al la homaj rajtoj, malsato, mizero, etnaj konfliktoj kaj aliaj ne bonaj indikoj pri la situacio de nia mondo. Aliflanke, UN plenumis kaj daŭre plenumas gravan rolon en la koncerto de la nacioj. Ĝi estas espero kaj sen ĝi ni ĉiuj ja havus kialojn por funda malesperiĝo. Do, kiel esperantistoj, homoj nature esperemaj kaj ĉiam kapablaj revi, ni devas atente sekvi la agadon de UN kaj ĝiaj alligitaj organizaĵoj, kiel Unesko. Ni ne miskalkulu la gravecon de tiu granda monda institucio. Ĝi gravegas kaj malgraŭ ĉiuj malfacilaĵoj, ĝi estas la forumo kie la reprezentantoj de la diversaj nacioj povas prezenti siajn vidpunktojn pri la mondaj problemoj kaj kie per diplomatiaj rimedoj oni klopodas trovi komunan bazon por la interkonsentigo de la nacioj. Kiel ni, esperantistoj... Tamen, ne funde pri la kompleksa kaj ege diversa problemaro de la mondo ni pritaktu ĉi-artikole. Okaze de la 70-jariĝo de UN kaj post la strebado por la Celaro de la Jarmiloj, kies konkerojn ni heredas, UN ekkomencas strebi nun por 17 celoj por daŭripova evoluigo, kiujn ni devas klopodi plenumi ĝis la jaro 2030 – pro tio la afero estis baptita kiel Celaro 2030. Nu, kiel ni, esperantistoj, povas kaj devas partopreni tiun strebadon? Ne diru, ke tio ne rilatas al nia afero: ni ne estas speciala speco de homoj, kiu neniel ajn rilatiĝas kun la kruda problemaro de la mondo. Nia afero certe rekte ligiĝas al la lingvaj rajtoj kaj demokratia komunikado, sed nerekte nia agadokampo estas tiom vasta kiel la mondo. Se estas inter ni malkonsentoj, se konsideri la diversajn perspektivojn de ĉiuj ni pri la vojoj por konstrui pacon kaj solvi la konfiktojn inter lanacioj,niakomunalingvohavaslapovon dialogigi nin senpene kaj flue. Tamen, ni ne estas popolo kun unuanima sento pri ĉio, kvankan ni unuanime en la abstrakta nivelo prirevas pacon kaj harmonion por ĉiuj. En la praktiko, ni estas pretaj kvereli kajmalkonsentipripreskaŭĉiujproblemoj de la mondo, samkiel la diplomatoj ĉe UN! Kial? Ĉar ni estas homoj, ne feinoj kaj koboldo el mirlando! Aliflanke, ni povas pli facile kaj pli produktive ol la diplomatoj ĉe UN diskuti kiel plibonigi la mondon, ĉar al ni ne mankas komuna lingvo. Pro tio en nia komunumo ne regas lingva diskriminacio. Lingvaj rajtoj estas por ni io, kion ni lernis respekti. Do, neniu internacia komunumo en la mondo pli efike kaj rapide povas mobilizi fortojn kaj superi malfacilaĵojn ol ni,sekonsideriinternacianplatformonkun ambicia celaro ligita al la solvo de la plej krudaj problemoj de nia planedo, ĉar inter ni, se ankoraŭ povas regi malkonsento pri multaj aferoj, ne regos babela konfuzo! Eŭreko! Jen do la ligo inter respekto al lingvaj rajtoj per neŭtrala internacia lingvo kaj la Celaro 2030: ni povas simuli ene de Esperantujolamediondegrandainterŝtata institucio kiel UN, kun la avantaĝo, ke inter ni lingvaj baroj ne malhelpos nin veni al konkretaj konkludoj akceptataj de ĉiuj. Kompreneble, por ke la mondo atentu pri ni, ni ne povas perdi multe da tempo en vana diskutado pri niaj amataj movadaj ĉevaletoj kaj pure esperantistaj idiosinkrazioj. Ni jam estas matura internacia komunumo, preta doni belan ekzemplon al la mondo pri la efiko de internacia interkunlaboro por solvado Nia kontribuo al la strebado de UNFabrício Valle de la problemoj de nia planedo, surbaze de neŭtrala lingva fundamento. Grava detalo: ni ne bezonas listigi solvendajn mondajn problemojn, ĉar ili jam estas listigitaj de UN. La Celaro 2030 estu nia pasio dum la venontaj 15 jaroj! En la pasinta numero de nia revuo (p. 228) la prezidanto de UEA, Mark Fettes, prezentis al ni tre interesan deirpunktonporniadiskutadoprilaCelaro 2030. Poste venos aliaj artikoloj kaj dum la venontaj 15 jaroj ni ne ĉesu diskuti sub ĉiuj aspektojkionUNproponasallamondoper tiu granda strebado por pli bona mondo. Sed ne forgesu, karaj samideanoj, ke nur diskutado kondukos nin nenien. Ni ne povas ĉirkaŭrondi tablon de nur debatado. Ni prenu la torĉon de la konkreta agado. La E-movadaj institucioj konsistigas grandan mondan reton de nodoj, interligitaj inter si per granda kaj bela idealo, sed ofte agantaj iom aŭtisme, ne ankritaj en la reala mondo. Kiel multaj jam diris tra la mondo per artikoloj kaj en debatoj, ni estas tre kontentaj pri ni mem, pri nia movado, niaj kulturo kaj tradicioj, dumlamondobezonasekzemplojndeefika internacia kunlaborado. Niestutiuekzemplo!Kiel?Nemankos ideoj,nemankosiniciatoj.CerteUEApretas fari sian parton, sed la taskoj estas multaj kaj diversaj. Nepre ni devos diskuti ankaŭ pri la plej diversaj kaj eblaj strategioj, pri la partodeĉiuE-centro,grandaaŭmalgranda, en la nordo aŭ en la sudo, en oriento aŭ okcidento, rekte ligita al UEA aŭ ne. Ni ne povas, en tiu grava momento travivata de la mondo, malfortikigi nin pro stultaj kverelojkajkastajantaŭjuĝoj.Nidonunian konkretan kontribuon al la Celaro 2030. Ni estas inteligentaj kaj pacemaj homoj, ni estas esperantistoj! 1297(12) Decembro2015 248
  9. 9. Kiel membro de TEJO-KER (TEJO- Komisiono pri Eksteraj Rilatoj) mi estis invititadeUNDP(UN-Evoluig-Programo; angle: United Nations Development Programme) partopreni la 3-an Mondan Forumon pri Loka Ekonomia Evoluigo (3rd World Forum of Local Economical Development), kiu okazis enTorino,Italio, de la 13-a ĝis la 16-a de oktobro 2015. En la reĝa palaco de Torino la programerojokazisendumalsamajtendoj, kunplurajĉambroj:unuporlaaŭtoritatuloj, kiel Ban Ki-Moon, la Ĝenerala Sekretario de UN, kaj la aliaj por la junaj aktivuloj, kie mi partoprenis diskutrondon pri dungado dejunulojkajprelegisprirespektivelingvaj baroj, Esperanto kaj TEJO. Minepovisprelegienlaportugala,mia denaska lingvo, nek en Esperanto, kiun mi flueparolas;tialmiuzislaanglan,unuella 6 oficialaj lingvoj de UN. Virino el Egiptio elektis la araban kaj delegito el Macedonio lafrancan.Lalingvajbarojtrefortesentiĝis: en mia ĉambro mankis la tradukistoj al la rusa kaj al la ĉina kaj en aliaj ankaŭ al la hispana. Nur en la ĉefa salono okazis traduko al ĉiuj oficialaj lingvoj de UN. Kvankam la evento temis pri loka ekonomia evoluigo, ĝi estis malfermita al la loka ĝenerala publiko. Ege pompa: enir- permesilojestispostulataj,tamengrandega ekrano estis lokita antaŭ la palaco, kie la lokanojpovusspektilaprelegojnkiujokazis en la ĉefa salono. Efiko de la lingvaj baroj Malgraŭ tio, ke la evento estis vaste reklamita(perafiŝoj,reklampanelo,televido ktp),neniuaperisporspektilaprelegojnde la aŭtoritatuloj. Miaopinie, la lingvo uzata estis la ĉefa obstaklo: oni prelegis ĉefe en la angla kaj, laŭ miaj esploroj tra la urbo, ne multaj el la tieaj loĝantoj parolas la anglan kajtiuj,kiujparolas,netielbonekomprenus prelegon pri ekonomio kaj politiko. Resume,lalingvoestislaplejgravabaro disiganta la homojn en du grupojn: tiujn, kiuj pli-malpli elturniĝis, kaj tiujn, ene de la palaco kaj ekster ĝi, kiuj ne povis profiti laokazonpartoprenitiomgravanforumon. Babelaj malfacilaĵoj en grava UN-forumo Ana Ribeiro TEJO KER De la 10-a ĝis la 12-a de oktobro okazis la 102-a Japana Kongreso en Sendai, Japanio. Partoprenis ĝin ĉirkaŭ 12gejunulojel6landoj:Indonezio,Japanio, Koreio, Malajzio, Nepalo kaj Vjetnamio. Ĉiujare estas ne malmulte da Esperantaj aranĝoj en la mondo, sed estas malofte, ke aziaj junuloj vid-al-vide povas diskuti pri sia landa agado, ĉefe pro la distancoj inter si. Eble kompreninte tiun situacion, japanajaktivulojaranĝislakunvenon“Azia Junularo” en la lasta tago de la 102-a JK. Do, ni kaptis tiun okazon, por kunsidi kaj interŝanĝi opiniojn. Postsinprezentodeĉiujpartoprenantoj, eksterlandaj kongresanoj esprimis sian opinion pri la Japana Kongreso respondante al demandoj de japanaj samideanoj. Ĝenerale, ili estis impresitaj de la nombro de E-parolantoj en la aranĝo kaj esprimis sian kontentecon pri la multaj programeroj, aparte pri publika prelego kaj junulara kunsido. Krome, oni opiniis, ke japanaj junuloj povus engaĝiĝi pli ofte kaj kontribui pli multe al kelkaj komunaj programeroj de la kongreso. Poste, ni diskutis pri la 34-a Komuna Seminario (KS), kiu okazos en Koreio en la ĉi-jara decembro. Bedaŭrinde, en la kunsido ne ĉeestis repondeculoj de tiu evento,kiujpovusdetaleklarigiladetalojn pri ĝia programo, lokoj kaj aliaj aspektoj. Tamen, Nema Park, esperantistoel Koreio, esprimis la grandan subtenon de la koreaj plenkreskaj esperantistoj al sia junularo kaj forte invitis kaj rekomendis al aziaj junuloj partopreni en la menciita KS. Estas ĝojige, ke la konkurso por partopreni en la 34-a KS estis oficiale lanĉitadelaKomisionopriAziaEsperanto- Movado (KAEM). Tio malfermas al junuloj ŝancon por vojaĝi kaj spertiĝi en Esperantujo. Poste ni ŝanĝis la temon kaj komencis diskuti pri la perspektivo propagandi Esperanton malgraŭ la influo de la angla. Verŝajne, nepala kaj vjetnama samideanoj vidasgrandanmalhelponaŭplimalfacilan situacion por nia movado en sia lando, ĉar la angla lingvo grandskale kaj forte influas diversajn sociajn aspektojn. Ekzemple, nepalanoj ne akiras laboron sen parol- kaj kompren-kapablo de la angla. Unu horo kaj duono certe ne sufiĉas por detale kaj laŭteme diskuti ĉiujn aferojn rilatajn al la azia movado. Tamen, ni elkore dankaslaLLK-anojnproiliajunulaaranĝo kadre de la Japana Kongreso. Ni iom post iom konatiĝaskaj pli bone komprenasunu la alian. Gejunuloj, ni diskutu…Tran Hoan – Ĝojo AzioTEJO 1297(12) Decembro2015 249
