EENNEERRGGEETTYYKKAA
CCIIEEPPLLNNAA
W LICZBACH − 2012
WARSZAWA, lipiec 2013
Energetyka cieplna w liczbach − 2012
2
Wydawca: Urząd Regulacji Energetyki, 00-872 Warszawa, ul. Chłodna 64, tel. (22) 661...
Energetyka cieplna w liczbach − 2012
3
SPIS TREŚCI
Uwagi ogólne .............................................................
Energetyka cieplna w liczbach − 2012
4
Energetyka cieplna w liczbach − 2012
5
UWAGI OGÓLNE
Badania koncesjonowanych przedsiębiorstw ciepłowniczych prowadzone są ...
Energetyka cieplna w liczbach − 2012
6
Istotnym jest jednak to, że zdecydowane zmniejszanie od 2002 r. liczby koncesjonowa...
Energetyka cieplna w liczbach − 2012
7
UWAGI METODYCZNE
Informacje prezentowane w publikacji oparte są na danych dotyczący...
Energetyka cieplna w liczbach − 2012
8
1. Podział według zaangażowania w koncesjonowaną działalność ciepłowniczą (WZDE1)
)...
Energetyka cieplna w liczbach − 2012
9
Zaprezentowane w części opisowej niniejszej publikacji, w rozdziale Energetyka ciep...
Energetyka cieplna w liczbach − 2012
10
ENERGETYKA CIEPLNA W 2012 R.
W 2012 r. na regulowanym rynku ciepła funkcjonowało 4...
Energetyka cieplna w liczbach − 2012
11
Lata
2002 2011 2012Wyszczególnienie
[%]
Województwo
Dolnośląskie 6,7 6,5 6,0
Kujaw...
Energetyka cieplna w liczbach − 2012
12
2012
3,2%
6,5%
3,8%
8,2%
8,7%
20,3%
23,7%
25,6%
25	MW	i	poniżej	
25‐50	MW
50‐75	MW...
Energetyka cieplna w liczbach − 2012
13
Koncesjonowani wytwórcy ciepła wytwarzają ciepło w źródłach różnej wielkości z prz...
Energetyka cieplna w liczbach − 2012
14
Produkcja ciepła i zużycie paliw
Produkcja ciepła w 2012 r. wyniosła 431,4 tys. TJ...
Energetyka cieplna w liczbach − 2012
15
z biomasy wytwarzane było w województwach: kujawsko-pomorskim (25,3%), podlaskim (...
Energetyka cieplna w liczbach − 2012
16
Tabela 4. Dynamika przychodów i kosztów przedsiębiorstw ciepłowniczych
2011 r. 201...
Energetyka cieplna w liczbach − 2012
17
szym niż zazwyczaj miesiącem lutym, który był najzimniejszy od 16 lat i grudniem, ...
Energetyka cieplna w liczbach − 2012
18
tów mogą preferować w wyniku finansowym, w zależności od przyjętej metody podziału...
Energetyka cieplna w liczbach − 2012
19
oceny ich efektywności (konieczność ujęcia przychodów i kosztów zarówno z wytwarza...
Energetyka cieplna w liczbach − 2012
20
skania przychodów ze sprzedaży ciepła należałoby pomniejszyć o około 700 mln PLN. ...
Energetyka cieplna w liczbach − 2012
21
W latach 20022012 bardzo korzystne zmiany wykazały wskaźniki techniczne. Istotnie...
Energetyka cieplna w liczbach − 2012
22
Tabela 9. Nakłady inwestycyjne według form własności w 2012 r.
Nakłady inwestycyjn...
Energetyka cieplna w liczbach − 2012
23
ANEKSY
Energetyka cieplna w liczbach − 2012
24
Formularz URE-C1
URZĄD REGULACJI ENERGETYKI
Sprawozdanie z działalności wytwórców,...
Energetyka cieplna w liczbach − 2012
25
Dział 2. Sprzedaż ciepła bezpośrednio ze źródeł (bez udziału sieci)
Wyszczególnien...
Energetyka cieplna w liczbach − 2012
26
Dział 6. Przychody i koszty, w tys. zł
Wyszczególnienie Wytwarzanie
Przesyłanie
i ...
Energetyka cieplna w liczbach − 2012
27
Odpady przemysłowe nieodnawialne 13 X
w tym w EC 13a X
Pozostałe paliwa 14 X
w tym...
Energetyka cieplna w liczbach − 2012
28
OBJAŚNIENIA DO FORMULARZA URE-C1
Uwagi ogólne
1. Informacje przedstawione w sprawo...
Energetyka cieplna w liczbach − 2012
29
Dział 1. Charakterystyka techniczno-
-ekonomiczna przedsiębiorstwa
w zakresie dzia...
Energetyka cieplna w liczbach − 2012
30
Wiersz 10 – należy podać ilość ciepła wy-
tworzonego w innych procesach technologi...
Energetyka cieplna w liczbach − 2012
31
Wiersz 23 – w kolumnie 1 należy podać
wartość aktywów obrotowych (tj. zapasy, nale...
Energetyka cieplna w liczbach − 2012
32
W przypadku, gdy przedsiębiorstwo w ramach
prowadzonej działalności ciepłowniczej ...
Energetyka cieplna w liczbach − 2012
33
Przy podziale kosztów należy uwzględnić nie
tylko koszty bezpośrednie związane z d...
Energetyka cieplna w liczbach  2012. raport ure  - warszawa  lipiec 2013
Energetyka cieplna w liczbach  2012. raport ure  - warszawa  lipiec 2013
Energetyka cieplna w liczbach  2012. raport ure  - warszawa  lipiec 2013
Energetyka cieplna w liczbach  2012. raport ure  - warszawa  lipiec 2013
Energetyka cieplna w liczbach  2012. raport ure  - warszawa  lipiec 2013
Energetyka cieplna w liczbach  2012. raport ure  - warszawa  lipiec 2013
Energetyka cieplna w liczbach  2012. raport ure  - warszawa  lipiec 2013
Energetyka cieplna w liczbach  2012. raport ure  - warszawa  lipiec 2013
Energetyka cieplna w liczbach  2012. raport ure  - warszawa  lipiec 2013
Energetyka cieplna w liczbach  2012. raport ure  - warszawa  lipiec 2013
Energetyka cieplna w liczbach  2012. raport ure  - warszawa  lipiec 2013
Energetyka cieplna w liczbach  2012. raport ure  - warszawa  lipiec 2013
Energetyka cieplna w liczbach  2012. raport ure  - warszawa  lipiec 2013
Energetyka cieplna w liczbach  2012. raport ure  - warszawa  lipiec 2013
Energetyka cieplna w liczbach  2012. raport ure  - warszawa  lipiec 2013
Energetyka cieplna w liczbach  2012. raport ure  - warszawa  lipiec 2013
Energetyka cieplna w liczbach  2012. raport ure  - warszawa  lipiec 2013
Energetyka cieplna w liczbach  2012. raport ure  - warszawa  lipiec 2013
Energetyka cieplna w liczbach  2012. raport ure  - warszawa  lipiec 2013
Energetyka cieplna w liczbach  2012. raport ure  - warszawa  lipiec 2013
Energetyka cieplna w liczbach  2012. raport ure  - warszawa  lipiec 2013
Energetyka cieplna w liczbach  2012. raport ure  - warszawa  lipiec 2013
Energetyka cieplna w liczbach  2012. raport ure  - warszawa  lipiec 2013
Energetyka cieplna w liczbach  2012. raport ure  - warszawa  lipiec 2013
Energetyka cieplna w liczbach  2012. raport ure  - warszawa  lipiec 2013
Energetyka cieplna w liczbach  2012. raport ure  - warszawa  lipiec 2013
Energetyka cieplna w liczbach  2012. raport ure  - warszawa  lipiec 2013
Energetyka cieplna w liczbach  2012. raport ure  - warszawa  lipiec 2013
Energetyka cieplna w liczbach  2012. raport ure  - warszawa  lipiec 2013
Energetyka cieplna w liczbach  2012. raport ure  - warszawa  lipiec 2013
Energetyka cieplna w liczbach  2012. raport ure  - warszawa  lipiec 2013
Energetyka cieplna w liczbach  2012. raport ure  - warszawa  lipiec 2013
Energetyka cieplna w liczbach  2012. raport ure  - warszawa  lipiec 2013
Energetyka cieplna w liczbach  2012. raport ure  - warszawa  lipiec 2013
Energetyka cieplna w liczbach  2012. raport ure  - warszawa  lipiec 2013
Energetyka cieplna w liczbach  2012. raport ure  - warszawa  lipiec 2013
Energetyka cieplna w liczbach  2012. raport ure  - warszawa  lipiec 2013
Energetyka cieplna w liczbach  2012. raport ure  - warszawa  lipiec 2013
Energetyka cieplna w liczbach  2012. raport ure  - warszawa  lipiec 2013
Energetyka cieplna w liczbach  2012. raport ure  - warszawa  lipiec 2013
Energetyka cieplna w liczbach  2012. raport ure  - warszawa  lipiec 2013
Energetyka cieplna w liczbach  2012. raport ure  - warszawa  lipiec 2013
Energetyka cieplna w liczbach  2012. raport ure  - warszawa  lipiec 2013
Energetyka cieplna w liczbach  2012. raport ure  - warszawa  lipiec 2013
Energetyka cieplna w liczbach  2012. raport ure  - warszawa  lipiec 2013
Energetyka cieplna w liczbach  2012. raport ure  - warszawa  lipiec 2013
Energetyka cieplna w liczbach  2012. raport ure  - warszawa  lipiec 2013
Energetyka cieplna w liczbach  2012. raport ure  - warszawa  lipiec 2013
Energetyka cieplna w liczbach  2012. raport ure  - warszawa  lipiec 2013
Energetyka cieplna w liczbach  2012. raport ure  - warszawa  lipiec 2013
Energetyka cieplna w liczbach  2012. raport ure  - warszawa  lipiec 2013
Energetyka cieplna w liczbach  2012. raport ure  - warszawa  lipiec 2013
Energetyka cieplna w liczbach  2012. raport ure  - warszawa  lipiec 2013
Energetyka cieplna w liczbach  2012. raport ure  - warszawa  lipiec 2013
Energetyka cieplna w liczbach  2012. raport ure  - warszawa  lipiec 2013
Energetyka cieplna w liczbach  2012. raport ure  - warszawa  lipiec 2013
Energetyka cieplna w liczbach  2012. raport ure  - warszawa  lipiec 2013
Energetyka cieplna w liczbach  2012. raport ure  - warszawa  lipiec 2013
Energetyka cieplna w liczbach  2012. raport ure  - warszawa  lipiec 2013
Energetyka cieplna w liczbach  2012. raport ure  - warszawa  lipiec 2013
Energetyka cieplna w liczbach  2012. raport ure  - warszawa  lipiec 2013
Energetyka cieplna w liczbach  2012. raport ure  - warszawa  lipiec 2013
Energetyka cieplna w liczbach  2012. raport ure  - warszawa  lipiec 2013
Energetyka cieplna w liczbach  2012. raport ure  - warszawa  lipiec 2013
Energetyka cieplna w liczbach  2012. raport ure  - warszawa  lipiec 2013
Energetyka cieplna w liczbach  2012. raport ure  - warszawa  lipiec 2013
Energetyka cieplna w liczbach  2012. raport ure  - warszawa  lipiec 2013
Energetyka cieplna w liczbach  2012. raport ure  - warszawa  lipiec 2013
Energetyka cieplna w liczbach  2012. raport ure  - warszawa  lipiec 2013
Energetyka cieplna w liczbach  2012. raport ure  - warszawa  lipiec 2013
Energetyka cieplna w liczbach  2012. raport ure  - warszawa  lipiec 2013
Energetyka cieplna w liczbach  2012. raport ure  - warszawa  lipiec 2013
Energetyka cieplna w liczbach  2012. raport ure  - warszawa  lipiec 2013
Energetyka cieplna w liczbach  2012. raport ure  - warszawa  lipiec 2013
Energetyka cieplna w liczbach  2012. raport ure  - warszawa  lipiec 2013
Energetyka cieplna w liczbach  2012. raport ure  - warszawa  lipiec 2013
Energetyka cieplna w liczbach  2012. raport ure  - warszawa  lipiec 2013
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Energetyka cieplna w liczbach 2012. raport ure - warszawa lipiec 2013

2,518 views

Published on

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
2,518
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
528
Actions
Shares
0
Downloads
19
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Energetyka cieplna w liczbach 2012. raport ure - warszawa lipiec 2013

  1. 1. EENNEERRGGEETTYYKKAA CCIIEEPPLLNNAA W LICZBACH − 2012 WARSZAWA, lipiec 2013
  2. 2. Energetyka cieplna w liczbach − 2012 2 Wydawca: Urząd Regulacji Energetyki, 00-872 Warszawa, ul. Chłodna 64, tel. (22) 661 62 09, fax (22) 378 12 98, e-mail: ure@ure.gov.pl, www.ure.gov.pl Autor opracowania: Anna Buńczyk, Departament Rynków Energii Elektrycznej i Ciepła ISBN 978-83-929538-5-2
  3. 3. Energetyka cieplna w liczbach − 2012 3 SPIS TREŚCI Uwagi ogólne .............................................................................................................. 5 Uwagi metodyczne ..................................................................................................... 7 Energetyka cieplna w 2012 r. ……………………………………………………………………. 10 Aneksy ........................................................................................................................ 23 Formularz sprawozdania z działalności wytwórców, dystrybutorów i przedsiębiorstw obrotu ciepłem w roku 2012 (URE-C1) ....................................................................................................... 24 Objaśnienia do formularza URE-C1 ..................................................................................... 28 Wskaźniki charakteryzujące efektywność energetyki cieplnej koncesjonowanej .... 35 Tabele statystyczne .................................................................................................... 36 Spis tabel .................................................................................................................... 37 Objaśnienia skrótów ......................................................................................................... 43 Objaśnienia znaków umownych ......................................................................................... 43 Tabele ............................................................................................................................. 44
  4. 4. Energetyka cieplna w liczbach − 2012 4
  5. 5. Energetyka cieplna w liczbach − 2012 5 UWAGI OGÓLNE Badania koncesjonowanych przedsiębiorstw ciepłowniczych prowadzone są przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki (dalej: „Prezes URE”) od 2002 r. Celem tych badań jest uzyskanie informacji o działalności przedsiębiorstw posiadających koncesje Prezesa URE na działalność w zakresie wytwa- rzania, przesyłania i dystrybucji oraz obrotu ciepłem, określone w art. 32 ust. 1 ustawy z 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne (Dz. U. z 2012 r. poz. 1059), ważne w okresie sprawozdawczym. Na tej podstawie, badaniami są objęte nie tylko przedsiębiorstwa typowo ciepłownicze, ale również przedsię- biorstwa przemysłowe i usługowe, dla których działalność ciepłownicza to zaledwie ułamek, czasem bardzo niewielki, całej wykonywanej przez nie działalności gospodarczej. Stałe monitorowanie przedsiębiorstw ciepłowniczych wpływa pozytywnie na poprawę skuteczności regulacji przedsiębiorstw poprzez możliwość zastosowania metody analizy porównawczej – benchmar- kingu – polegającej na konfrontowaniu efektywności przedsiębiorstw ciepłowniczych. Benchmarking jest narzędziem dostarczającym informacji o obszarach wymagających poprawy efektywności. W latach 2002–2004 z koncesjonowania wyłączone było wytwarzanie ciepła w źródłach o mocy do 1 MW, przesyłanie i dystrybucja ciepła, jeżeli moc zamówiona przez odbiorców nie przekraczała 1 MW oraz wytwarzanie ciepła w przemysłowych procesach technologicznych, gdy wielkość mocy zamówionej przez odbiorców nie przekraczała 1 MW, natomiast od 2005 r. graniczna wartość mocy wzrosła do 5 MW (zmiany te zostały wprowadzone ustawą z 4 marca 2005 r. o zmianie ustawy  Prawo energetyczne oraz ustawy – Prawo ochrony środowiska, Dz. U. Nr 62, poz. 552, które weszły w życie 3 maja 2005 r.). Wyniki i wnioski z badań koncesjonowanych przedsiębiorstw ciepłowniczych prezentowane są w corocznie opracowywanych publikacjach Prezesa URE z serii „Energetyka cieplna w liczbach”. Wyniki pierwszego badania zostały opublikowane w wydawnictwie Prezesa URE z serii Biblioteka Regulatora „Energetyka cieplna w Polsce – 2002”. Od 2005 r. (począwszy od danych zebranych za rok 2004), wyniki badań zasilają krajową bazę da- nych gospodarki paliwowo-energetycznej prowadzoną w ramach statystyki publicznej. „Energetyka cieplna w liczbach – 2012” jest dziesiątym z kolei opracowaniem statystycznym z serii „Energetyka cieplna w liczbach”, zawierającym wyniki badania zrealizowanego w roku 2013. W opracowa- niu zostały przedstawione wyniki badania działalności koncesjonowanych przedsiębiorstw ciepłowniczych w 2012 r. na tle roku 2011 oraz 2002. Podstawowym narzędziem badania był formularz URE-C1 Sprawozda- nie z działalności wytwórców, dystrybutorów i przedsiębiorstw obrotu ciepłem. Zakres przedmiotowy formula- rza obejmuje najważniejsze aspekty działalności ciepłowniczej przedsiębiorstw, ujęte w ośmiu działach: ‒ Dział 1. Charakterystyka techniczno-ekonomiczna przedsiębiorstwa, ‒ Dział 2. Sprzedaż ciepła bezpośrednio ze źródeł (bez udziału sieci), ‒ Dział 3. Zakup ciepła (bez ciepła na potrzeby własne), ‒ Dział 4. Sprzedaż ciepła z sieci ciepłowniczych, ‒ Dział 5. Sprzedaż ciepła zakupionego (bez świadczenia usługi przesyłowej)  czysty obrót, ‒ Dział 6. Przychody i koszty, ‒ Dział 7. Paliwa, ‒ Dział 8. Inwestycje związane z modernizacją, rozwojem i ochroną środowiska w okresie sprawozdawczym. Wzór formularza obowiązującego za 2012 r., oraz objaśnienia do niego, został umieszczony na stronie internetowej Urzędu Regulacji Energetyki (zobacz ANEKSY). Przedsiębiorstwa wypełniały sprawozdania w formie elektronicznej i przesyłały je na adres Oddziału Centralnego lub właściwego Oddziału Terenowe- go Urzędu Regulacji Energetyki (dalej: „oddziały terenowe URE” lub „OT”). Zebrane informacje zostały przetworzone elektronicznie i zasiliły bazę informacyjną Urzędu Regulacji Energetyki (dalej: „URE”). W 2012 r. koncesje Prezesa URE na działalność w zakresie wytwarzania, przesyłania i dystrybucji oraz obrotu ciepłem posiadało 466 przedsiębiorstw. Dane prezentowane w opracowaniu dotyczą 463 przedsiębiorstw, które przysłały wypełniony formularz URE-C1. Od pierwszego badania w 2002 r. zarówno liczba koncesjonowanych przedsiębiorstw ciepłowniczych, jak i badanych zmniejszyła się prawie o połowę, co spowodowane było przede wszystkim wyżej opisanymi zmianami w ustawie  Prawo energetyczne, a także przekształceniami organizacyjnymi i własnościowymi w ciepłownictwie. Natomiast różnica pomiędzy liczbą przedsiębiorstw koncesjonowanych a tymi, które nadsyłały wypeł- nione formularze sprawozdawcze wynika z faktu, że nie wszystkie przedsiębiorstwa, które miały kon- cesje w badanych latach zajmowały się w tym czasie koncesjonowaną działalnością ciepłowniczą. Ponadto niektóre z nich, w okresie sprawozdawczym, występowały o cofnięcie koncesji w związku z za- przestaniem działalności lub znacznym jej ograniczeniem i tym samym odmawiały złożenia sprawozdania.
