Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

Jakiego kapitału intelektualnego potrzebuje Polska

559 views

Published on

Jakiego kapitału intelektualnego potrzebuje Polska?
Jakich absolwentów - inżynierów potrzebuje polska elektroenergetyka?
Miejsce i rola organizacji naukowo-technicznych w rozwoju młodego inżyniera.

25 lat temu zaczęła się w Polsce transformacja i żmudne odrabianie dystansu, jaki dzielił i dzieli Polskę od liderów rozwoju i globalnej gospodarki. Dzisiaj, znaleźliśmy się w tym samym momencie, w którym były gospodarki państw zachodnich w latach 80. – produkujemy dużo i sprawnie, ale jeszcze mało wymyślamy sami. Dodatkowo, jesteśmy najszybciej starzejącym się społeczeństwem w Europie, a drugi powojenny wyż przejdzie niedługo na emerytury. Najbliższe lata to czas odchodzenia z pracy licznych starszych datą ekspertów, specjalistów, naukowców i inżynierów. Kto wypełni pustkę która po nich powstanie?

Co się stanie z Polską elektroenergetyką? Czy kolejne pokolenia są wystarczająco liczne, chętne i czy posiadają możliwości by rozwijać sektor szybciej niż jego nestorzy? Czego potrzebuje młody inżynier elektryk by rozwijać się w Polsce?

Wreszcie, jakich kadr potrzebuje elektroenergtyka i Polska przyszłości?

Kapitał intelektualny to ogół niematerialnych aktywów ludzi, przedsiębiorstw, społeczności, regionów i instytucji, które odpowiednio wykorzystane, mogły być źródłem obecnego i przyszłego rozwoju kraju i dobrostanu społeczeństwa. Zarówno teoria ekonomiczna jak i doświadczenia innych państw mówią nam, że rola kapitału intelektualnego jest dla zapewnienia trwałego rozwoju kraju fundamentalna.

Współpraca elektryków, designerów i socjologów to sukces w XXI wieku. W dzisiejszych czasach udane nowe produkty czy usługi rzadko są dziełem jednostki. Sukcesy najbardziej innowacyjnych firm świata, oparte są na twórczej współpracy inżynierów, którzy tworzą technologie, artystów-projektantów, którzy nadają im wyjątkową formę, i menedżerów, którzy potrafią przekuć wynalazek na sukces rynkowy. Nowa jakość coraz częściej rodzi się na przecięciu różnych dziedzin wiedzy. Warto pomyśleć nad wbudowaniem w studia wyższe interdyscyplinarności i mechanizmów skłaniających studentów i naukowców różnych dziedzin do współpracy.

Dlatego w tym momencie zadajmy sobie trzy kluczowe pytania, które pomogą zidentyfikować podstawowe problemy w budowaniu kreatywnych kadr:
Jak sprawić by to polska firma pomagała przy budowie elektrowni jądrowej w kraju?
Dlaczego inżynier opuszczający politechnikę powinien wiedzieć co głosił Kartezjusz?
Jak dynamicznie dostosowywać programy kształcenia do zmieniających się potrzeb rynku?
Dlaczego nie potrzebujemy ministra nauki i szkolnictwa wyższego?
Co zrobić by polska elektroenergetyka nie znalazła się na technologicznym śmietniku historii?
Czy młodzi inżynierowie - elektrycy potrzebują SEP’u w realizacji swoich planów zawodowych?