  10. 10. IKEF en Ĉinio Dela30-adeoktobroĝisla1-anovembro 2015, en la Urbo Wuhan (ĉefurbo de la provinco Hubei), okazis la 9-a Jarkunveno deIKEF-Ĉinio(Esperanto-Komercistoj).La eventon gastigis Teknologia kaj Komerca Universitato de Wuhan (TeKUW). Partoprenis pli ol 50 esperantistoj el Ĉinio kaj 16 el aliaj landoj (12 el Suda Koreio, 2 brazilanoj, 1 italo kaj 1 brito). Ĉielismo (Wang Tianyi), prezidanto de IKEF, transdonis al Peng Xiuchun, prezidantino de la konsilantaro de TeKUW, laAtestilon de Baza Trejnejo de Internacia Komerco de Esperanto. Fakto estas, ke en la kurso de internacia komerco de TeKUW Esperanto estos devige instruata: en 2016 estos tie ofertata E-kurso al 30 studentoj. Notindas, ke la ĉinaj E-entreprenistoj devontigis sin dungi la lernintojn kun flua Esperanto, kiu nuntempe estas tie instruata de Leandro Moreira (Brazilo), Pietro Fiocchi (Italio) kaj Davido Dai Shengqiao (Ĉinio). La Jarkunveno estis sukcesa kaj nun oni atendas la jubilean 10-an Jarkunvenon en 2016. Ĉielismo; Aldrin Speck Nova redaktoro de Esperanto Laŭ interkonsento kun la Estraro de UEA, la nuna redaktoro de Esperanto, Fabricio Valle, finos sian laboron en tiu posteno per la aprila numero de la jarkolekto 2016. Tial UEA nun invitas kandidatiĝojn por transpreni la redaktadon de la revuo ekde la numero 2016-5. Tio signifas eklabori jam komence de aprilo 2016. La sukcesa kandidato ricevos kontrakton por finredakti la jarkolekton 2016; decido pri renovigo/plilongigo estos farita en oktobro 2016. La redaktan laboron la redaktoro faros ĉefe en sia loĝloko. Tamen, estus avantaĝo se la sukcesa kandidato povus pasigi parton de aprilo enlaCentraOficejoporplifundekonatiĝi kun la atendoj kaj informfluo ligitaj al tiu laboro. Kandidatoj devas havi tre bonan lingvan nivelon (KER-nivelo C1), ĵurnalisman aŭ redaktan sperton, pruvitan kapablon por memstara laboro kaj bonan konon de la Esperanto- movado. La Estraro serĉas personon, kiu aktive kontribuos al la efektivigo de la Strategia Laborplano de UEA, kiu estas iniciatema kaj kreema, kaj kiu interesiĝas pri plej diversaj aspektoj de la movado. La redaktopolitiko de la revuo estas proksime ligita al la mastrumado de informoj en la retejoj de UEA, kaj la redaktoro do samtempe estos ano de teamo por la renovigo de tiuj retejoj. Por kandidatiĝi, oni sendu al la Ĝenerala Direktoro de UEA (direktoro@co.uea.org) elektronikan dokumentaron kun jena enhavo: - sinprezenta letero, inkluzive de la motivoj por kandidatiĝi; - vivresumo (persona, eduka, profesia, movada); -mallongaeseoprilapotencialakontribuo de la revuo al la efektivigo de la Strategia Laborplano, kaj pri la movada rolo de la revuo en la interreta epoko; - nomoj kaj kontaktinformoj de tri rekomendantoj (ne nepre esperantistoj), kiuj konas la kandidaton profesie kaj/ aŭ movade; - laŭplaĉe, aliaj dokumentoj kiuj atestas la redaktajn aŭ movadajn kapablojn de la kandidato. Surbaze de tiuj dokumentoj – kiuj atingu la CO ĝis la 31-a de januaro 2016 – oni elektos unu aŭ pliajn kandidatojn por telefona intervjuo. Kalejdoskopo Nova administranto de AMO La estraro de UEA nomumis novan administrantondelaAMO-seminarioj,nome SaraSpanò,kiuformosteamondehelpantoj. Ŝikunlaboraskunlanunaadministrantointer nun kajAMO 20; ekdeAMO 21 ŝi prenos la ĉefan respondecon. Stefan MacGill Persone: Sara Spanò Serĉata E-komerco 1297(12) Decembro2015 250
  11. 11. Esperanto kaj komunikado Unu el la plej bonaj studoj pri Esperantokajkomunikadoenlahispana lingvo elŝuteblas senpage ĉe http://bit. ly/1GqBdrS. La libro estis verkita de Maria Isabel Najera Sepulveda kaj eldonita de la Universitato de Meksiko. Geovani Ruiz Monroy Listo de Esperanto-lerniloj Ĉe http://tinyurl.com/lingvolerniloj troveblas informoj pri Esperanto-lerniloj kajlingvo-helpiloj(retajvortaroj,aŭtomataj tradukiloj, lingvoludoj, kartaroj por vortolernado, perado de instruistoj kaj konversaciaj partneroj ktp). Konstateblas, ke 90% de la retaj senkostaj lingvopaĝoj kun almenaŭ 25 lingvoj havas nun proponojn ankaŭ en Esperanto. Kial? Nu, eble mia prelego ĉe http://www. esperantoland.org/dosieroj/LaLongaVosto.pdf helpos klarigi la kaŭzon. Lu Wunsch-Rolshoven Kulturaj E-produktoj Kiujinteresiĝasprianalizojkajnombraj datumojde Esperantujo,verŝajnekun ĝojo renkontislarezultopanelondelaenketado pri Esperantaj amasmediaj produktoj (muzikoj, filmoj, libroj ktp). La enketilon de Jonas Marx, germana, juna esperantisto (kantisto) plenigis 142 homoj en interreto, la enketa rezulto montras iliajn respondojn. Ĉe la analizado onidevaskonsideri,kelanombrojmontras ne la ĝeneralan sekcon de la Esperanta komunumo, sed de la plej aktiva, interretuma tavolo. La enketila rezulto montras respondojn al 21 demandoj, kaj ĝi videblas en la retejo de J. Marx ĉe http://jonny-m.org/enketo/rezulto.php. Ret-Info Bitlibro twitter.com/revuo_esperanto Sekvu la revuon Esperanto. Vi estos inter la unuaj ekscii pri la novaĵoj: Nova maniero pagi al UEA Membroj en EU (kaj kelkaj aliaj landoj) povas doni mandaton al UEA per kiu UEA povas enkasigi pagojn el la bankokonto de la paganto. Ĉi tio estas praktika maniero por pagoj kiuj ofte ripetiĝas, ekz. por la ĉiujararenovigodelamembrokotizoaŭpor regulajlibromendoj.Poruziĝinoniplenigu la formularon “Daŭra mandato por SEPA- debetigo” kaj resendu ĝin kun subskribo al la Centra Oficejo. Ankaŭ por unufoja mandato ekzistas formularo. La unufojajn mandatojnoniuzasekz.porunufojadonaco al fondaĵo de UEA. La formularoj kaj pliaj klarigoj haveblas ĉe uea.org/sepa aŭ ĉe la Centra Oficejo. Konstanta membreco en UEA Daŭre ekzistas la eblo peti de UEA aŭtomate renovigi vian membrecon por la sekva jaro per preno de la kotizo el via UEA-konto. Tiel oni ne bezonas ĉiujare mem renovigi sian membrecon, sed necesas tamen zorgi, ke estu sufiĉa saldo en la UEA-konto. Krome, membroj en EU (kaj kelkaj aliaj landoj) povas ankaŭ doni daŭran mandaton al UEA por rekta debetigodeiliabankokontoporrenovigode la UEA-membreco. Formularo kaj informoj pri la konstanta membreco haveblas ĉe uea.org/sepa aŭ ĉe la Centra Oficejo. Oficialaj Komunikoj E-Instruado Enketo Esperanto La nova merkato Lingvoj Kapo Populareco Produktoj Longa vosto Kostoj (enspezoj) Loka lingvolernejo: alta Aldonaj kostoj, eble nur 10 lingvoj. Rega lingvolernejo: malaltaj aldonaj kostoj, eble 50 lingvoj. 10 50 Esperanto La nova merkato Lingvoj Kapo Populareco Produktoj Longa vosto Loka lingvolernejo: alta Aldonaj kostoj, eble nur 10 lingvoj. Rega lingvolernejo: malaltaj aldonaj kostoj, eble 50 lingvoj. 10 50 Rimarko de la redakcio: la ĉi supraj bildoj rilatas al la ĉi numera artikolo (p. 252) de Lu Wunsch-Rolshoven 1297(12) Decembro2015 251
