ΔΡΗΡΟΣ- http://www.projethomere.com

618 views

Published on

Published in: Education
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
618
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
1
Actions
Shares
0
Downloads
4
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

ΔΡΗΡΟΣ- http://www.projethomere.com

  1. 1. ∆ΡΗΡΟΣ : ΜΙΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΗ ΞΕΝΑΓΗΣΗ «Ένας άνθρωπος είναι µισόςόταν δεν έχει επισκεφθεί τους χώρους από τους οποίους ξεκίνησε η ύπαρξή του»Με αφορµή µιας από τις σηµαντικότερες εκδηλώσεις του φετινού προγράµµατος τωνπολιτιστικών εκδηλώσεων του Κ.Ε.Α.ΚΡΗ.ΠΟ. ∆ήµου Νεάπολης Κρήτης «∆ρήρεια2009» βρέθηκα την Παρασκευή στον περίβολο του Γυµνασίου της πόλης για ναπαρακολουθήσω την εκδήλωση που είχε τίτλο «Φ Σ στη ∆ρήρο».Μια πραγµατικά εξαιρετική εκδήλωση όπου δόθηκε η ευκαιρία, σε όλους όσουςβρεθήκαµε εκεί, να παρακολουθήσουµε την παρουσίαση των ευρηµάτων των ενεξελίξει ανασκαφών, που γίνονται τις τελευταίες εβδοµάδες στο χώρο της Αρχαίας∆ρήρου και όχι µόνον αυτά. Το λέµε δε αυτό διότι κα τά την παρουσίαση έγινεπαράλληλα µια αναδροµή του ιστορικού της ανασκαφής της αρχαίας ∆ρήρου καιπαρουσιάστηκε και η εργασία όχι µόνο των αρχαιολόγων αλλά και των τοπογράφωνκαι αρχιτεκτόνων µηχανικών καθώς και των συντηρητών και των λοιπώνεµπλεκοµένων στην ανασκαφή.Θα πρέπει να σηµειωθεί ότι οι εργασίες στον συγκεκριµένο χώρο ξεκίνησαν, µετάαπό µια διακοπή 70 περίπου χρόνων, µε την ευθύνη της Κ∆΄ Εφορείας Αρχαιοτήτωνµε τη συµµετοχή της Γαλλικής Αρχαιολογικής Σχολής και θα συνεχιστούν και τοεπόµενο καλοκαίρι. Άλλωστε, το πρόγραµµα έχει διάρκεια πέντ
  2. 2. ε ετών και οι εργασίες τα επόµενα χρόνια θα ενταθούν µεστόχο αφενός µεν να γίνει επισκέψιµος ένας ακόµη σηµαντικός αρχαιολογικός χώροςτης Κρήτης και αφετέρου για να υπάρξει και µια επίσηµη ανακοίνωση/παρουσίασητων ευρηµάτων στο τέλος της πενταετίας.Παρά το τσουχτερό κρύο (συνηθισµένο για τους Νεαπολίτες και ασυνήθιστο γιαεµάς) και τον αέρα που επικρατούσε στον χώρο της αυλής του Γυµνασίου,παρακολουθήσαµε µια εξαιρετική εκδήλωση όπου οι αρχαιολόγοι παρουσίασαν µέσααπό µια σχετική προβολή φωτογραφιών το κοπιώδες έργο τους να επαναφέρουν τονχώρο στην κατάσταση της προηγούµενης ανασκαφής του 1936 και να προχωρήσουνκαι παραπέρα. Παράλληλα παρουσιάστηκε ένα ντοκιµαντέρ όπου µε αφορµή τηνεπίσκεψη των µαθητών της σχολής Γαλλικών της Νεάπολης Κρήτης στοναρχαιολογικό χώρο της ∆ρήρου δόθηκε η ευκαιρία να προβληθεί το έργο τωναρχαιολόγων και να γνωρίσουµε από κοντά το τι ακριβώς γινόταν στον συγκεκριµένοχώρο.Όπως ανέφερε η αρχαιολόγος κα Βάσω Ζωγραφάκη, η οποία έχει ασχοληθεί πάραπολύ µε τον συγκεκριµένο χώρο : «Η πρωτοτυπία της ∆ρήρου είναι ότι συγκροτείταιστη γεωµετρική περίοδο, στον 7ο αιώνα π.