  6. 6. Energetyka cieplna w liczbach − 2012 6 Istotnym jest jednak to, że zdecydowane zmniejszanie od 2002 r. liczby koncesjonowanych przed- siębiorstw ciepłowniczych ma w istocie niewielki wpływ na ograniczenie potencjału koncesjonowanego ciepłownictwa w Polsce i co jest z tym związane  obszaru regulowanego przez Prezesa URE. Potencjał koncesjonowanego ciepłownictwa w latach 20022012 Dynamika 2006/2005 Dynamika 2012/2002Wyszczególnienie 2002 r. 2003 r. 2005 r. 2006 r. [%] 2011 r. 2012 r. [%] Liczba koncesjonowa- nych przedsiębiorstw ciepłowniczych 894 885 752 577 76,73 480 466 52,13 Liczba przedsię- biorstw biorących udział w badaniu 849 813 665 562 84,51 476 463 54,53 Moc zainstalowana w MW 70 952,8 68 607,7 65 189,4 63 665,7 97,66 58 301,0 58 147,9 81,95 Moc zamówiona1) w MW . 38 937,0 37 600,3 36 810,3 97,90 34 476,1 34 142,5 87,694) Długość sieci2) w km 17 312,5 17 101,9 18 577,1 18 556,7 99,89 19 620,6 19 794,1 114,33 Sprzedaż ciepła ogółem3) w TJ 469 355,5 482 903,7 450 081,4 434 060,9 96,44 377 794,2 389 364,5 82,96 Ciepło oddane do sieci3) w TJ 336 043,0 349 435,8 329 756,1 321 069,0 97,37 274 347,2 283 920,9 84,49 Ciepło dostarczone do odbiorców przyłączonych do sieci3) w TJ 298 938,1 312 573,1 292 784,8 284 600,4 97,20 240 406,0 248 040,1 82,97 1) W 2002 r. nie zbierano danych dotyczących mocy zamówionej. 2) Od 2004 r. długość sieci obejmuje również sieci niskoparametrowe (tzw. zewnętrzne instalacje odbiorcze). 3) Definicje tych kategorii zamieszczone zostały w rozdziale Uwagi Metodyczne. 4) Dynamika 2012/2003. Interpretacja prezentowanych w opracowaniu wyników badania wymaga uwzględnienia następują- cych okoliczności: ‒ działalność związana z zaopatrzeniem odbiorców w ciepło jest działalnością podstawową dla około 57% badanych przedsiębiorstw, natomiast dla około 20%, działalność wymagająca koncesji Preze- sa URE stanowi zaledwie margines działalności gospodarczej; ‒ informacje podawane przez przedsiębiorstwa w sprawozdaniu przypisane są do województwa, w którym mieści się siedziba przedsiębiorstwa, co nie odpowiada w pełni umiejscowieniu rzeczywi- stej działalności ciepłowniczej. Spośród koncesjonowanych przedsiębiorstw ciepłowniczych wiele wykonuje działalność ciepłowniczą na terenie kilku województw, tzn. posiada tam swój potencjał ciepłowniczy albo zajmuje się realizacją przedsięwzięć inwestycyjnych. Wśród nich wymienić należy przede wszystkim: Dalkię Polska SA, Fortum Power and Heat Polska Sp. z o.o. oraz Zespół Zarząd- ców Nieruchomości WAM Sp. z o.o. W przypadku ZZN WAM Sp. z o.o. (która przejęła tę działalność od Wojskowej Agencji Mieszkaniowej), do 2004 r. wszystkie informacje dotyczące działalności cie- płowniczej tego przedsiębiorstwa przypisane były do województwa mazowieckiego, ponieważ liczne oddziały przedsiębiorstwa zlokalizowane na terenie całego kraju przesyłały dane do Centrali w Warszawie. W kolejnych latach, w następstwie reorganizacji przedsiębiorstwa, informacje gro- madzone były przez dwa oddziały terenowe URE – Zachodni OT w Poznaniu oraz Wschodni OT w Lublinie. Od 2008 r. wszystkie informacje dotyczące działalności Zespołu Zarządców Nieruchomości WAM Sp. z o.o. ponownie gromadzi Oddział Centralny w Warszawie i w związku z tym wszystkie dane dotyczące działalności ciepłowniczej tej spółki przypisane są do województwa mazowieckiego; ‒ trwający proces przekształceń organizacyjnych koncesjonowanych przedsiębiorstw ciepłowniczych sprawia, że następują przesunięcia przedsiębiorstw między wyodrębnionymi grupami w ramach podstawowych klasyfikacji prezentowanych w części tabelarycznej; ‒ przedsiębiorstwa, które zlecają prowadzenie działalności ciepłowniczej obcym firmom nie wykazują w sprawozdaniu wielkości zatrudnienia i wynagrodzeń pracowników w działalności ciepłowniczej; ‒ w 2011 r. i 2012 r. do obliczenia średniej ceny jednoskładnikowej ciepła sprzedawanego z sieci cie- płowniczej przychody zostały pomniejszone o przychody ze świadczonej usługi przesyłowej dla odbior- ców, którzy kupowali ciepło w innych przedsiębiorstwach ciepłowniczych (patrz UWAGI METODYCZNE). Natomiast w 2002 r., cena ta policzona była z łącznych przychodów, gdyż w formularzu dla tego roku nie było wyodrębnionej osobnej pozycji przychody ze świadczonej usługi przesyłowej.
  7. 7. Energetyka cieplna w liczbach − 2012 7 UWAGI METODYCZNE Informacje prezentowane w publikacji oparte są na danych dotyczących zarówno całej działalności ciepłowniczej badanych przedsiębiorstw, jak również tylko zakresu ich działalności objętej koncesją. Główne charakterystyki techniczno-ekonomiczne (np.: czynniki produkcji, wielkość produkcji i zużycie paliw) dotyczą całej działalności ciepłowniczej badanych podmiotów, natomiast zakres pozostałych danych jest ograniczony wyłącznie do koncesjonowanej działalności ciepłowniczej. Szczegóły tego rozróżnienia zawarte są w formularzu i objaśnieniach do niego (zobacz ANEKSY). Definicje większości kategorii w niniejszej publikacji znajdują się w Objaśnieniach do formularza URE-C1 (zobacz ANEKSY). W części tabelarycznej występują kategorie przetworzone w stosunku do występujących oryginalnie w formularzu sprawozdawczym. Ich opis zamieszczono poniżej. Ciepło oddane do sieci = Produkcja ciepła + Ciepło z odzysku – Zużycie ciepła na potrzeby własne. Ciepło dostarczone do odbiorców przyłączonych do sieci = Ciepło oddane do sieci – Straty ciepła podczas przesyłania. Część ciepła dostarczonego do odbiorców przyłączonych do sieci trafia bezpośrednio do odbiorców końcowych a część do dalszej odsprzedaży, do przedsiębiorstw zajmujących się przesyłaniem i dystry- bucją oraz obrotem ciepłem, tzn. jest poddawana wielokrotnemu obrotowi. Sprzedaż ciepła ogółem jest to suma sprzedaży wykazana we wszystkich sprawozdaniach nade- słanych przez przedsiębiorstwa ciepłownicze. Obejmuje ona zarówno ciepło pochodzące z produkcji własnej, jak i z zakupu od innych przedsiębiorstw ciepłowniczych (dane z Działu 2+4+5 formularza URE-C1). Średnia cena ciepła sprzedawanego bezpośrednio ze źródeł obliczona została jako iloraz sumy przychodów wytwórców ze sprzedaży mocy, ciepła i nośnika ciepła oraz sumy wolumenu sprze- danego ciepła bezpośrednio ze źródeł  bez udziału sieci ciepłowniczej sprzedającego (dane z Działu 2 formularza URE-C1). Średnia cena jednoskładnikowa ciepła sprzedawanego z sieci ciepłowniczych obliczona została jako iloraz sumy przychodów ze sprzedaży mocy, ciepła, nośnika ciepła, przychodów z przesy- łania i dystrybucji pomniejszonych o przychody ze świadczonej usługi przesyłowej oraz sumy wolume- nu ciepła sprzedanego z sieci ciepłowniczych (dane z Działu 4 formularza URE-C1). Przychody ze świadczonej usługi przesyłowej (Dział 4 wiersz 08 formularza URE-C1) są to przychody, które przedsiębiorstwo uzyskało z przesyłania ciepła (świadcząc usługę przesyłową) do odbiorcy, który zakupił dla siebie ciepło w innym przedsiębiorstwie ciepłowniczym. Średnia cena jednoskładnikowa zakupionego ciepła obliczona została jako iloraz sumy cał- kowitych kosztów zakupu mocy, ciepła, nośnika i usługi przesyłowej oraz sumy wolumenu zakupione- go ciepła (dane z Działu 3 formularza URE-C1). Średnia cena jednoskładnikowa ciepła zakupionego i sprzedawanego bez świadczenia usługi przesyłowej (czysty obrót) obliczona została jako iloraz sumy przychodów ze sprzedaży mocy, ciepła, nośnika ciepła, zakupionej usługi przesyłowej, sumy przychodów z obsługi odbiorców oraz sumy wolumenu sprzedanego ciepła (dane z Działu 5 formularza URE-C1). Średnie ceny ciepła wytworzonego z różnych rodzajów paliw obliczone zostały jako ilorazy sum przychodów wytwórców ze sprzedaży mocy, ciepła i nośnika ciepła oraz sumy wolumenu sprze- danego ciepła wytworzonego z poszczególnych rodzajów paliw (dane z Działu 7 formularza URE-C1). Średni koszt jednostkowy paliw zużywanych do produkcji ciepła obliczony został jako ilo- raz sumy kosztów poszczególnych rodzajów paliw zużywanych do produkcji ciepła oraz ilości zużytego paliwa (dane z Działu 7 formularza URE-C1). Przeciętne miesięczne wynagrodzenie brutto obliczane jest jako średnia przeciętnych mie- sięcznych wynagrodzeń brutto, podawanych w formularzach przez przedsiębiorstwa, ważona przecięt- nym zatrudnieniem w danym przedsiębiorstwie. Zestawienia w części tabelarycznej są podporządkowane wybranym zasadom klasyfikacji przedsię- biorstw ciepłowniczych lub działalności ciepłowniczej. Podstawowe klasyfikacje wykorzystują następu- jące kryteria: wskaźnik zaangażowania w koncesjonowaną działalność ciepłowniczą, formę prawną, rodzaj działalności (posiadane koncesje), grupę Polskiej Klasyfikacji Działalności, województwo oraz oddział terenowy URE.
