Archives and Digital Archives

1,668 views

Published on

This is the presentation I gave to the Seminar in Information and Library Work at Suranaree University of Technology on September 27, 2011. It's explained that what, why and how we can use an information and communication technology to develop digital archives system.

Published in: Education
0 Comments
1 Like
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total views
1,668
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
2
Actions
Shares
0
Downloads
53
Comments
0
Likes
1
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Archives and Digital Archives

  1. 1. ความรูเบื้องตนเกี่ยวกบเอกสารจดหมายเหตุ ั และจดหมายเหตุดิจิทลั ราชบดินทร สุวรรณคัณฑิ ศูนยเทคโนโลยีอิเล็กทรอนิกสและคอมพิวเตอรแหงชาติhttp://www.slideshare.net/rachabodin
  2. 2. เอกสารจดหมายเหตุคืออะไร?เอกสารจดหมายเหตุ หมายถึง ขอมูลทุกรูปแบบที่หนวยงานผลิตขึ้นใชในการปฏิบัติงาน แตสิ้นกระแสการปฏิบัติงานแลว และไดรับการประเมินวามีคุณคาในฐานะเปนขอมูลชั้นตนที่แสดงถึงการดําเนินงานและพัฒนาการของหนวยงานนั้น ๆ ซึ่งมีความสําคัญตอประวัติศาสตรของประเทศ ทั้งนี้หมายรวมถึงเอกสารสวนบุคคลที่รับมอบจากบุคคลสําคัญหรือทายาทดวย คูมือการอนุรกษเอกสารจดหมายเหตุ : การอนุรกษเอกสารจดหมายเหตุโดยการแปลงรูปแบบขอมูลเขาสูระบบดิจิตอล, กรมศิลปากร, ๒๕๕๑ ั ั 2
  3. 3. หนวยงานจดหมายเหตุ และ หอจดหมายเหตุ• หนวยงานจดหมายเหตุ (Archival Agency) หมายถึง หนวยงานทีมี ่ หนาที่ในการรวบรวม จัดเก็บ สงวนรักษา และใหบริการเอกสาร จดหมายเหตุ• หอจดหมายเหตุ (Archival Repository) หมายถึง อาคารที่เก็บ รักษาเอกสารจดหมายเหตุ ที่มา - หอจดหมายเหตุแหงชาติ, กรมศิลปากร 3
  4. 4. ประเภทของเอกสารจดหมายเหตุ เอกสารจดหมายเหตุประเภทลายลักษณอักษร (Textual Archives) เอกสารโสตทัศนจดหมายเหตุ (Audio – Visual Archives) เอกสารจดหมายเหตุประเภทแผนที่ แผนผัง (Cartographic Archives) เอกสารจดหมายเหตุประเภทวัสดุคอมพิวเตอร (Machine - Readable Archives)คูมือการอนุรกษเอกสารจดหมายเหตุ : การอนุรกษเอกสารจดหมายเหตุโดยการแปลงรูปแบบขอมูลเขาสูระบบดิจิตอล, กรมศิลปากร, ๒๕๕๑ ั ั 4
  5. 5. การบริหารเอกสารจดหมายเหตุ การจัด หมวดหมู่ และ การเผยแพร่การรับมอบ การประเมิน การทา ํ การอนุรักษ์ และการ จัดหา คุณค่ า เคร่ ื องมือช่วย ให้บริการ ในการค้ นหา ที่มา - หอจดหมายเหตุแหงชาติ, กรมศิลปากร 5