Χ., µε πρωτοποριακά για την εποχήστοιχεία, διότι καθιερώνει νόµους, γίνεται ουσιαστικά ο προάγγελος της ∆ηµοκρατίαςκαι ένας από τους σπάνιους τόπους που βλέπουµε να έχει αυτό το σχήµα στο χώροπου βρίσκονταν οι κάτοικοι και συµµετείχαν στις εκδηλώσεις».Τα λόγια της αυτά καθώς και τα όσα είδαµε και ακούσαµε έκαναν εξαιρετικάενδιαφέρουσα την πρόσκληση, από τους αρχαιολόγους προς το κοινό, να επισκεφθείστις 10 το πρωί της 22ας Αυγούστου τον αρχαιολογικό χώρο και να ξεναγηθεί απότους ίδιους. (Οι φωτογραφίες που συνοδεύουν αυτό το κείµενο είναι από τηνξενάγηση αυτή).Ακριβώς στις 10 το πρωί, µετά από µια ανάβαση πέντε λεπτών, βρεθήκαµε εκεί, στοπρώτο επίπεδο της ανασκαφής τον ευρύτερο χώρο «της δεξαµενής» όπου µαςυποδέχθηκε χαµογελαστός ο ευγενέστατος Γάλλος αρχαιολόγος κος Αl. Farnoux,Καθηγητής του Πανεπιστηµίου της Σορβόννης και οι συνεργάτες του.
  3. 3. Το τοπίο επιβλητικό και η σκέψη, ότι βρισκόµασταν στον χώρο µιας παλιάς πολύκαλά οργανωµένης πόλης που ήκµασε χιλιάδες χρόνια πριν και εγκαταλείφθηκε (;)ξαφνικά, συγκλονιστική. Όπως µας εξήγησε ο κ. Farnoux η πόλις εγκαταλείφθηκε καιφαίνεται ότι ξανακατοικήθηκε µετά από πολλά χρόνια κατά την ελληνιστική περίοδοκαι τους βυζαντινούς χρόνους όπως προκύπτει και από τα λείψανα που βρέθηκαν σετυχαία φετινή ανασκαπτική τοµή που έγινε µερικά µέτρα από «την δεξαµενή» γιαλόγους µελέτης της στρωµατογραφίας στο χώρο της θεωρούµενης «ΑΓΟΡΑΣ».
  4. 4. Βεβαίως υπάρχουν πολλά αινίγµατα που πρέπει να λύσουν οι αρχαιολόγοι. Τοσίγουρο είναι ότι η ∆ρήρος ήταν µια πλούσια πόλη και αυτό το φανερώνει ηκατασκευή της πλατείας και των άλλων έργων που για να γίνουν απαιτούσαν πολύκόσµο και χρήµα. Όµως η πλατεία της «ΑΓΟΡΑΣ» κατασκευάστηκε αλλά δενπολυπατήθηκε όπως δείχνουν τα αρχαιολογικά ευρήµατα. Που σηµαίνει ότι η πόλιςεγκαταλείφθηκε ξαφνικά(;) λίγο µετά την διαµόρφωσή της «ΑΓΟΡΑΣ».Μεγάλο αίνιγµα για τους αρχαιολόγους είναι εκτός από τα παραπάνω, και η ύπαρξηµιας τεράστιας δεξαµενής βάθους 8 µέτρων περίπου µπροστά από τον ναό του∆ελφινίου Απόλλωνα που µέχρι αυτή την στιγµή δεν µπορεί να εξηγηθεί. Όπως µαςείπε η αρχαιολόγος κα Βάσω Ζωγραφάκη, της Κ∆ Εφορίας αρχαιοτήτων, το µόνοβέβαιο είναι ότι ο ναός που βρέθηκε πάνω από την ∆εξαµενή είναι αφιερωµένος στο∆ελφίνιο Απόλλωνα και αυτό προκύπτει από τον βωµό που βρίσκεται µέσα στονστεγασµένο, από την παλαιότερη ανασκαφή χώρο καθώς και από τα σχετικάαρχαιολογικά ευρήµατα..
  5. 5. Μας ενηµέρωσε µάλιστα ότι, αφού ολοκληρωθεί η µελέτη του χώρου του ναού πουγίνεται από αρχιτέκτονες µηχανικούς και αρχαιολόγους η κατασκευή αυτή, που έγινεγια λόγους προστασίας µετά από την εύρεση του συγκεκριµένου ναού από τονΜαρινάτο - επειδή θεωρήθηκε σηµαντικό το µνηµείο και έπρεπε να διατηρηθεί - θααποµακρυνθεί κατά την επόµενη αρχαιολογική ανασκαπτική περίοδο ώστε να είναιεµφανής ο χώρος του αρχαίου ναού.