Published in: Career
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

Jakiego kapitału intelektualnego potrzebuje Polska

  1. 1. Jakiego kapitału intelektualnego potrzebuje Polska? Piotr Arak Warszawa, 1 grudnia 2014 r.
  2. 2. Zacznijmy od definicji Kapitał intelektualny to ogół niematerialnych aktywów ludzi, przedsiębiorstw, społeczności, regionów i instytucji, które odpowiednio wykorzystane, mogły być źródłem obecnego i przyszłego rozwoju kraju i dobrostanu społeczeństwa. Źródło: Kancelaria Prezesa Rady Ministrów (2008), Raport o Kapitale Intelektualnym Polski. 2
  3. 3. Cztery komponenty KI • Kapitał ludzki: potencjał zgromadzony we wszystkich Polakach, wyrażający się w ich wykształceniu, doświadczeniu życiowym, postawach, umiejętnościach i mogący służyć poprawie aktualnego i przyszłego dobrobytu Polski; • Kapitał strukturalny: potencjał zgromadzony w elementach infrastruktury narodowego systemu edukacji i innowacji – placówkach oświatowych, naukowych, badawczych, infrastrukturze teleinformatycznej, własności intelektualnej; • Kapitał społeczny: potencjał zgromadzony w polskim społeczeństwie w postaci obowiązujących norm postępowania, zaufania i zaangażowania, które wspierając współpracę i wymianę wiedzy, przyczyniają się do wzrostu dobrostanu; • Kapitał relacyjny: potencjał związany z wizerunkiem Polski na zewnątrz; poziomem integracji z globalną gospodarką , atrakcyjnością dla jej zagranicznych „klientów” – partnerów handlowych, inwestorów, turystów. Źródło: Kancelaria Prezesa Rady Ministrów (2008), Raport o Kapitale Intelektualnym Polski. 3
  4. 4. Dlaczego mówimy o kapitale intelektualnym? • Bo to podejście interdyscyplinarne – edukacja to problem nauczycieli, wykładowców i ministerstw; infrastruktura badawcza to problem naukowców; brak zaufania to problem dla socjologów; a rating Polski ustalany przez agencje finansowe i banki to sprawa finansistów. • Bo to podejście międzygeneracyjne – umiejętności i wiedza dzieci, młodzieży, studentów, dorosłych i osób starszych to elementy kapitału intelektualnego. 4
  5. 5. Jaki poziom umiejętności mają Polacy Średnia wyników osób dorosłych biorących udział w badaniu kompetencji PIAAC OECD z 2012 r. (maksimum to 400 pkt.) 267 273 220 230 240 250 260 270 280 290 300 Japonia Finlandia Holandia Australia Szwecja Norwegia Estonia Belgia Czechy Słowacja Kanada Średnia OECD Korea Wielka Brytania Dania Niemcy Stany Zjednoczone Austria Cypr Polska Irlandia Francja Hiszpania Włochy Źródło: O5ECD.
  6. 6. Nadal musimy doganiać Zachód w edukacji Odsetek osób z wyższym wykształceniem w wieku 15-65 lat w 2003 i 2013 r. (proc.) 10 17 22 25 0 5 10 15 20 25 30 35 40 Irlandia Wielka Brytania Cypr Luksemburg Finlandia Estonia Belgia Szwecja Hiszpania Litwa Holandia Dania Francja Łotwa UE28 Niemcy Słowenia Grecja Polska Bułgaria Węgry Czechy Słowacja Austria Portugalia Malta Chorwacja Włochy Rumunia 2003 2013 Źródło: Eurostat. 6
  7. 7. Młode „wykształciuchy” Odsetek osób z wyższym wykształceniem w grupie wieku 25-34 w 2003 i 2013 r. (proc.) 26 20 37 42 0 10 20 30 40 50 60 Cypr Irlandia Litwa Luksemburg Wielka Brytania Szwecja Francja Estonia Holandia Belgia Polska Dania Hiszpania Łotwa Finlandia Słowenia Grecja UE28 Węgry Portugalia Niemcy Słowacja Bułgaria Czechy Malta Chorwacja Austria Rumunia Włochy 2003 2013 Źródło: Eurostat. 7