  12. 12. E-movado Kresko kaj renovigo Kiel Esperantujo kreskasLu Wunsch-Rolshoven Ne estas tute facile akiri ĝeneralan superrigardon pri la stato kaj evoluo de Esperanto kaj de Esperantujo entute. Videblaskreskojkajprogresojeniujkampoj – kaj aliloke malkreskoj kaj malprogresoj. Necesas iom detale rigardi por prijuĝi. Gravas cetere scii, ĉu Esperanto disvastiĝas. Eble ne tiom por ni mem, ĉar niŝatasnianlingvonĉiukazekajsamenian esperantlingvan amikaron. Sed por la ekstera mondo tio ja gravas – junuloj kaj plenkreskuloj ne volas lerni nian lingvon, se ili erare kredas, ke la lingvokomunumo estus malkreskanta. Ĵurnalistoj ne volas prezenti ion malaperantan – kaj, se ili tamen verkas pri Esperanto kaj kredas ĝin malkreskanta fenomeno,ilimalfavoreprezentasĝin.Tion oni bedaŭrinde povas ofte konstati kaj tio tre malutilas al la progreso de Esperanto. Kiu do informas ĵurnalistojn pri ajnaj fenomenoj de malkresko, tiu tre konsciu pri la alta respondeco: Ĵurnalistoj ne havas la tempon por formi al si detalan bildon pri Esperanto – do ĉiu unuopa eldiro de ni gravas. Informo pri malkresko en unuopa kampo facile aperas en artikolo kiel indiko de ĝenerala malkresko de Esperantujo. Sekve unuflanke la intereso pri Esperanto reduktiĝas ĉe la legantoj – apenaŭ iu volas lerniŝajnemalaperantanlingvon.Aliflanke tiajn artikolojn legas ankaŭ aliaj ĵurnalistoj, kiuj sekve aŭ ne verkos pri Esperanto aŭ negativepritraktosĝin.Legasilininstruistoj kaj universitataj docentoj, kiuj sekve ne informas siajn lernantojn kaj studentojn aŭ nur negative. Legas ilin gepatroj kun sama sekvo. Similekielrektainformoprimalkresko – ekzemple de membronombroj aŭ de kursanoj – funkcias kelkfoje ankaŭ laŭdo de pasintaj tempoj. Estas tre riske tro bele prezenti la unuan florperiodon de Esperanto dum la dudekaj jaroj, se oni ne samtempeprezentas laduanflorperiodon, kiudaŭrasekdelasesdekajjarojĝishodiaŭ, post persekutadoj kaj la dua mondmilito. La dua florado forte superas la unuan – pro la multiĝantaj renkontiĝoj kaj la muzika kulturo, pro esperantlingvaj familioj, la denaskula mondo kaj la Trankvile fluis en Esperantujo la rivero de la diversaj aktivaĵoj kaj multaj larmete flegis la miton, ke Esperanto malprogresas kaj ke Esperantujo malkreskas. Tiam torente fine de majo envenis la novaĵo pri nova Esperanto- kurso por anglalingvanoj ĉe Duolingo – kurso, kiu ene de la unua semajno kolektis 20 000 aliĝantojn; ekde tiam tage aldoniĝas mezume plia milo kaj komencedenovembro,postlaunuajkvin monatoj, estis jam 175 000 kurs-aliĝintoj. Aldonindas la fakto, ke Duolingo estas nuntempe eble la plej sukcesa reta lingvolernejo. Tio ŝuldiĝas unuflanke al tio, ke la kursoj estas ludosimilaj – vi ricevaspoentojnporsukcesajekzercojkaj povas kompari viajn atingojn kun tiuj de aliaj lernantoj. Aliflanke ĉiu lingvokurso tuj komenciĝas per ekzercoj – la lernanto devas ekzemple traduki frazeton, elekti bildon, skribi frazeton laŭ diktaĵo. Ekzistas gramatikaj klarigoj, sed oni povas lerni sen legi vorton de ili (nur ĝuante la poentokolektadon per ekzercoj). La skeptikuloj tuj demandas, kiom el la Duolingo-aliĝintoj vere daŭrigas la kurson, atingos bonan lingvonivelon kaj aldoniĝos al la vivo de Esperantujo. Intertempe ĉiutage pli ol cent homoj finas la tutan ekzercaron (proksimume 2000 vortoj, proksimume 30 ĝis 40 horoj) - per skribtabla komputilo kaj per poŝtelefona programeto. Krome ni scias ekzemple, ke la unuaj rapidegaj lernantinoj trairis la kompletan kurson ene de tri kaj ses tagoj; ĉe youtube eblas vidi iliajn intervjuojn kun Chuck Smith, la gvidanto de la kursadapta teamo (“Esperanto in 3 Days with Duolingo”: http://bit.ly/1PrZrdU; “… 6 Days ...“: http://bit.ly/1O7rQ5X). Krome ĉe IJK en Visbadeno, nur du monatojn post la apero de la kurso, ĉeestis kvar Esperanto-lernintoj de la Duolingo-kurso – pli ol unu procento de la entute 300 IJK- partoprenantoj. Kiom estos ĉe la venonta IJK,post14monatojdelaDuolingo-kurso? Entute Duolingo aktuale ofertas al anglalingvanoj kursojn por 13 lingvoj. Temas pri grandaj lingvoj kiel la hispana (monate nun proksimume 1,8 milionoj da novaj eklernantoj) kaj franca (1,1 milionoj) kaj malgrandaj kiel irlanda (70 000), norvega (50 000) kaj ukraina (30 000). Sume monate ĉe Duolingo estas proks. 3,5 milionoj da novaj aliĝoj ĉe lingvokursoj por anglalingvanoj. Esperanto havas proksimume 0,7% de tio. (Ni konsciu, ke la nomita procentaĵo estas por lerni ekde la angla – povas esti, ke la procentaĵo estos malpli alta por ebla posta kurso ekde la hispana aŭ aliaj lingvoj, ĉar ja la angla- lernado tre popularas. Ni vidu.) Eble 0,7% sonas kiel malgranda procentaĵo. Tamen ni konsciu, ke ĉe lokaj, eksterretaj lingvolernejoj (komercaj, ne de niajorganizaĵoj)onipreskaŭneniamofertas Esperanton.LaprocentaĵoporEsperantotie do similas nulon – tiu fonto ne kontribuas al la alfluo de novaj parolantoj. Laŭ enketo ĉe Facebook la tieaj parolantoj venis al Esperanto ĉefe per memlernado el libro, Milo da novaj eklernantoj ĉiutage 1297(12) Decembro2015 252
  13. 13. E-movadoKresko kaj renovigo kaj pli forta konkurencanto: hodiaŭaj retkursoj ofertas voĉon kaj aŭtomatan korektadon, eblas spekti kursajn filmojn, lingve ludi, serĉi personajn instruistojn kaj poste konversaciajn partnerojn por aŭdvida interparolado. La lernadon oni povas komenci, kiam ajn oni deziras, kaj daŭrigi laŭ propra ritmo. La malkresko ĉe lokaj kursoj estas fenomeno de transiro kaj indikas nenion pri la entuta stato de Esperantujo kaj de la lingvolernado. La kampo de instruado kaj lernhelpiloj cetere bele montras la nuntempan plukreskadon de Esperantujo: deko da ekstermovadajlingvo-retejojofertaskursojn kaj apenaŭ troveblas hodiaŭ lingvo-retejo kun almenaŭ 25 lingvoj, kiu ofertas nenion por Esperanto (vortaroj, lingvoludoj, vortlernadoktp.).Nikonsciu,ketiujdecidoj aldoni Esperanton estis faritaj ĉefe dum la pasintajjaroj–certesignodepluaprogreso de Esperanto. Esperanto disvastiĝas kaj Esperantujo kreskadas en novaj kampoj. Duolingo havas nun tage mil novajn eklernantojn; 2700 el ili jam aliĝis al la Facebook-grupo “Duolingo Esperanto Learners”. En Hungario ĉiujare pli ol mil homoj sukcese ekzameniĝaspriEsperanto.Monateaperas mil novaj artikoloj en vikipedio (entute 220 000 artikoloj nun) kaj oni fakte uzas ilin: Ĉiuhore estas ok mil paĝorigardoj tie. Ĉe Facebook 310 000 uzantoj indikis, ke ili parolas Esperanton; la tiea grupo “Esperanto“ kolektis ĝis nun pli ol 18 000 membrojn kaj daŭre alfluas novaj. Restasmalfaciledoniprecizanresumon pri la nombra evoluo de Esperantujo, sed klaras unu afero: Por ĉiu kampo, kie Esperanto ŝajnas malkreski, troveblas alia, kie evidente Esperanto disvastiĝas. Kaj la uzado de Esperanto certe kreskis dum la pasintaj jardekoj, se oni rigardas la sumon de la jaraj uzohoroj de ĉiuj Esperanto-parolantoj. Estu afabla al nia lingvo-komunumo kaj ĝia renomo – ne maltrankviligu niajn samlingvanojn per katastrofo-krioj, se en iu kampo aperas stagno aŭ malkresko. Necesas vidi la entutan bildon inkluzive de la kreskego en interreto. Kaj certe bonvolu ne informi ĵurnalistojn aŭ aliajn eksterulojn pri ajna malkresko – prezentu la kreskokampojn aŭ prisilentu la temon. Diversaj fontoj troviĝas en la vikipedio-artikolo “Statistiko de Esperantujo”, ĉe https://eo.wikipedia.org/ wiki/Statistiko_de_Esperantujo–resumoenla paragrafo “Kresko“. kreskanta disvastiĝo ekster Eŭropo, pro la interreto kun ĉiaspecaj ofertoj kaj ankaŭ pro la impona evoluo de interlingvistiko kaj esperantologio. Krome en interreto Esperanton ĉiutage uzas multaj homoj, kiuj antaŭ du jardekoj uzis nian lingvon nur unufoje semajne aŭ malpli ofte. Sed – ĉu ne daŭre malkreskas la membronombroj de diversaj asocioj? Jes, sed ni konsciu, ke la membraro ofte kreskas en landoj kiel Meksiko, Brazilo, Koreio kaj en Afriko. Krome en Estonio, Litovio,RusiokajHungariocensojesploris la lingvo-konon. La kalkulita nombro de Esperanto-parolantoj en tiuj landoj estis kvin ĝis cent fojojn pli granda ol la nombro delakoncernajindividuajmembrojĉeUEA. Tiu vario montras, ke membronombroj hodiaŭ ne bone spegulas la nombron de la parolantoj. Malkreskas ankaŭ lokaj kluboj en multaj regionoj – sekvo interalie ankaŭ de lainterretokajkromedeplifacilavojaĝado. La loka klubo, en kiu oni renkontas ĉefe samurbanojn kaj kie ne ĉiam Esperanto estas la kutima lingvo, estas ofte malpli allogaolinternaciajrenkontiĝojkajinterreta aŭdvida babilado. Alia malkresko-kampo estas lokaj kursoj. Ankaŭ tie la interreto estas pli Esperanton. Ja Esperanto kompare kun aliaj lingvoj kutime havas lokon ie inter la dekkvina kaj kvindeka lingvoj. Ekzemple envikipediolaŭlaartikolnombronialingvo okupas la 32-an lokon, laŭ la nombro de paĝorigardoj lokon 43. En Litovio kaj Hungario Esperanto okupas la lokojn 16 kaj 14 kompare kun aliaj lingvoj, kiujn la loĝantaro scias (tiel estis jam en la jaro 2000, antaŭ la hungara lern-ondo). Ni povas longe diskuti, kiom da parolantoj de nia lingvo ekzistas en la mondo – eble pli gravas la fakto, ke Esperanton lernas kaj fremdlingve praktikas simile multaj interesatoj kiel lingvojn de popoloj kun kelkaj milionoj da homoj. LapoziciodeEsperantointerla15-akaj 50-a lokoj klarigas ankaŭ, kial Esperanto havastremalfacilanalironallokajprofesiaj lingvolernejoj – kaj ankaŭ al instruado en ĝeneralaj lernejoj. Estas simple pli da interesatoj por lingvoj kiel la hispana, portugala, itala kaj por najbaraj lingvoj. Por Esperanto nur tre malofte kolektiĝas la necesa nombro de homoj por kurso en lingvolernejo aŭ ĝenerala lernejo. (Kompreneble Hungario estas escepto tiurilate ekde deko da jaroj, pro aparta leĝa postulo.) Kiamonigrafikeprezentaslalingvojn en interreto laŭ malkreskanta intereso, oni povas interpreti la dekstran finaĵon kiel “longan voston”. Ĝuste tiel nomiĝas libro pri tiu nova efiko ŝuldiĝanta al la malpli altaj aldonaj kostoj por plia produkto en interreto (Chris