  8. 8. Energetyka cieplna w liczbach − 2012 8 1. Podział według zaangażowania w koncesjonowaną działalność ciepłowniczą (WZDE1) ) został doko- nany w oparciu o relację całkowitych przychodów przedsiębiorstwa z koncesjonowanej działalności ciepłowniczej do całkowitych przychodów przedsiębiorstwa. Wyróżniono trzy grupy przedsię- biorstw: 019%; 2069%; 70100%. 2. Podział według form prawnych (FP) polega na pogrupowaniu przedsiębiorstw według kodu formy prawnej. Przedsiębiorstwa przypisano do sześciu grup:  jednostki samorządu terytorialnego (wojewódzkie, powiatowe, gminne) – symbol FP – 3, 29, 30, 31;  spółki akcyjne – symbol FP – 16;  spółki z ograniczoną odpowiedzialnością – symbol FP – 17;  spółdzielnie mieszkaniowe – symbol FP – 40;  przedsiębiorstwa państwowe – symbol FP – 9, 24, 28;  pozostałe przedsiębiorstwa – organy kontroli państwowej i ochrony prawa, spółki partnerskie, spółki jawne, spółki komandytowe, spółki cywilne i podmioty bez szczególnej formy prawnej – symbol FP – 2, 15, 18, 19, 20, 21 i 99. 3. Podział na rodzaje działalności polega na pogrupowaniu przedsiębiorstw w oparciu o rodzaje posia- danych koncesji. Wyodrębniono cztery grupy przedsiębiorstw:  przedsiębiorstwa posiadające koncesje na wytwarzanie, przesyłanie i dystrybucję oraz obrót (WPIDO);  przedsiębiorstwa posiadające koncesje na wytwarzanie, przesyłanie i dystrybucję (WPID);  przedsiębiorstwa posiadające koncesje na wytwarzanie (W);  przedsiębiorstwa posiadające koncesje na przesyłanie i dystrybucję oraz obrót (PIDO); W 2012 r. w grupie badanych przedsiębiorstw znalazły się cztery przedsiębiorstwa posiadające kon- cesje tylko na przesyłanie i dystrybucję ciepła (PID) oraz jedno przedsiębiorstwo posiadające kon- cesję wyłącznie na obrót ciepłem (O). W tabelach statystycznych znajdujących się w dalszej części opracowania przedsiębiorstwa te zostały włączone do grupy PIDO. 4. Podział według grup Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD 2007)2) polega na wyodrębnieniu czte- rech grup przedsiębiorstw ze względu na posiadaną podstawową grupę działalności:  grupa 35.1 – przedsiębiorstwa zajmujące się głównie działalnością elektroenergetyczną;  grupa 35.3 – przedsiębiorstwa zajmujące się głównie działalnością ciepłowniczą;  „przemysł” – inne (niż należące do energetyki) przedsiębiorstwa produkcyjne (grupy od 10.1 do 33.2 według PKD);  inne – przedsiębiorstwa należące do innych grup PKD niż wyżej wymienione. Dane w TABELACH STATYSTYCZNYCH zostały także zaprezentowane w podziale według woje- wództw i obszarów działania oddziałów terenowych URE3) : – centralnego, z siedzibą w Warszawie – województwo mazowieckie, – północno-zachodniego, z siedzibą w Szczecinie – województwa lubuskie i zachodniopomorskie, – północnego, z siedzibą w Gdańsku – województwa pomorskie i warmińsko-mazurskie, – zachodniego, z siedzibą w Poznaniu – województwa wielkopolskie i kujawsko-pomorskie, – wschodniego, z siedzibą w Lublinie – województwa podlaskie i lubelskie, – środkowozachodniego, z siedzibą w Łodzi – województwa łódzkie i świętokrzyskie, – południowo-zachodniego, z siedzibą we Wrocławiu – województwa opolskie i dolnośląskie, – południowego, z siedzibą w Katowicach – województwo śląskie, – południowo-wschodniego, z siedzibą w Krakowie – województwa małopolskie i podkarpackie. W opracowaniu zamieszczono również tabele z zestawem wskaźników charakteryzujących efektywność ekonomiczno-finansową i techniczną koncesjonowanej energetyki cieplnej. Dane w tych tabelach zostały przetworzone zgodnie z wzorami zamieszczonymi w ANEKSACH. Tabele zawierają cztery grupy wskaźników: – wskaźniki techniczne – sprawność wytwarzania, sprawność przesyłania, intensywność emisji gazów (CO2, SO2, NOX) i pyłów; – wskaźniki ekonomiczne – wydajność pracy, produktywność majątku trwałego, koszt jednostkowy ogółem, koszt jednostkowy stały i zmienny oraz cena jednoskładnikowa; – wskaźniki finansowe – całkowite zadłużenie, płynność; – wskaźniki rozwojowe – reprodukcja majątku trwałego, stopień pokrycia inwestycji przez środki własne. 1) WZDE, skrót nazwy wskaźnika zaangażowania w działalność energetyczną, na potrzeby tej publikacji został odniesiony wyłącznie do koncesjonowanej działalności ciepłowniczej. 2) Polska Klasyfikacja Działalności 2007 wprowadzona rozporządzeniem Rady Ministrów z 24 grudnia 2007 r. w sprawie Pol- skiej Klasyfikacji Działalności (PKD) (Dz. U. Nr 251, poz. 1885, z późn. zm.). 3) Zgodnie z art. 22 pkt 1 ustawy – Prawo energetyczne.
  9. 9. Energetyka cieplna w liczbach − 2012 9 Zaprezentowane w części opisowej niniejszej publikacji, w rozdziale Energetyka cieplna w 2012 r. informacje oraz zestawienia tabelaryczne w podziale według form własności zostały opracowane na podstawie, otrzymanych z Głównego Urzędu Statystycznego, kodów form własności przypisanych do poszczególnych przedsiębiorstw: Sektor publiczny: – 111 – własność Skarbu Państwa; – 112 – własność państwowych osób prawnych; – 113 – własność samorządowa; – 121 – własność mieszana w sektorze publicznym z przewagą własności Skarbu Państwa; – 122 – własność mieszana w sektorze publicznym z przewagą własności państwowych osób prawnych; – 123 – własność mieszana w sektorze publicznym z przewagą własności samorządowej; – 127 – własność mieszana w sektorze publicznym z brakiem przewagi któregokolwiek rodzaju wła- sności publicznej; – 131 – własność mieszana między sektorami z przewagą własności sektora publicznego, w tym z przewagą własności Skarbu Państwa; – 132 – własność mieszana między sektorami z przewagą własności sektora publicznego, w tym z przewagą własności państwowych osób prawnych; – 133 – własność mieszana między sektorami z przewagą własności sektora publicznego, w tym z przewagą własności samorządowej; – 137 – własność mieszana między sektorami z przewagą własności sektora publicznego z brakiem przewagi któregokolwiek rodzaju własności publicznej. Sektor prywatny: – 214 – własność krajowych osób fizycznych; – 215 – własność prywatna krajowa pozostała; – 216 – własność zagraniczna; – 224 – własność mieszana w sektorze prywatnym z przewagą własności krajowych osób fizycznych; – 225 – własność mieszana w sektorze prywatnym z przewagą własności krajowej pozostałej; – 226 – własność mieszana w sektorze prywatnym z przewagą własności zagranicznej; – 227 − własność mieszana w sektorze prywatnym z brakiem przewagi któregokolwiek rodzaju wła- sności prywatnej; – 234 – własność mieszana między sektorami z przewagą własności sektora prywatnego, w tym z przewagą własności krajowych osób fizycznych; – 235 – własność mieszana między sektorami z przewagą własności sektora prywatnego, w tym z przewagą własności prywatnej krajowej pozostałej; – 236 – własność mieszana między sektorami z przewagą własności sektora prywatnego, w tym z przewagą własności zagranicznej; – 237 – własność mieszana między sektorami z przewagą własności sektora prywatnego z brakiem przewagi któregokolwiek rodzaju własności prywatnej. Różnice (niedokładności) między prezentowanymi w tabelach wielkościami  wierszami sumarycz- nymi (wiersz – Polska) a sumami poszczególnych składników  wynikają z zaokrągleń.
  10. 10. Energetyka cieplna w liczbach − 2012 10 ENERGETYKA CIEPLNA W 2012 R. W 2012 r. na regulowanym rynku ciepła funkcjonowało 466 przedsiębiorstw posiadających konce- sje udzielone przez Prezesa URE na działalność związaną z zaopatrzeniem w ciepło (dalej: „przedsię- biorstwa ciepłownicze”), z czego 463 wzięło udział w badaniu. Liczba badanych koncesjonowanych przedsiębiorstw ciepłowniczych zmniejszyła się o 2,7% w stosunku do roku ubiegłego i o 45,5% od pierwszego badania przeprowadzonego w 2002 r. (w 2002 r. w badaniu wzięło udział 849 przedsię- biorstw). Systematyczne zmniejszanie się liczby koncesjonowanych przedsiębiorstw od 2002 r. spowo- dowane było przede wszystkim zmianami w przepisach prawa4) , a także przekształceniami własno- ściowymi i organizacyjnymi w ciepłownictwie. Koncesjonowane przedsiębiorstwa ciepłownicze cechuje duża różnorodność zarówno pod wzglę- dem form organizacyjno-prawnych, jak i własnościowych oraz stopnia zaangażowania w działalność ciepłowniczą, a także wielkości produkcji i sprzedaży ciepła pochodzącego zarówno ze źródeł wła- snych, jak też ciepła kupowanego ze źródeł innych wytwórców ciepła w celu dalszej odsprzedaży. Przedsiębiorstwa stanowiące sektor usług ciepłowniczych można podzielić, zgodnie z Polską Klasy- fikacją Działalności, na trzy zasadnicze grupy:  przedsiębiorstwa ciepłownictwa zawodowego (grupa 35.3), dla których działalność związana z za- opatrywaniem odbiorców w ciepło jest działalnością podstawową. W skład tej grupy wchodzą za- równo zintegrowane pionowo przedsiębiorstwa produkcyjno-dystrybucyjne, zajmujące się dostar- czaniem do odbiorców ciepła produkowanego we własnych ciepłowniach i elektrociepłowniach oraz ciepła kupowanego od innych producentów, jak również przedsiębiorstwa z dominującym jednym rodzajem działalności ciepłowniczej – wytwórcy bądź dystrybutorzy ciepła,  przedsiębiorstwa elektroenergetyki zawodowej (grupa PKD 35.1), zajmujące się przede wszystkim wytwarzaniem, dystrybucją oraz obrotem energią elektryczną, w których produkcja ciepła jest dzia- łalnością dodatkową,  grupa elektrociepłowni oraz ciepłowni należących do małych, średnich i dużych jednostek przemy- słowych oraz usługowych, dla których działalność ciepłownicza to część, niekiedy nawet poniżej 1%, całej wykonywanej przez nie działalności gospodarczej. Tabela 1. Zmiany struktury badanych przedsiębiorstw ciepłowniczych w latach 20022012 Lata 2002 2011 2012Wyszczególnienie [%] WZDE Ogółem 100,0 100,0 100,0 0-19% 33,1 19,7 19,7 20-69% 25,3 24,8 22,9 70-100% 41,6 55,5 57,4 Forma prawna Jednostki samorządu terytorialnego 9,0 2,3 1,9 Spółki akcyjne 26,1 19,7 20,1 Spółki z o.o. 54,4 72,7 73,7 Spółdzielnie mieszkaniowe 2,7 1,5 1,3 Przedsiębiorstwa państwowe 3,4 0,6 0,4 Pozostałe przedsiębiorstwa 4,4 3,2 2,6 Rodzaj działalności WPIDO 17,5 12,8 12,9 WPID 60,0 67,2 67,0 W 13,6 7,6 7,8 PIDO 8,9 12,4 12,3 PKD 35.1 6,0 7,2 6,9 35.3 50,5 70,4 71,9 Przemysł 20,0 9,0 8,9 Inne 23,5 13,4 12,3 4) Patrz: Uwagi Ogólne.
  11. 11. Energetyka cieplna w liczbach − 2012 11 Lata 2002 2011 2012Wyszczególnienie [%] Województwo Dolnośląskie 6,7 6,5 6,0 Kujawsko-pomorskie 7,3 6,3 6,7 Lubelskie 5,3 5,9 6,0 Lubuskie 3,3 2,7 2,4 Łódzkie 6,4 6,5 6,3 Małopolskie 6,3 6,1 6,3 Mazowieckie 8,6 9,5 9,3 Opolskie 3,0 2,9 3,0 Podkarpackie 6,5 6,9 6,9 Podlaskie 2,9 3,8 3,9 Pomorskie 6,7 6,3 6,1 Śląskie 14,0 12,4 12,1 Świętokrzyskie 3,5 4,0 4,1 Warmińsko-mazurskie 5,5 5,5 5,8 Wielkopolskie 8,2 8,2 8,6 Zachodniopomorskie 5,8 6,5 6,5 Od pierwszego badania w 2002 r. wyraźnie spadł, bo aż o 22,3 punktu procentowego, udział przedsiębiorstw spoza energetyki prowadzących działalność gospodarczą związaną z zaopatrzeniem odbiorców w ciepło, a więc przedsiębiorstw należących do grup PKD innych niż 35.1 i 35.3, natomiast znacząco wzrósł udział firm typowo ciepłowniczych (grupa PKD 35.3) – o 21,4 punktu procentowego. Wzrósł także udział przedsiębiorstw, których przychody z działalności ciepłowniczej kształtowały się na poziomie od 70% do 100% łącznych przychodów osiąganych przez te przedsiębiorstwa – prawie o 16 punktów procentowych, w miejsce ustępujących przedsiębiorstw, których zaangażowanie w dzia- łalność ciepłowniczą wynosiło nie więcej niż 19% (spadek o 13,4 punktu procentowego). Obserwowane w okresie jedenastu lat badań zmiany w strukturze form prawnych koncesjonowa- nych przedsiębiorstw ciepłowniczych świadczą o intensywności przekształceń własnościowych i organi- zacyjnych w polskim ciepłownictwie. Mimo, że największe przekształcenia własnościowe i organizacyj- ne dokonały się w ciepłownictwie na początku lat 90., przed powołaniem Prezesa URE i powstaniem Urzędu Regulacji Energetyki oraz rozpoczęciem systematycznych badań przedsiębiorstw ciepłowni- czych, to jednak nadal obserwowane są zmiany struktury sektora w tym zakresie. Od 2002 r. udział przedsiębiorstw państwowych sukcesywnie zmniejszał się i aktualnie wynosi za- ledwie 0,4%. Zmieniły się również relacje w grupie spółek kapitałowych pomiędzy spółkami akcyjnymi a spółkami z ograniczoną odpowiedzialnością. W 2002 r., działalność w formie spółek kapitałowych, prowadziło nieco ponad 80% koncesjonowanych przedsiębiorstw ciepłowniczych, natomiast w 2012 r. już prawie 94%. Udział spółek akcyjnych zmniejszył się od 2002 r. o 6 punktów procentowych, nato- miast udział spółek z ograniczoną odpowiedzialnością wzrósł o ponad 19 punktów procentowych. Koncesjonowane przedsiębiorstwa ciepłownicze były, w większości przypadków, zintegrowane pio- nowo i zajmowały się zarówno wytwarzaniem ciepła, jak i jego dystrybucją, a także obrotem. W związku z tym przedsiębiorstwa te posiadały koncesje na różne rodzaje działalności ciepłowniczej. W 2002 r. wszystkie rodzaje koncesjonowanej działalności ciepłowniczej prowadziło 17,5% badanych przedsiębiorstw, natomiast w 2012 r. udział ten zmniejszył się do 12,9%. W ciągu jedenastu lat badań sektora zmniejszył się udział podmiotów zajmujących się wytwarzaniem ciepła o 3,4 punktu procento- wego, natomiast o prawie 6 punktów procentowych wzrósł udział przedsiębiorstw świadczących usługi dystrybucyjne. Zdecydowanie zmniejszył się w tym okresie udział przedsiębiorstw prowadzących wy- łącznie działalność wytwórczą – o 5,8 punktu procentowego a udział koncesjonowanych przedsię- biorstw zajmujących się tylko przesyłaniem i dystrybucją oraz obrotem wzrósł o 3,4 punktu procento- wego. Część dystrybutorów ciepła wytwarzała ciepło we własnych źródłach, które ze względu na moc zainstalowaną poniżej 5 MW nie podlegały koncesjonowaniu. W 2012 r. prawie 72% koncesjonowanych przedsiębiorstw ciepłowniczych posiadało jednolitą strukturę właścicielską, z czego 2/3 było własnością sektora publicznego (67%), a pozostałe pozosta- wały w rękach sektora prywatnego, zarówno inwestorów krajowych, jak i zagranicznych. W zdecydo- wanej większości przedsiębiorstw sektora publicznego funkcje właścicielskie sprawowały organy samo- rządu terytorialnego (93%). Wśród podmiotów należących do sektora prywatnego zdecydowanie
  12. 12. Energetyka cieplna w liczbach − 2012 12 2012 3,2% 6,5% 3,8% 8,2% 8,7% 20,3% 23,7% 25,6% 25 MW i poniżej 25‐50 MW 50‐75 MW 75‐125 MW 125‐200 MW 200‐500 MW 500‐1000 MW powyżej 1000 MW 2002 5,0% 7,3% 6,0% 9,4% 9,8% 19,5% 18,2% 24,7% 25 MW i poniżej 25‐50 MW 50‐75 MW 75‐125 MW 125‐200 MW 200‐500 MW 500‐1000 MW powyżej 1000 MW przeważała własność prywatnych inwestorów krajowych – 84% wszystkich podmiotów będących wła- snością sektora prywatnego. W rękach inwestorów zagranicznych pozostawało tylko 16% podmiotów sektora prywatnego. Tabela 2. Badane przedsiębiorstwa ciepłownicze według form własności w 2012 r. Wyszczególnienie Liczba przedsiębiorstw Jednolita struktura właścicielska 333 Sektor publiczny 222 Własność państwowych osób prawnych 15 Własność samorządowa 207 Sektor prywatny 111 Własność krajowych osób fizycznych 23 Własność prywatna krajowa pozostała 70 Własność zagraniczna 18 Niejednolita struktura właścicielska 130 Własność mieszana w sektorze publicznym oraz mieszana między sektorami z przewagą sektora publicznego 55 Własność mieszana w sektorze prywatnym oraz mieszana między sektorami z przewagą sektora prywatnego 75 Potencjał ciepłownictwa Koncesjonowane przedsiębiorstwa ciepłownicze dysponują zróżnicowanym i rozdrobnionym poten- cjałem technicznym określanym przez dwie podstawowe wielkości, tj. zainstalowaną moc cieplną oraz długość sieci ciepłowniczej. W 2012 r. całkowita moc cieplna zainstalowana u koncesjonowanych wytwórców ciepła wynosiła 58 147,9 MW (w 2002 r. – 70 952,8 MW), a moc osiągalna − 57 262,9 MW (w 2002 r. – 67 285,4 MW). W latach 20022012 znacznie zwiększył się udział mocy zainstalowanej w źródłach dużych o wielkości powyżej 200 MW − o 7,2 punktu procentowego, w tym najmniej w źródłach powyżej 1 000 MW − tylko o 0,9 punktu procentowego. W 2012 r. łączna moc zainstalowana w źródłach powyżej 1 000 MW stanowi- ła ponad 25% mocy zainstalowanej wszystkich badanych źródeł koncesjonowanych. Rysunek 1. Struktura mocy zainstalowanej według wielkości źródeł ciepła w 2002 r. i 2012 r.
