Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

Juridische aspecten van social networking

4,028 views

Published on

Presentation of Geert Somers from Timelex.eu at the KVIV on 28th February on the legal aspects of social networks (in Dutch).

Published in: Technology
  • ⇒⇒⇒WRITE-MY-PAPER.net ⇐⇐⇐ I love this site. It always finds me the best tutors in accordance with my needs. I have been using it since last year. The prices are not expensive compared to other sites. I am glad I discored this site:)
       Reply 
    Are you sure you want to  Yes  No
    Your message goes here

Juridische aspecten van social networking

  1. 1. Juridische aspecten van  social networking TI KVIV woensdag 28 januari 2009 Geert Somers Web 2.0 “Web 2.0 gaat niet over het feit dat het  internet veranderd is. Het gaat over wij,  de mensen, die veranderd zijn, en het  internet anders gaan gebruiken.” Dion Hinchcliffe
  2. 2. User generated content Logo’s Video’s Persoonlijk  profiel Foto’s Uitgewisselde  informatie Beoordelingen Nieuwsberichten Muziek CV’s Prijsinformatie Bedrijfsinformatie
  3. 3. Uploaders Surfende  internaut Derde partijen Website  houders Tussenpersonen Betrokken partijen Downloaders Content  aggregators Platform provider Platform leden Platform bezoekers Content generators Privacy Eerlijke mededinging Databanken Copyright Persoonsgegevens Informatievrijhei d (Conflicterende) rechten Goede  zeden Vertrouwelijkheid Vrijheid van meningsuiting Persoonlijkheidsrechten Discriminatie Merken Consumentenbescherming … 6
  4. 4. Doorgifte van  informatie Overname van  informatie Linken naar informatie Aansprakelijkheid Citeren van informatie Verspreiden van informatie Bewaren van informatie Laten posten van informatie Creëren van informatie Informatieverspreiding en   aansprakelijkheid van betrokken  partijen
  5. 5. Online verspreiding van content :  rol van tussenpersonen Loutere  doorgifte/mere  conduit Dienstverlener  (aanbieder van  Tussenperso(o)n(en) Gebruiker de informatie) Puur technische rol Herbergen van  informatie/information  Niet puur technische  host rol Aansprakelijkheid tussenpersoon voor  doorgifte van informatie Loutere doorgifte         Herbergen van informatie  (internet access provider) (internet hosting provider) • Geen aansprakelijkheid op  • Geen aansprakelijkheid op  voorwaarde dat voorwaarde dat – het initiatief tot doorgifte niet  – opslag van de informatie op  bij de dienstverlener ligt verzoek van de gebruiker  geschiedt – de ontvanger van de  doorgegeven informatie niet  – geen daadwerkelijke kennis  door hem wordt geselecteerd van de onwettige activiteit of  informatie – de doorgegeven informatie  niet door hem wordt  – zodra daadwerkelijke kennis,  geselecteerd of gewijzigd prompt handelen om  informatie te verwijderen of  toegang onmogelijk te maken
  6. 6. Wanneer sprake van verwerking van  persoonsgegevens? • Persoonsgegevens  – alle gegevens die redelijkerwijze toelaten iemand direct of  indirect te identificeren – voorbeeld: teksten, foto’s, video’s op een website • Verwerking  – iedere geautomatiseerde verwerking of opname van  gegevens in een bestand – voorbeeld: gebruik gegevens op een website (zaak  Lindqvist, HvJ, 6 november 2003, C‐101/01); doorgifte en  opslaan van persoonsgegevens Aansprakelijkheid tussenpersoon voor  verwerking persoonsgegevens? • Verantwoordelijke – degene die het doel en de middelen van de verwerking  van persoonsgegevens bepaalt – voorbeeld: uitbater van een website – gevolgen: de verantwoordelijke staat in voor de naleving  van de bepalingen van de privacywet inzake finaliteit,  bekomen van toestemming van de betrokkene,  transparantie, etc.)