Anderson. The Long Tail). Restaslademando,kialDuolingoenmetis Esperanton jam kiel 13-an lingvon por anglalingvanoj kaj ne multe pli malfrue. Nu,ilidecidisfarienketon,kiunaldonan lingvon la uzantoj ŝatos. Ĉe la unua enketo Esperanto atingis la duan lokon, post la irlanda. Post favora decido pri la irlanda ĉe la dua enketo en majo 2014 Esperanto venkis – dank’ al 1177 karuloj, kiuj voĉdonis por nia lingvo.Al tiu milo dahomojnidoŝuldaslafruanenmetadon ĉe Duolingo. La adaptadon, pretigon kaj multflankan akompanadon de la kurso ni ŝuldas al Chuck Smith, Ruth Kevess- Cohen kaj ilia teamo. Kiam temas pri entuziasmo por lingvo, nia komunumo estas malfacile venkebla. el interreto kaj per partopreno en kurso deEsperanto-organizaĵoaŭunuopulo(ĉiuj tri proksimume po kvarono, sume 87%). Ĉiuj aliaj manieroj atingas po maksimume 5procentojn(altlernejoj,korespondakurso, lernejoj, aliaj). Oni tendencas festi la aldonon de la kurso ĉe Duolingo kiel eksterordinaran atingon – kaj certe oni digne festu tiun grandiozaĵon! Sed ĝi fakte ne estas tiom surprizaenlamondodelingvo-retejoj,kiel oni unue supozas. Mi kunmetis liston de tiajofertojkajkonstatis,keproks.90%dela senkostaj retaj ofertantoj de lingvaj helpiloj por almenaŭ 25 lingvoj ofertas ankaŭ ion porEsperanto(tinyurl.com/lingvolerniloj); ne ĉiam temas pri lingvokurso, estas ankaŭ vortaroj, tradukiloj, lingvoludoj, vortokartaroj, perado de instruantoj kaj konversaciantoj. Unu el la plej famaj el tiaj retejoj estas eble Google Translate, kiu aldonis Esperanton en 2012. (La esceptoj estas du komercaj retejoj kaj – ne tute surprize – la ofertoj de BBC kaj de la usona klerigejo por diplomatoj.) Havas sian logikon, ke lingvo-retejoj kun pluraj dekoj da lingvoj ofertas 1297(12) Decembro2015 253
  14. 14. E-movado Kresko kaj renovigo Defio por ni ĉiujMireille Grosjean Ili furoras. Esperantistoj ĝojas pri tio. Ĝis nun estis la retkurso www.lernu.net, kiun multaj personoj uzis kaj uzas. “Novaj vojoj de lernado” (la temo de la ILEI-konferenco en 2016, en Nyíregyháza, Hungario) en la moderna pedagogio signifasnenurnovajnlernoteknologiojnkaj instrurimedojn, sedunuavice novan aliron al la lernado kaj instruado kaj ŝanĝitajn rolojn de la lernanto kaj la instruanto en la lernoprocezo. Estas tasko de ILEI sekvi tiun evoluon por progresigi la pedagogion de Esperanto konforme al siaj statuto kaj roloenlastrategialaborplanodeUEA.“La Altlernejo de Nyíregyháza (Nyíregyházi Főiskola) kun sia Filologia Fakultato estas bonalokopordiskutojpritiutemo”,skribis Radojica Petrovic en Internacia Pedagogia Revuo (IPR 2015/3). Antaŭ 30-40 jaroj sidis la lernantoj en klasoĉambro kaj parolis la instruisto starante ĉe la tabulo. En diversaj mondopartoj tiu modelo ekzistas ankoraŭ nun. Nun sidas la lernanto sola hejme aŭ staras sur trotuaro kaj studas per sia telefono.Antaŭelalernantoricevissciigojn de la instruisto. Nuntempe, iam ajn kaj ie ajn, la lernanto trovas ĉion (ĉu vere ĉion?) en la reto. Ni povas konstati, ke la situacio draste kaj rapidege ŝanĝiĝis. Konsekvence ni devas adaptiĝi. Kion ni devas fari? Ĉu ni sukcesos evolui kun nia mondo? Ĉu tiu evoluo nepras? Ĉu ĝi alportas ion bonan? Unue ni devas konstati, ke tiuj 190 000 personoj, kiuj ene de tri monatoj komencis la studadon de Esperanto per Duolingo, uzas la reton. Nu, la instrufortoj kiel ILEI, Edukado.net, E-centroj kaj aliaj devas pripensi pri pliaj lerno-aktivaĵoj por riĉigi la sciojn de la novbakita E-lernantaro. Ni devas nutri ilian scivolemon per novtipaj ekzercoj,retajrolludoj,atentokaptajkvizoj. Alivorte, se ni volas plu interesi ilin pri Esperanto kaj lertigi ilin en ĝia uzado, ni devas regali ilin per bunta proponaro. Ni devas havigi mentorojn al ili, kaze ke ili deziras tion. Ĉu ili deziros plum- amikojn? Eble ne, sed certe ekran-amikojn. Ni devas rapide provizi ilin per kontaktoj kajinformojpriinternaciajrenkontiĝoj.Tiel ili flaros kaj gustumos tiun etoson, kiun ni tiom ŝatas. Plie, ĉiuj esperantistaj institucioj, lokaj grupoj, landaj asocioj devas adekvate sin prezentienlareto,porketiujnovulojtrovu ilin kaj emu ekrilati. Ni ne multon scias pri lakialo,kiuigisilineklerninianlingvon.Ni ne konas ilin. Kelkaj esprimas demandojn kaj konstatojn en la Facebook-paĝo “Duolingo Esperanto Learners”, kun 2725 membroj.Venaspetojprikorektoj,petojpri konsiloj, tre interesaj ideointerŝanĝoj inter tiuj novuloj kaj E-parolantoj. Tio okazas parte en Esperanto parte en la angla. Ne gravas. Gravas, ke komunikado okazu pozitive kaj respektoplene. Ekzemple mi legis de iu persono el Usono: “Mi ĵus finis mian studadon kaj nun pripensas pri la maniero plu studi, kiajn legaĵojn trovi. Ĉu iu povas konsili min?” Tiuj novuloj… 190 000 ene de tri monatoj… Lavango! Tamen statistike oni scias, ke meznombre nur 10% finos la lernadon. Tio signifas, ke temas pri 19 000 pliaj esperantistoj en la tuta mondo. Se ĉiuj aliĝus al UEA/TEJO, imagu! Giganta defio Nun ni staras antaŭ giganta defio: ĉu tiuj novaj parolantoj ellernos la lingvon ĝis meza nivelo, alta nivelo? Ĉu tiuj novaj parolantoj ŝatos enmovadiĝi? Kiel la lokaj kluboj reagos al ilia apero, se ili aperos? Ĉu ili konsistigos disan amason kaj malaperos en la vasta mondo? Ĉu ili rifuzos engaĝiĝi en la E-centrojn? Ĉu la nuna movado sukcesos adaptiĝi al tiuj novaj cirkonstancoj? Ĉu niaj strukturoj pretas por tia ŝtormo? Mi sentas, ke ni travivas tre gravan momenton de nia movada vivo kaj ankaŭ tre interesan. Ne temas pri griza aŭtuna ĉielo malgaja kaj enua. Temas pri ebla invado de… ni ne scias nun de kio... de kiom… Ni ĝojas pri tiu evoluo, kompreneble, sed nepre tiu momento devas sproni nin ĉiujn. Ni ne rajtas malsukcesi. Ĉu tertremo? Ĉu cunamo? Ĉu revolucio? Ĉu skuo, puŝo? Ĉu fina venko? En majo 2015 kaj en julio 2015 aperis du novaj kursoj en la reto, uzeblaj por porteblaj saĝaj telefonoj, respektive ĉe www.duolingo. com kaj www.utalk.com 1297(12) Decembro2015 254
  15. 15. Antaŭ 22 jaroj, la 1-an de januaro 1993, naskiĝis en meza Eŭropo la nova sendependa ŝtato Slovakio. La nomo de Slovakio havas du oficialajn formojn: longan, Slovaka Respubliko, kaj mallongan, Slovakio. Ĝin ĉirkaŭas Hungario, Aŭstrio, Ĉeĥio, Pollando kaj Ukrainio; la ĉefurbo estas Bratislavo, kiu etendiĝas laŭ la bazo de la montaro la Malgrandaj Karpatoj, ambaŭflanke de la plej longa rivero en Eŭropo, Danubo. La ŝtata lingvo estas la slovaka, la valuto estas la eŭro. La vojo de la slovaka nacio al sendependeco ne estis tute facila. Juĝu mem! Historio Jam en la 7-a jarcento ekzistis triba ligo de slavoj sur la teritorio de la hodiaŭaj Slovakio kaj Ĉeĥio – la t.n. Imperio de Samo,kiufruekonfliktiskontraŭlaFranka Imperio pro atakoj kontraŭ komercistoj. Post la malapero de Samo, la triba ligo de slavoj disfalis. Komence de la 9-a jarcento la slavaj triboj komencis denove unuiĝi, estiĝislaMoraviaPrinclando,kunlacentro en la moravia urbo Mikulčice (sidejo de la princoMojmír),kajlaNitraPrinclando,kun la centro en la slovaka urbo Nitra (sidejo de la princo Pribina). En la jaro 833 Mojmír aligis la Nitran Princlandon al sia lando, per kio estiĝis la Grandmoravia Imperio. En 863, la du misiistoj Cirilo kaj Metodo fondis slavan lernejon, tradukis bibliajn kaj liturgiajn tekstojnenlingvaĵokompreneblaporslavoj (t.n.malnovslavalingvo)kajkreislaslavan skribsistemon glagolico. Enla11-ajarcentolateritoriodeSlovakio fariĝis laŭgrade parto de Hungario. Poste ĝi fariĝis parto de la Habsburga Imperio, kiu ekzistis ĝis 1918. Ekesto de Ĉeĥoslovakio Post la disfalo de Aŭstrio-Hungario, Slovakio fariĝis parto de la nova ŝtato Ĉeĥoslovakio (kun Bohemio, Moravio, Ĉeĥa Silezio kaj Subkarpatio). Tamen en Ĉeĥoslovakio mankis slovakaj oficistoj. Krome lingvaj demandoj, ekleziaj problemoj, agrikultura reformo ktp. kaŭzis, ke Slovakio iom post iom perdis sian industrian karakteron kaj fariĝis nur agrara parto de la komuna ŝtato. Kompense en oktobro 1938 estis proklamita aŭtonomio en la slovaka urbo Žilina.LapragaregistaronomumisJozefon Tison (1887-1947) prezidanto de la slovaka aŭtonomia registaro. Liberigado kaj reunuiĝido Enmarto1939estiskreitalaSlovakaŝtato en la teritorio de la hodiaŭa Slovakio. Ĝin diplomatie agnoskis 27 landoj. Ĝi posedis insignojn de suverena kaj sendependa ŝtato, sed ĝia suvereneco estis limigita de Germanio. Ĝi malaperis en 1945 post liberigo fare de la sovetia Ruĝa Armeo. Post la dua mondmilito Ĉeĥio kaj Slovakio reunuiĝis kaj renovigis Ĉeĥoslovakion. Pro puĉo en 1948 Ĉeĥoslovakio fariĝis komunisma ŝtato sub la forta politika kaj ekonomia influo de Sovetio. Mallonga periodo de nova espero kaj nova demokratiigo (la t.n. “praga printempo”) en 1968 kun Alexander Dubček (1921-1992) por “socialismo kun homa vizaĝo” rapide finiĝis, pro invado de soldatoj de la ŝtatoj de la tiama Varsovia Pakto,kiononioficialenomis“fratahelpo”. Normaligo Venis periodo de dura normaligo. Por multaj slovakoj kaj ĉeĥoj “frata helpo” simbolis ne liberigon, sed malagrablan sovetian okupacion de la lando. En novembro 1989 okazis “tenera revolucio”, kiu ĉesigis la komunisman reĝimon. Sekvis politikaj kaj ekonomiaj reformoj renovigantaj la demokration kaj merkatan ekonomion. Tamen, ekonomiaj interesoj de ĉeĥoj kaj la likvido de slovakaj armil-fabrikojrezultigis,keSlovakiofariĝis nur balasto por la ambiciaj ĉeĥaj planoj. La ekonomia situacio kreis nutran grundon por maldekstraj pensoj en Slovakio. Sekve de longdaŭraj politikaj disputoj estis subskribita la Konstitucio de Slovakio kaj en 1993 fariĝis sendependaj Slovakio kaj Ĉeĥio. Nuntempo Slovakio hodiaŭ estas parlamenta demokratia ŝtato, kiu havas diplomatiajn rilatojn kun proksimume 170 ŝtatoj de la mondo. Ĝi membras en Unuiĝintaj Nacioj (ekde 1993), NATO (ekde 2004) kaj Eŭropa Slovakio – (ne)konata lando Július HAUSER NitraUK Vladimír Škuta Kriváň, slovaka nacia monto 1297(12) Decembro2015 255