  6. 6. Επίσης πάνω από την δεξαµενή είδαµε βαθµίδες. Ήταν άραγε κάπου εκεί το«Πρυτανείο»;Ακολούθως οι Έλληνες και Γάλλοι αρχαιολόγοι µας οδήγησαν, µέσα από µια ατραπό,στην κορυφή του λόφου, σε αυτό που σήµερα αποκαλούµε «ΑΝ∆ΡΕΙΟ», που όµως,όπως µας πληροφόρησαν, µε τα δεδοµένα της σηµερινής ανασκαφής που θαµελετήσουν, µπορεί να καταλήξουν στο ότι δεν πρόκειται για το «ΑΝ∆ΡΕΙΟ» αλλάγια ένα δεύτερο µεγαλύτερο ναό.
  7. 7. Κάτω ακριβώς από τον χώρο του «ΑΝ∆ΡΕΙΟΥ» βρέθηκε η πλάκα µε τον όρκο των∆ριήρων νέων, όρκο που τον έδιναν οι νέοι για να γίνουν κανονικοί πολίτες. Η πλάκατου όρκου, που τον βρήκαν δύο έλληνες γεωργοί στα χρόνια της Τουρκοκρατίας,βρίσκεται στο Μουσείο της Κωνσταντινούπολης.Εδώ µας αναφέρθηκαν άλλα δύο στοιχεία . Πρώτο ότι οι ∆ρήριοι απέδιδαν ιδιαίτερητιµή, όπως φαίνεται και από τον όρκο, στις γυναίκες και δεύτερο ότι υπάρχει έναάλλο µυστήριο από µια επιγραφή που βρέθηκε και η οποία µας παραπέµπει σε µιασκέψη ότι η ∆ρήρος κατοικείτο από Ετεοκρήτες.
  8. 8. Απέναντι από τον λόφο του «ΑΝ∆ΡΕΙΟΥ» µε την φανταστική θέα της Νεάπολης,βρίσκεται ένας άλλος λόφος πάνω στον οποίο υπάρχει το εκκλησάκι του ΑγίουΑντωνίου και το οποίο αποτελεί µέρος της οίκησης της περιοχής κατά τουςβυζαντινούς χρόνους. Ο λόφος αυτός θα αποτελέσει αντικείµενο ανασκαφής κατά τιςεπόµενες περιόδους.Τέλος καταλήξαµε στην τελευταία αρχαιολογική τοµή του εδάφους που έγινε σταερείπια οικίας την τελευταία εβδοµάδα της τρέχουσας ανασκαπτικής περιόδου. Ητοµή αυτή απέφερε ένα µικρό βωµό µε αναθήµατα και απετέλεσε µια ευχάριστηέκπληξη για τους αρχαιολόγους που τους έκανε να εκφράσουν την αισιοδοξία τουςότι ο χώρος της ∆ρήρου έχει να αποκαλύψει ακόµα πολλά.
  9. 9. Στο σηµείο αυτό τελείωσε και η περιήγηση του χώρου µε µια υπόσχεση ότι ηπεριήγηση αυτή θα επαναληφθεί την επόµενη χρονιά µε τα νέα ευρήµατα.Εµείς θα επιθυµούσαµε να εκφράσουµε δηµόσια τις ευχαριστίες µας προς τουςαρχαιολόγους της Κ∆ Εφορίας Αρχαιοτήτων και της Γαλλικής ΑρχαιολογικήςΣχολής που µας δώσανε την ευκαιρία να δούµε από κοντά την αρχαιολογικήέρευνα εν τη γεννέσει της. Τους ευχόµαστε καλή συνέχεια και κάθε επιτυχία στοέργο τους και καλούµε την Πολιτεία να τους συνδράµει µε µέσα και εθελοντές γιατί οανασκαπτικός χώρος είναι τεράστιος και σίγουρα θα τους χρειαστούν.Αλλά τι γνωρίζουµε για την Αρχαία ∆ρήρο;Την απάντηση την παίρνουµε από ένα παλιό τουριστικό οδηγό της Κρήτης του Στ.Σπανάκη.∆ρήροςΑρχαιολογικός χώρος ανατολικά από την Νεάπολη Μεραµπέλου, αριστερά τουδρόµου προς την Φουρνή, πάνω στο ύψωµα Αγ. Αντώνιος, από το οµώνυµοεξωκκλήσι που είναι στην κορυφή, γνωστός και µε την ονοµασία Χώρες.ΙΣΤΟΡΙΑΗ ∆ρήρος ήταν µια από τις σπουδαίες πόλεις της Κρήτης άλλα το όνοµα της ήτανγνωστό µόνο από το γραµµατικό Θεόγνωστο, πού το ανάφερε σαν παράδειγµα τωνονοµάτων που τελειώνουν εις ηρος. ∆ρήρος, πόλις Κρητική. Η θέση της ήτανάγνωστη.
