Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

Gemeenten & Risicomanagement

1,753 views

Published on

  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

Gemeenten & Risicomanagement

  1. 1. Gemeenten & Risicomanagement<br />Remko Boonstra 2010<br />
  2. 2. Keuzes<br />Gemeenten kennen een breed spectrum aan risico’s<br />80% van de risico’s komt voor bij elke gemeente<br />Over het algemeen beheersen gemeenten hun risico’s<br />Innovatie (risico’s nemen) en risicomanagement gaan goed samen<br />Het gaat er niet om óf je risico’s beheerst, maar of je ze effectíef beheerst <br />Menselijk handelen grootste risico<br />Remko Boonstra<br />Organisatieadvies<br />
  3. 3. Achtergrond risicomanagement <br />Public Governance (goed bestuur)<br />Transparantie<br />Zeggenschap<br />Verantwoording<br /> Gevolg: bestuurders (en ambtenaren) worden in toenemende mate afgerekend als er iets fout gaat in hun organisatie<br />Remko Boonstra<br />Organisatieadvies<br />
  4. 4. Waarom Risicomanagement, een greep uit de pers<br />Amsterdamse huizen verzakt door metrolijn<br />Winterswijk onoplettend bij fraude ambtenaar<br />Ook Groningen dupe van crisis IJsland<br />Gemeente schikt met ING Bank inzake freule-fraude zaak <br />Woonwagenbewoners verhalen schade op gemeente<br />Veel mis met declaraties gemeentebestuurders<br />Remko Boonstra<br />Organisatieadvies<br />
  5. 5. Ontwikkelingen in risicomanagement Gemeenten<br />2004<br />2010<br /><ul><li>Voldoen aan regelgeving
  6. 6. Alleen de grote financiële klappers
  7. 7. Risico wordt gezien als een barrière voor succes
  8. 8. Risico’s worden gezien als iets negatiefs
  9. 9. materiële en aansprakelijkheidsrisico’s
  10. 10. debiteurenrisico
  11. 11. Geen planmatige aanpak
  12. 12. Ad hoc
  13. 13. gefragmenteerd
  14. 14. Controletoren
  15. 15. Weer een speeltje van controller
  16. 16. Extra kosten door nieuwe beheersmaatregelen
  17. 17. Gemeenteraad nog niet alert
  18. 18. Meer sturen op kansen en risico’s
  19. 19. Bredere kijk op risico’s, oorzaken
  20. 20. Risico is een kans op succes
  21. 21. Risico is een uitdaging
  22. 22. Strategische, operationele, financiële juridische en verzekerbare risico’s
  23. 23. Integrale aanpak
  24. 24. Holistische kijk, koppeling aan programma’s, processen
  25. 25. Integraal onderdeel van het management
  26. 26. MT, directeuren zijn betrokken
  27. 27. Focus op bundeling van controls
  28. 28. Management pakt het op
  29. 29. Besparingen door het schrappen van beheersmaatregelen
  30. 30. Steeds meer vragen vanuit raad/ rekenkamer/accountant/provincie</li></li></ul><li>Doel van Risicomanagement<br />Zorgen dat de mate van risico die een organisatie loopt overeenkomt met de mate van risico die de organisatie wenst te lopen op weg naar het bereiken van haar doelstellingen.<br />Remko Boonstra<br />Organisatieadvies<br />
  31. 31. Proces Risicomanagement<br />Beleid<br />Identificeer<br />Rapporteer en Actie<br />Plan<br />Act<br />Do<br />Analyseer<br />Monitor<br />Check<br />Control<br />Remko Boonstra<br />Organisatieadvies<br />
  32. 32. Risicobeleid<br />Het is vrijwel onmogelijk om alle risico’s op een bepaald moment te kennen, of te beschrijven en te beheersen. Het risicomanagement- en controlesysteem richt zich op de belangrijkste risico’s. ‘Belangrijk’ betekent hier dat deze risico’s van wezenlijke invloed kunnen zijn op de uitkomsten van geformuleerde doelstellingen of van belang zijn voor de kwaliteit van de uit te oefenen taak en het vermogen om te voldoen aan wet- en regelgeving.<br />Remko Boonstra<br />Organisatieadvies<br />
  33. 33. Identificeer;Risicoen Beheersingscategorieën<br />Remko Boonstra<br />Organisatieadvies<br />
  34. 34. Analyse; Kwantificering van de risico’s<br />Risicoscore = kans (verwachting) x gevolg (impact)<br />Bruto verwachte omvang = Verwachte gevolgschade van een risico<br />-/- reductie door beheersmaatregelen<br />-/- compensatie van derden (verzekering, Rijk, provincie, etc.)<br />-/- reeds gedekt/voorzien<br /> (reserve, voorziening, stelpost, etc.)<br />--------------------------------------------------<br />Netto verwachte omvang = <br /> Nog te dekken gevolg van risico<br />Omvang van het risico (gevolgschade)  Risicoklassen<br />
  35. 35. Analyse;Kwantificeren <br />Remko Boonstra<br />Organisatieadvies<br />