  13. 13. Energetyka cieplna w liczbach − 2012 13 Koncesjonowani wytwórcy ciepła wytwarzają ciepło w źródłach różnej wielkości z przewagą ilo- ściową źródeł małych do 50 MW (60% w 2002 r. a 53,0% w 2012 r.). Tylko siedem przedsiębiorstw posiada źródła o mocy powyżej 1 000 MW. Są to podmioty, które działają również w obszarze wytwa- rzania energii elektrycznej. Spośród badanych przedsiębiorstw w 2012 r. 9,1% nie posiadało źródeł ciepła. Koncesjonowane przedsiębiorstwa ciepłownicze dysponowały w 2012 r. sieciami o długości 19 794 km, przy czym należy zaznaczyć, że wielkość ta obejmowała sieci ciepłownicze łączące źródła ciepła z wę- złami cieplnymi oraz sieci niskoparametrowe – zewnętrzne instalacje odbiorcze. Spośród badanych przedsiębiorstw 8,0% nie posiadało sieci, 15,5% dysponowało sieciami krótkimi do 5 km długości, a 16,0% posiadało sieci o długości powyżej 50 km. Pomimo systematycznie zmniejszającej się od 2002 r. liczby badanych przedsiębiorstw, łączna war- tość majątku trwałego koncesjonowanych przedsiębiorstw ciepłowniczych systematycznie rosła. War- tość brutto majątku w tym okresie zwiększyła się o 20,1%, natomiast netto o 26,6% (od 16,1 mld zł w 2002 r. do 20,4 mld zł w 2012 r.). W 2012 r. ponad 75% majątku ciepłowniczego netto było w po- siadaniu przedsiębiorstw ciepłownictwa zawodowego (grupa PKD 35.3), a tylko 10,4% majątku nale- żało do przedsiębiorstw spoza energetyki. Zdecydowana większość majątku ciepłowniczego (99,3%) skoncentrowana była w spółkach akcyjnych i w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością. Rysunek 2. Struktura majątku ciepłowniczego netto w podziale na województwa (%) oraz wskaźnik dekapitalizacji majątku trwałego (%) w 2012 r. 62,39 50,81 39,60 54,19 55,28 46,03 55,89 45,93 57,48 47,03 58,13 53,40 50,2249,25 52,10 54,48 0,0 5,0 10,0 15,0 20,0 25,0 m azow ieckie ślaskie dolnośląskie m ałopolskie pom orskie kujaw sko‐pom orskie w elkopolskie łódzkiepodlaskie zachodniopom orskielubelskie św iętokrzyskie w arm ińsko‐m azurskie podkarpackielubuskieopolskie % 30,00 40,00 50,00 60,00 70,00 % struktura majątku wskaźnik dekapitalizacji majątku Pozytywnym zjawiskiem obserwowanym w ostatnich latach jest zahamowanie wzrostu wartości wskaźnika dekapitalizacji majątku trwałego5) , który w latach 2002–2007 systematycznie rósł od po- ziomu 54,75% do 60,05%, od 2008 r. jego wzrost uległ zahamowaniu i jego wartość zaczęła się obni- żać aż do poziomu 52,30% w 2012 r. Wielkością charakteryzującą potencjał sektora jest również zatrudnienie. W latach 2002–2012 średnie zatrudnienie mierzone liczbą etatów przypadających na jedno koncesjonowane przedsiębior- stwo wzrosło o około 10%, tj. z 71 etatów w 2002 r. do 78 etatów w 2012 r. Koncesjonowane cie- płownictwo zatrudniało łącznie w 2012 r. 36,1 tys. osób w przeliczeniu na pełne etaty, co stanowiło tylko 60% etatów z 2002 r. Powodem zmniejszenia zatrudnienia może być m.in. podwyższenie progu koncesyjnego. 5) Wskaźnik dekapitalizacji majątku trwałego liczony ilorazem wartości umorzenia majątku do wartości księgowej aktywów trwałych brutto.
  14. 14. Energetyka cieplna w liczbach − 2012 14 Produkcja ciepła i zużycie paliw Produkcja ciepła w 2012 r. wyniosła 431,4 tys. TJ łącznie z ciepłem wytworzonym w procesach technologicznych (odzysk ciepła). Ponad 62% ciepła wyprodukowanego w źródłach, tj. 250 tys. TJ zostało wytworzone w kogeneracji z produkcją energii elektrycznej. Jednak tylko 22% wszystkich bada- nych koncesjonowanych przedsiębiorstw wytwarzało ciepło w kogeneracji. Były to w większości duże elektrociepłownie należące do elektroenergetyki zawodowej (grupa PKD 35.1) oraz ciepłownictwa zawo- dowego (grupa PKD 35.3). W tej grupie znajdują się również elektrownie po tzw. „uciepłownieniu”6) , a także w elektrociepłownie należące do przedsiębiorstw spoza energetyki. Najczęściej były to źródła zaopatrujące w ciepło duże miasta. W 2012 r. do 11 TJ/etat wzrosła wielkość produkcji ciepła na jednego zatrudnionego w przeliczeniu na pełne etaty z 8 TJ/etat w 2002 r. Podstawowym paliwem w źródłach ciepła wykorzystywanym do jego wytwarzania nadal był wę- giel kamienny. Jednak udział ciepła produkowanego z wykorzystaniem węgla kamiennego zmniej- szył się od 2002 r. o 4,6 punktu procentowego. Zwiększa się natomiast systematycznie udział ciepła uzyskiwanego w wyniku spalania gazu ziemnego i biomasy – odpowiednio o 3,7 punktu procento- wego i 4,0 punkty procentowe. Od 2002 r. produkcja ciepła z biomasy wzrosła ponad dwukrotnie (z 11 507 378 GJ do 25 974 484,1 GJ). Dywersyfikacja paliw zużywanych do produkcji ciepła była zdecydowanie większa w przedsiębior- stwach produkujących ciepło w procesie kogeneracji. W tej grupie przedsiębiorstw również dominują- cym paliwem jest węgiel kamienny, ale już 30% ciepła wytwarzane jest z innych paliw, w tym 7,2% z oleju opałowego, 7,7% z gazu ziemnego i 8,1% z biomasy. Natomiast w przedsiębiorstwach wytwa- rzających ciepło bez kogeneracji, zdecydowanie dominuje węgiel kamienny – 87,2% z niewielkim ustępstwem na rzecz innych paliw z przewagą gazu ziemnego – 8,2%. Rysunek 3. Struktura produkcji ciepła według stosowanych paliw w 2012 r. 7,0 8,1 7,7 7,2 70,0 1,3 2,0 8,2 1,3 87,2 5,6 6,5 7,8 5,6 74,5 0 10 20 30 40 50 60 70 80 90 100 pozostałe paliwa biomasa gaz ziemny olej opałowy węgiel kamienny % ogółem bez kogeneracji w kogeneracji Udział poszczególnych paliw w wytwarzaniu ciepła jest również dosyć zróżnicowany pod względem terytorialnym. W trzech województwach ponad 90% ciepła wytwarzane było z węgla kamiennego: w warmińsko-mazurskim (94,0%), opolskim (93,0%) i świętokrzyskim (91,9%), natomiast w woje- wództwie lubuskim najmniej, bo tylko 16,9%. W województwie lubuskim aż 81,5% ciepła wytwarzane było w oparciu o gaz ziemny, natomiast w województwie mazowieckim 21,6% o olej opałowy ciężki. Znaczący udział gazu ziemnego w wytwarzaniu ciepła zanotowano również w województwach: pod- karpackim (31,6%) i lubelskim (14,2%) oraz mazowieckim (12,4%). Natomiast najwięcej ciepła 6) Uciepłownienie turbiny kondensacyjnej (skonstruowanej na potrzeby wytwarzania energii elektrycznej bez kogeneracji) to pobór pary (upust) zwykle na niskich parametrach, do wykorzystania jako ciepło użytkowe, np. do zasilenia miejskiego systemu ciepłowniczego.
  15. 15. Energetyka cieplna w liczbach − 2012 15 z biomasy wytwarzane było w województwach: kujawsko-pomorskim (25,3%), podlaskim (20,9%) i pomorskim (14,3%). Znaczna część ciepła wytworzonego przez koncesjonowane przedsiębiorstwa ciepłownicze była przeznaczona na zaspokojenie własnych potrzeb (34,2%), a pozostała jego część wprowadzona zosta- ła do sieci ciepłowniczych zarówno własnych, jak również sieci będących własnością innych przedsię- biorstw. Przy czym ostatecznie do odbiorców przyłączonych do sieci, po uwzględnieniu strat podczas przesyłania, trafiło 57,5% wyprodukowanego ciepła. Prawie 50,0% ciepła oddanego do sieci w 2012 r. było przedmiotem dalszego obrotu. Tabela 3. Produkcja i sprzedaż ciepła według form własności przedsiębiorstw w 2012 r. Produkcja ciepła ogółem w tym w kogeneracji Sprzedaż ciepła ogółem*Wyszczególnienie Liczb przedsiębiorstw [GJ] Sektor publiczny 277 103 718 216,7 31 834 523,5 119 849 992,1 Własność państwowych osób prawnych 15 9 877 601,6 4 500 727,5 9 283 417,5 Własność samorządowa 207 43 904 035,7 1 210 201,8 77 086 707,4 Własność mieszana w sektorze publicznym oraz mieszana między sektorami z przewagą sektora publicznego 55 49 936 579,4 26 123 594,2 33 479 867,3 Sektor prywatny 186 295 955 791,8 218 127 253,2 269 514 474,4 Własność krajowych osób fizycznych 23 4 280 395,2 1 332 773,8 3 925 470,9 Własność prywatna krajowa pozostała 70 78 971 488,6 57 210 530,6 53 981 580,5 Własność zagraniczna 18 25 834 790,2 17 321 030,1 27 718 081,0 Własność mieszana w sektorze prywatnym oraz mieszana między sektorami z przewagą sektora prywatnego 75 186 869 117,8 142 262 918,6 183 889 342,0 * Patrz Uwagi Metodyczne. W 2012 r. wolumen sprzedaży ciepła ogółem7) (łącznie z odsprzedażą innym przedsiębiorstwom) wyniósł 389 364,5 TJ, a więc kształtował się na nieznacznie wyższym poziomie niż w 2011 r. (377 794,2 TJ) − wzrost o 3,1%. Ponad 40% wolumenu sprzedaży ciepła realizowane było bezpośrednio ze źródeł, natomiast pozo- stała część za pośrednictwem sieci ciepłowniczej. Tylko 12,1% ciepła sprzedawanego bezpośrednio ze źródeł dostarczone zostało do odbiorców końcowych, a pozostała część trafiła do sieci ciepłowniczych dystrybutorów. W przypadku sprzedaży ciepła za pośrednictwem sieci ciepłowniczej do odbiorców końcowych trafiło aż 95,8% ciepła. Sytuacja ekonomiczna W 2012 r. zanotowano znaczny wzrost przychodów sektora ciepłowniczego w stosunku do roku ubiegłego – o 8,8%, przy takim samym poziomie wzrostu kosztów. Przychody z działalności ciepłowni- czej ukształtowały się na poziomie 16 789,1 mln zł, natomiast koszty  17 063,9 mln zł. Udział przy- chodów z wytwarzania, przesyłania i dystrybucji oraz z obrotu ciepłem w przychodach ogółem całego sektora kształtuje się od lat na bardzo zbliżonym poziomie i wyniósł w 2012 r. odpowiednio: 54,8%, 22,7%, 22,5%. 7) Definicja „sprzedaży ciepła ogółem” zamieszczona została w rozdziale Uwagi Metodyczne
  16. 16. Energetyka cieplna w liczbach − 2012 16 Tabela 4. Dynamika przychodów i kosztów przedsiębiorstw ciepłowniczych 2011 r. 2012 r. Dynamika Wyszczególnienie [tys. zł] [%] Przychody ogółem z działalności ciepłowniczej 15 433 049,1 16 789 118,6 108,8 w tym przychody ze sprzedaży 14 805 919,1 16 080 935,2 108,6 Koszty ogółem z działalności ciepłowniczej 15 673 598,5 17 063 895,9 108,9 Koszty prowadzenia działalności ciepłowniczej 15 103 101,3 16 441 939,1 108,9 Koszty stałe 6 597 243,6 6 818 759,1 103,4 Amortyzacja 1 418 899,9 1 473 183,1 103,8 Wynagrodzenia 1 951 182,0 1 958 817,2 100,4 Świadczenia na rzecz pracowników 430 371,7 464 279,0 107,9 Materiały i energia 1 149 348,1 1 197 981,1 104,2 w tym materiały do remontów i konserwacji 144 291,0 131 032,1 90,8 Usługi obce 822 434,7 824 623,3 100,3 w tym remonty 345 791,4 353 287,2 102,2 Podatki i opłaty 474 553,9 498 652,0 105,1 Pozostałe koszty stałe 350 453,2 401 223,4 114,5 w tym koszty dzierżawy majątku trwałego 54 544,3 50 218,4 92,1 Koszty zmienne 8 505 857,7 9 623 180,0 113,1 Materiały i energia 8 253 964,3 9 407 502,0 114,0 w tym: paliwo technologiczne (wraz z kosztami jego transportu) 4 778 849,7 5 621 740,6 117,6 energia elektryczna 530 696,1 550 439,3 103,7 Usługi obce 45 243,7 31 955,3 70,6 Opłaty za korzystanie ze środowiska 128 338,9 120 804,5 94,1 Pozostałe koszty zmienne 78 310,7 62 918,2 80,3 Inne koszty z działalności ciepłowniczej 570 497,2 621 956,8 109,0 Pozostałe koszty operacyjne, koszty usług dodatkowych i straty nadzwyczajne 387 478,2 422 845,0 109,1 Koszty finansowe 183 019,0 199 111,8 108,8 w tym odsetki od kredytów bankowych 115 863,0 127 705,7 110,2 W 2012 r. koszty zmienne działalności ciepłowniczej wzrosły o 13,1% w stosunku do roku ubiegłe- go, natomiast stałe tylko o 3,4%. Znaczny wzrost kosztów zmiennych wynikał przede wszystkim ze wzrostu kosztów zmiennych wytwarzania ciepła – wzrost o 15,7% w stosunku do roku ubiegłego. Na wzrost kosztów wytwarzania ciepła miał zdecydowany wpływ wzrost o 17,6% kosztów paliwa techno- logicznego. Należy zaznaczyć, że koszty paliwa technologicznego stanowiły w 2012 r. aż 54,91% kosz- tów wytwarzania ciepła. Tabela 5. Koszty jednostkowe energii chemicznej zawartej w podstawowych paliwach zużywanych do produkcji ciepła Koszt jednostkowy w zł/GJ Dynamika Wyszczególnienie 2011 r. 2012 r. [%] Ogółem 15,84 17,72 111,9 Węgiel kamienny 13,04 14,57 111,7 Węgiel brunatny 5,98 6,19 103,5 Olej opałowy lekki 68,18 79,30 116,3 Olej opałowy ciężki 26,90 32,51 120,9 Gaz ziemny wysokometanowy 35,48 39,92 112,5 Gaz ziemny zaazotowany 18,76 19,40 103,4 Biomasa 22,10 23,08 104,5 Niewątpliwie największy wpływ na wzrost przychodów sektora miał wzrost wolumenu sprzedawa- nego ciepła przez przedsiębiorstwa ciepłownicze w 2012 r. Pomimo, iż rok 2012 zapisał się jako ciepły, a moc zamówiona przez odbiorców ciągle jest redukowana, to sprzedaż ciepła w stosunku do 2011 r. wzrosła o 3,1%. Średnioroczna temperatura w 2012 r. wyniosła 8,9O C, natomiast w 2011 r. wyniosła 9,2O C, co niewiele mogło wpłynąć na zwiększenie sprzedaży ciepła. Dla wielkości sprzedaży ciepła najbardziej istotnym czynnikiem jest długość sezonu grzewczego, a więc chłodne miesiące wczesno- wiosenne i jesienne. Zwiększenie sprzedaży ciepła mogło zostać także spowodowane dużo chłodniej-