  10. 10. Σε παλιό βενετσάνικο κατάλογο των 100 πόλεων της Κρήτης, πού δηµοσίεψα στα«Κρητ. Χρονικά», (ΙΑ, 283) αναφέρεται και ή µεγάλη αρχαία πόλη Caragina - πούπιθανότατα είναι η ίδια µε την Carapina, την οποία αναφέρει ο Buondelmonti (CretaSacra I, 115). Ή πόλη αυτή, αναφέρει, βρισκότανε µεταξύ του Χάντακα και τηςΣπιναλόγκας, µα τα λείψανα της είναι µάλλον σ τ ό χωριό Φ ο υ ρ ν ή. Φαίνεται πώςό αρχαιολογικός χώρος της ∆ρήρου ήταν τότε γνωστός µε την ονοµασία Caragina ήCarapina.ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΜα την ακριβή θέση της ∆ρήρου ήλθε να καθορίσει ακριβώς µια επιγραφή. Το1855 δυο γεωργοί από τη Νεάπολη, καλλιεργώντας τα χωράφια τους εκεί πάνω,βρήκαν µια πέτρα τετράγωνη, στην όποια ήταν γραµµένος κι από τις τέσσεριςπλευρές, ό όρκος πού έδωσαν οι έφηβοι της αρχαίας ∆ρήρου, εκδηλώνοντας το µίσοςτους προς τους Λύκτιους και τους Μιλάτιους, την αφοσίωση τους στην πατρίδα τους,τη ∆ρήρο, και την πίστη τους προς τους συµµάχους των Κνώσιους.Οι τουρκικές αρχές επέβαλαν στους κατοίκους και τη µετάφεραν στη Νεάπολη κι απόεκεί στο Ηράκλειο, απ όπου µεταφέρθηκε στην Κωνσταντινούπολη, όπου βρίσκεταισήµερα στο επιγραφικό Μουσείο. ∆ηµοσιεύτηκε αρχικά από το Βρυσανό γιατρόΒελονάκη στην εφηµερίδα «Αθηνά» των Αθηνών το 1855. ∆ηµοσιεύτηκε επίσηςστον Α τόµο 1937 σ. 11, του περιοδικού «∆ρήρος» του Μαν. Πιτυκάκη.Η επιγραφή είναι γραµµένη στο δωρικό Ιδίωµα. Οι νέοι της ∆ρήρου ορκίζονται στηνΕστία την εν Πρυτανείω, στον ∆ία τον Ταλαίον, στον Απόλλωνα τον ∆ελφίνιον καιτην Αθηνά την Πολιούχων, την Αρτεµιν, τον Αρην, την Αφροδίτην, τον Ερµήν καιτους άλλους θεούς του ελληνικού πανθέου, να είναι πάντα εχθροί προς τουςΛύκτιους και τους Μιλάτιους, κι αν παραβούν τον όρκον τους δέχονται να ξεσπάσει οθυµός όλων των θεών εναντίον των και να καταστραφούν και αυτοί και τα υπάρχοντατων, να σπέρνουν και να µη θερίζουν και οι γυναίκες τους και τα ζώα τους ναπεθαίνουν στις γέννες τους. Μα έκτος απ αυτά, στο τέλος, αναλαµβάνει ο καθένας ναφυτέψει έστω και µια ελιά και να δείξει πώς την περιποιήθηκε για να µεγαλώσει. Καίελαίαν έκαστος φυτεύσειν και τεθραµµέναν αποδείξω. Ός δέ µή φύτευση αποτίσειστατήρας πεντήκοντα.Αλλά οι θυµοί και τα µίση περνούν και σβήνουν, ευτυχώς. Ο βρασµός της Κρητικήςψυχής πέρασε. Και το µίσος των ∆ρηρείων µετατράπηκε αργότερα σε µεγάλη φιλία,όπως µαρτυρεί µια άλλη επιγραφή (Haussoullier, Β. C. Η. 1885, 17). Η χρονολογίατης επιγραφής είναι ανάµεσα στο 346 και 343 π. Χ.Το 1917 έκαµε δοκιµαστική ανασκαφή ό Ξανθουδίδης και βρήκε, πάνω από τηνπόρτα της εκκλησούλας του Αγ. Αντωνίου µια κεφαλή Γοργόνας, σκαλισµένη σε