  7. 7. Toepassing op user generated  content en sociale netwerken User generated content: rol van platform Platform  Derde partij bezoekers Website  Platform  platform gebruikers Platform  Platform  provider leden
  8. 8. Platform uitbater • Biedt een technisch platform waardoor – gebruikers met elkaar in contact kunnen treden – gebruikers informatie kunnen uitwisselen • Oefent in principe geen controle uit • Stelt soms wel technische modaliteiten ter  beschikking  – bijvoorbeeld: zoekfuncties, afscherming van bepaalde  delen van de website door verificatie leeftijd via  informatie in profiel – overstijgt dit het louter technische? – Fair Housing Council of San Fernando Valley v. Roommates.com, LLC,  2008 WL 879293 (9th Cir. 3 April 2008) Platform leden • Hebben een eigen profiel, al dan niet anoniem • Kunnen zelf informatie uploaden (video’s,  commentaren, etc.)  • Kunnen schade berokkenen aan  – de platform provider – derde partijen – andere platform leden • Kunnen zelf schade lijden door  – handelingen van de provider – handelingen van andere platform leden
  9. 9. Platform bezoekers • Hebben geen eigen profiel • Kunnen niet zelf informatie uploaden • Kans op berokkenen of lijden van schade gering Derde partijen • Kunnen schade lijden ten gevolge van handelingen  van gebruikers of de provider auteursrechten – databankrechten – merkenrechten – goede naam en eer – persoonlijke levenssfeer –
  10. 10. Debat: wat is de rol van het  platform? Louter technisch of niet?  Wat zijn de gevolgen? Publisher versus user  generated content: aansprakelijkheid User generated content  Publisher generated content  (actieve media) (passieve media) Gebruiker genereert  • • Uitgever publiceert en  controleert Gebruiker consumeert • • Gebruiker consumeert Wie publiceert? • • Uitgever is aansprakelijk  Wie controleert? Wie moet  • voor content controleren? • Wie is aansprakelijk? • Controleverplichtingen of  aansprakelijkheid voor  tussenpersoon?
  11. 11. Publisher versus user generated  content: verwerking persoonsgegevens Publisher generated content User generated content • Uitgever bepaalt het doel  • Bepaalt de gebruiker het  en de middelen van de  doel en de middelen? verwerking • Is de gebruiker  • Uitgever is verantwoordelijk  verantwoordelijk voor de  voor naleving van de  naleving van de bepalingen  bepalingen uit de  uit de privacywet privacywet – privacy policy, adequate  – publicatie persoonsgegevens  beschermingsmaatregelen,  van derden door gebruiker:  aangifte bij privacycommissie,  wie moet anonimiseren?  etc. moet site haar privacybeleid  toepassen? Privacydilemma van  sociale netwerken • Gebruiker  – wil zoveel mogelijk informatie via het netwerk  met zoveel mogelijk online ‘vrienden’ delen • Platform provider – wil zoveel mogelijk informatie hergebruiken en  ten aanzien van derde partijen commercialiseren
  12. 12. Onderscheid tussen meer open en  meer gesloten sociale netwerken • Open sociale netwerken – er is echt sprake van publicatie en  terbeschikkingstelling van het internetpubliek • Gesloten sociale netwerken – is er wel sprake van publicatie? – moet dit vergeleken worden met een dagboek of  persoonlijke correspondentie? Gevolg Juridische onzekerheid