  17. 17. Energetyka cieplna w liczbach − 2012 17 szym niż zazwyczaj miesiącem lutym, który był najzimniejszy od 16 lat i grudniem, ze średnią tempe- raturą najniższą od 2 lat8) . Natomiast analizując powody zwiększenia przychodów ze sprzedaży ciepła o 8,6%, oprócz zwiększonej sprzedaży, należy uwzględnić zmiany cen i stawek opłat w zatwierdzo- nych przez Prezesa URE taryfach dla ciepła. Rysunek 4. Zmiany przychodów ze sprzedaży ciepła oraz wolumenu sprzedawanego ciepła w latach 20022012 Kondycja finansowa sektora mierzona wynikiem finansowym brutto, uległa nieznacznemu pogor- szeniu w stosunku do roku ubiegłego. Należy zaznaczyć, że w latach 20022007 obserwowana była systematyczna poprawa kondycji finansowej sektora, która to tendencja od roku 2008 uległa odwró- ceniu, po odnotowanej w 2010 r. niewielkiej poprawie wyniku (+) 58 042,2 tys. zł, w pozostałych latach wynik finansowy brutto sektora ciepłowniczego osiągał wartości ujemne. W 2012 r. wynik ukształtował się na poziomie (–) 274 777,3 tys. zł. Dodatni wynik osiągnęły przedsiębiorstwa tylko w trzech województwach: łódzkim, pomorskim i śląskim, co oznacza pogorszenie sytuacji w stosunku do roku ubiegłego, kiedy to wynik dodatni odnotowano w sześciu województwach: łódzkim, pomor- skim, zachodniopomorskim, śląskim, kujawsko-pomorskim i lubelskim. W ostatnich latach największe zmiany wyniku finansowego brutto obserwowane były w województwie mazowieckim, w którym to z dodatniej wartości w 2008 r. (+) 12 316,6 tys. zł, wynik finansowy brutto w 2009 r. obniżył się do poziomu (–) 83 501,6 tys. zł, a więc zmniejszył się o prawie 100 mln zł, w 2010 r. nastąpiło dalsze jego obniżenie do poziomu (–) 105 391,5 tys. zł, w 2011 r. osiągnął poziom (–) 168 505,7 tys. zł, a w 2012 r. nastąpiło zmniejszenie jego wartości ujemnej do poziomu (–) 116 761,8 tys. zł. Ujemny wynik wiąże się również z obniżeniem rentowności przedsiębiorstw ciepłowniczych. Rok 2012 był kolejnym, w którym odnotowano dalsze obniżanie wartości wskaźnika rentowności koncesjonowa- nego ciepłownictwa – w 2012 r. uległ on obniżeniu w stosunku do roku ubiegłego o 0,08 punktu pro- centowego i ukształtował się na poziomie () 1,64%. Najniższą wartość wskaźnik rentowności osią- gnął w województwie małopolskim () 6,05% a najwyższą w województwie łódzkim (+) 2,84%. W województwie łódzkim obserwowane jest systematyczne obniżanie wskaźnika rentowności, który tylko od 2010 r. obniżył się o 7,9 punktu procentowego. Niewątpliwie zdecydowany wpływ na wynik finansowy koncesjonowanego sektora ciepłowniczego ma wynik na działalności ciepłowniczej w przedsiębiorstwach posiadających źródła ciepła, w których ciepło wytwarzane jest w kogeneracji z energią elektryczną. W tej grupie koncesjonowanych przedsię- biorstw ciepłowniczych następuje stałe obniżanie wartości wskaźnika rentowności na działalności cie- płowniczej. Nie rozwiązanym problemem dla źródeł kogeneracyjnych jest właściwe przypisanie kosz- tów wytwarzania energii elektrycznej i kosztów wytwarzania ciepła. Stosowane klucze podziału kosz- 8) http://www.twojapogoda.pl/wiadomosci/111931,2012-byl-cieply-ale-nie-najcieplejszy 3,5 ‐0,1 ‐1,4 ‐2,2 1,8 8,8 12,9 ‐6,6 8,6 2,9 ‐6,2 ‐0,6 ‐4,9 0,1 9,6 ‐13,0 3,1 ‐4,5 ‐4,0‐3,6 ‐15,0 ‐10,0 ‐5,0 0,0 5,0 10,0 15,0 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 % Zmiana przychodów ze sprzedaży ciepła Zmiana wolumenu sprzedaży ciepła
  18. 18. Energetyka cieplna w liczbach − 2012 18 tów mogą preferować w wyniku finansowym, w zależności od przyjętej metody podziału, zysk osią- gnięty ze sprzedaży ciepła lub zysk ze sprzedaży energii elektrycznej. Dotychczas nie ma unormowań prawnych, które przesądziłyby jednoznacznie o sposobie podziału kosztów i konieczności stosowania jednej metody. Przedsiębiorstwa energetyczne mają swobodę w wyborze sposobu podziału kosztów wspólnych. Tabela 6. Rentowność przedsiębiorstw ciepłowniczych w latach 2010–2012 (na całej działalności ciepłowniczej – wytwarzanie, przesyłanie i obrót ciepłem) Przedsiębiorstwa wytwarzające ciepło bez kogeneracji Przedsiębiorstwa wytwarzające ciepło w kogeneracjiWyszczególnienie 2010 r. 2011 r. 2012 r. 2010 r. 2011 r. 2012 r. Polska 3,41 1,69 2,60 -3,30 -5,33 -5,64 WZDE 0-19% -0,15 -4,24 -7,74 -6,51 -12,08 -17,19 20-69% 1,27 -1,39 -1,03 -5,53 -6,49 -7,10 70-100% 3,67 2,05 3,13 3,28 0,91 2,27 Forma prawna Jednostki samorządu terytorialnego -7,37 -4,83 -5,29 - - - Spółki akcyjne 3,98 1,77 4,63 -6,11 -8,05 -9,01 Spółki z o.o. 3,29 1,75 1,55 3,86 1,00 2,09 Spółdzielnie mieszkaniowe -0,34 1,75 1,40 - - - Przedsiębiorstwa państwowe 2,81 -1,07 -13,49 - - - Pozostałe przedsiębiorstwa -1,03 -2,33 -2,30 2,75 -3,12 -4,29 Rodzaj działalności WPiDO 3,88 2,29 3,84 -5,82 -0,38 0,63 WPiD 3,20 1,10 1,30 -1,51 -5,73 -8,11 W -0,31 -1,41 -0,57 -15,67 -12,38 -13,12 PiDO 1,45 0,09 0,72 2,02 3,16 -11,84 PKD 35.1 0,89 -1,23 -11,89 -5,82 -7,46 -12,89 35.3 3,56 1,86 2,92 -1,51 -3,38 -2,46 Przemysł 2,77 -0,78 -5,04 -15,67 -23,71 -30,37 Inne -0,65 -2,31 -2,53 2,02 0,93 0,71 Województwo Dolnośląskie 3,89 0,05 -2,09 -1,37 -5,82 -4,20 Kujawsko-pomorskie 3,46 0,88 -0,77 2,36 0,64 0,76 Lubelskie 3,33 2,72 3,08 0,97 -5,66 -9,38 Lubuskie 2,71 -0,15 -0,20 -3,77 -6,37 -5,06 Łódzkie 3,46 2,62 1,18 14,39 8,40 3,59 Małopolskie 2,60 1,12 2,43 -12,50 -16,08 -18,00 Mazowieckie 3,07 0,88 4,66 -13,09 -16,67 -17,16 Opolskie 1,02 0,79 0,17 2,34 -2,80 -1,37 Podkarpackie 2,57 1,38 1,97 -5,90 -3,61 -8,46 Podlaskie 5,06 2,38 2,56 -9,04 -13,75 -20,90 Pomorskie 3,81 0,99 1,85 -1,57 2,14 0,96 Śląskie 2,52 2,50 3,17 -3,04 -2,26 -1,45 Świętokrzyskie 1,47 -0,66 0,19 -11,17 -13,21 -14,85 Warmińsko-mazurskie 2,12 -1,66 -0,58 10,80 -4,20 -4,78 Wielkopolskie 6,05 3,22 4,22 -8,31 -5,71 -7,40 Zachodniopomorskie 5,92 5,19 3,37 -9,49 -8,03 -2,61 Należy zwrócić uwagę, że w sprawozdaniu URE-C1 przedsiębiorstwa przedstawiają swoje wyniki fi- nansowe tylko w zakresie działalności ciepłowniczej, co nie odzwierciedla faktycznej sytuacji finanso- wej przedsiębiorstw produkujących ciepło i energię elektryczną w kogeneracji. Nie da się bowiem w ich przypadku jednoznacznie rozdzielić kosztów wytwarzania energii elektrycznej i ciepła, a co za tym idzie określić, dla jednego przedsiębiorstwa wytwarzającego zarówno energię elektryczną, jak i ciepło, efektywność wyłącznie w zakresie wytwarzania ciepła. Wobec powyższego, tylko mając na uwadze całą działalność przedsiębiorstwa można obliczyć rentowność takich przedsiębiorstw i dokonać
  19. 19. Energetyka cieplna w liczbach − 2012 19 oceny ich efektywności (konieczność ujęcia przychodów i kosztów zarówno z wytwarzana ciepła, jak i energii elektrycznej). Zgodnie z danymi prezentowanymi w opracowaniu ARE SA („Sytuacja techniczno-ekonomiczna sek- tora elektroenergetycznego” za IV kwartały 2012), w 2012 r. elektrociepłownie odnotowały bardzo wysoki poziom wskaźnika rentowności sprzedaży energii elektrycznej, który po uwzględnieniu pozostałych i finansowych przychodów i kosztów wyniósł (+) 25,96%, chociaż obniżył się w stosunku do 2011 r. o ponad 5 punktów procentowych. Należy zaznaczyć, że bez przychodów otrzymanych na pokrycie kosztów osieroconych wysokość wskaźnika rentowności w 2012 r. byłaby niższa o około 5 punktów procentowych. Przy niskiej rentowności elektrociepłowni na działalności ciepłowniczej w 2012 r. (–) 14,39% – spadek do roku 2011 o 1,62 punktu procentowego – wskaźnik rentowności łącznie na całej działalności ener- getycznej w elektrociepłowniach ukształtował się na poziomie (+) 9,40% i zmniejszył się w stosunku do roku ubiegłego o 4,66 punktu procentowego. Tabela 7. Przychody, koszty, wynik na sprzedaży oraz rentowność w elektrociepłowniach* 2010 r. 2011 r. 2012 r. Wyszczególnienie [mln PLN] Przychody ze sprzedaży 7 572,9 8 128,3 9 026,7 z tego: przychody ze sprzedaży energii elektrycznej 4 258,1 4 718,7 5 032,9 przychody ze sprzedaży ciepła 3 314,8 3 409,6 3 993,8 Koszty uzyskania przychodów: 6 535,1 7 147,5 8 422,9 z tego: energia elektryczna 2 958,5 3 448,0 4 016,2 ciepło 3 576,6 3 699,5 4 406,7 Wynik na sprzedaży 1 037,8 980,8 603,8 z tego: na sprzedaży energii elektrycznej 1 299,6 1 270,7 1 016,7 na sprzedaży ciepła -261,8 -289,9 -412,9 Pozostałe przychody operacyjne na działalności związanej z energią elek- tryczną 517,0 548,7 625,2 Pozostałe koszty 336,6 267,9 264,3 z tego: energia elektryczna 147,2 151,4 145,1 ciepło 189,4 116,5 119,2 Przychody finansowe 45,0 71,9 77,9 z tego: energia elektryczna 45,0 71,9 77,9 ciepło - - - Koszty finansowe 87,8 103,5 128,0 z tego: energia elektryczna 65,3 74,4 85,5 ciepło 22,5 29,1 42,5 Wynik 1 175,4 1 230,0 914,6 z tego: na energii elektrycznej 1 649,1 1 665,5 1 489,2 na cieple -473,7 -435,5 -574,6 Rentowność ogółem 14,45 14,06 9,40 Rentowność na działalności związanej z energią elektryczną 34,21 31,19 25,96 Rentowność na działalności związanej z ciepłem -14,29 -12,77 -14,39 * Obliczenia własne na podstawie danych ARE SA  publikacja „Sytuacja techniczno-ekonomiczna sektora elektroenergetycz- nego” za IV kwartały 2011 i 2012. Na przykładzie danych dotyczących 2012 r. zawartych w tab. 7 wyraźnie widać, że gdyby do po- działu kosztów uzyskania przychodów w elektrociepłowniach zastosować „klucz przychodowy” (przy- chody ze sprzedaży ciepła to 44% przychodów ogółem ze sprzedaży elektrociepłowni), to koszty uzy-
  20. 20. Energetyka cieplna w liczbach − 2012 20 skania przychodów ze sprzedaży ciepła należałoby pomniejszyć o około 700 mln PLN. Przy takiej kal- kulacji rentowność na działalności związanej z ciepłem osiągnęłaby wartość dodatnią. Na kształtowanie wyniku finansowego w zakresie działalności ciepłowniczej w przedsiębiorstwach wytwarzających ciepło i energię elektryczną w kogeneracji, w przypadku zastosowania metody kosz- towej kalkulacji taryfy, zdecydowany wpływ miał fakt, że planowane przychody ze sprzedaży ciepła przy kształtowaniu taryfy dla ciepła były pomniejszane o przychody ze sprzedaży praw majątkowych wynikających ze świadectw pochodzenia energii elektrycznej z kogeneracji9) oraz świadectw pocho- dzenia z odnawialnych źródeł energii10) . Przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki z 17 września 2010 r. w sprawie szczegółowych zasad kształtowania i kalkulacji taryf oraz rozliczeń z tytułu zaopatrzenia w ciepło (Dz. U. Nr 194, poz. 1291), które weszło w życie 3 listopada 2010 r., miały na celu m.in. zaprzestanie subsydiowania przychodów pomiędzy energią elektryczną i ciepłem. Dla źródeł ciepła, w których ciepło wytwarzane jest w jed- nostkach kogeneracji, przedsiębiorstwo energetyczne może stosować uproszczony sposób kalkulacji cen i stawek opłat w taryfie dla ciepła z tych źródeł. W 2012 r. część przedsiębiorstw wytwarzających ciepło w jednostkach kogeneracji skorzystała z takiej możliwości. Na 119 taryf zatwierdzonych dla źródeł kogeneracyjnych, w 84 przypadkach przedsiębiorstwa skorzystały z możliwości uproszczonego sposobu ukształtowania taryfy, o którym mowa w § 13 ww. rozporządzenia. Przedsiębiorstwa, które zastosowały uproszczony sposób kształtowania taryfy dla ciepła nie miały obowiązku pomniejszać planowanego przychodu ze sprzedaży ciepła o strumień finansowy pochodzący ze sprzedaży praw majątkowych wynikających ze świadectw pochodzenia. Tendencje zmian kondycji koncesjonowanych przedsiębiorstw ciepłowniczych, jakie zostały zaob- serwowane w latach 2002–2012, a więc latach, w których prowadzone były badania Prezesa URE, mogą być wyznaczone na podstawie zmian wskaźników efektywnościowych stosowanych w tych ba- daniach. Zgromadzone wyniki badań przedsiębiorstw ciepłowniczych z ostatnich 11 lat dają możliwość przeprowadzenia analizy i oceny zmian zachodzących w całym sektorze (tab. 8). Tabela 8. Wskaźniki efektywności energetyki cieplnej Dynamika 2012/2011 2012/2002Wskaźniki Jedn. miary Wartość wskaźnika w 2012 r. [%] Wskaźniki techniczne Sprawność wytwarzania 85,30 99,60 107,00 Sprawność przesyłania % 86,70 99,50 98,20 Intensywność emisji CO2 104,00 102,40 86,10 Intensywność emisji SO2 0,35 93,80 48,30 Intensywność emisji NOx 0,16 98,50 63,00 Intensywność emisji pyłów tona/TJ 0,05 93,40 33,10* Wskaźniki ekonomiczne Wydajność pracy tys. zł/etat 484,00 116,00 203,70 Produktywność majątku trwałego 0,87 98,80 96,20 Całkowity koszt jednostkowy zł/GJ 43,82 105,60 149,00 Koszt jednostkowy stały zł/MW 10 879,00 104,00 133,80 Koszt jednostkowy zmienny 24,72 109,80 162,70 Średnia cena (jednoskładnikowa) zł/GJ 41,30 105,40 145,60 Wskaźniki finansowe Całkowite zadłużenie 0,42 123,40 115,10 Płynność 0,67 98,70 94,30 Wskaźniki rozwojowe Reprodukcja majątku trwałego 1,50 87,10 171,00 Stopień pokrycia inwestycji przez środki własne % 76,50 89,70 97,20 * W okresie 20032012. 9) Świadectwa pochodzenia z kogeneracji stanowiły w 2012 r. element systemu wsparcia wysokosprawnej produkcji energii elektrycznej w kogeneracji i zostały wprowadzone na pokrycie zwiększonych kosztów jej produkcji wynikających z nakładów na inwestycje i nowe technologie. 10) Świadectwa pochodzenia z odnawialnych źródeł energii (OZE) stanowią element systemu wsparcia produkcji energii elek- trycznej z odnawialnych źródeł energii.
