Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

3 .μεταφορα και αποβολη οyσιων

341 views

Published on

Published in: Education
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

3 .μεταφορα και αποβολη οyσιων

  1. 1. ΜΕΣΑΦΟΡΑ ΚΑΙ ΑΠΟΒΟΛΗ ΟY΢ΙΩΝ Ένα κφτταρο μπορεί να ανταλλάςςει εφκολα ουςίεσ με το περιβάλλον του, αφοφ βρίςκεται ςε επαφι με αυτό χάρθ ςτθν πλαςματικι του μεμβράνθ. Στο κφτταρο ειςζρχονται χριςιμα μόρια, όπωσ οξυγόνο, και εξζρχονται ουςίεσ που είναι άχρθςτεσ για το κφτταρο. Η μεταφορά αυτών των ουςιών προσ το εςωτερικό ι το εξωτερικό περιβάλλον του κυττάρου γίνεται κυρίωσ με διάχυςθ. Με τθ διάχυςθ επιτυγχάνεται το «άπλωμα» των μορίων ςτον χώρο, ώςτε παντοφ να υπάρχει θ ίδια ςυγκζντρωςθ. Όταν ςυμβαίνει διάχυςθ, μόρια από τα πυκνότερα διαλφματα μετακινοφνται προσ τα αραιότερα, μζχρι να εξιςωκοφν οι ςυγκεντρώςεισ τουσ. Κατά τθ διάχυςθ, θ μεταφορά μορίων γίνεται πακθτικά, δθλαδι δεν απαιτείται ενζργεια.
  2. 2. • Η μεταφορά και θ αποβολι ουςιών ςτουσ μονοκφτταρουσ οργανιςμοφσ • Oι μονοκφτταροι οργανιςμοί, όπωσ θ αμοιβάδα, ζχουν τθ δυνατότθτα να ανταλλάςςουν ουςίεσ με το περιβάλλον τουσ με διάχυςθ. • Αντίκετα με ό,τι ςυμβαίνει ςτουσ μονοκφτταρουσ οργανιςμοφσ, τα περιςςότερα κφτταρα των πολυκφτταρων οργανιςμών δεν ζρχονται ςε άμεςθ επαφι με το περιβάλλον. Συνεπώσ, ζχουν άλλουσ μθχανιςμοφσ για τθν ανταλλαγι ουςιών με αυτό.
  3. 3. • 3.2 Η μεταφορά και θ αποβολι ουςιών ςτα φυτά • Εικ. 3.3 Η εξάτμιςθ του νεροφ από τα ςτόματα προκαλεί τθν άνοδο του νεροφ από τισ ρίηεσ μζςω των αγγείων του ξυλώματοσ που φτάνουν ςτο φφλλο. • Ένα χερςαίο φυτό απορροφά με τισ ρίηεσ του νερό. Μζςα ςε αυτό είναι διαλυμζνεσ διάφορεσ ουςίεσ. Το νερό και οι ουςίεσ που περιζχει μεταφζρονται ςτα φφλλα με ζνα ςφνολο αγγείων που ονομάηεται ξφλωμα. • Στα φφλλα, με τθ διαδικαςία τθσ φωτοςφνκεςθσ, παράγονται ουςίεσ όπωσ θ γλυκόηθ. Αυτζσ διαλφονται επίςθσ ςτο νερό και μεταφζρονται ςε όλα τα μζρθ του φυτοφ μζςα από ζνα άλλο ςφνολο αγγείων, το φλοίωμα. Το ξφλωμα και το φλοίωμα ςυναποτελοφν τον αγωγό ιςτό των φυτών. Τα «νεφρα» που παρατθροφμε ςτα φφλλα αποτελοφνται από πολλά τζτοια μικροςκοπικά αγγεία. • Όμωσ, πώσ ρυκμίηεται θ κυκλοφορία των ουςιών αυτών ςτα φυτά; Στθν επιφάνεια των φφλλων υπάρχουν κφτταρα που είναι τοποκετθμζνα το ζνα πολφ κοντά ςτο άλλο και ςχθματίηουν τθν επιδερμίδα.
  4. 4. • Ο ρόλοσ τθσ επιδερμίδασ είναι: • να καλφπτει το φφλλο • να περιορίηει τισ απώλειεσ νεροφ από το φφλλο, εμποδίηοντασ τθν εξάτμιςθ του νεροφ που βρίςκεται ςτο εςωτερικό του. • Η πυκνι διάταξθ των κυττάρων τθσ επιδερμίδασ του φφλλου διακόπτεται από μικροςκοπικά ανοίγματα που ονομάηονται ςτόματα. Με τθ βοικεια των ςτομάτων το εςωτερικό του φφλλου επικοινωνεί με το περιβάλλον. • Κάκε φορά που ανοίγει ζνα ςτόμα, ειςζρχεται ςτο εςωτερικό του φυτοφ ατμοςφαιρικόσ αζρασ. Παράλλθλα αποβάλλεται οξυγόνο που ζχει παραχκεί με τθ φωτοςφνκεςθ και διοξείδιο του άνκρακα τθσ αναπνοισ. Ταυτόχρονα όμωσ αποβάλλεται και μια ποςότθτα από το νερό που βρίςκεται ςτο εςωτερικό του φφλλου. Αυτι θ διαδικαςία ονομάηεται διαπνοι. Το νερό που χάνεται αναπλθρώνεται από το νερό του εδάφουσ το οποίο απορροφάται από τισ ρίηεσ. Εικ. 3.4 Τομι φφλλου ςτο μικροςκόπιο. Κάκε ςτόμα αποτελείται από δφο κφτταρα που ςυςτζλλονται και διαςτζλλονται, με αποτζλεςμα το ςτόμα να ανοιγοκλείνει.
  5. 5. Διαπνοι

×