  6. 6. ความสําคัญของเอกสารจดหมายเหตุ1. ใชเปนหลักฐานอางอิงการปฏิบัติงาน และพัฒนาการของ หนวยงาน เชน ประวัติการจัดตั้งหนวยงาน นโยบาย โครงการ และกิจกรรมที่เคยปฏิบัติ ฯลฯ2. เปนประโยชนตอความมั่นคงของชาติ เชน เอกสารที่เกี่ยวของกับ เขตแดน3. เปนประโยชนดานการคุมครองสิทธิ์ เชน เอกสารเกี่ยวกับที่ดิน4. ใชเปนหลักฐานอางอิงเพื่อการศึกษา คนควา วิจัยในดานตางๆ ทั้งทางการเมือง เศรษฐกิจ สังคม วัฒนธรรม รวมทั้งการศึกษาถึง เหตุการณที่เกิดขึ้นในทองถิ่นตางๆ ที่มา - หอจดหมายเหตุแหงชาติ, กรมศิลปากร 6
  7. 7. ปญหาสําคัญของเอกสารจดหมายเหตุเอกสาร หนังสือ สิ่งพิมพ และโสตทัศนวัสดุ สวนใหญทําจากอินทรียวัตถุ ไดแก กระดาษ ผา หนัง พลาสติก ฯลฯ อินทรียวัตถุเหลานี้ไมคงทนเกิดการเปลี่ยนแปลงอันนําไปสูการชํารุดเสียหายไดงาย เชน กระดาษมักเปอยกรอบ หนังที่ใชในการทําปกหนังสือ หรือปกแฟมมักออนยุย ผุเปนผง พลาสติกมักบิดงอ เสียรูปทรง มีสีเปลี่ยนไป มีลักษณะเปนฝามัวหรือทึบแสงมากกวาเดิม แตกหัก คูมือการอนุรกษเอกสารจดหมายเหตุ : การอนุรกษเอกสารจดหมายเหตุโดยการแปลงรูปแบบขอมูลเขาสูระบบดิจิตอล, กรมศิลปากร, ๒๕๕๑ ั ั 7
  8. 8. สาเหตุที่ทําใหเกิดการเสื่อมสภาพของเอกสารจดหมายเหตุ• สาเหตุภายใน• สาเหตุภายนอก - มนุษย - อุณหภูมิ - น้ําและความชืน ้ - แสงสวาง - แมลง - จุลินทรีย - สัตวอื่นๆ - กาซตางๆ ในบรรยากาศ - ฝุนละออง คูมือการอนุรกษเอกสารจดหมายเหตุ : การอนุรกษเอกสารจดหมายเหตุโดยการแปลงรูปแบบขอมูลเขาสูระบบดิจิตอล, กรมศิลปากร, ๒๕๕๑ ั ั 8
  9. 9. การอนุรักษเอกสาร• การปองกัน (Prevention) เปนวิธีการชะลอการชํารุดหรือ เสื่อมสภาพที่จะเกิดขึ้นกับเอกสาร• การปฏิบัติการอนุรักษ (Conservation Treatment) เปนวิธีการที่ นํามาเพื่อแกไขปญหาตาง ๆ ที่เกิดขึ้นกับเอกสาร โดยการกําจัด ปญหาตาง ๆ ที่เกิดขึ้นออกไปใหหมด แลวซอมแซมหรือเสริมสราง ใหกลับคืนสูสภาพเดิมหรือใกลเคียงสภาพเดิมมากที่สุด คูมือการอนุรกษเอกสารจดหมายเหตุ : การอนุรกษเอกสารจดหมายเหตุโดยการแปลงรูปแบบขอมูลเขาสูระบบดิจิตอล, กรมศิลปากร, ๒๕๕๑ ั ั 9
  10. 10. การอนุรักษเอกสารโดยการแปลงรูปแบบขอมูลการอนุรักษเอกสารโดยการแปลงรูปแบบขอมูล (PreservationReformatting) คือ การแปลงรูปแบบขอมูล เปนการถายทอดเนื้อหาของเอกสารจากวัสดุดั้งเดิมไปบันทึกยังวัสดุรูปแบบใหมเพื่อการอนุรักษเอกสารใหมีอายุยืนยาว คูมือการอนุรกษเอกสารจดหมายเหตุ : การอนุรกษเอกสารจดหมายเหตุโดยการแปลงรูปแบบขอมูลเขาสูระบบดิจิตอล, กรมศิลปากร, ๒๕๕๑ ั ั 10