  11. 11. πωρόλιθο, αποµεινάρι κάποιου αρχαίου ναού, και µια λεκάνη πέτρινη, πού βρίσκεταιστο χωνευτήρι της ίδιας εκκλησίας. Ανακαλύφτηκε επίσης ένας ναός των κλασικώνχρόνων και το παράρτηµα του, όπου φυλάγονταν τα ιερά δώρα και διάφορααφιερώµατα, από τα οποία βρέθηκαν δύο µίτρες, ένα κοµµάτι κράνος µε ωραία παρά-σταση και αναθηµατικά όπλα. Το 1932 ό γάλλος αρχαιολόγος P. Demargne συνέχισετην ανασκαφή στη ∆ρήρο.Το 1935 βρέθηκαν από χωρικούς, πού καλλιεργούσαν στο χώρο της ∆ρήρου τρίααγαλµάτια από λεπτό χάλκινο έλασµα, πού, ύστερα από ολόκληρη περιπέτεια,κατάληξαν στο Μουσείο Ηρακλείου,. Είναι πολύτιµα αρχαϊκά έργα σφυρήλατα, ταπρώτα του είδους των. Πριν να εφευρεθούν τα χυτά κοίλα χάλκινα αγάλµατα απότους Σάµιους καλλιτέχνες Ροίκο και Θεόδωρο, τα αγάλµατα κατασκευ άζονταν ξύλινα και επάνω στο ξύλοκάρφωναν µε καρφιά ελάσµατα χάλκινα, κατάλληλα προσαρµοσµένα.Τα δύο από τα αγάλµατα αυτά ήταν γυναικεία, ύψους 0,40 µ. και το άλλο ανδρικόύψους 0,75 µ. Παριστάνουν θεότητες και είναι των αρχών του 7. αιώνα π. Χ.Η ανασκαφή πού έγινε στο χώρο πού βρέθηκαν απόδειξε ότι εκεί ήταν ορθογώνιοκτίσµα 11 x 7 µ. του 7. αιώνα Π. Χ. προσανατολισµένο από Β∆ προς ΝΑ, µε βωµό,
  12. 12. πού το εσωτερικό του ήταν γεµάτο κέρατα αιγών. Αυτό το γεγονός έκανε τοΜαρινάτο, πού έκαµε την ανασκαφή, να σχετίσει τούτο µε το βωµό της ∆ήλου, πούήταν καµωµένος από αριστερά κέρατα, γύρω από τον οποίο χόρεψε ô Θησέας,γυρίζοντας από την Κρήτη, ύστερα από τη νικηφόρο περιπέτεια του. Βρέθηκανεπίσης µια επιγραφή µε τιµητικό ψήφισµα για τον Ορέστη Ερυµνέα από την Άσπενδοτου 3. π. Χ. αιώνα.Ασφαλώς το κτίριο αυτό ήταν ναός και επειδή στην παραπάνω επιγραφή του όρκουαναφέρεται το ∆ελφίνιο, υποθέτει ο Μαρινάτος, ότι πρόκειται περί του Ιερού τούτουκαι συνεπώς τα χάλκινα αγαλµάτια θα είναι ο ∆ελφίνιος Απόλλων, ή Άρτεµις και ηΛητώ.Στο κέντρο του ναού, βλ. σχεδιάγραµµα, είναι µια στρογγυλή βάση, όπουστηριζότανε µια ξύλινη κολόνα. Πίσω απ αυτή µια ορθογώνια εστία αριθ. 1 όµοια µετην εσχάρα των Ελλήνων, θέση του εφεστίου πυρός. Πίσω από την εστία, προς τηδυτική πλευρά, αριθ. 4 τράπεζα προσφορών. Στο δυτικό τµήµα του νότιου τοίχου,αριθ. 5, ο βωµός µε τα κέρατα. 3 και 6 υπολείµµατα βαθµίδων σκάλας. Τα αγαλµάτιαβρέθηκαν στη δυτική πλευρά του ναού.Ο ναός ανήκει στον 7. αιώνα π. Χ., άλλα µε την κολόνα στη µέση, την κεντρική εστίακαι την τράπεζα προσφορών, παρουσιάζει µια περίεργη Υποµινωική εµφάνιση.