  13. 13. Risicomanagement: aansprakelijkheidsregelingen in  de algemene voorwaarden: User generated content: rol van platform Algemeen  toepasselijk  Platform  recht Derde partij bezoekers Website  Platform  platform gebruikers Platform  Platform  provider Algemene  leden gebruikersvoorwaarden Algemeen toepasselijk  recht
  14. 14. Algemene voorwaarden en  betrokken partijen • Platform provider – stelt algemene gebruikersvoorwaarden ter beschikking • Gebruikers – hebben de algemene gebruikersvoorwaarden expliciet  aanvaard (click wrap/accept button) • Platform bezoekers – hebben de algemene gebruikersvoorwaarden niet expliciet  aanvaard (browse wrap/mere link) • Derde partijen – hebben de algemene gebruikersvoorwaarden niet aanvaard Algemene gebruikersvoorwaarden:  typische aansprakelijk van gebruiker • Gebruikers  – dragen volle verantwoordelijkheid voor hun bijdragen – garanderen dat informatie die ze uploaden geen inbreuk  op rechten van derden uitmaakt, zoals privacy,  auteursrechten, contractuele rechten, …(UGC is immers  niet noodzakelijk user created content!) – vrijwaren de platform provider tegen claims van  gebruikers of derden – geven een gebruikslicentie aan de provider op de  informatie die ze uploaden 
  15. 15. Algemene gebruikersvoorwaarden:  rechten van de provider • Provider mag naar eigen goeddunken  – illegale of ongewenste informatie verwijderen (notice and  takedown) – een gebruikersaccount opzeggen of tijdelijk opschorten – de algemene gebruikersvoorwaarden aanpassen – persoonsgegevens gebruiken om met gebruikers in  contact te treden – gebruik van materiaal op het platform beperken via  technische beveiligingsmaatregelen Voorbeeld: LinkedIn Laatste update 22 januari 2009 (!) • Gebruikers verlenen licentie aan LinkedIn om  hun informatie te kopiëren of hergebruiken,  ook voor commercieel gebruik (i.t.t. MySpace) • LinkedIn is niet aansprakelijk voor misbruik  van UGC door andere gebruikers • LinkedIn is niet verplicht de identiteit van  leden te controleren en is niet aansprakelijk  voor identiteitsdiefstal
  16. 16. Voorbeeld: MySpace Laatste update 22 februari 2008 (!) • Gebruikers verlenen geen licentie aan andere  gebruikers om hun informatie te kopiëren of  hergebruiken (i.t.t. YouTube) • De licentie die gebruikers aan MySpace  verlenen geldt niet voor commercieel gebruik  door MySpace (i.t.t. YouTube) • MySpace is niet verantwoordelijk voor de  controle van de MySpace diensten op  ongepaste content of ongepast gedrag. Voorbeeld: Legal360 (1/2) Sinds 7 oktober 2008 (alleen voor juristen…) • Het gebruik van deze website is op eigen risico. U bent niet  verplicht alle velden in te vullen, behoudens de door ons als  verplicht aangeduide velden. Wij kunnen niet instaan voor de  beschikbaarheid van deze website.  • U bent niet verplicht gegevens te verstrekken om van deze  site gebruik te kunnen maken. U kunt zelf aangeven welke  gegevens voor anderen zichtbaar zijn. • Uw gegevens bevinden zich op een beveiligd gedeelte van  onze website. Echter, het internet is een open net, wij kunnen  NIET garanderen dat onbevoegde derden er nooit in zullen  slagen om uw gegevens voor oneigenlijke doelen te  gebruiken. 