  16. 16. Unio (ekde 2004), ankaŭ en Internacia MonaFonduso,OrganizaĵoporEkonomiaj KunlaborokajEvoluigo,laVisegradaGrupo ktp. Unu el la plej gravaj avantaĝoj de la EU-membriĝo por Slovakio estas aliro al financado por ekonomia disvolviĝo, entreprenado, sciencaj esploroj, teknikaj strukturoj, kreado de novaj laborlokoj kaj agrikulturo. La plej altaj reprezentantoj de la politika sistemo estas la Nacia Konsilio (parlamento), la registaro kaj la prezidanto delarespubliko.Lacivitanojdelarespubliko elektasprezidantonporkvinjarojenrektaj elektoj per sekreta baloto. Ekde marto 2014 prezidanto de Slovakio estas Andrej Kiska, entreprenisto kaj senpartiulo, kies kandidatiĝo al la prezidanteco baziĝis sur karitataj projektoj. La kreskanta ekonomio de Slovakio havas–kielenlatutaEŭropo–problemojn, kiuj kapdolorigas la registaron kaj finfine la loĝantaron. Inter la plej gravaj estas senlaboreco kaj inflacio. La slovakan ekonomionsavastrieksportajaŭtofabrikoj (Kia Motors Slovakia, PSA Peugeot Citroën kaj Volkswagen). La sola malavantaĝo estas, ke aŭtoproduktado estas ligita kun impostfaciligoj kaj ne alportas al la ŝtato grandajn rektajn impostenspezojn. 2015 – la jaro de Ľudovít Štúr En 2015 Slovakio dediĉas la jaron al la memoro de Ľudovít Štúr (1815-1856), unu ellaplejnotindajfigurojdelaslovakanacia historio. Li estas renoma, ĉar li starigis la fundamentondelaslovakaliteraturalingvo, formulisnaciandemokratanprogramonkaj postulis suverenecon de la nacio kaj de la konstitucio. Ankaŭ la ĉeftemo de la ĉi-jara tutslovaka Esperanta renkontiĝo havis la titolon Štúr kaj Škarvan – niaj eminentuloj. Albert Škarvan (1869-1926) verkis la slovakan tradukon de la Fundamento de Esperanto (1907), kiu fariĝis la unua libro slovaklingva pri Esperanto. Slovakio estas la gastiganta lando de la 101-a Universala Kongreso de Esperanto, kiu okazos en Nitra en julio 2016. La prezidanto de Slovakio, Andrej Kiska, aŭspicias la kongreson kaj la Slovaka Poŝto eldonos du poŝtmarkojn en la jaro 2016 okaze de la unua prezidanteco de Slovakio en la Konsilantaro de Eŭropa Unio kaj la unua Universala Kongreso en Slovakio. Konklude Slovakio kun areo de 49 035 km2 estas malgranda eŭropa lando, ekonomie progresemalando,kievizitantopovastrovi multegon da naturaj mirindaĵoj, kulturan heredaĵon, trezorojn de la pasinteco, monumentojn de Unesko, ĝuindajn popolajn tradiciojn ktp. Kara leganto, se vi volas pasigi vian liberan tempon ĝuante multajn memorindajn spertojn, ne hezitu kaj vizitu Slovakion. NitraUK VladimírŠkutaVladimírŠkuta Bratislava nokte Bratislava, ĉefurbo de Slovakio 1297(12) Decembro2015 256
  17. 17. Sociologiaj studoj pri nia movado ne abundas kaj do bonvenas ĉi tiu nova kontribuo,bazitaunuavicesurenketofarita enla94-aUKenBjalistoko.Laaŭtorojhavas taŭganprofesiankompetentonporplenumi tian esploron, kaj aparte salutinda estas la fakto, ke ili ne baziĝis nur sur enketaj datumojsedaldonekonsiderisretmesaĝojn, artikolojn, recenzojn kaj aliajn publikaĵojn ensiaspuradodelanuntempaesperantista idearo. Estas iom troige, tamen, pretendi metodologian koherecon por la libro, kiel la aŭtoroj volas subkomprenigi en la enkonduko.¹Laduapartokonsistaseleseoj plejparte jam aperintaj, kiuj prikomentas diversajn aspektojn de la memkompreno kaj mondrigardo de la esperantistoj. Tiuj tekstojestasfakteinteresaj,sedankaŭteorie kaj metode malsamaj inter si, kaj ili ne multe rilatas la unuan parton de la libro, kiun ĉefe konsistigas ampleksa analizo de la rezultoj el la bjalistoka enketo. Do, pli taŭgas konsideri la verkon kiel kolekton de diversvidpunktaj rigardoj al ideaj kaj sociaj aspektoj de la nuntempa Esperanto- movado, kiuj parte baziĝas sur empiriaj datumoj, ol kiel unuecan studon. La enketo el 2009 liveris respondojn de 386 kongresanoj – respektinda nombro. Bedaŭrinde la esploristoj ne prezentas la enketilonmem,kiomalebligaskontroladon delavortumodediversajdemandoj(faktoro kiu povas foje grave influi la rezultojn). La analizado liveras multajn interesajn informojn pri la kongresa publiko, pri la distribuo de diversaj ecoj kaj opinioj inter la enketitoj kaj pri la rilatoj inter ili. Malfacilas tamen taksi la reprezentecon de la samplo, en kiu troviĝis altaj proporcioj deviroj(77%),pliaĝajhomoj(75%super46 jaroj), eŭropanoj (81%) ktp. Do, la tezoj de laaŭtorojhavasĉefepensiganvaloron;kiel ili mem insistas plurloke, por vere sciencaj konkludoj necesus pliaj studoj, pli strikte fokusitaj kaj intensaj. Ene de tiuj limoj, la libro ja levas interesajn kaj valorajn demandojn – pri la motivoj partopreni en kongreso, pri la sopiroj al ŝanĝoj en UEA, pri perceptoj de “krizo” en la movado, pri la signifo de Esperanto en la nuntempa mondo. Ne eblas tralegi ĝin kaj ne profunde impresiĝi pri la komplekseco de Esperanto kiel socia fenomeno. La aŭtorojn aparte interesas la ideaj motivoj de esperantistoj, ilia ligiteco al ekstermovadaj evoluoj, kaj iliaj sekvoj por la komunumo, unuavice por UEA kiel ĝia plej grava organiza strukturo. Kelkrilate ili ŝajnas apogi la tezon pri “krizo” – unu ĉapitro eĉ traktas viziojn pri “ruiniĝanta UEA” – sed multo en la libro ne pravigastianalarmismon.Tio estas ofta problemoensociologiajesploroj:priskribila perceptojnkajsentojndehomojnetrudante starpunkton pri ilia objektiva realeco. Ĉar asertoj kaj kredoj pri krizo certe ekzistas; sed el pli nuancita sociologia vidpunkto onipovustraktiilinsimplekielindikojnpri neevitindaŝanĝoprocezo,senkiulamovado nepovusrestidinamismakajaktualasocia fenomeno. Tiurilatelalibrosuferasprolamankode teoriakadro.Onijaaludasplurlokealteoriaj konceptoj, plukitaj de diversaj aŭtoroj, sed tio ne rezultigas koheran, sociologie fundamentitan bildon de la movado aŭ de UEA. La aŭtoroj venas al konkludo en la fina ĉapitro, ke “ecoj karakterizaj por soci- kaj kulturpretenda tendenco” estas trovitaj per ilia esploro, kiuj pravigas paroli pri “internaciece vasta, sed kvante malgranda, minoritata kulturo” – sed tio en si mem ne diras multon. Ekzemple, ĉu la analizo de tiu kulturo kiel reala formo de “kosmopolitismo,” kiel proponis Ana Velitchkova en lastatempa disertacio (p. 105), helpus prilumi kelkajn ĝiajn trajtojn kaj rilatojn al parencaj fenomenoj de la nuntempo? Kial mankas ĉi-libre la teorio pri Gemeinschaft kaj Gesellschaft, uzita de PeterForsterenlaunuasociologiadisertacio pri Esperanto? Kio pri teorioj pri moderno kaj postmoderno, kiuj helpas klarigi i.a. la fenomenonderaŭmismo?Sentiajplivastaj analizajkadroj,oniriskasnevidilaarbaron pro la arboj. Sed mi povus soni tro kritikeme, ĉar la libro ja valoras, eĉ kiam oni malkonsentas kun ĝi. Mi opinias, ekzemple, ke plurajn trajtojndeUEAoniplibonekomprenus,se oni vidusĝin (parte)kiel kultur-konservan institucion; ke pro tio, nur singarde oni povas apliki la ideon de “diabla cirklo” al ĝi (p. 95); kaj ke, se triono de la enketitoj volis ŝanĝojn en UEA (p. 149), tio estas jam bonegabazoporĉi-rilatapolitikaagado.Pri multaj aliaj tezoj kaj konstatoj de la aŭtoroj mitamenparteaŭtutekonsentas.Plejgrave: la libro abunde instigas al pensado kaj diskutado. El redakta vidpunkto la libro estas iom malkontentiga. Abundas preseraroj, kune kun gramatikaj stumbloj, jen efektive eraraj, jen forte slavecaj (ekz. ofta manko de la difina artikolo aŭ de la subjekto en subpropozicio). Ĉe la eldondetaloj listiĝas apartaj “recenzanto,” “redaktoro” kaj “lingva redaktoro,” tiel ke oni povas nur miri,kelatekstoneatingisplialtanteknikan nivelon. Recenzo UEA en konscio de esperantistoj Mark Fettes UEA en konscio de esperantistoj. Zbigniew Galor, Jukka Pietiläinen. KAVA-PECH. Dobřichovice. 2015. 167 paĝoj. Prezo: 15,00 € ¹“Nia aliro estis kunligo de kvanta kaj kvalita metodoj de sociologia esplorado nomata en socimetodologio triangulado” (p. 23). Tamen la utiligo de diversspecaj informfontoj ne en si mem kreas metodologion, kaj triangulado aludas esence al la uzado de tiaj datumoj por konfirmi objektivan bildon pri la esplorata fenomeno – dum en la libro la diversaj tekstaj specimenoj uziĝas nur sporade, ĉefe por enkonduki iun novan tezon aŭ analizon.” 1297(12) Decembro2015 257