  21. 21. Energetyka cieplna w liczbach − 2012 21 W latach 20022012 bardzo korzystne zmiany wykazały wskaźniki techniczne. Istotnie wzrosła w tym okresie sprawność wytwarzania, natomiast sprawność przesyłania kształtowała się na niemal niezmienionym poziomie. Na podkreślenie zasługuje znaczący spadek intensywności emisji, głównie pyłów, dwutlenku siarki oraz tlenków azotu, ale również dwutlenku węgla. Wśród wskaźników ekonomicznych należy odnotować systematyczny wzrost wskaźnika wydajności pracy, mierzonego wielkością przychodu ze sprzedaży na zatrudnionego, który jest niewątpliwie wyni- kiem restrukturyzacji zatrudnienia. Produktywność majątku trwałego utrzymywała się na stałym, wy- sokim poziomie. Rok 2012 przyniósł również zmiany wskaźników finansowych – nastąpiło dalsze niewielkie obniże- nie płynności finansowej przedsiębiorstw sektora oraz zaobserwowano, po zdecydowanym spowolnie- niu w ostatnich latach, znaczny wzrost całkowitego zadłużenia sektora. Na pozytywne zmiany zachodzące w sektorze w latach 20022012 wskazuje znaczący wzrost wskaźnika reprodukcji majątku trwałego w tym okresie oraz wzrost liczby przedsiębiorstw ciepłowni- czych realizujących przedsięwzięcia inwestycyjne. Udział przedsiębiorstw inwestujących w całym zbiorze badanych przedsiębiorstw wzrósł w stosunku do 2002 r. o 26,2 punktu procentowego. Nakłady związane z działalnością ciepłowniczą w łącznej wysokości 2 466,4 mln zł poniosło ogółem ponad 77% badanych koncesjonowanych przedsiębiorstw ciepłowniczych. Prawie 60% nakładów przedsiębiorstwa przeznaczyły na inwestycje w źródła ciepła, pozostałą część w sieci dystrybucyjne. Od 2002 r. nakłady w źródła zwiększyły się dwukrotnie, pod- czas gdy inwestycje w sieci wzrosły o 84%. Rysunek 5. Inwestycje związane z modernizacją, rozwojem i ochroną środowiska według woje- wództw w 2012 r. Koncesjonowane przedsiębiorstwa ciepłownicze finansowały swoje inwestycje głównie ze środków własnych. W 2012 r. udział środków własnych w finansowaniu poniesionych nakładów wyniósł ponad 85% nakładów całkowitych. Ponad połowa całości nakładów ponoszonych przez sektor przypadała na sektor prywatny (56,8%). Średnio jedno przedsiębiorstwo w sektorze prywatnym ponosiło nakłady prawie dwa razy większe niż przedsiębiorstwo należące do sektora publicznego. 0,0 50,0 100,0 150,0 200,0 250,0 300,0 M azow ieckie ŚlaskieLubelskie W arm ińsko‐m azurskie Kujaw sko‐pom orskiePodlaskie D olnośląskie ŁódzkiePom orskie M ałopolskie W ielkopolskie Podkarpackie Św iętokrzyskie Zachodniopom orskie Lubuskie Opolskie mln zł nakłady związane z wytwarzaniem ciepła nakłady związane z przesyłaniem i dystrybucją ciepła
  22. 22. Energetyka cieplna w liczbach − 2012 22 Tabela 9. Nakłady inwestycyjne według form własności w 2012 r. Nakłady inwestycyjne Wyszczególnienie Liczba przedsiębiorstw, które podały nakłady [tys. zł] Sektor publiczny 277 1 065 846,71 Własność państwowych osób prawnych 15 123 932,59 Własność samorządowa 207 500 615,05 Własność mieszana w sektorze publicznym oraz mieszana między sektorami z przewagą sektora publicznego 55 441 299,07 Sektor prywatny 186 1 400 580,03 Własność krajowych osób fizycznych 23 21 269,21 Własność prywatna krajowa pozostała 70 358 963,28 Własność zagraniczna 18 81 167,30 Własność mieszana w sektorze prywatnym oraz mieszana między sektorami z przewagą sektora prywatnego 75 939 180,24 Z efektywnością funkcjonowania przedsiębiorstw ciepłowniczych skorelowane są silnie stosowane przez nie ceny ciepła. W 2012 r. średnia cena jednoskładnikowa ciepła11) w kraju ukształtowała się na poziomie 41,30 zł/GJ i wzrosła o 5,4% od poprzedniego roku. Na zróżnicowanie średnich cen ciepła istotny wpływ ma przede wszystkim rodzaj paliwa zużywane- go do wytwarzania ciepła oraz zakres usług świadczonych odbiorcom przez przedsiębiorstwa ciepłow- nicze. W okresie, w którym prowadzone są systematyczne badania koncesjonowanych przedsiębiorstw ciepłowniczych najbardziej wzrosły ceny ciepła wytwarzanego z wykorzystaniem oleju opałowego lek- kiego oraz gazu ziemnego wysokometanowego. W tym okresie zanotowano również znaczny wzrost cen ciepła produkowanego z węgla kamiennego, co w przypadku dominującej roli tego paliwa w wy- twarzaniu ciepła w kraju stanowi istotny element kształtowania poziomu przychodów sektora oraz obciążeń odbiorców ciepła. Tabela 10. Ceny ciepła wytworzonego z różnych rodzajów paliw Dynamika 2002 r. 2011 r. 2012 r. 2012/2011 2012/2002Wyszczególnienie [zł/GJ] [%] Węgiel kamienny 22,53 30,57 32,31 105,7 143,4 Węgiel brunatny 16,26 21,13 22,31 105,6 137,2 Olej opałowy lekki 43,98 80,87 83,20 102,9 189,2 Olej opałowy ciężki 21,31 22,65 28,40 125,4 133,3 Gaz ziemny wysokometanowy 32,72 47,06 49,48 105,1 151,2 Gaz ziemny zaazotowany 30,80 34,38 37,01 107,6 120,2 Biomasa 26,87 32,59 33,41 102,5 124,3 Inne odnawialne źródła energii . 39,05 39,03 99,9 x Pozostałe paliwa 21,47 29,27 31,01 105,9 144,4 W 2012 r. średnia cena ciepła wytwarzanego ze wszystkich rodzajów paliw łącznie wyniosła 33,12 zł/GJ, natomiast stawka opłaty za usługi przesyłowe ukształtowała się na poziomie 14,60 zł/GJ. 11) Sposób obliczania „średniej ceny jednoskładnikowej ciepła” zamieszczony został w tabeli Wskaźniki charakteryzujące efektywność energetyki cieplnej koncesjonowanej.
  23. 23. Energetyka cieplna w liczbach − 2012 23 ANEKSY
  24. 24. Energetyka cieplna w liczbach − 2012 24 Formularz URE-C1 URZĄD REGULACJI ENERGETYKI Sprawozdanie z działalności wytwórców, dystrybutorów i przedsiębiorstw obrotu ciepłem w roku 2012 URE-C1 Przekazać/wysłać w terminie do 28 lutego Nazwa jednostki Ulica Kod pocztowy Miejscowość Kod formy prawnej Numer identyfikacji podatkowej – NIP Numer identyfikacyjny – REGON Klasa PKD – podstawowa Kod województwa Nr koncesji na wytwarzanie ciepła Nr koncesji na przesyłanie i dystrybucję ciepła Nr koncesji na obrót ciepłem PRZED WYPEŁNIENIEM TABEL NALEŻY ZAPOZNAĆ SIĘ Z OBJAŚNIENIAMI Dział 1. Charakterystyka techniczno-ekonomiczna przedsiębiorstwa w zakresie działalności ciepłowniczej DZIAŁALNOŚĆ CIEPŁOWNICZA w tym:Wyszczególnienie Jedn. miary OGÓŁEM KONCESJONOWANA 0 1 2 WZDE 01 % X Moc zainstalowana cieplna 02 X Moc osiągalna cieplna 03 X Wykorzystana moc cieplna 04 X w tym: moc przeznaczona na potrzeby własne źródeł ciepła 05 X moc zamówiona przez odbiorców 06 X moc przeznaczona na inne rodzaje działalności gospodarczej 07 MW X Produkcja ciepła brutto 08 X w tym: ciepła użytkowego wytworzonego w kogeneracji 09 X Ciepło z odzysku 10 X Zużycie ciepła na potrzeby własne (w.12+w.13) 11 X z tego: na potrzeby własne źródeł ciepła 12 X na potrzeby pozostałej działalności gospodarczej przedsiębiorstwa 13 X Straty ciepła podczas przesyłania 14 GJ X Wartość strat przesyłowych (mocy, ciepła i nośnika ciepła) (w.16+w.17) 15 X z tego: ze źródeł własnych 16 X ze źródeł obcych 17 tys. zł X Długość sieci ciepłowniczej 18 km X Przeciętne zatrudnienie 19 etat Przeciętne miesięczne wynagrodzenie brutto 20 zł/m-c/etat Aktywa trwałe brutto 21 Aktywa trwałe netto 22 Aktywa obrotowe 23 w tym: należności krótkoterminowe (bieżące) 24 Opłata z tytułu dzierżawy majątku trwałego 25 Zobowiązania ogółem 26 w tym: zobowiązania krótkoterminowe (bieżące) 27 Koszty i wydatki niestanowiące kosztów uzyskania przychodów 28 w tym: zapłacone kary 29 odsetki karne 30 odszkodowania 31 tys. zł CO2 32 X SO2 33 X NOx 34 X Emisja zanieczyszczeń pyły 35 tona/rok X Wynik finansowy brutto ogółem 36 tys. zł X
  25. 25. Energetyka cieplna w liczbach − 2012 25 Dział 2. Sprzedaż ciepła bezpośrednio ze źródeł (bez udziału sieci) Wyszczególnienie Jedn. miary W okresie sprawozdawczym 0 1 Moc zamówiona przez odbiorców 01 MW Sprzedaż ciepła 02 w tym: sprzedaż do odbiorców końcowych 03 GJ Przychody ze sprzedaży (mocy, ciepła i nośnika ciepła) 04 w tym: przychody odpowiadające sprzedaży z w. 03 05 tys. zł Dział 3. Zakup ciepła (bez ciepła na potrzeby własne)* Wyszczególnienie Jedn. miary W okresie sprawozdawczym 0 1 Moc zamówiona u dostawców 01 MW Zakup ciepła 02 GJ Całkowite koszty zakupu (mocy, ciepła, nośnika i usługi przesyłowej) 03 tys. zł * Patrz objaśnienia. Dział 4. Sprzedaż ciepła z sieci ciepłowniczych Wyszczególnienie Jedn. miary W okresie sprawozdawczym 0 1 Moc zamówiona przez odbiorców 01 MW Sprzedaż ciepła 02 w tym: sprzedaż do odbiorców końcowych 03 GJ Przychody ze sprzedaży (mocy, ciepła i nośnika ciepła) 04 w tym: z zakupionej mocy, ciepła i nośnika ciepła 05 Przychody z przesyłania i dystrybucji 06 w tym: z zakupionej usługi przesyłowej 07 ze świadczonej usługi przesyłowej 08 Przychody razem (w.04+w.06) 09 w tym: przychody odpowiadające sprzedaży z w. 03 (w.11+w.12) 10 z tego: przychody ze sprzedaży (mocy, ciepła i nośnika ciepła) 11 przychody z przesyłania i dystrybucji 12 tys. zł Dział 5. Sprzedaż ciepła zakupionego (bez świadczenia usługi przesyłowej) – czysty obrót Wyszczególnienie Jedn. miary W okresie sprawozdawczym 0 1 Moc zamówiona przez odbiorców 01 MW Sprzedaż ciepła 02 GJ Przychody ze sprzedaży (mocy, ciepła, nośnika, zakupionej usługi przesyłowej) 03 Przychody z obsługi odbiorców 04 tys. zł
  26. 26. Energetyka cieplna w liczbach − 2012 26 Dział 6. Przychody i koszty, w tys. zł Wyszczególnienie Wytwarzanie Przesyłanie i dystrybucja Obrót 0 1 2 3 Przychody ogółem z działalności ciepłowniczej 01 w tym: przychody ze sprzedaży 02 Koszty ogółem działalności ciepłowniczej (w.04+w.23) 03 Koszty prowadzenia działalności ciepłowniczej (w.05+w.16) 04 Koszty stałe (w.06+w.07+w.08+w.09+w.11+w.13+w.14) 05 Amortyzacja 06 Wynagrodzenia 07 Świadczenia na rzecz pracowników 08 Materiały i energia 09 w tym: materiały do remontów i konserwacji 10 Usługi obce 11 w tym: remonty 12 Podatki i opłaty 13 Pozostałe koszty stałe 14 w tym: koszty dzierżawy majątku trwałego 15 Koszty zmienne (w.17+w.20+w.21+w.22) 16 Materiały i energia 17 w tym: paliwo technologiczne (wraz z kosztami jego transportu) 18 X X energia elektryczna 19 Usługi obce 20 Opłaty za korzystanie ze środowiska 21 Pozostałe koszty zmienne 22 Inne koszty działalności ciepłowniczej (w.24+w.25) 23 Pozostałe koszty operacyjne, koszty usług dodatkowych i straty nadzwyczajne 24 Koszty finansowe 25 w tym: odsetki od kredytów bankowych 26 Dział 7. Paliwa Zużycie paliwa Energia paliwa Koszt zuży- tego paliwa (łącznie z kosztami transportu) Produkcja ciepła Sprzedaż ciepła z własnej produkcji Przychody ze sprze- daży ciepła z własnej produkcji Wyszczególnienie tys. m3 , tona GJ tys. zł GJ GJ tys. zł 0 1 2 3 4 5 6 Węgiel kamienny 01 w tym w EC 01a Węgiel brunatny 02 w tym w EC 02a Olej opałowy lekki 03 w tym w EC 03a Olej opałowy ciężki 04 w tym w EC 04a Gaz ziemny wysokometanowy 05 w tym w EC 05a Gaz ziemny zaazotowany 06 w tym w EC 06a Biomasa 07 X w tym w EC 07a X Biogaz z odpadów zwierzęcych 08 X w tym w EC 08a X Biogaz z wysypisk 09 X w tym w EC 09a X Biogaz z oczyszczalni ścieków 10 X w tym w EC 10a X Inne odnawialne źródła energii* 11 X w tym w EC 11a X Odpady komunalne stałe 12 X w tym w EC 12a X
  27. 27. Energetyka cieplna w liczbach − 2012 27 Odpady przemysłowe nieodnawialne 13 X w tym w EC 13a X Pozostałe paliwa 14 X w tym w EC 14a X Razem 15 X w tym w EC 15a X * Zgodnie z definicją art. 3 pkt 20 ustawy – Prawo energetyczne (Dz. U. z 2006 r. Nr 89, poz. 625, z późn. zm). Dział 8. Inwestycje związane z modernizacją, rozwojem i ochroną środowiska w okresie sprawozdawczym, w tys. zł Wyszczególnienie Wytwarzanie Przesyłanie i dystrybucja 0 1 2 Nakłady poniesione 01 własne 02 Źródła finansowania poniesionych nakładów obce 03 (miejscowość i data) Pieczątka imienna i podpis osoby działającej w imieniu sprawozdawcy Nazwisko, imię i telefon osoby, która sporządziła sprawozdanie