  8. 8. To ile osób jest w stanie zacząć pracę przy nowym produkcie decyduje o miejscu inwestycji Liczba pracowników B+R w poszczególnych krajach w 2011 r. (tys.) 22 82 65 135 354 1145 • 10 proc. ekspertów i naukowców w Polsce ma więcej niż 65 lat; • 29 proc. ma więcej niż 54 lata. 0 200 400 600 800 1000 1200 1400 Korea Płd. Niemcy Rosja Wielka Brytania Francja Japonia Hiszpania Włochy Holandia Polska Szwecja Austria Belgia Portugalia Dania Czechy Finlandia Grecja Norwegia Węgry Rumunia Irlandia Słowacja Litwa Słowenia Źródło: Eurostat. 8
  9. 9. Polacy są poza Polską Polacy przebywający poza granicami Polski powyżej 12 miesięcy 2002-2013 (mln) 0.786 1 1.45 1.95 2.27 2.21 2.1 2 2.06 2.13 2.196 2.5 2 1.5 1 0.5 0 2002 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 • Od 2003 r. z Polski wyjechało 30 tys. profesjonalistów z uprawnieniami np. lekarskimi do innego kraju Europejskiego Obszaru Gospodarczego; • W kraju na stałe mieszka 36,5 mln osób; • Od 2004 r. ubyła około 1 mln mieszkańców – pytanie, czy wrócą? Źródło: GUS. 9
  10. 10. Zmniejszający się kraj Liczba ludności w proporcji do roku 2013 w wybranych krajach Unii (proc.) 150 140 130 120 110 100 90 80 70 60 2013 2020 2030 2040 2050 2060 2070 2080 Szwecja Wielka Brytania Czechy Rumunia Niemcy Polska Słowacja Grecja Portugalia Litwa Źródło: Eurostat. 10
  11. 11. Rosnąca armia emerytów 13 17 21 24 28 32 31 31 71 67 64 62 57 54 55 54 15 15 14 13 13 13 13 13 2013 2020 2030 2040 2050 2060 2070 2080 16 18 20 22 23 24 24 25 65 63 61 60 59 58 58 58 18 18 18 17 17 17 17 17 Źródło: Eurostat. 100% 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% 100% 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% 2013 2020 2030 2040 2050 2060 2070 2080 65+ 15-64 0-14 Struktura ludności w Wielkiej Brytanii w latach 2013-2080 65+ 15-64 0-14 Struktura ludności w Polsce w latach 2013-2080 11
  12. 12. Młodych na studiach będzie ubywało 0.430 0.414 0.397 0.327 0.303 0.342 0.308 0.288 0.271 0.249 1.800 1.600 1.400 1.200 1.000 0.800 0.600 0.400 0.200 • Obecnie na uczelniach studiuje 52 proc. osób w wieku 19-24 lat. Wartość ta ustabilizowała się na tym poziomie od kilku lat, ale wskaźnik ten wzrósł czterokrotnie od 1990 r. • Na uczelniach technicznych i przyrodniczych studiuje 27 proc. wszystkich studentów i odsetek ten rośnie o kilka punktów procentowych rocznie. 0.000 2013 2014 2015 2020 2025 2030 2035 2040 2045 2050 liczba studentów ogółem liczba studentów kierunków technicznych i przyrodczniczych Ile będzie studentów w przyszłości (mln) Źródło: Opracowanie 12 własne na podst. GUS.
  13. 13. Jakie kompetencje powinien mieć pracownik na polskim rynku pracy • Zawodowe, czyli umiejętności i wiedza niezbędne do wykonywania konkretnego zawodu. Uczelnia powinna je określić sama na podstawie aktualnie dostępnych badań rynku pracy, dokumentów strategicznych polskiego rządu lub na podstawie informacji uzyskanych od pracodawców z którymi uczelnie planują pracować przy realizacji programu • Interpersonalne, rozumiane jako: umiejętne stosowanie języka polskiego i obcego w odpowiednim kontekście kulturowym; umiejętność prezentowania swoich własnych opinii w jasny i czytelny sposób; współpraca w grupie; rozwiązywanie konfliktów; prowadzenie dyskusji; przygotowywanie i wygłaszanie prezentacji; radzenie sobie ze stresem i asertywność. • W zakresie przedsiębiorczości, rozumiane przykładowo jako: myślenie i działanie w kreatywny i