  36. 36. Analyse: kwantificeren, de risicomatrix<br />Remko Boonstra<br />Organisatieadvies<br />> 2.500.000<br />€ 1.000.000 <<br />€ 2.500.000<br />5<br />25<br />20<br />15<br />10<br />€ 500.000 <<br />€ 1.000.000<br />Verwachte omvang (impact)<br />4<br />8<br />12<br />16<br />20<br />€ 250.000 <<br />€ 500.000<br />3<br />6<br />9<br />12<br />15<br />€ 1 <<br />€ 250.000<br />2<br />4<br />6<br />8<br />10<br />Zeer klein<br />(10%)<br />Klein<br />(25%)<br />Groot<br />(70%)<br />Zeer groot<br />(90%)<br />Middel<br />(50%)<br />1<br />2<br />3<br />4<br />5<br />Kans (waarschijnlijkheid)<br />
  37. 37. De 4 Risicobeheersingsstrategieen<br />Remko Boonstra<br />Organisatieadvies<br />
  38. 38. Controle activiteiten<br /><ul><li>Goedkeuringen
  39. 39. Autorisaties (bv. Vier-ogen-principe)
  40. 40. Verificaties
  41. 41. Aansluitingen
  42. 42. Performance reviews
  43. 43. Beveiliging van activa
  44. 44. Scheiding van taken
  45. 45. Top-levelreviews
  46. 46. Fysieke controles
  47. 47. Prestatie indicatoren
  48. 48. Cijfer checks
  49. 49. Voorgedefinieerde datalijsten
  50. 50. Logische test</li></ul>Remko Boonstra<br />Organisatieadvies<br />
  51. 51. Algemene uitgangspunten Risicorapportages<br />Management is primair verantwoordelijk voor informatievoorziening<br />Rapporten moeten een geïntegreerd beeld geven van de risico's<br />Rapportage per aandachtsgebied<br />Vaste periodiciteit<br />Tussentijdse en ad hoc rapportages bij incidenten of crisis.<br />Controller creëert samenhang tussen financial control en risico- en procescontrol en maakt het mogelijk het gewenste evenwicht tussen de belangen vanuit de taak, efficiency en risico te vinden. <br />Remko Boonstra<br />Organisatieadvies<br />
  52. 52. Rapportages t.b.v. Weerstandsvermogen<br />alleen die risico’s worden weergegeven die een bepaalde risicoscore behalen. <br />risico’s met een risicoscore (= kans (verwachting) x gevolg (impact)) van 10 of hoger. <br />Per risico worden dan de volgende elementen vermeld:<br /><ul><li>Welk programma en welk product
  53. 53. Tekstuele toelichting op het risico
  54. 54. De bruto- en netto verwachte omvang van het risico
  55. 55. De verwachte kans op optreden van het risico
  56. 56. De risicoscore
  57. 57. Zijn de gevolgen incidenteel of structureel
  58. 58. Welkebeheersmaatregelenworden/zijngetroffen</li></ul>Remko Boonstra<br />Organisatieadvies<br />
  59. 59. Actiemanagement<br />Cruciaal om de verbeteringen daadwerkelijk door te voeren en te borgen<br />Op basis van de rapportages worden acties gedefinieerd en uitvoering wordt belegd bij de verantwoordelijke manager. <br />Controller monitort de acties en maakt de voortgangsrapportages<br />Actiemanagement kan worden vastgelegd in een database<br />Remko Boonstra<br />Organisatieadvies<br />
  60. 60. Weerstandsvermogen<br />Remko Boonstra<br />Organisatieadvies<br />Beschikbare weerstandcapaciteit<br />Ratio weerstandsvermogen = -----------------------------------------------<br />Benodigde weerstandcapaciteit<br />Beschikbare weerstandscapaciteit<br /> Het totaal van alle middelen waarover de gemeente kan beschikken om niet begrote kosten die onverwachts en substantieel zijn te dekken<br />Benodigde weerstandscapaciteit<br /> Som (verwachte omvang risico’s x waarschijnlijkheid risico’s) + minimumnorm (2% van AU & OZW capaciteit)<br />
  61. 61. Beleid ten aanzien van de weerstandscapaciteit<br />Remko Boonstra<br />Organisatieadvies<br />Hoe wordt het weerstandsvermogen op peil gehouden?<br />Ratio weerstandsvermogen < 1<br />als een beroep wordt gedaan op de weerstandscapaciteit;<br />als de risico’s zijn toegenomen.<br />Ratio weerstandsvermogen < 1;<br />beschikbare weerstandscapaciteit aanvullen.<br />benodigde weerstandscapaciteit (risico’s) terugbrengen<br />Indien een beroep wordt gedaan op de weerstandscapaciteit moet in dezelfde besluitvorming (B&W nota) worden aangegeven welke concrete maatregelen worden getroffen om de weerstandscapaciteit op niveau te brengen.<br />
  62. 62. Beleid ten aanzien van de weerstandscapaciteit<br />Remko Boonstra<br />Organisatieadvies<br />Wanneer wordt de beschikbare weerstandscapaciteit<br />afgeroomd?<br /> Beschikbare weerstandcapaciteit <br />Ratio weerstandsvermogen = ----------------------------------------------------- > 1<br /> Benodigde weerstandcapaciteit<br /> en <br /> Aanwezige weerstandcapaciteit<br />Ratio weerstandsvermogen = -------------------------------------------------- > 0,75<br /> Benodigde weerstandcapaciteit<br />Elk jaar mag bij de begroting maximaal 33% van het overschot afgeroomd en ingezet worden.<br />Dit beperkt de jaarlijkse fluctuaties<br />
  63. 63. Vragen staat vrij<br />

×