  11. 11. รูปแบบของการอนุรักษเอกสารโดยการแปลงรูปแบบขอมูลรูปแบบที่ 1 กระดาษ ฟลมรูปแบบที่ 2 กระดาษ ฟลม สื่อดิจิทัล วัสดุอื่นๆ คูมือการอนุรกษเอกสารจดหมายเหตุ : การอนุรกษเอกสารจดหมายเหตุโดยการแปลงรูปแบบขอมูลเขาสูระบบดิจิตอล, กรมศิลปากร, ๒๕๕๑ ั ั 11
  12. 12. เอกสารจดหมายเหตุดจิทัล ิเอกสารจดหมายเหตุดิจิทัล คือ เอกสารจดหมายเหตุ ที่ถูกแปลงจากตนฉบับ ในรูปแบบตางๆ เชน เอกสารในรูปแบบของกระดาษภาพนิ่ง วิดีโอ เทปเสียง ฟลม ไมโครฟลม ฯลฯ ใหอยูในรูปแบบของขอมูลดิจิทัล 12
  13. 13. ประโยชนของเอกสารจดหมายเหตุดิจิทัล ชวยในการอนุรักษขอมูลสําคัญ โดยลดการใชงานขอมูล อนุรักษ ตนฉบับที่ออนไหวตอการถูกทําลาย เสี่ยงตอการ เสียหาย หรือสูญหายจากการเขาถึงไดโดยตรงจากผูใช  ชวยใหเจาของขอมูล มีเครื่องมือชวยในการบริหารจัดการ จัดการขอมลจํานวนมากอยางเปนระบบ ชวยในการ ู  แลกเปลี่ยน หรือเผยแพรขอมูลผานอินเทอรเน็ต  เปนแหลงเรียนรูดวยตนเองตลอดชีวิต 7 วัน 24 ชั่วโมงเรียนรู สําหรับทุกคน โดยบรรจุองคความรูที่สําคัญทาง ประวัติศาสตร ศิลปะ วัฒนธรรม ภูมิปญญาบรรพบุรุษ 13
  14. 14. รูปแบบขอมูลเอกสารจดหมายเหตุดิจิทัล• Digital Images - JPG• Digital Video – CD Video, DVD Video, Portable Video• Digital Sound / Digital Music - MP3, MP4• Digital Document - PDF, Word Document . 14
  15. 15. ตัวอยางสมุดบันทึกทานพุทธทาสฉบับดิจิทัล. 15
  16. 16. เทคโนโลยีที่เกี่ยวของกับจดหมายเหตุดิจิทัล เทคโนโลยีสารสนเทศ + เทคโนโลยีการสื่อสาร - เทคโนโลยีอิเล็กทรอนิกส - เครือขายอินเทอรเน็ต - เทคโนโลยีคอมพิวเตอร - เครือขายสังคม - Hardware (Social Network) - Software. 16
  17. 17. เทคโนโลยีอิเล็กทรอนิกสและคอมพิวเตอร Digital Camera Computer Set Scanner. Digital Media Player 17
  18. 18. เทคโนโลยีอินเทอรเน็ตและเครือขายสังคม• เครือขายอินเทอรเน็ต เปนเทคโนโลยีที่ทํา ใหเกิดการเชื่อมโยงคอมพิวเตอรทั่วโลก• เครือขายสังคม (Social Network) ปน เทคโนโลยีที่ทําใหเกิดการเชื่อมโยงคนที่อยู บนเครือขายอินเทอรเน็ตเขาดวยกัน เชน Hi5, Facebook, MySpace ฯลฯ 18
  19. 19. ทําไมตองใชเทคโนโลยีในการจัดทําจดหมายเหตุดิจิทัล• สามารถสืบคนขอมูลไดอยางรวดเร็ว ถูกตอง ตรงกับความตองการ• สามารถจัดการกับขอมูลจํานวนมากไดอยางมีประสิทธิภาพ• ขยายของเขตของการใชงาน หรือการเขาถึงขอมูลใหสามารถใช งานหรือเขาถึงไดในวงกวาง . 19