  28. 28. Energetyka cieplna w liczbach − 2012 28 OBJAŚNIENIA DO FORMULARZA URE-C1 Uwagi ogólne 1. Informacje przedstawione w sprawozdaniu powinny dotyczyć tylko i wyłącznie działalności cie- płowniczej. Przez działalność ciepłowniczą należy rozumieć działalność polegającą na wytwarzaniu, magazynowaniu, przetwarzaniu, przesyłaniu i dystrybucji oraz obrocie ciepłem. Działy 1 (kolumna 1) i 7 (kolumny 1, 2, 3, 4) oraz dział 8 dotyczą całej działalności ciepłowniczej przedsiębiorstwa (koncesjonowanej i niekoncesjonowanej), natomiast działy 1 (kolumna 2), 2, 3, 4, 5, 6 i 7 (kolumny 5 i 6) dotyczą tylko i wyłącznie działalności koncesjonowanej. 2. Przedsiębiorstwo prowadzące działalność w wielu jednostkach organizacyjnych wypełnia jeden zbiorczy formularz. 3. Dane finansowe w sprawozdaniu powinny być wykazane w wartościach netto (bez podatku VAT). 4. Sprawozdanie powinno być wypełnione z dokładnością do trzeciego miejsca po przecinku. Miejsca dziesiętne należy oddzielić przecinkiem. 5. Wszystkie komórki sprawozdania powinny być wypełnione, jeśli informacja nie dotyczy danego przedsiębiorstwa, wówczas w komórkę należy wpisać „0”. 6. W metryczce przedsiębiorstwa, w wierszu Numer Identyfikacyjny – REGON należy wpisać 14 cyfr, a w przypadku gdy nadany numer jest krótszy (9 cyfr) należy „dopełnić” go zerami zaczy- nając od końca już wpisanego numeru. 7. W metryczce przedsiębiorstwa w wierszu Klasa PKD należy podać tylko jedną, podstawową klasę działalności przedsiębiorstwa według Polskiej Klasyfikacji Działalności. 8. W metryczce przedsiębiorstwa w wierszach dotyczących numerów koncesji należy wpisać tylko pierwotne numery decyzji koncesyjnych (bez uwzględniania kolejnych zmian). Lista kodów form prawnych Lista kodów województw Kod Nazwa formy prawnej Kod Nazwa województwa 1 Organy władzy, administracji rządowej 2 Dolnośląskie 2 Organy kontroli państwowej i ochrony prawa 4 Kujawsko-pomorskie 3 Wspólnoty samorządowe 6 Lubelskie 6 Sądy i trybunały 8 Lubuskie 9 Skarb państwa 10 Łódzkie 15 Spółki partnerskie 12 Małopolskie 16 Spółki akcyjne 14 Mazowieckie 17 Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością 16 Opolskie 18 Spółki jawne 18 Podkarpackie 19 Spółki cywilne 20 Podlaskie 20 Spółki komandytowe 22 Pomorskie 21 Spółki komandytowo-akcyjne 24 Śląskie 23 Spółki przewidziane przepisami innych ustaw niż kodeks handlowy i kodeks cywilny 26 Świętokrzyskie 24 Przedsiębiorstwa państwowe 28 Warmińsko-mazurskie 28 Państwowe jednostki organizacyjne 30 Wielkopolskie 29 Gminne samorządowe jednostki organizacyjne 32 Zachodniopomorskie 30 Powiatowe samorządowe jednostki organizacyjne 31 Wojewódzkie samorządowe jednostki organizacyjne 40 Spółdzielnie 48 Fundacje 49 Fundusze 50 Kościół katolicki 51 Inne kościoły i związki wyznaniowe 55 Stowarzyszenia 60 Organizacje społeczne oddzielnie nie wymienione 70 Partie polityczne 72 Związki zawodowe 73 Organizacje pracodawców 76 Samorząd gospodarczy i zawodowy 79 Oddziały przedsiębiorców zagranicznych 80 Przedstawicielstwa zagraniczne 85 Wspólnoty mieszkaniowe 90 Związki grup producentów rolnych 99 Bez szczególnej formy prawnej
  29. 29. Energetyka cieplna w liczbach − 2012 29 Dział 1. Charakterystyka techniczno- -ekonomiczna przedsiębiorstwa w zakresie działalności ciepłowniczej KOLUMNA 1 – dotyczy całej działalności ciepłowniczej przedsiębiorstwa (koncesjo- nowanej i niekoncesjonowanej) związanej z zaspokojeniem własnych potrzeb ciepl- nych przedsiębiorstwa, jak i zaopatrzeniem w ciepło odbiorców zewnętrznych. KOLUMNA 2 – dotyczy działalności kon- cesjonowanej ciepłowniczej, tzn. prowa- dzonej przez przedsiębiorstwo zarobkowej działalności gospodarczej związanej z za- opatrzeniem w ciepło odbiorców ze- wnętrznych. Uwaga! Do wyliczania poszczególnych (nie zaciemnionych) wielkości w tej kolum- nie (oprócz wierszy 14, 15, 16, 17, 18, 36) należy przyjąć zastosowany przez przedsię- biorstwo klucz do wyodrębnienia działalno- ści ciepłowniczej koncesjonowanej z całej działalności ciepłowniczej przedsiębiorstwa. Wiersz 01 – WZDE – wskaźnik zaangażowa- nia w koncesjonowaną działalność ciepłowniczą, obliczany według wzoru poniżej. Całkowite przychody z działalności koncesjonowanej ciepłowniczej WZDE= Całkowite przychody z prowadzonej działalności gospodarczej · 100 Wiersz 02 – należy podać moc zainstalowa- ną cieplną w źródłach ciepła (własnych lub eks- ploatowanych na podstawie umów dzierżawy lub umów o podobnym charakterze). Dla ciepłowni i kotłowni lokalnej jest to suma mocy znamiono- wej kotłów zainstalowanych w danym źródle ciepła. Dla elektrociepłowni i elektrowni moc zainstalowaną określa się jako maksymalną trwa- łą moc osiągalną cieplną danego źródła ciepła w okresie sprawozdawczym. Wiersz 03 – należy podać moc osiągalną cieplną źródeł ciepła (własnych lub eksploatowa- nych na podstawie umów dzierżawy lub umów o podobnym charakterze), która wynika z doku- mentacji techniczno-ruchowej zainstalowanych kotłów z uwzględnieniem, potwierdzonych przez Urząd Dozoru Technicznego, istotnych zmian parametrów ich pracy wpływających na zmianę znamionowej mocy cieplnej. Jest to maksymalna moc kotłów wyrażona w megawatach [MW], jaką można uzyskać podczas normalnej eksploatacji. Wiersz 04 – należy podać moc cieplną (do- tyczy tylko własnych źródeł ciepła lub eksploato- wanych na podstawie umów dzierżawy lub umów o podobnym charakterze), która stanowi sumę wierszy: 05, 06 (powiększony o straty podczas przesyłania) i 07. Wiersz 05 – należy podać moc cieplną (do- tyczy tylko własnych źródeł ciepła lub eksploato- wanych na podstawie umów dzierżawy lub umów o podobnym charakterze), która stanowi, ustalo- ną na podstawie dokumentacji techniczno- ruchowej, maksymalną moc cieplną niezbędną do pokrycia potrzeb własnych źródeł ciepła, tj. potrzeb związanych z technologią wytwarzania ciepła oraz potrzeb związanych z obsługą tej działalności. Wiersz 06 – należy podać maksymalną w okresie sprawozdawczym moc cieplną zamó- wioną przez odbiorców: − pobierających ciepło bezpośrednio ze źródeł ciepła (własnych lub eksploatowanych na podstawie umów dzierżawy lub umów o po- dobnym charakterze), − zasilanych z sieci ciepłowniczych przedsiębior- stwa (własnych lub eksploatowanych na pod- stawie umów dzierżawy lub umów o podob- nym charakterze), wykazanych w wierszu 18. Wiersz 07 – należy podać maksymalną w okresie sprawozdawczym moc cieplną (dotyczy tylko własnych źródeł ciepła lub eksploatowanych na podstawie umów dzierżawy lub umów o podob- nym charakterze) przeznaczoną do zużycia własne- go na inne rodzaje działalności gospodarczej. Wiersz 08 – należy podać całkowitą ilość cie- pła wytworzoną w przedsiębiorstwie w okresie sprawozdawczym, łącznie z produkcją ciepła na potrzeby własne. Uwaga! W odniesieniu do ciepła produkowanego w kogeneracji należy pominąć ciepło zużyte na produkcję energii elektrycznej. Wiersz 09 – należy podać całkowitą ilość ciepła użytkowego wytworzonego w kogeneracji we wszystkich jednostkach kogeneracji w przed- siębiorstwie (niezależnie od tego czy kogeneracja jest wysokosprawna czy nie), obliczonego zgod- nie z Rozporządzeniem Ministra Gospodarki z 26 września 2007 r. w sprawie sposobu obli- czania danych we wniosku o wydanie świadec- twa pochodzenia z kogeneracji oraz szczegóło- wego zakresu obowiązku uzyskania i przedsta- wienia do umorzenia tych świadectw, uiszczania opłaty zastępczej i obowiązku potwierdzania danych dotyczących ilości energii elektrycznej wytworzonej w wysokosprawnej kogeneracji (Dz. U. z 2007 r. Nr 185, poz. 1314).
  30. 30. Energetyka cieplna w liczbach − 2012 30 Wiersz 10 – należy podać ilość ciepła wy- tworzonego w innych procesach technologicz- nych niż produkcja ciepła. Wiersz 11 – należy podać ilość ciepła z pro- dukcji własnej, łącznie z ciepłem z odzysku, wykorzystanego do własnych potrzeb cieplnych przedsiębiorstwa (łącznie ze stratami ciepła w rurociągach służących do przesyłania ciepła do własnych obiektów dla potrzeb prowadzenia innej działalności gospodarczej). Wiersz ten sta- nowi sumę wierszy 12 i 13. Wiersz 12 – należy podać ilość ciepła wy- korzystanego na potrzeby własne źródeł cie- pła, tj. na potrzeby związane z technologią wytwarzania ciepła oraz na potrzeby związane z obsługą tej działalności (ogrzewanie po- mieszczeń, wentylacja itp.). Wiersz 13 – należy podać ilość ciepła wy- korzystanego na pozostałą działalność gospo- darczą (poza ciepłowniczą) prowadzoną przez przedsiębiorstwo (np. zakłady przemysłowe), tj. zużycie ciepła na potrzeby produkcyjno- technologiczne i na potrzeby związane z obsłu- gą tej działalności, jak również ilość zużytego ciepła dostarczonego do własnych zasobów (np. spółdzielnie mieszkaniowe, wspólnoty mieszkaniowe, szpitale). Wiersz 14 – wypełniają przedsiębiorstwa prowadzące działalność w zakresie przesyłania i dystrybucji ciepła. W wierszu tym należy podać wielkość strat powstałych podczas przesyłania ciepła sieciami ciepłowniczymi wykazanymi w wierszu 18. Straty dotyczą tylko i wyłącznie ciepła przeznaczonego do sprzedaży odbiorcom zewnętrznym, pochodzącego zarówno z produk- cji własnej (wraz z odzyskiem), jak i z zakupu, bez strat na pokrycie potrzeb własnych. Wiersz 15 – wypełniają przedsiębiorstwa prowadzące działalność w zakresie przesyłania i dystrybucji ciepła. W wierszu tym należy wpisać łączną wartość strat (mocy, ciepła i nośnika cie- pła) ze źródeł własnych jak i obcych, powstałych podczas przesyłania. Wartość strat dotyczy tylko i wyłącznie mocy, ciepła i nośnika ciepła przeznaczonych do sprzedaży od- biorcom zewnętrznym. Wartość strat należy obliczyć po koszcie wytworzenia lub po całkowi- tym koszcie zakupu. Wiersz ten jest sumą wier- szy 16 i 17. Wiersz 18 – wypełniają przedsiębiorstwa prowadzące działalność w zakresie przesyłania i dystrybucji ciepła. Należy podać całkowitą dłu- gość własnych sieci ciepłowniczych (również eksploatowanych na podstawie umów dzierżawy lub umów o podobnym charakterze), łączących źródła ciepła z węzłami cieplnymi oraz tzw. sieci niskoparametrowych (zewnętrznych instalacji odbiorczych, w przypadku gdy przedsiębiorstwo jest ich właścicielem), określoną jako suma dłu- gości rurociągów zasilających (bez rurociągów powrotnych). Długość sieci dotyczy tylko i wy- łącznie rurociągów służących do przesyłania ciepła przeznaczonego do sprzedaży odbiorcom zewnętrznym. Wiersz 19 – w kolumnie 1 należy podać przeciętną roczną liczbę pracowników, w przeli- czeniu na pełne etaty, zatrudnionych w związku z prowadzeniem całej działalności ciepłowniczej. W przypadku osób pracujących także przy innych rodzajach działalności oraz w odniesieniu do kadry zarządzającej należy zastosować wybrany przez przedsiębiorstwo klucz podziału. W ko- lumnie 2 należy podać przeciętne zatrudnienie związane wyłącznie z obsługą działalności w zakresie zaopatrzenia w ciepło odbiorców ze- wnętrznych. Wiersz 20 – w kolumnie 1 należy podać przeciętne miesięczne wynagrodzenie brutto przypadające na 1 etat w całej działalności cie- płowniczej, nie wliczając poza płacowych świad- czeń. W kolumnie 2 należy podać przeciętne miesięczne wynagrodzenie brutto przypadające na 1 etat związane z obsługą działalności w za- kresie zaopatrzenia w ciepło odbiorców ze- wnętrznych. Wiersze 21 i 22 – w kolumnie 1 należy podać wartość aktywów trwałych brutto (w. 21) i netto (w. 22) związanych z całą działalnością ciepłowniczą prowadzoną przez przedsiębior- stwo. Dotyczy wyłącznie aktywów własnych, a nie dzierżawionych. W kolumnie 2 należy podać wartość aktywów trwałych brutto (w. 21) i netto (w. 22) związanych z obsługą działalności w zakresie zaopatrzenia w ciepło odbiorców ze- wnętrznych. Wartości aktywów trwałych (brutto i netto) powinny być wykazane według stanu na koniec okresu sprawozdawczego.