  18. 18. Forpasoj ĉielo kaj la infero deA. Kardec (1981), Feliĉaj la simplaj de W. Vieira (1982), kaj Sur la vojo al la lumo (1974), Kristana agendo (1947; 2-a eld. 1991) kaj Verda signalo (2000) de F.C. Xavier. Popularaj estas liaj vortaroj Novo dicionário Português-Esperanto (1978; 4-a eld.1997)kajDicionárioCompletoEsperanto- Português (1997; 2-a eld. 2001). Helmuth Huppertz (1958-2015) mortis la 20-an de oktobro en Hago. Li estis redakciano de la nederlanda revuo Fenomeno 1987-1988. En UEA li estis komitatano A por Nederlanda E-Asocio 1990-1994, komitatano C 1995-1998 kaj komisiito pri regularoj 1995-1997. Hanna Konopka (1949-2015) forpasis la 18-an de oktobro en Bjalistoko. Ŝi estis profesoro pri historio de la Bjalistoka Universitato kaj rektoro de la samurba Altlernejo pri Publika Administrado. Kvankam ne e-isto, ŝi partoprenis la agadon de la Centro Ludoviko Zamenhof kaj longe prezidis la Konsilion de Fondumo Zamenhof. Ŝi redaktis specialan numeron de la historia revuo Gryfita (1999) pri Zamenhof kaj E-o. Ĉi-jare la pola prezidento nomis ŝin profesoro pri humanismaj sciencoj, la plej alta scienca titolo en la lando. SaŝaAleksandarKocian (1930-2015),em. urba oficisto, forpasis la 30-an de marto en Osijek (Kroatio), kie li estis delegito ekde 1969. E-isto ekde 1950, li estis sekretario de la loka klubo “Liberiga Stelo” preskaŭ seninterrompe ekde 1971. Marlène (Léna) Leroy (1949-2015) mortis la 12-an de marto en Nouméa (Nov-Kaledonio). Ŝi estis gvida aktivulo de Nov-Kaledonia E-Asocio kaj ekde 2005 delegito. Darío Rodríguez (1931-2015) forpasis en Madrido la 14-an de oktobro. Li estis sekretario de la organiza komitato de la 18-a Hispana Kongreso de E-o en Madrido en 1957. Restinte longe ekster la movado li ree aktivis ekde 1997, precipe interrete. Li partoprenis en la pionira diskutgrupo soc.culture.esperanto de Usenet kaj poste en multaj retlistoj. Wâner Marlière Arruda (1955-2014) mortis la 25-an de aŭgusto pasintjare en Ubá(Brazilo).Ekde1989liestisfakdelegito pri elektra inĝenierado, framasonismo kaj spiritismo kaj ekde 2006 ankaŭ delegito. Li gvidis la E-klubon “João Ernesto” kaj publikigis la bultenon La Verda Formiketo. Valerie Atkinson (1926-2015) forpasis la 5-an de septembro en Kingston (Britio). Ŝi eklernis E-on sojle de la 34-a UK en Bournemouth (1949) kaj fariĝis ano de ĝia LKK.ApudsiaedzoWilf,kiunŝirenkontis en tiu UK, ŝi estis unu el la kolonoj de Londona E-Klubo, kies kasisto ŝi estis dum multaj jaroj ekde 1955. En 2000 LEK nomis ŝin honora vicprezidanto. Ewa Bondar (1922-2015) mortis la 27- an de oktobro 2015 en Ełk (Pollando). Lerninte E-on kiel 60-jarulo, ŝi partoprenis seminarion pri la Cseh-metodo en 1985. Ŝi gvidis kursojn, trejnis Cseh-instruistojn kaj administris Cseh-aranĝojn en kongresoj. En 2001 ŝi fariĝis honora kunlaboranto de Internacia E-Instituto. Allan-Kardec Afonso Costa (1914- 2015), em. bankoficisto, mortis la 28-an de aŭgustoenBeloHorizonte(Brazilo).Liestis membro de UEAekde 1945 kaj fakdelegito pri spiritismo ekde 1947. Li tradukis la biografion Iŝmael Gomes Braga de Zêus Wantuil (1971) kaj multajn spiritismajn verkojn: Mediuma poemaro de L. da Costa Porto Carreiro Neto (1972), Malbona lupo reenkarniĝonta de Roque Jacintho (1974),La Allan-Kardec Afonso Costa KONTO ESPERO (NEPALO) Bulgario: C. Todorov Stojanov 20,00. Sumo ĉi-jara: 7363,36. ĜENERALA KASO Francio: C. Gerlat 8,11; R. Raspall Fina 60,00. Nederlando: F.D. van Zoest 20,00. Norvegio: K. Erland 9,00. Usono: K.Ashby, R.Ashby – po 8,00. Sumo ĉi-jara: 1553,51. KONTOAFRIKO Britio: J. Bunting 42,01. Japanio: Kongresanoj de Tyûgoku 217,00. Korea Resp.: EsperantistaAsocio de Ŭonbulismo 200,00. Svedio: W. Posthuma 120,00. Togolando:A.Adjévi 60,00. Sumo ĉi-jara: 4486,76. FONDAĴOAZIO Japanio: Oozato Y., SaikiA. - po 15,03. Sumo ĉi-jara: 2080,46. FONDAĴO CANUTO Aŭstrio: U. Stecher 10,00. Sumo ĉi-jara: 4867,70. DUMVIVAJ MEMBROJ Korea Resp.: Ju jungsik. DONACOJ Ĝis la 10-a de novembro KONTOARABIO Britio: H. Chapman 25,00. Sumo ĉi-jara: 472,62. Oficiala Informilo AlĉiujUEA koredankas! 258 1297(12) Decembro2015
  19. 19. Miaj gepatroj Elena kaj Aleksandr Ŝevĉenko ekaktivis en la sovetunia Esperanto-movado en la 1980-aj. Ili entuziasmiĝis ĉefe pri eldonado de verdaj libroj, kiel oni tiam ofte nomis librojn en kaj pri Esperanto. Ili eldonis multe da ili, kadre de grandegaj sovetiaj eldonejoj, “APN”kaj“Progress”.Laplejsukcesajelili estis luksaj binditaj eldonoj de Historio de la MondolingvodeE.Drezen,Ladanĝeralingvo deU.Lins,MetropolitenodeV.Varankinkaj du almanakoj Impeto’89 kaj Impeto’91. La lastaj donis la nomon al la eldonejo, kiun Aleksandr kaj Elena fondis en Moskvo en 1992. Nun retrospektive tio aspektas kvazaŭ miraklo. Tiutempe Rusio, ĵus fariĝinta sendependa ŝtato post la disfalo de USSR, troviĝis en la stato de ekonomia, politika kaj socia kolapso: milionoj da homoj perdis la laboron, unu post la alia fermiĝadis entreprenoj, ekbrulis naciaj kaj sociaj konfliktoj en diversaj partoj de la lando, krimulaj sindikatoj havis faktan regopovon super la lando de sube ĝis supre, la inflacio de la landa valuto atingis 2600% jare. Imagu, ke en tiuj kondiĉoj aperis la unuaj libroj de Impeto. Ekde la komenco la ĉefaj eldonkampoj de la eldonejo estis libroj en Esperanto: ĉefe originala poezia kaj proza beletro kaj ankaŭ tradukoj de konataj rusiaj verkistoj. Krome, Impeto serioze okupiĝis pri eldonado de diversaj lerniloj de Esperanto: lernolibroj, vortaroj, legolibroj. Nuntempe proksimume 90% de ĉiuj paperaj E-lerniloj por ruslingvanoj, kiuj ekzistas en la merkato, estis produktitaj de Impeto. Iom post iom aperis ankaŭ la aliaj eldondirektoj. Inter ili laŭ mi la plej gravaj estas: tradukoj en Esperanton el la portugala, angla, korea kaj aliaj lingvoj; la serio “Familia biblioteko”, kadre de kiu aperassciencpopularajlibrojenEsperanto; ruslingva serio de priesperantaj libroj kaj tradukoj de beletro el Esperanto en la rusan. Pri la lasta serio eblas fieri, ĉar ĝi enhavas vere gravajn sciencajn verkojn pri Esperanto:tradukojnallarusadeLadanĝera lingvo de U. Lins, Historio de SEU / Historio de LEM, de D. Blanke kaj O. Krasnikov; du monografiojndeD.VlasovpriE-ĵurnalismo, bazitajn sur liaj universitataj magistraj kaj doktoraj esploroj. Miaj gepatroj ne nur redaktis kaj eldonis, sed ankaŭ verkis kaj tradukis. Menciindas traduko de Aleksandr Ŝevĉenko al la rusa de klasika romano originale verkita en Esperanto, komence de la 20-a jarcento, Metropoliteno de Vladimir Varankin. Li ankaŭ kompilis frazaron, nome Rusa-Esperanta biblia frazaro, kaj verkis enciklopedion – Ilustrita enciklopedio de akvariaj fiŝoj. Kunekun Elena Ŝevĉenko li okupiĝis pri Esperanto-rusa kaj Rusa-Esperanta vortaroj, kiuj sume havis 6 eldonojn, ĉiam pli ampleksajn kaj plibonigitajn. Tiuj ĉi vortaroj estas la plej vaste uzataj paperformaj Esperanto- vortaroj en Rusio. Nuntempe teamo da kompilistoj daŭrigas la laboron por finkompili kaj eldoni novan grandan Rusan-Esperantan vortaron, kies pli ol duonon ankaŭ sukcesis kompili la geedzoj Ŝevĉenko. Grava trajto de Impeto estas, ke ĝiaj E-libroj aperas en la plej grandaj kaj gravaj rusiaj librovendejoj kaj bibliotekoj. Tio ne profitigas la eldonejon, sed montras al la ekstera publiko, ke Esperanto estas vere vivanta lingvo. Inter la aŭtoroj de Impeto vi trovos kaj konatajn klasikulojn kaj nur “komencantojn” en la literatura sfero. Impeto aperigis tradukojn en Esperanton de verkoj de diversepokaj konataj verkistoj kaj poetoj: Harry Harrison, Miĥail Bulgakov, IosiF Brodskij, Rubem Fonseca, Arkadij kaj Boris Strugackij, Aleksandr Puŝkin kaj aliaj. Inter Esperantaj aŭtoroj indas mencii: Vladimir Varankin, Detlev Blanke,BorisTokarev,UlrichLins,Mikaelo Bronŝtejn, Nikolao Gudskov, Aleksandr Saĥarov, István Nemere kaj ege multajn aliajn. La suma listo de eldonitaj aŭtoroj kaj tradukistoj de Impeto konsistas el proksimume 100 nomoj. Sume tra23 jaroj Impeto eldonisĉirkaŭ 150 Esperantajn kaj priesperantajn librojn, el kiuj 106 estas listigitaj en la Katalogo de la UEA-libroservo. La suma eldonkvanto estas pli ol cent mil ekzempleroj. En la novaj planoj de la eldonejo estas okupiĝo pri elektronikaj libroj kaj interretaj projektoj, bazitaj sur paperaj lerniloj, sed enhavantaj ĉiujn grafikajn, sonajn kaj interagajn avantaĝojn de la cifereca teknologio. Bedaŭrinde ambaŭ miaj gepatroj forpasis: Aleksandr novembre de 2012, preskaŭ tuj post festo omaĝe al la 20-jariĝo deImpeto;Elenaseptembrede2015.Tamen mi kun mia edzino Anna Striganova kaj niaj fidelaj kunlaborantoj daŭrigas ilian laboron, kiu estis la ĉefa afero de ilia vivo kaj al kiu ili donis la tuton de sia animo. Ni zorgos pri Impeto kaj kune kun via helpo ni sukcesos. Informoj pri ĉiuj Esperanto-libroj de la eldonejo Impeto troviĝas en ĝia oficiala retejo ĉe http://impeto.trovu.com. Ĉu estas demandoj? Ne hezitu kontakti min (retumanto@gmail.com). Impeto: la afero de la vivo de Aleksandr kaj Elena Ŝevĉenko Dima Ŝevĉenko ImpetoNiaj eldonejoj Elena Ŝevĉenko kun Mikaelo Bronŝtejn en la 80-a UK, Finnlando 259 1297(12) Decembro2015