  20. 20. กรณีศึกษาการพัฒนาเอกสารจดหมายเหตุพุทธทาส อินทปญโญในรูปแบบดิจิทัล
  21. 21. พระพุทธทาสภิกขุ (พุทธทาส อินทปญโญ)พุทธทาสภิกขุ หรือพระธรรมโกศาจารยนามเดิม เงื่อม พานิช เกิดเมื่อวันอาทิตยที่ ๒๗ พฤษภาคม พ.ศ.๒๔๔๙ ณ บานกลาง ต.พุมเรียง อ.ไชยา จ.สุราษฎรธานีอปสมบทเมื่อวนที่ ๒๙ กรกฎาคม พ.ศ. ุ ั๒๔๖๗ สําเร็จการศึกษาชั ้น น.ธ.เอก,ป.ธ.๓ 21ที่มา - http://www.dhammathai.org/sounds/buddhadasa.php
  22. 22. พระพุทธทาสภิกขุ (พุทธทาส อินทปญโญ)กอตั้งสวนโมกขพลาราม ที่ อ.ไชยา เมื่อวันที่ ๑๒ พ.ค. ๒๔๗๕ และหันมาใชนามปากกา "พุทธทาส" แทนนามเดิมนับแตนั้นมา ทานพุทธทาสภิกขุอุทิศตนเผยแผพระพุทธศาสนาจนกระทั่งถึงแกมรภาพอยางสงบ ณ สวนโมกขพลาราม เมื่อวันที่ ๘ ก.ค. ๒๕๓๖ 22 ที่มา - http://www.dhammathai.org/sounds/buddhadasa.php
  23. 23. พระพุทธทาสภิกขุ (พุทธทาส อินทปญโญ) คําสอนอันโดดเดนของทานคือเรื่อง "การ ปลอยวาง" ผลงานอันยิ่งใหญของทานคือ งานนิพนธชุด "ธรรมโฆษณ" และงาน นิพนธอีกไมนอยกวา ๓๕๐ เลม ตลอดเวลาที่มีชีวิตอยู ทานพุทธทาสภิกขุ ไดรับการสดุดีวาเปน มหาปราชญแหง พุทธธรรมทางบูรพาทิศ 23ที่มา - http://www.dhammathai.org/sounds/buddhadasa.php
  24. 24. โครงการพัฒนาหอจดหมายเหตุดิจิทัล มูลนิธิหอจดหมายเหตุ พุทธทาส อินทปญโญ + ศูนยเทคโนโลยีอิเล็กทรอนิกส และคอมพิวเตอรแหงชาติ ระยะเวลาของโครงการ: 2551 – 2553 24
  25. 25. วัตถุประสงคของโครงการ• เพื่อดําเนินการสํารวจ จัดหมวดหมู แปลงขอมูลเอกสารจดหมายเหตุ พุทธทาส อินทปญโญ ใหอยูในรูปแบบขอมูลดิจิทัล• เพื่อวิจัยและพัฒนาเทคโนโลยี ที่เกี่ยวของกับการแปลงขอมูล และ เทคโนโลยีในการสรางคลังเอกสารจดหมายเหตุดิจิทัล เพื่อการอนุรักษ จัดการ และเผยแพรขอมูลประวัติ ผลงาน คําสอน หรือคติธรรมของ ทานพุทธทาสไปสูสาธารณะ โดยใชเทคโนโลยีสมัยใหม 25
  26. 26. ผลงานตนฉบับหนังสือ บันทึก เอกสารลายมือ 26
  27. 27. ผลงานตนฉบับเอกสารจากพิมพดีด 27 27
  28. 28. ผลงานตนฉบับภาพจิตรกรรมฝาผนังในโรงมหรสพทางวิญญาณ 28
  29. 29. ผลงานตนฉบับประติมากรรม 29
  30. 30. ผลงานตนฉบับเทปเสียงและวิดีโอ 30
  31. 31. ขอบเขตของขอมูลในหอจดหมายเหตุฯ แหลงรวบรวม และอนุรักษผลงานตนฉบับของทานพุทธทาส ภาพ เสียงและโสตทัศน ๔,๐๘๓ รายการ ๒๓๔ แผน (๕๑,๓๐๐ ชิ้น) ๑,๙๐๐ GBหนังสือ บันทึก ลายมือ ตนฉบับ ๑๘,๕๖๕ รายการ วัสดุอื่นๆ (๕๗๕,๐๐๐ หนา) หอจดหมายเหตุ พุทธทาส อินทปญโญ 31