  17. 17. Voorbeeld: Legal360 (2/2) Sinds 7 oktober 2008 (alleen voor juristen…) • Wij zijn niet verantwoordelijk voor het gebruik dat anderen  maken van gegevens die u op Legal360 achterlaat. Legal360  zal nimmer aansprakelijk zijn voor schade, die het gevolg is  van:  a. onjuiste en/of onvolledige verstrekte gegevens; – b. verlies van gegevens;  – c. onjuist of oneigenlijk gebruik van deze website; – d. misbruik van deze website door derden. – Informatieverspreiding en  belangrijkste rechten
  18. 18. Vrijheid van meningsuiting  en informatievrijheid  • Grondwettelijke vrijheid en mensenrecht • Actieve component – vrijheid mening te koesteren/informatie door te  geven • Passieve component – vrijheid inlichtingen en informatie te ontvangen Privacy • Grondwettelijk recht en mensenrecht • Rekening houden met omstandigheden • Briefgeheim en telecommunicatiegeheim – bestaan van communicatie – inhoud van communicatie
  19. 19. Persoonsgegevens • Voorwaarden – verwerking moet rechtmatig en toelaatbaar zijn  (finaliteit, proportionaliteit, transparantie) – bijzondere bescherming voor gevoelige gegevens – adequate bescherming/beveiliging – doorgifte buiten de EU streng beperkt Auteursrecht: beschermingsvoorwaarden  • Uitdrukking van een origineel concreet idee  (bv. foto, tekst, video, krantenkop, slogan, format,  websites, databanken, …) • Persoonlijke stempel van de auteur  • Beoordeling geval per geval door  feitenrechter • Meestal soepele invulling van deze abstracte  vereisten  • Geen auteursrechten: puur feitelijke info (bv.  prijsinformatie)
  20. 20. Exclusieve rechten van de auteur  (toestemming vereist) • Vermogensrechten: auteur kan zich verzetten  tegen  – publicatie: open website, gesloten website, … – reproductie: kopiëren, vertalen, uitlenen, … – distributie: papieren of elektronische drager, … • Morele rechten: auteur behoudt  – recht op vaderschap: al dan niet naamsvermelding – recht op eerbied/integriteit: geen wijzigingen – recht op bekendmaking: al dan niet publicatie Uitzonderingen op het auteursrecht  (geen toestemming nodig) (1/2) • Citaatrecht – letterlijke overname, ook wanneer zeer beperkt – enkel ten behoeve van kritiek, polemiek, recensie,  onderwijs en wetenschappelijk onderzoek – thumbnail van een foto? (Nederland vs. Duitsland) • Kosteloze privé‐uitvoering in familiekring – geen commercieel voordeel – strikte interpretatie van het begrip familiekring
  21. 21. Uitzonderingen op het auteursrecht  (geen toestemming nodig) (2/2) • Karikatuur en parodie (bv. filmpjes op YouTube) – publiek niet in verwarring brengen – goede naam auteur niet nodeloos aantasten • Samenvattingen? – moet als een zelfstandig werk kunnen worden  beschouwd Eer en goede naam • Bescherming tegen opzettelijke handelingen  om persoon te schaden of te beledigen • laster en eerroof: publieke aantijging van een  krenkend feit zonder bewijslevering • belediging: vaag verwijt zonder specifiek feit
  22. 22. Portretrecht • Geen reproductie of mededeling aan het publiek  zonder toestemming van de geportretteerde • Talrijke uitzonderingen:  – publieke figuren; – nieuwsgaring; – vrijheid van expressie, … Enkele juridische vragen met  betrekking tot sociale netwerken
  23. 23. Privacy (1/2) • VASTSTELLINGEN:  – aanbieders van sociale netwerken en hun dienstverleners  (ontwikkelaars, etc.) en gebruikers hebben potentieel  toegang tot enorme hoeveelheden privacygevoelige  informatie (digitaal dossier, audit trail, …) – onduidelijk welke informatie verzameld en doorgegeven  wordt – gebruikers kunnen digitaal dossier kopiëren  – foto’s (persoon en afgebeelde voorwerpen) en metadata  dienen als unieke identificatie om (anonieme) profielen  aan mekaar te linken – moeilijk een account volledig te verwijderen (secundaire  informatie blijft) Privacy (2/2) • Vragen: – is de huidige privacywetgeving voldoende afgestemd op  sociale netwerken?  – is transparantie voldoende verzekerd?  – kan verantwoordelijkheid voor de verwerking worden  afgeschoven op de gebruiker? – kan een beroep worden gedaan op de vele uitzonderingen  in de privacywet voor ‘journalistieke doeleinden’? (EHJ,  Satamedia arrest, 16 december 2008 ‘iedereen is  journalist)) 
  24. 24. Spam • VASTSTELLING: spammers wijken uit naar  inbox van sociale netwerken • E‐commercewet: – het gebruik van elektronische post voor reclame is  verboden zonder de voorafgaande, vrije,  specifieke en geïnformeerde toestemming van de  geadresseerde van de boodschappen.  – afzender heeft bewijslast. 47 Phishing • VASTSTELLING: sociale netwerken worden gebruikt  om persoonlijke informatie te crawlen  • Publiek gemaakte informatie consulteren mag. Informatie van  een website met beschermde toegang halen zal meestal een  inbreuk vormen op de algemene voorwaarden van die site.  Zeker ten aanzien van gebruiker die algemene voorwaarden  aanvaard heeft kunnen deze afgedwongen worden. • Moeten aanbieders van sociale netwerken maatregelen tegen  phishing nemen?  