  20. 20. KongresaKomunikoKongresaKomuniko 1 Konstanta adreso Universala Esperanto-Asocio, Nieuwe Binnenweg 176, NL-3015 BJ Rotterdam, Nederlando. Tel.: +31 (0)10 436 1044; fakso: +31 (0)10 436 1751. Rete: kongresoj@co.uea.org (aŭ ĉe http://www.uea.org/kongresoj). Alta Protektanto La Alta Protektanto de la 101-a UK estas la prezidento de Slovakio, s-ro Andrej Kiska. Kongresa temo La temo de la 101-a UK estas “Socia justeco – lingva justeco”. Informoj La retpaĝo de LKK estas http://www.nitra2016.sk/. LKK havas ankaŭ paĝon en Facebook kun fotoj kaj ĝeneralaj informoj pri la kongreso: https://www.facebook.com/uk2016. Por aliĝoj kaj mendoj servas nur la ĝenerala kongresa retejo de UEA (vd. supre). Kongresejoj LaĉefakongresejoestoslaUniversitatoSPU,Tr.A.Hlinku2,SK-949 76 Nitra, (giĉetoj kaj budoj, oficejoj, libroservo, kunsidoj). Salono Zamenhof (Solenaj Inaŭguro kaj Fermo kaj eventuale vesperaj aranĝoj) estos en la Sporta Halo de la urbo. Aliaj kongresrilataj ejoj estos je promena distanco de la Universitato SPU. Vojaĝado Nitro estas atingebla trajne kaj buse. La plej konvena flughaveno estas tiu de Vieno, kun flugoj el la ĉefaj urboj de la mondo. Publikaj busoj iras de tie al Bratislavo. De la ĉefa busstacio (Mlynske Nivy) kaj ankaŭ de la flughaveno en Bratislavo iras busoj al Nitro (oni rekomendas aĉeti la biletojn anticipe). UEA planas proponi transporton rekte de la Viena flughaveno al Nitro; pliaj informoj aperos en la Dua Bulteno. Al la flughaveno de Bratislavo estas flugoj el kelkaj eŭropaj urboj, ĉefe per la malmultekosta kompanio Ryanair. Eblas flugi ankaŭ al Budapeŝto kaj de tie veturi al Nitro, sed kun pli multe da ŝanĝoj de transportiloj (buso, du metrooj kaj du trajnoj) kaj pli longa vojaĝo. Loĝado Detalaj informoj aperos en la Dua Bulteno. La oferto varios de studentaj ĉambroj al modestaj ĝis luksaj hoteloj, plej grandparte je promena distanco de la kongresejo. Ekskursoj La ekskursoj vizitos la ĉefajn vidindaĵojn en kaj ĉirkaŭ Nitro, ĉu buse, ĉu piede, ĉu bicikle. Inter la vizitataj lokoj estos la kastelo de Nitro, la dioceza biblioteko kun siaj ege antikvaj libroj, apudaj montetoj k.a. Antaŭ- kaj postkongresaj ekskursoj estas planataj por Ĉeĥio, Slovakio kaj la ĉirkaŭa regiono. Detaloj aperos en la Dua Bulteno. Internacia Kongresa Universitato La 69-a sesio de IKU akceptos prelegproponojn ĝis 2016-01-31 (vd. Esperanto, novembro 2015, p. 231). Reklamiloj LaUnuaBultenoestassenpagehaveblaĉeUEA,ankaŭgrandkvante. Glumarkoj mendeblas ĉe la Libroservo de UEA. Folio kun 9 markoj kostas € 1,50 (rabato de 1/3 ekde 3 ekz.; aldoniĝas la sendokostoj kaj, en EU, imposto de 21%). Aliĝilo Papera aliĝilo estas ricevebla ĉe la perantoj kaj ĉe UEA, kiu volonte liveros ĝin grandkvante por distribuado kun E-gazetoj kaj en E-aranĝoj. Eblas ankaŭ elŝuti ĝin ĉe la kongresa TTT-ejo aŭ uzi la retan aliĝilon tie. Kotizoj Ĝis la 31-a de decembro 2015 validas jenaj kotizoj (interkrampe tiuj por la landoj de tarifo B): Individuaj Membroj de UEA (sed ne MG): € 180,00 (135,00); MG-membro aŭ ne-IM de UEA, € 225,00 (170,00); Komitatano/kunulo/junulo/handikapulo, IM de UEA €90,00(65,00);Kunulo/junulo/handikapulo,ne-IMdeUEA€135,00 (100,00). Infanoj kaj junuloj naskiĝintaj post la 31-a de decembro 1995 aliĝas senpage (bv. sendi kopion de identigilo). Pagmanieroj troviĝas en la aliĝilo, Jarlibro 2015 (p.37-38) kaj en la TTT-ejo. Statistiko Ĝis la 15-a de novembro estis registritaj 225 aliĝintoj el 40 landoj. 1297(12) Decembro2015 260
  21. 21. Indekso A Adjé,A. 78–79, 155 Afriko 75, 78–79, 82, 84–87, 118, 137, 178 Ahomäki, J. 89, 110 AIS 77, 136, 175 Akademio de Esperanto 189 Al-Amily, H.M. 91 Alejandro,A. 14, 59 Alkmaar 155 ALTE 135 Alves de Oliveira,A. 211 Alves de Souza, I. 114 Ameriko 132, 137 Amis, Ĵ. 236–237 AMO 8–9, 35, 58, 101, 125, 134–137, 149, 173, 209, 224, 245, 250 Amsterdamo 135 Antverpeno 135 Arabio 35 Argentino 83, 136 Arko, v. Gong X. Arruda, W.M. 258 Ashauer-Jerzimbeck, H.B. 225 Astori, D. 187 astrobiologio 200–201 astronomio 201 Atkinson, V. 258 aŭkcio 178 Aŭstralio 60–61 Aŭstrio 154 Azio 27, 36–40, 128– 129, 137, 249 B Babin, P. 91 Bakker, H. 70 Baláž, P. 126–127, 178 Ban Ki-moon 134 Barato 27, 198–199 Baris, W. 134 Barker, B. 134 Becker, U. 110 Belartaj Konkursoj de UEA 136, 203 Belgio 135 Benczik, V. 156 Benino 87, 118, 135 bibliotekoj 131, 134, 137, 235 Birkbak,A. 114 bitmono 136 Bjalistoko 160 Blanke, D. 134 Bokova, I. 58, 134 Bonaero 136–137 Bondar, E. 258 Bossong, R.H. 22 Boulton, M. 136 Bovendeerd, J. 165 Brazilo 5, 64, 102–103, 109, 135–137 Brescia 155 BRICS 109, 176 entreprenado 178 Eroŝenko, V. 35 Ertl, I. 190 ESF 134–135 Esperanto-sumoo 29, 83 Esperanto-TV 10, 136 Esperantologia Konferenco 177 Estling, S.A. 114 Estrara Raporto 134–137 eŭropismo 6 Eŭropo 123, 137 Evandro, J. 136, 181 F faka agado 136 FAME-fondaĵo 136 Fantin, K. 10 Farkas-Tatár, E. 210, 231 Fettes, M. 3, 111, 129, 134, 136–137, 228–229, 245, 257 Fidilalao, H. 87 Filipinoj 38 Filmfestivalo, Internacia E- 136 Filmfestivalo, Pekina E- 136 filmo 11, 34, 136 Fischer, H. 154 Fischer-Kotowski, P. 56, 181 Fishman, J. 114 Fonseca, F. 117 Forpasoj 22, 70, 91, 114, 165, 211, 238, 258 Fortalezo 136 Fraccaroli, L. 155 framasonismo 202 Franc, K. 165 Francio 135–136 Frank,A. 16 furorlisto 90, 210 G Gacond, C. 43 Galeski, M. 211 Galor, Z. 257 Garcia Gutiérrez,A. 135, 181, 210 Garrido,A.S. T. 38 Gbadamassi, L. 87 Gbeglo, K. 84 Geremek, B. 164 Germanio 135 Glättli, E. 211 Gobbo, F. 18–19, 32–33, 68–69, 92–93, 112–113, 135 Goes, H. 17, 35, 137 Gong X. 30–31, 129, 187 Gotto H. 136 Grabowski, Fondaĵo 136 Grésillon 137, 245 Greziljono, v. Grésillon Instituto Zamenhof 84 instruado 135, 140–141, 204–207, 246–247, 251, 254 instruistoj, v. ILEI interlingvistiko 18–19, 32–33, 68–69, 92–93, 112–113 Inumaru F. 129 Irano 37, 53, 134–135, 137 ISAE 136, 182–183 Italio 135 J Jansen, W. 136 Japanio 40, 41 Jaro Montevideo 60 5, 29, 53, 101, 125, 136–137, 188, 221 Jaśkiewicz, E. 10 Jerusalemo 11, 83 Jesus, T.J.M. de 35 Johansson, S. 136, 156 Jong,A. de 18–19 Jong, R. de 213 Joung H. 129 junularo, v. TEJO K Kaburbo 11, 85 Kadar,A. 14, 65, 133 KAEM, v.Azio Kalendaro 66–67, 162–163, 224 Kalgario 134 Kamboĝo 137 Kanado 135 kantokonkurso 106 kapabligo 134–136 karavano 128 Kartvelio 137 KawakitaA. 82 Kaźmierski, T. 160 Keefe, D. 152 Keller, S. 51, 134, 226 Kelmer, R. 56 KER-ekzamenoj 135 Kerckhoffs,A. 18–19 Kersaudy, G. 211 Kimura Goro C. 37 Kindler, H. 238 Kipro 137 Kiselman, Ch. 136 Klag, W. 154 Klawe, Ch. 214, 227 Kniivilä, K. 110, 136 Kocian, S.A. 258 Kolombio 56, 137 komerco, v. IKEF Komitato 137, 188 komunumo 136–137 Kongo, D.R. 53, 134 kongresa komuniko 21, 63, 105, 260 kongresa rezolucio 51, 180 kongresa temo 111, 180 kongresoj, renkontiĝoj BRIKS, v. BRICS Brito, L. 134 Bulgario 134 Buller, O. 59, 90, 245 C Calado, J. 238 Camacho, G. 213 Capitino,A. 212 Caraco, J.-C. 114 Carembé, T. 20 Carol, L. 212–213 Carvalho,A. Lobo de 8 CED 134 Centra Oficejo 55, 137 Cherpillod,A. 142, 208 Chmielik, T. 136 Cíchová-Hrdličková, J. 22 Cid, E. 134 Cigno, Fondaĵo 82, 137 Colling, I. 187 Corsetti, R. 35, 107, 123, 134, 189, 212 Costa,A.