  32. 32. แนวทางในการดําเนินงาน ผลงานตนฉบับ จัดทําทะเบียนควบคุม กรรมวิธีอนุรกษตนฉบับ ั ตามหลกจดหมายเหตุสากล ั การจัดเก็บตนฉบับ การจดเกบในรูปแบบดิจิตอล ั ็ การจัดเตรียมสถานที่เก็บที่ไดรับการควบคุมอุณหภูมิและ  การจัดทําสําเนาดิจิตอล, ฐานขอมูลดิจิตอล และจัดเตรียม ความชื้น อุปกรณเก็บสําเนาดิจิตอล และ บุคลากรในการดูแลรักษา การจัดเก็บรักษาดวยอุปกรณมาตรฐานที่ใชในการจัดเก็บ และควบคุม จดหมายเหตุโดยเฉพาะ  เก็บรายละเอียดขอมูลตามมาตรฐานจดหมายเหตุ ISAD ควบคุมดูแลทุกขั้นตอนโดยผูเชี่ยวชาญดานจดหมายเหตุและเทคโนโลยีสารสนเทศwww.bia.or.th โดยจะเปนหอจดหมายเหตดิจิทัลที่สมบูรณ ุ 32
  33. 33. รูปแบบการใหบริการ ผลงานตนฉบับ ฐานขอมูลดิจิตอล หอจดหมายเหตุ พุทธทาส อินทปญโญ ผลงานการศึกษา นิทรรศการ คนควาและเผยแผ พุทธธรรมที่ทานพุทธทาสทําไว กิจกรรมในการปฏิบัติธรรม และเสวนา ระบบอินเตอรเน็ต ฐานขอมูลดิจิตอล หนังสือ บทความ สื่อสิ่งพิมพตางๆ (ภาษาไทย/ตางประเทศ) 33
  34. 34. กระบวนการในการจัดทําคลังเอกสารจดหมายเหตุดิจิทัล 2.0 1.0 วิเคราะห ออกแบบ หรือเลือก สํารวจและจัดหมวดหมู มาตรฐานเมตะดาตาที่เหมาะสม 3.0 แปลงขอมูลใหอยูในรูปแบบดิจิทล ั ลงทะเบียนในแบบฟอรมกระดาษ 4.0 5.0 เลือกหรือพัฒนาระบบลงทะเบียน ใชงาน เผยแพร ใหบริการ และลงทะเบียนในระบบดิจิทัล 34
  35. 35. แผนการทํางานของโครงการ 2008 2009 2010 แปลงขอมูล สํารวจและจดหมวดหมู ั ลงทะเบียนขอมูลในระบบ ใหอยูในรูปแบบดิจิทัลวิเคราะห สํารวจ เปรียบเทียบ ลงทะเบียนขอมูลในระบบ เผยแพรขอมูลผานอินเทอรเน็ต และออกแบบเมตะดาตา ออกแบบ และพฒนา ั พฒนาระบบ ั พัฒนาศูนยใหบริการขอมูลระบบคลังเอกสารจดหมายเหตุ “สวนโมกข ๓๖๐ องศา” จดหมายเหตุ Preparation Archives Access Development 35
  36. 36. ความกาวหนาของโครงการ• การแปลงขอมูลใหอยูในรูปแบบดิจิทัล – เอกสาร 80,000 หนา – เสียง 20,000 ชั่วโมง• การพัฒนาเครื่องมือสําหรับการบริหารจัดการคลังขอมูลจดหมายเหตุ – ไดพัฒนาระบบ Digital Archives Management Software 1.0• การเผยแพรขอมูลเอกสารจดหมายเหตุ – ระบบ “สวนโมกข ๓๖๐ องศา” – ระบบ “ระเบียงภาพปริศนาธรรมสามมิติ” 36