  31. 31. Energetyka cieplna w liczbach − 2012 31 Wiersz 23 – w kolumnie 1 należy podać wartość aktywów obrotowych (tj. zapasy, należ- ności krótkoterminowe, inwestycje krótkotermi- nowe, krótkoterminowe rozliczenia międzyokre- sowe) związanych z całą działalnością ciepłowni- czą przedsiębiorstwa na koniec okresu sprawoz- dawczego. W kolumnie 2 należy podać wartość aktywów obrotowych związanych z obsługą dzia- łalności w zakresie zaopatrzenia w ciepło odbior- ców zewnętrznych. Wiersz 24 – w kolumnie 1 należy podać stan należności krótkoterminowych (do 12 m-cy) wynikających z prowadzenia całej działalności ciepłowniczej przedsiębiorstwa na koniec okresu sprawozdawczego. W kolumnie 2 należy podać stan należności krótkoterminowych (do 12 m-cy) związanych z obsługą działalności w zakresie zaopatrzenia w ciepło odbiorców zewnętrznych. Wiersz 25 – w kolumnie 1 należy podać wy- sokość opłat z tytułu dzierżawy (lub umów o po- dobnym charakterze) majątku trwałego w okresie sprawozdawczym. W kolumnie 2 należy podać wysokość opłat z tytułu dzierżawy (lub umów o podobnym charakterze) majątku trwałego zwią- zanych z obsługą działalności w zakresie zaopa- trzenia w ciepło odbiorców zewnętrznych. Wiersz 26 – w kolumnie 1 należy podać stan zobowiązań ogółem (łącznie z rezerwami na zobowiązania) wynikających z prowadzenia całej działalności ciepłowniczej przedsiębiorstwa na ko- niec okresu sprawozdawczego. W kolumnie 2 należy podać stan zobowiązań ogółem związa- nych z obsługą działalności w zakresie zaopa- trzenia w ciepło odbiorców zewnętrznych. Wiersz 27 – w kolumnie 1 należy podać stan zobowiązań krótkoterminowych (do 12 m-cy) wyni- kających z prowadzenia całej działalności ciepłow- niczej przedsiębiorstwa na koniec okresu sprawoz- dawczego. W kolumnie 2 należy podać stan zo- bowiązań krótkoterminowych (do 12 m-cy) związa- nych z obsługą działalności w zakresie zaopatrzenia w ciepło odbiorców zewnętrznych. Wiersze 28–31 – w kolumnie 1 należy po- dać koszty i wydatki niestanowiące kosztów uzy- skania przychodów dotyczące całej działalności ciepłowniczej przedsiębiorstwa. Kosztami i wydat- kami tymi są m.in.: kary umowne z tytułu wad towarów, robót i usług; kary oraz odszkodowania w związku z nieprzestrzeganiem przepisów w za- kresie ochrony środowiska wraz z odsetkami. W kolumnie 2 należy podać koszty i wydatki niestanowiące kosztów uzyskania przychodów związane z obsługą działalności w zakresie zaopa- trzenia w ciepło odbiorców zewnętrznych. Wiersze 32–35 – należy wykazać wielkość emisji zanieczyszczeń gazowych i pyłowych wprowadzanych przez przedsiębiorstwo do at- mosfery w ciągu roku (podać emisję związaną tylko z produkcją ciepła). Uwaga! Emisja po- winna być podawana w tonach/rok. Wierszy tych nie wypełniają przedsiębiorstwa, do których stosuje się jednostkowe stawki opłat ustalone w zależności od jednostki spalanego paliwa (Dz. U. z 2008 r. Nr 196, poz. 1217). Wiersz 36 – w kolumnie 2 należy podać rzeczywisty wynik finansowy brutto koncesjono- wanej działalności ciepłowniczej. Dział 2, 4 i 5. Sprzedaż ciepła Uwagi ogólne do działów 2, 4 i 5. Sprzedaż ciepła obejmuje ciepło dostarczone do odbiorców i zaliczone do sprzedaży w okresie sprawozdawczym. Moc zamówioną należy podawać jako średnią z okresu sprawozdawczego (średnia arytmetycz- na z 12 miesięcy). W przypadku prowadzenia ryczałtowej sprze- daży ciepła należy przeliczyć ilość sprzedaży ryczałtowej na ilość ciepła w GJ. Przychody ze sprzedaży mocy, ciepła i nośni- ka oraz przychody z przesyłania i dystrybucji, a także przychody z obsługi odbiorców obejmują kwoty zafakturowane (bez podatku VAT) dla odbiorców ciepła za okres sprawozdawczy. Odbiorca końcowy – odbiorca dokonujący zakupu paliw lub energii na własny użytek (art. 3 pkt 13a ustawy – Prawo energetyczne). Sprzedaż do odbiorców końcowych (dz. 2 i dz. 4 wiersz 03) nie obejmuje sprzedaży do przedsiębiorstw energetycznych celem dalszej odsprzedaży. Sprzedaż ciepła obejmuje trzy działy: Dział 2. Sprzedaż ciepła bezpośrednio ze źródeł (bez udziału własnych sieci przedsiębior- stwa) – dotyczy ciepła wytworzonego w źródłach i sprzedawanego przedsiębiorstwom dystrybu- cyjnym oraz innym odbiorcom bezpośrednim (bez wykorzystywania sieci ciepłowniczej – na tzw. płocie). Dział 4. Sprzedaż ciepła z sieci ciepłow- niczych – dotyczy ciepła (pochodzącego z pro- dukcji własnej, odzysku i z zakupu) sprzedawa- nego z sieci ciepłowniczych (własnych, dzierża- wionych lub eksploatowanych na podstawie umów użyczenia czy innych umów). Dane w dziale 4 nie mogą zawierać ilości i war- tości przedstawionych w dziale 2.
  32. 32. Energetyka cieplna w liczbach − 2012 32 W przypadku, gdy przedsiębiorstwo w ramach prowadzonej działalności ciepłowniczej świadczy usługę przesyłową, polegającą na przesyłaniu ciepła do odbiorcy, które zakupił on w innym przedsiębiorstwie wytwarzającym ciepło, wów- czas w dziale 4 w wierszu 02 nie wykazuje tej ilości przesyłanego ciepła, natomiast przychody ze świadczenia usługi przesyłowej dla tego cie- pła, wykazuje w wierszu 08 oraz uwzględnia je w wierszu 06 łącznie z innymi przychodami z prze- syłania i dystrybucji. Dział 5. Sprzedaż ciepła zakupionego (bez świadczenia usługi przesyłowej) – czysty obrót. Dział ten wypełniają przedsiębior- stwa, które prowadzą tzw. czysty obrót ciepłem. To znaczy odsprzedają swoim odbiorcom zaku- pione ciepło bez świadczenia usługi przesyłowej (bez udziału sieci ciepłowniczej). Wiersz 04 – wypełniają przedsiębiorstwa zajmujące się wyłącznie obrotem ciepłem. Dział 3. Zakup ciepła (bez ciepła na potrzeby własne) Dział ten wypełniają przedsiębiorstwa prowa- dzące obrót ciepłem. Należy podać zakup ciepła z wyłączeniem ciepła kupowanego na zaspokojenie własnych potrzeb cieplnych przedsiębiorstwa – ogrzewania oraz potrzeb produkcyjnych w przedsiębior- stwach prowadzących również inne rodzaje dzia- łalności gospodarczej (np. zakłady przemysłowe), jak również ciepła zakupionego do ogrzania wła- snych zasobów (np. spółdzielnie mieszkaniowe, wspólnoty mieszkaniowe). Dział 6. Przychody i koszty Przychody i koszty w dziale 6 powinny dotyczyć tylko i wyłącznie ciepła sprzedawanego, zarówno własnego, jak i zakupionego w celu odsprzedaży, bez ciepła zużywanego na potrzeby własne. Przychody zalicza się do osiągniętych i koszty do poniesionych w okresie ich wystąpienia, a nie w okre- sie, w którym dokonano zapłaty, czy też poniesiono faktyczne wydatki. Za koszty danego okresu sprawozdawczego uznaje się te koszty, które są związane z przychodami tego okresu. Przedsiębiorstwa ciepłownicze podają przy- chody i koszty związane z prowadzoną działalno- ścią koncesjonowaną odpowiednio do zakresu prowadzonej działalności (zgodnie z art. 44 ustawy – Prawo energetyczne). 1. Przedsiębiorstwo zajmujące się wytwarzaniem ciepła wypełnia kolumnę 1. W kolumnie tej należy wykazać przychody i koszty związane z wytwarzaniem, przetwarzaniem i magazy- nowaniem ciepła, a także sprzedażą, pozy- skaniem, uzdatnianiem i podgrzewaniem no- śnika ciepła. 2. Przedsiębiorstwo zajmujące się przesyłaniem i dystrybucją ciepła wypełnia kolumnę 2. 3. Przedsiębiorstwo zajmujące się obrotem cie- płem wypełnia kolumnę 3. 4. Przedsiębiorstwo zajmujące się wytwarzaniem oraz przesyłaniem i dystrybucją ciepła wypeł- nia kolumny 1 i 2. 5. Przedsiębiorstwo zajmujące się wytwarza- niem, przesyłaniem i dystrybucją oraz obro- tem ciepłem wypełnia kolumny 1, 2 i 3. 6. Przedsiębiorstwo zajmujące się przesyłaniem i dystrybucją oraz obrotem ciepłem wypełnia kolumnę 2 i 3. 7. Przedsiębiorstwo zajmujące się wytwarza- niem i obrotem ciepłem wypełnia kolum- ny 1 i 3. Przychody ogółem z działalności ciepłowniczej koncesjonowanej (wiersz 01) są to przychody z podstawowej działalności operacyjnej powięk- szone o przychody z pozostałej działalności ope- racyjnej ciepłowniczej – dotyczące obsługi od- biorców, przychody finansowe oraz zyski nad- zwyczajne z tej działalności. Przychody ze sprzedaży (wiersz 02) stanowią: Kolumna 1. Przychody z działalności wy- twórczej: − opłaty za moc i ciepło należne od odbiorców ciepła, odniesione do mocy zamówionej i cie- pła wytworzonego we własnych źródłach, − opłaty za nośnik ciepła i uzupełnianie wody sieciowej pochodzącej z własnych źródeł. Kolumna 2. Przychody z działalności przesy- łowej i dystrybucyjnej stanowią opłaty stałe i zmienne za usługi przesyłowe. Kolumna 3. Przychody z obrotu obejmują uzyskane od odbiorców opłaty za moc, ciepło, nośnik ciepła oraz usługę przesyłową zaku- pione z zewnątrz oraz przychody z obsługi odbiorców. Koszty ogółem z działalności ciepłowniczej koncesjonowanej (wiersz 03) obejmują całość kosztów poniesionych w roku sprawozdawczym związanych z prowadzoną działalnością oraz koszty pozostałej działalności operacyjnej, koszty finansowe oraz straty nadzwyczajne związane z tą działalnością.
  33. 33. Energetyka cieplna w liczbach − 2012 33 Przy podziale kosztów należy uwzględnić nie tylko koszty bezpośrednie związane z działalno- ścią koncesjonowaną, ale również koszty ogólne w części w jakiej dotyczą tej działalności, zgodnie ze stosowaną w przedsiębiorstwie metodą po- działu kosztów. Koszty stałe Do kosztów stałych powinny być zaliczone te rodzaje kosztów, których wysokość nie zależy od ilości wytwarzanego lub dostarczanego ciepła, a w szczególności: − amortyzacja, − wynagrodzenia, − narzuty do płac, − usługi remontowe, − usługi transportowe (bez transportu paliw), − materiały do remontów i konserwacji, − koszty zakupu ciepła w celu odsprzedaży i na pokrycie strat przesyłowych (koszty mocy, części stałej zakupionej usługi przesyłowej i koszty obsługi odbiorców) – wiersz 09 ko- lumna 3 dział 6, − podatki, − czynsze, − koszty dzierżawy (wynikające z poniesionych opłat z tytułu dzierżawy majątku trwałego lub umów o podobnym charakterze), − szkolenia, delegacje, − prace badawcze, studialne, ekspertyzy, − inne koszty, których wysokość nie zależy od ilości wytwarzanego lub dostarczanego ciepła. W kosztach stałych, w wierszach 07 i 08 – powinny być ujęte dane dotyczące wynagrodzeń i świadczeń również na rzecz organów zarząd- czych przedsiębiorstwa w części w jakiej dotyczą działalności koncesjonowanej. Koszty zmienne Do kosztów zmiennych powinny być zaliczone te rodzaje kosztów, których wysokość zależy od ilości wytwarzanego lub dostarczanego ciepła, a w szczególności: − paliwa technologiczne, − transport paliw, − transport i składowanie odpadów paleniskowych, − energia elektryczna, − woda i odprowadzanie ścieków, − uzdatnianie wody do napełniania i uzupełnia- nia ubytków nośnika ciepła w sieciach cie- płowniczych i instalacjach odbiorczych cen- tralnego ogrzewania, − koszty zakupu ciepła w celu odsprzeda- ży i na pokrycie strat przesyłowych (koszty ciepła, nośnika i części zmiennej za- kupionej usługi przesyłowej) – wiersz 17 kolumna 3 dział 6, − opłaty za korzystanie ze środowiska (bez opłat karnych), − inne koszty, których wysokość zależy od ilości wytwarzanego lub dostarczanego ciepła. Dział 7. Paliwa Uwaga! W dziale 7 należy podawać tylko paliwo podstawowe dla poszczególnych źródeł. W przypadku stosowania tzw. pali- wa „rozpałkowego” należy podać tylko następujące dane dotyczące tego paliwa: zużycie paliwa, energię paliwa, koszt zuży- tego paliwa. Natomiast produkcja ciepła, sprzedaż ciepła z własnej produkcji oraz przychody odpowiadające tej sprzedaży powinny zostać doliczone i wykazane ra- zem z paliwem podstawowym. Również w przypadku spalania, poza paliwem pod- stawowym, innych paliw w kotłach rezer- wowych, dział 7 należy wypełnić tak samo jak w przypadku paliwa „rozpałkowego”. Gdy przedsiębiorstwo spala w swoich źródłach różne paliwa, wówczas w dziale 7 podaje wszystkie dane dotyczące każdego paliwa osobno. Wiersze z indeksem a (od 01a do 15a) – wypełniają dodatkowo przedsiębiorstwa wytwa- rzające ciepło w jednostkach kogeneracji. Wszystkie dane w tych wierszach powinny uwzględniać informacje dotyczące całkowitego ciepła wytworzonego w kogeneracji, w tym rów- nież informacje dotyczące wytwarzania ciepła w kotłach szczytowych lub innych pracujących w tej samej jednostce wytwórczej (zgodnie z treścią koncesji na wytwarzanie ciepła WCC). Wiersz 07 – Biomasa – stałe lub ciekłe sub- stancje pochodzenia roślinnego lub zwierzęcego, które ulegają biodegradacji, pochodzące z pro- duktów, odpadów i pozostałości z produkcji rol- nej oraz leśnej, a także przemysłu przetwarzają- cego ich produkty, a także inne części odpadów, które ulegają biodegradacji. Wiersze 08–10 – Biogaz – gaz pozyskany z biomasy, w szczególności z instalacji przeróbki odpadów zwierzęcych lub roślinnych, oczyszczal- ni ścieków i składowisk odpadów.

×