  13. 13. Ύστερα από το 220 π. Χ. ξέσπασε στη ∆ρήρο µια πολιτική κρίση πού διαίρεσε τους∆ρήριους σε δύο αντιµαχόµενα στρατόπεδα. Κάλεσαν δικαστές από τη σύµµαχο τουςΚνωσό να τους συµφιλιώσουν, µα ο πάντα καταστρεπτικός εµφύλιος πόλεµοςεξάντλησε και στο τέλος κατάστρεψε την πόλη.Στη ∆ρήρο αποδίδονται µερικά νοµίσµατα πού φέρουν την κεφαλή της Αθηνάς καιπίσω τα γράµµατα ∆Ρ.Βιβλιογραφία :Σπ. Μαρινάτου, Άνασκαφαί εν Κρήτη, Π.Α.Ε. 1935, σ.203—212,Μαν. Μαυροειδή, ∆ρήρος, περιοδικό «∆ρήρος », Α, 1937, σ. 10 εξ.Μαν. Μαυροειδή, Ή αρχαία ∆ρήρος, «Μύσων», ∆, 83,R. W. Hutchinson, Prehistoric Crete, London 1962, p. 332, 345.Συµπληρωµατικά παραθέτουµε παρακάτω και κάποιες πληροφορίες από τηνιστοσελίδα http://www.kairatos.com.gr/myweb/arxaiespoleisgortyn-elefterai.htm∆ρήρος, η. Ύψωµα Αγίου Αντωνίου, ανατολικά της Νεάπολης Μεραµπέλλου.Η πόλη δεν ήταν γνωστή παρά µόνο από το γραµµατικό κανόνα, του γραµµατικούΘεόγνωστου: << τα διά του ηρος δισύλλαβα, κύριά τε και προσηγορικά, οποίας ανείη τάσεως, δια του η γράφεται, οίον Σήρος, όνοµα κύριον, ∆ρήρος πόλις Κρητική>>.Τον ∆εκέµβριο του 1855 κάποιος γεωργός βρήκε στη θέση Χώραις, µεταξύΝεάπολης και Φουρνής Μεραµβέλλου, πάνω στο λόφο επιγραφή. Έτσι εντοπίστηκε ηπόλη και πολλές πληροφορίες ήλθαν στο φως για την ιστορία της. Τα ερείπια είναιεκτεταµένα, καλύπτουν τους δύο λόφους, πάνω στο ένα βρίσκεται ο ναός του ΑγίουΑντωνίου, και λέγεται <<Χώραις>>. Τα νοµίσµατα που βρέθηκαν αποδίδονται µεαµφιβολία στην πόλη αυτή.