  37. 37. ผลผลิตของโครงการ (1) ขอกําหนดคุณลักษณะของขอมูลดิจิทัลในระบบ High Resolution Low ResolutionOriginal Type Digitization Method Format FormatHandwriting Scan by Flat-based .tif 300dpi .jpg 72 dpiDocuments Scanner (5MB / File) (<1MB / File) Recording to .wav .mp3 128 KbpsSound Computer (80MB / File) .flv Scan by Flat-basedPhoto (paper) .tif 300dpi .jpg 72 dpi Scanner Scan by FilmPhoto (Slide) .tif 600dpi .jpg 72 dpi Scanner 37
  38. 38. ผลผลิตของโครงการ (2) ระบบ Digital Archives Management Software version 1.0คุณสมบัติของระบบ• Web-based Application (Managing and Accessing using web browser)• Developed with Open-source Software• ISAD(G) Metadata Compliant - General International Standard Archival Description• Tool for Managing and Accessing Digital Archives 38
  39. 39. ผลผลิตของโครงการ (2)Digital Archives Management Software version 1.0 Screenshot 39
  40. 40. ผลผลิตของโครงการ (3) สวนโมกข ๓๖๐ องศาคุณสมบัติของระบบ• Web-based Virtual Reality Application• Develop Panoramic VR using 2 Techniques – HDR Photography – Panorama Photography 40
  41. 41. ผลผลิตของโครงการ (3) สวนโมกข ๓๖๐ องศา 41
  42. 42. ผลผลิตของโครงการ (3) สวนโมกข ๓๖๐ องศา 42
  43. 43. ผลผลิตของโครงการ (3) สวนโมกข ๓๖๐ องศา 43
  44. 44. ผลผลิตของโครงการ (4) ระเบียงภาพปริศนาธรรมสามมิติคุณสมบัติของระบบ• Web-based Photo Archives• Interaction using Curve Wall Interface• Develop using 2 Technologies – XML – Action Script 3 44
  45. 45. ผลผลิตของโครงการ (4)ระเบียงภาพปริศนาธรรมสามมิติ 45
  46. 46. ผลผลิตของโครงการ (4) ระเบียงภาพปริศนาธรรมสามมิติwatch image, read text and listen sound 46
  47. 47. งานในอนาคต• แปลงขอมูลและลงทะเบียนขอมูลเพิ่มเติม• พัฒนาคลังสื่อมัลติมีเดียทีรวบรวม เสียง วิดีโอ และภาพเคลื่อนไหว ่• ตอยอดพัฒนาระบบใหบริการผานอุปกรณชนิดอื่นๆ เชน มือถือ แท็บเล็ต• พัฒนาศูนยใหบริการศึกษาวิจัยภายในหอจดหมายเหตุพุทธทาส อินทปญโญ• พัฒนาระบบเขาถึงขอมูลโดยใชเทคโนโลยีสมัยใหม เชน Natural User Interface 47
  48. 48. สรุปองคประกอบของการพัฒนาหอจดหมายเหตุดิจิทัล – เนื้อหา • Cataloging • Metadata Design and Knowledge Extraction – เทคโนโลยี • Information technology • Communication technology – บริการ • Online and Mobile Services • In house Services 48
  49. 49. ขอบคุณครับhttp://www.slideshare.net/rachabodin

×