  25. 25. Anonimiteit • VASTSTELLING: soms wordt valse of lasterlijke  informatie op sociale netwerken geplaatst • Recht op anonimiteit erkend in Verklaring van Raad van  Europa betreffende Expressievrijheid op Internet • Echter: anonimiteit mag geen dekmantel zijn om  aansprakelijkheid voor misdrijven te ontlopen • Toegenomen juridische mogelijkheden om via de ISP de  identiteit of het IP‐adres van de auteur van strafbare inhoud  op internet te achterhalen (zie bijvoorbeeld EHRM 2  december 2008, K.U. t. Finland) Malware • VASTSTELLING: sociale netwerken worden misbruikt  door cybercriminelen die gebruikers verleiden om  allerlei malware te installeren • Moeten aanbieders van sociale netwerken de creatie van  valse profielen beter in het oog houden en sterkere  authenticatie bij registratie hanteren?  • Moeten zij hun gebruikers beter informeren om meer op hun  hoede te zijn voor verdachte praktijken?
  26. 26. Hyperlinks • VASTSTELLING: op sociale netwerken staan veel  hyperlinks die kunnen doorverwijzen naar illegaal  materiaal • In principe is hyperlink toelaatbaar maar  – niet wetens en willens linken naar illegale informatie (bv.  medewerking aan schending auteursrecht) – niet deeplinken wanneer de houder van de gelinkte site  reclame‐inkomsten zal derven – niet frame linken wanneer het publiek wordt misleid over  de houder van de gelinkte site  – RSS feeds: beperken tot summiere info en niet gebruiken  in een commerciële context Aanbevelingen ENISA (1/3) • Betere informatie van de burger • Technische privacysettings moeten default in het  belang van de gebruiker • Herzien van regelgevend kader (vooral privacy) • Meer transparantie over verwerking van  persoonsgegevens • Sterkere authenticatie • Eenvoudig kanaal voor rapportering van misbruik  aanbieden
  27. 27. Aanbevelingen ENISA (2/3) • Gebruikers moeten mogelijkheid hebben volledige  account te verwijderen, inclusief commentaren op  publieke onderdelen van de site • Gebruik van positieve reputatiemechanismen  aanmoedigen • Geautomatiseerde filters inbouwen • Geen tags toelaten in foto’s zonder toestemming van  de gebruiker Aanbevelingen ENISA (3/3) Spidering en bulk downloads strict beperken • Anti‐spam mechanismen implementeren • Anonimiseringstechnieken van foto’s aanmoedigen • Best practices voor omgang met phishing aannemen •
  28. 28. Vragen? Aanbevolen lectuur • http://www.enisa.europa.eu/doc/pdf/deliver ables/enisa_pp_social_networks.pdf • http://www.linkedin.com/static?key=privacy_ policy • http://nl‐nl.facebook.com/terms.php?ref=pf • http://ec.europa.eu/justice_home/fsj/privacy /docs/wpdocs/2007/wp136_en.pdf • www.privacycommission.be
  29. 29. Contactinformatie Jos Dumortier Advocaat ‐ Partner Tel +32 0477 33 82 96 jos.dumortier@timelex.eu Geert Somers Advocaat ‐ Partner Tel +32 474 89 04 20 geert.somers@timelex.eu 57 Expertise Commercial and IT‐related contracts • Intellectual property rights • Privacy and personal data protection  • IT‐related fraud • Electronic commerce • Electronic government • Data and network security • Electronic communications • Media and entertainment • 58

×