-K.A. 258 Ĉ Ĉeĥio 135 Ĉielismo, v. Speck,A. Ĉilio 83 Ĉina Radio Internacia 11, 39, 179 Ĉinio 30–31, 53, 135– 137, 155, 250 Čižikaitė,A. 135 D Darmstadt 155 Dasgupta, P. 27, 198–199 daŭripovo 228–230 de Zilah, E. 136 Deceuninck, H. 226 Delamore, R. 10, 179 Delegita Reto 136 Demmendaal-op den Brouw,A. 22 Dewi, I. 61 Dewidehem, X. 133 Diaconu, R. 136 diskoj, v. libroj kaj diskoj diskriminacio 136 Dobrzyński, R. 34, 46 Doi Ch. 179 Duolingo 130, 246–247 E Eddy, E.M. 106, 136 Edukado-ĉe-Interreto 135 edukado.net 135, 206–207 eksteraj rilatoj 6–7, 130, 134, 150–151, 221, 235, 249 eldonejoj 259 Enderby, K. 44, 57 Enkhee, Ch. 129 Grgat, D. 201 Grignaschi, G. 91 Grigorjevski,A. 137 Grosjean, M. 82, 135, 187, 204–205, 254 Grossman, R. 22 GutiérrezAdúriz, M. 136–137 Gutiérrez González, M. 108, 132 Gvatemalo 137 Ĝ Ĝenerala Direktoro de UEA 57, 179 Ĝoja, v. Zhang P. Ĝojo, v. Tran H. H Hago 135 Häkli, L. 114 Hamann, J. 22 Hamburgo 106 Hangzhou 129 Hansen, K. 114 Hanske,A. 211 Harris, W. 187 Haupenthal, I. 43 Haupenthal, R. 43, 137 Hauser, J. 255–256 Heczko, G. 114 Heimlich Sr., W. 165 Heinisch-Hosek, G. 154 Helfricht, J. 159 Henrique, F. 64 heredaĵo, kultura 10, 46, 164 Herzberg am Harz 135–137, 206 Higashikagawa 227 Himalajo 82 Hispanio 134–135 Ho-Chi-Minh-Urbo 137 Holstein, J. van 185, 201 Honora Patrona Komitato 208 Honoraj Membroj 208 Hori J. 29, 83 Hrašćina 136 Huang Yinbao 36, 129, 178, 197 Huĝimoto N. 238 Hungario 135 Huppertz, H. 258 Hurstel, C. 184 Huurman, R. 181 I Ignev, C. 114 IKEF 250 IKRJO 6, 9 IKU 77, 136, 155, 174, 182, 231 ILEI 30–31, 134, 137, 204–205 Impeto 259 Indonezio 38 informado 80–81, 104, 134, 252–253 Afriko 86, 118, 137 Ameriko 137 ARKONES 136 Aŭstralio 61 Brazilo 64 EEU 137 FESTO 136 IIK 59 IJK, 70-a 136 IJK, 71-a 181, 210 ILEI 134, 187 Irano 37, 137 Italio 234 Japanio 40, 249 KAEST 136 KEF 34 NASK 59, 106 Nepalo 82 SAS 137 Srilanko 137 Sud-Afriko 11 UK 12, 13, 147, 171 UK, 99-a 135–136 UK, 100-a 3, 21, 34, 51, 63, 65, 82, 105, 111, 131, 133, 154, 171, 174–175, 177–186, 188–190, 214 UK, 101-a 260 UK, 102-a 128 Konopka, H. 258 konsciigo 134 Konsilio 137 Korea Resp. 136 Kóródy, Z. 197, 206, 231 Kotonuo 86, 118, 135 Kotugoda 137 Koutny, I. 135, 179, 207 Kováts, K. 135, 206–207 Kozousek, J. 154 Kraft, K. 91 KRIO 134 Kroatio 135 Krynica 137 Kubo 137 kunordigo 137 kursoj 135 Kurz, S. 154 Kvinpetalo 135 L Lahore 137 Lanzhou 5 Lapenna, B. 89, 179 Lapenna, I. 89 Larbar, S. 202 Larsen, J.S. 43 Laste aperis 23, 47, 71, 119, 166, 191, 215, 239, 263 Latinameriko 108 Le Puil, Ĵ. 179 Ledon, L. 202 Lee J. 37, 129 Lee Y. 129 Lejĉ, J. 56 1297(12) Decembro2015 261
  22. 22. Indekso leksikografio 92–93 lernu.net 135 Leroy, M. 258 Ley, P. 8 libroj kaj diskoj Biografia leksikono de la japana Esperanto- movado 136 Bjalistokaj esperantistoj 160 Ĉielarka estonto 42 Dankas mi la vivon 117 Dresdena Sinjorina preĝejo, La 159 Duonvoĉe… tutkore 117 Esperanto y comunicación humana 203, 251 Esperanto-Lehrbuch. Die internationale Sprache in Farbe 16 Esploro kaj dokumentado 89 Esperanto-Express, Der 16 Fundamento de Esperanto 157 Historiaj ĉevroj 158 Homoj de Putin 136 Instrui – Dokumenti – Organizi 43 Japana-Esperanta terminaro pri naturmediaj problemoj 41 Jour étoilé, Le 212–213 Karuseloj… 202 Krimeo estas nia 110 Kroze-proze. Literatura esearo 156 Legisto, La 110 Malta revo, La 42 Manlibro de la sendependa verkisto 56 Mirindaĵo 117 Reviviĝu, la arbaro de Erimo! 41 Suno kaj ombroj 213 Teknikoj de neperforto 212 UEA en konscio de esperantistoj 257 Libroservo de UEA 90, 136, 210 Lillo 65, 94, 116, 186 Lima 202 Lima, P. 222–223 Lins, U. 88–89, 208 Lipari, M. 197 literaturo 54–55 Litovio 135 Lobo,A. 59 Lomeo 155 Longue-Epée, C. 94, 116 Loskutova, T. 58, 137 Löwenstein,A. 29 Lucas,A. 182–183 Nepalo 155 Nevan, N. 238 Nevelsteen, Y. 234 Nguyen Xuan T. 39 Ni semas 197, 226 Nicolas, Y. 20 Nikaragvo 137 Norvell, S.T. 70 Nov-Kaledonio 61 NUN-vortoj, La Grupo 41 O Oceanio 60–61 Odeso 35 Oficiala Informilo 22, 44, 62, 91, 114, 139, 190, 210, 231, 258 Oliver, P. 134 Olivera,A. 134 Oratora Konkurso 130 Orienta Timoro 17, 35 Oriento-Okcidento, Serio 136 Osipova,A. 181 Oz,A. 161 P Pahlevi, R. 38 Pakistano 137 Papírník, S. 165 Parzyszek, D. 35 Patay, J. 114 Patek, L. 154 Patera, J. 165 Pavinski, R. 136, 179, 237 Peano, G. 69 Pekino 136 Peng Zh. 155 Pennacchietti, F.A. 34 Perdita Generacio, La 136 Pereira, G. de Lima 14 Peruo 202 Peterson, D.J. 113 Petrović, R. 187 Philippe, B. 159 Pietiläinen, J. 257 Pietrzak, B. 5, 29, 53, 101, 123, 136–137, 188, 209 Pirlot, G. 152 Piron, C. 136–137 planlingvoj 68–69, 112–113 PlejPleja Festivalo, La 34 Pnompeno 137 Pollando 10, 46, 135, 164, 203 Pont-de-Barret 136 Poór, V. 130, 136, 150– 151, 179, 246–247 Poznano 3, 134, 136, 226, 228–230 Premio Deguĉi 20, 210, 231 Privat, E. 15 Slezák, C. 179 Sloper, M. 212–213 Slovakio 135, 255–256 Smith, Ch. 179, 246–247 So G. 136 Sona-Omoto, M. 211 Sorizo 20 Sorriso, v. Sorizo 20 Spanò, S. 250 Speck,A. 250 statistiko 90, 95, 115, 131, 210 Steele, T. 54–55, 57, 60 Stella Plage 135 Stollman, B. 165 strategio 232–233 subvencioj 153 Sud-Afriko 11, 85 sumoo, v. Esperanto- sumoo Suzuki K. 129 Svedio 135 Svislando 53 Szerdahelyi, I. 136–137 Szerszunowicz, J. 160 Szilvási, L. 179 Szymborska, W. 136 Szymula, T. 8 Ŝ Ŝanhajo 129 Ŝevĉenko,A. 259 Ŝevĉenko, D. 136, 259 Ŝevĉenko, E. 238, 259 Ŝilajeva, O., v. Shilayeva, O. Ŝimonoseki 137 Ŝulgan, V. 179 T taja lingvo 83 Takada S. 41 Takamichi, N. 40 Tarnow, P. 225 Tata 155 Tbiliso 137 teatro 189, 190 TEJO 6–7, 9, 14, 56, 130, 136–137, 150–151, 153, 175, 181, 210, 221, 235, 249 Teo kajAmo 11, 39, 136, 164 teozofio 10 terminologio 92–93, 135 Thewrewk,A.P. 22 Tihanyi, P. 114 Togolando 84, 137, 155 Tonkin, H. 134, 147, 183, 243 Tortel, J.-L. 110 Tran H. 249 Trezoro, v. Huang Y. Triesto 137 Trigo, v. Peng Zh. Troyes 155 Tunizio 107 Turone, G. 208 Turton, S. 226 Lunacek, U. 154 M MacGill, S. 8–9, 35, 45, 80–81, 101, 104, 123, 135–137, 149, 188, 197, 209, 226, 232–233, 245, 250 Maia Jr., F. 9, 102–103 Maier, U. 136 Majgrün, H. 159 Malagasio 87 Malanda Niaga, E. 11, 85, 86, 187 Malavio 83 Mallia, C. 42, 53 Malto 53 Mandirola, M.B. 6–7, 181, 235 Manero,A. 179 Manŭel, v. Rovere, E. Marček, S. 20, 134 Marchal, C. 181 Maria, C. 202 Marx, J. 251 Máthé, Á. 238 Matúšov, M. 8, 45 Maurelli, F. 9, 136, 197, 221 Mazara del Vallo 136 Medan 38 medicinistoj, v. UMEA Meksiko 134–135 Mekys,A. 211 Melburno 61 membraro 95, 137 Michelotti, M. 114 Miklaf, Y. 11, 202 Minnaja, C. 54–55 Miranda, C. 202 Miyoshi E. 164, 227 Modest, J. 42 Moerbeek, R. 83, 134 Moinhos, S. 157 Monda Socia Forumo 35, 107 Montanari, J. 136 Montevideo 137 Montevideo, v. Jaro Montevideo 60 Mook, F. van 158 Mora iArana, G. 22 Morita Y. 114 Motoki Y. 41 Movada Foiro 82 Mueller, J. 136 Muriset, S. 212–213 Muzika Konkurso (Kontakto) 130, 136, 237 N Nacia Vespero 189 Nadikova, E. 187 Najera Sepulveda, M.I. 203, 251 Nan Yu Li 129 Nederlando 135 Negrete, J. 22 Nekrologoj, v. Forpasoj Németh, J. 134 Q Quintero S., I.C. 14, 56 R Rabêlo, Á. 211 radio 209 Raola, O.E. 182 Raymond,A. 181, 210 Reagan, T. 134 recenzoj 16, 41–43, 56, 89, 110, 117, 156–160, 190, 212–213, 257 recenzoj, v. libroj kaj diskoj Redulez, M. 186 Reta Kinejo de UEA 136 Ret-Info 203, 251 revuoj 136, 227 Esperanto 131, 136, 163, 203, 250 Esperanto enAfriko 137 Esperanto enAzio 137 Gazeto, La 136 INDECS 202 IPR 134 JunaAmiko 134 Kontakto 130, 136 LPLP 134 Scienca Revuo 136 Ribeiro,A. 249 Rijeka 137 RITE 135, 206–207 Rodríguez, D. 258 Rodzianko, D. 178 Rossi, N. 212 Rotario 202 Roterdamo 137 Rovere, E. 117 Ruiz Monroy, G. 203, 251 Rusio 135 S Sammut, F. 42 San-Paŭlo 136 Sankt-kruco Kintero, I.K., v. Quintero S., I.C. Santos,A. Sousa 5 Sayadpour, K. 53 Schaeffer, K.H. 136 Schäffer, M. 134 Schlink, B. 110 scienc-amikoj, v. ISAE scienca agado 136 Sekelj, T. 136–137 Serve, I. 51 Seulo 128 Shafiee, H. 37 Shilayeva, O. 14, 136, 164, 181, 189 Shiliaeva, O., v. Shilayeva, O. Sintarô Y. 211 Siquara da Rocha, J. 106 Skougaard, J. 165 Slezák, B. 179 U UMEA 214, 227 Unesko 46, 53, 58, 134–137, 195, 226 UniversitatoAdam Mickiewicz 59, 135, 207, 236–237 Universitato de Amsterdamo 135 Unuiĝintaj Nacioj 3, 134, 226, 228–230, 243, 248 Urugvajo 134 utiligado 152 V Valér,A.K. 14 Valle, F. 6–7, 11, 15, 30–31, 54–55, 75, 78–79, 99, 102–103, 126–127, 171, 219, 222–223, 246–247, 248 Vergara, J.A. 136, 195, 246–247 Vetter, R. 114 Veuthey, F.L. 136, 179 Viana, P.S. 180 Vieno 135 Vikipedio 45, 246–247 Vjetnamio 39 Volapuko 18–19 W Wandel,A. 77, 83, 115, 155, 160, 174–175, 200–201 Wang Ch. 179 Wang M. 129 Wang T. 129 Waringhien, G. 142 Weber-Seban, Q. 16 Welker, H. 10 Wemelinger, E. 211 Wennergren, B. 136 Werner, S. 158 Westermayer, M. 41 Wierzbowski, P. 14, 160 Wittenberger, T. 16 Wood, F. 114 Wunsch-Rolshoven, L. 2512, 252–253 Wüster, E. 93 X Xi’an 137 Z Zaleski-Zamenhof, L.C. 34, 185 Zaleski-Zamenhof, M. 185 Zamenhof, L.L. 32–33, 88–89, 157 Żebrowski, Ł. 153 Zerbetto, R. 109, 136 Zhang F. 5, 53 Zhang P. 11 262 1297(12) Decembro2015

×