przedsiębiorczy sposób; znajomość terminów ekonomicznych; dokonywanie analizy SWOT przy podejmowaniu decyzji; planowanie i zarządzanie czasem. • Analityczne w środowisku nowoczesnych technologii, określone przykładowo jako: rozwiązywanie problemów; formułowanie myśli w sposób syntetyczny i logiczny; interpretacja wyników badań; formułowanie wniosków; przedstawienie danych w sposób zrozumiały; dokonywanie analiz ilościowych i jakościowych; praca z oprogramowaniem charakterystycznym dla danego kierunku studiów; oraz posługiwanie się nowoczesnymi środkami komunikacji. Źródło: Pilotaż programu Kompetencji 13 Zamawianych w latach 2014-2015
  14. 14. Za sześć lat bez pracy może być tylko pół miliona Polaków • Kto będzie miał pracę w 2020 r. Najbardziej pożądani przez pracodawców mają być: – specjaliści od administracji i zarządzania, sprzedaży, marketingu i public relations. Za sześć lat tak szeroka branża ma zatrudniać 564 tys. osób - aż o 175 tys. więcej niż dziś; – rozchwytywani mają być analitycy i doradcy finansowi - przybędzie dla nich około 115 tys. miejsc (do 380 tys.); – a także specjaliści ICT (ds. baz danych i sieci komputerowych oraz programiści) - ich liczba wzrośnie o ponad 100 tys. (do 286 tys.); – o ponad 27 tys. więcej miejsc pracy będzie dla ochroniarzy (344,2 tys.). Wciąż najwięcej osób na rynku (aż 1,4 mln) będzie pracowało w sektorze handlu, ale zatrudnienie wzrośnie tylko o 70 tys. • Kto będzie bez pracy w 2020 r.: – Największą grupą zawodową w Polsce pozostaną rolnicy - będzie ich 720 tys., ale ich liczba spadnie o jedną trzecią; – w zawodach rzemieślników, stolarzy i malarzy dziś pracuje łącznie około 150 tys. osób, na koniec dekady zostanie ich niecałe 100 tys. ; – z 382,8 tys. obecnie do 346,5 tys. w 2020 r. spadnie liczba stanowisk dla sprzątaczek domowych, biurowych, hotelowych oraz bufetowych; – prace straci co dziesiąty budowlaniec zajmujący się wykończeniami; – podobny los czeka także co dziesiątego sportowca zawodowego i trenera; – zmniejszy się także liczba przewodników, konduktorów, pośredników nieruchomości i stewardów. 14 Źródło: IPiSS (2014) Prognozy zatrudnienia w Polsce do 2020 roku - syntetyczne wyniki i wnioski.
  15. 15. Zatrudnienie specjalistów będzie rosło (tys. osób) 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 Fizycy, chemicy, matematycy, statystycy etc. 24,38 25,49 26,84 28,1 29,39 30,75 31,94 33,23 Biolodzy etc. 47,59 49,32 51,49 53,49 55,54 57,7 59,55 61,55 Inżynierowie 202,33 209,53 218,58 226,91 235,43 244,43 252,09 260,42 Inżynierowie elektrotechnologi i 55,77 57,96 60,67 63,18 65,76 68,47 70,81 73,35 Architekci, geodeci etc. 93,73 96,96 101,03 104,77 108,6 112,65 116,07 119,8 Analitycy systemowi i programiści, specjaliści od baz danych i sieci komputerowych 191,71 203,74 217,72 231,13 244,89 259,28 272,38 286,29 15 Źródło: IPiSS (2014) Prognozy zatrudnienia w Polsce do 2020 roku - syntetyczne wyniki i wnioski.
  16. 16. Pytania do dyskusji: • Jak sprawić by to polska firma pomagała przy budowie elektrowni jądrowej w kraju? • Dlaczego inżynier opuszczający politechnikę powinien wiedzieć co głosił Kartezjusz? • Jak dynamicznie dostosowywać programy kształcenia do zmieniających się potrzeb rynku? • Dlaczego nie potrzebujemy ministra nauki i szkolnictwa wyższego? • Co zrobić by polska elektroenergetyka nie znalazła się na technologicznym śmietniku historii? 16

×