  14. 14. Η περιοχή της πόλης της ∆ρήρου, χωρίζεται από εκείνη της Μιλάτου, από τοαπότοµο και ψηλό βουνό, Ο Τίµιος Σταυρός, το Κάδιστον των αρχαίων. Η ιστορίατης δίνεται ικανοποιητικά µέσα από τα µνηµεία και της επιγραφές της. Οιεκτεταµένες ανασκαφές στην περιοχή των δύο χαµηλών λόφων, που ως πρόβουνατου Κάδιστου οροθετούν την πεδιάδα της Φουρνής από Β. έχουν αποκαλύψειολόκληρη σχεδόν την αρχαία, µεταµινωική πόλη της ∆ρήρου µε το νεκροταφείο της.Μινωικά ίχνη είναι άγνωστα στην περιοχή και τα πρωιµότερα κατάλοιπα είναιυποµινωικά. Φαίνεται ότι και η ∆ρήρος ανήκει σε εκείνη την κατηγορία τωνκρητικών πόλεων που χτίζονται µετά από τα κύµατα των εισβολών και επιδροµών, ταοποία αποδίδονται στους “Λαούς της Θαλάσσης” και στους “∆ωριείς” (όπως τοΒρώκαστρο, το Καβούσι και ο Πρινιάς) και είναι πόλεις φυσικά οχυρές. Η πόλη της∆ρήρου πρέπει να άκµασε κατά την γεωµετρική και την αρχαϊκή περίοδο, γιατίτα εκτεταµένα ερείπια που έχουν διασωθεί ανήκουν κυρίως στην περίοδο από τον 8οως τον 6ο π.Χ. αιώνα. Στην ίδια εποχή ανήκει και µεγάλος αριθµός από τις επιγραφέςπου βρέθηκαν εκεί, ανάµεσά τους και ο περίφηµος “ιερός νόµος” της ∆ρήρου, οπαλαιότερος από όσους µας έχουν διασωθεί. Πρόκειται ουσιαστικά για έναν νοµικόκώδικα της πόλης, που συντάχθηκε τον 7ο π.Χ. αιώνα, εποχή κατά την οποία οιελληνικές πόλεις, η µία µετά την άλλη, αρχίζουν να κωδικοποιούν τους νόµους τουςως ένα είδος Συντάγµατος. Σύµφωνα µε τη φιλολογική παράδοση, η Κρήτη υπήρξεπρωτοπόρα σε αυτό το πεδίο και η επιγραφή της ∆ρήρου αποτελεί την παλαιότερηαρχαιολογική ένδειξη του θεσµού. Για την κλασική περίοδο της ∆ρήρου όχι µόνο δενυπάρχει καµιά ιστορική µνεία, αλλά και η σχεδόν ολοκληρωτική απουσία ερειπίωνστην περιοχή µαρτυρεί ότι η πόλη, ακόµη και αν υπήρχε, κατά τον 5ο και 4ο π.Χ.αιώνα, σίγουρα δεν ήταν σε ακµή. Τον 3ο π.Χ. αιώνα η ∆ρήρος είναι σύµµαχος τηςΚνωσού και αντίπαλος των γειτονικών πόλεων Λύττου και Μιλάτου. Η µεγάλη έχθρατων ∆ρηρίων προς τους γείτονες τους εκφράζεται θαυµάσια στον περίφηµο όρκοτων ∆ρηρίων Εφήβων, που διασώζεται σε επιγραφή του τέλους του 3ου π.Χ. αιώνα.Η επιγραφή βρίσκεται σήµερα στην Κωνσταντινούπολη στο επιγραφικό Μουσείο.∆ηµοσιεύτηκε αρχικά από το βρυσανό γιατρό Βελονάκη στην εφηµερίδα “Αθηνά” το1855. Στο κείµενο του όρκου αυτού, που ήταν γραµµένο στη δωρική διάλεκτο καικατά τον αρχαϊκό τρόπο “επί κύρβεως”, δηλ. πάνω σε µια τετράπλευρηπεριστρεφόµενη στήλη, διακρίνονται, πέρα από τις εξωτερικές έχθρες των ∆ρηρίων,και εσωτερικές διχόνοιες. Γι’ αυτόν τον λόγο η αναγραφή του όρκου αυτού, στοτέλος του 3ου π.Χ. αιώνα, σε στήλη στο πρυτανείο της πόλης (“ανδρείον”),αποδίδεται σε εσωτερικά προβλήµατα και σε αναζωογόνηση της συµµαχίας µε τηνΚνωσό εν όψει του πολέµου κατά των Λυττίων το 220 π.Χ. Επίσης, όπως προκύπτειαπό άλλες επιγραφές, το πολίτευµα της πόλης γίνεται αυτή την εποχήδηµοκρατικότερο και οι σχέσεις µε τη γειτονική Μίλατο βελτιώνονται. ∆ενγνωρίζοµε τι συνέβη στις αρχές του 2ου π.Χ. αιώνα και κατά περίεργο τρόπο η∆ρήρος δεν εµφανίζεται στη συνθήκη των κρητικών πόλεων µε τον Ευµένη Β΄τηςΠεργάµου το 183 π.Χ. Φαίνεται όµως έτι τον 2ο π.Χ. αιώνα η ∆ρήρος παύει τελικά ναείναι ανεξάρτητη πόλη και υπάγεται στην Κνωσό (ή, σύµφωνα µε κάποιες άλλεςεπιγραφικές πληροφορίες, στη Λύττο). Στα ρωµαϊκά χρόνια ο ένας από τους δύολόφους της πόλης, ο ανατολικός, αποκτά τείχος µε πύργο, που βέβαια αποδεικνύειτην εγκατάσταση ρωµαϊκής φρουράς. Οι κύριες θεότητες της πόλης ήταν πάντα οΑπόλλων ∆ελφίνιος και η Αθηνά Πολιούχος. Η τελευταία εικονίζεται και στα λίγαελληνιστικά νοµίσµατα της ∆ρήρου που έχουν διασωθεί, τα οποία φέρουν από τηνµια όψη την κεφαλή της Θεάς και από την άλλη τα γράµµατα ∆Ρ. Από τα ευρήµατατων ανασκαφών, εκτός από τις επιγραφές, ιδιαίτερα σηµαντικά είναι τρία χάλκινασφυρήλατα αγάλµατα των αρχαϊκών χρόνων, που βρήκαν το 1935 χωρικοί αγρότες
  15. 15. στο χώρο της ∆ρήρου κι’ ένα λίθινο γοργόνειο που βρήκε ο Ξανθουδίδης το 1917,από διακόσµηση αρχαϊκού ναού. DREROSDreros. Agios Antonios hill; in the east to Neapoli at Merambelo. The city was knownonly by the grammatical rule of Theognostos: “the main or common nouns of two syllables thatend in –eros, whatever their declension, are written with heta e , like Seros and Dreros, which is Cretancity”.In December 1955, a farmer found at Chorais location, between Neapoli and PhourniMerambelou, an inscription. Hence, they detected the city and a lot of information cameup on the history of the area. The ruins are expanded in two hills. On the top of the onehill, there is the chapel of Saint Antonio and is called Chorais. It is doubtful whether thecoins that have been found belonged to that city. There is a high mountain betweenDreros and Milatos. This mountain is Timios Stavros and was called Kadiston.We can learn the history of the city based on inscriptions and memorials. Theexcavations have unearthed almost the whole city of Dreros and its cemetery. There areno Minoan signs in the area and the earlier signs are Postminoan. It seems that Dreroswas one of the Cretan cities (Brokastro, Kabousi, and Prinias) that were built after theinvasion of the Dorians and the so-called “Nations of the Sea”. All those cities havefortifications.Dreros flourished in the geometric and archaic periods. The ruins that have beenpreserved belong to the period 8th-6th centuries BC. In addition, many inscriptions fromthe area belong to the same period. One of those inscriptions is “the sacred law ofDreros”, the older law that we have. Actually, this is the legislation of the city that wascomposed in the 7th century BC. In this period, all the Greek cities compose theirlegislation in the way that they establish their constitution. According to the philologicaltradition, Crete was pioneer area of Greece in establishing constitutions. The Drerosinscription is the most ancient element that testifies that.We know nothing about Dreros of the Classical period. There are now buildings fromthis period and thus we may assume that in 5th-4th centuries BC, was vacated or in greatdecline. In the 3rd century BC, Dreros was ally to Knossos and enemy to Lyttos andMilatos. In the 3rd century inscription of the Oath of Drerian Youths, we can see howmuch the citizens of Dreros hated their neighbours.The inscription is now exhibited at the Epigraphic Museum of Constantinople. The textof the oath is in Dorian dialect and in the archaic way “epi kyrbeos”; that is inquadrilateral rotate column. The context of the oath shows the external enmities of thecity but also the internal problems. For this reason, the column of the oath was placed atthe forum of the city. Also, according to other inscriptions, the constitution of the citybecomes more democratic and the relationship of Dreros with Milatos is improved.We do not know what happened to the city in the 2nd century BC. It is strange thatDreros is not in the thirty cities that signed the decree with Eumenes B’ in 183 BC.Is seems that since the 2nd century BC, Dreros is under the rule of Knossos or Lyttos.
  16. 16. In the Roman period, the Roman army builds walls with tower at the eastern hill. Themain divinities of the city were Delphian Apollo and Poliouchos Athena. Athena is onsome coins from the Hellenistic period. On the one side, we have the head of thegoddess and on the other the letters DR.The most important artefacts from the excavations, apart from the inscriptions, are threebronze statues from the archaic period (found by peasants in 1935) and a stonegorgoneion that Xanthoudidis found in 1917Πηγή: http://boraeinai.blogspot.com/2009/08/blog-post_23.html

×