Successfully reported this slideshow.

Giáo trình thương mại điện tự IUH

1

Share

Upcoming SlideShare
Athena chong spam e mail
Athena chong spam e mail
Loading in …3
×
3 of 36
3 of 36

More Related Content

Related Books

Free with a 14 day trial from Scribd

See all

Related Audiobooks

Free with a 14 day trial from Scribd

See all

Giáo trình thương mại điện tự IUH

  1. 1. Thanh Khoa, Bui TH NG M I I N T (E-COMMERCE) Gi ng Viên: Th.S BÙI THÀNH KHOA Email: tmdt.hui@gmail.com Khoa Qu n tr kinh doanh Thanh Khoa, Bui Ki n th c tiên quy t • K thu t s d ng máy tính, internet • Các ki n th c c b n v kinh t – Kinh t vi mô – Kinh t v mô – Qu n tr h c – Marketing c n b n,... Thanh Khoa, Bui Mô t v n t t n i dung h c ph n • Cung c p cho sinh viên ki n th c n n t ng v Th ng M i i n T (TM T) • Các mô hình kinh doanh i n t , c s h t ng và các ph n m m, công ngh c s d ng trong TM T • Th c tr ng TM T Vi t Nam và tình hình TM T trên th gi i • Sinh viên c ng s c trang b các chi n l c, k thu t xây d ng và phát tri n m t h th ng EC hoàn ch nh Thanh Khoa, Bui Ch ng 1. T NG QUAN V TH NG M I I N T Ch ng 2. INTERNET, N N T NG C A TH NG M I I N T Ch ng 3. GI I THI U PH N M M GIAO D CH O Ch ng 4. NH NG N I DUNG C B N C A TH NG M I I N T Ch ng 5. E-MARKETING BÙ ITH ÀN H KH O A http://toilaquantri.blogspot.com | BLOG kiến thức cho mọi người
  2. 2. Thanh Khoa, Bui Sách, giáo trình, tài li u Sách, giáo trình: • [1] TS. Bùi V n Danh, Th ng m i i n t , 2009 Tài li u tham kh o: • [1] Marilyn Greenstei PhD and Miklos Vasarhelyi PhD, “Electronic Ecommerce: Security, Risk Management, and Control” ,2002. • [2] Darie and Watson, “Beginning ASP.NET 2.0 Ecommerce in C# 2005 from novice to professional”, 2007. • [3] Gary P. Schneider, Electronic Commerce, 7th Edition, Thomson Education, 2006. • [4] Marilyn Greenstein,Miklos Vasarhelyi .Electronic commerce.McGraw-Hill,2002 Thanh Khoa, Bui Các tài li u c s d ng • Giáo trình E-Commerce c a Informatics Singapore, NIIT • T p chí E-Commerce c a VNN • Các bài báo t các website th ng m i i n t Thanh Khoa, Bui Phân tích ng d ng TM T i v i kinh t - xã h i Yêu c u v n i dung: - Tìm m t ví d i n hình cho vi c ng d ng TM T i v i l nh v c c n phân tích (doanh nghi p/t ch c kinh doanh) - Phân tích doanh nghi p ( c bi t v TM T c a DN) ã ch n th y rõ vi c ng d ng TM T ( u/nh c i m; thu n l i/khó kh n; nh h ng t ng lai..) - a ra nh n xét Yêu c u v s n ph m: - S n ph m: 01 b n Word & 01 b n Powerpoint (theo nhóm) - C u trúc: Subject + tên file: TENLOP_nhomx DHQT6LT_N1_NHOM10 Thanh Khoa, Bui Yêu c u th c hi n ti u lu n • ngh – c nhi u tài li u, bài báo – Tìm hi u khá k các thông tin liên quan n n i dung báo cáo – Có th i sâu 1 v n trong ch yêu c u – Tóm t t thành 1 dàn ý riêng (tránh sao chép nguyên v n 1 bài báo,…) – Di n gi i d hi u – Nên có hình nh, âm thanh, bi u ,… BÙ ITH ÀN H KH O A
  3. 3. Thanh Khoa, Bui CH NG 1 T NG QUAN V TH NG M I I N T Thanh Khoa, Bui Câu h i • C m t Commerce ???? • c i m c a th ng m i truy n th ng Thanh Khoa, Bui Th ng M i Truy n Th ng • S trao i hàng hóa/d ch v c a ít nh t 2 phía tham gia • Bao g m t t c các ho t ng c a các bên tham gia hoàn thành các giao d ch mua bán • H th ng trao i hàng hóa, d ch v , d a trên nguyên t c ti n t Thanh Khoa, Bui Các ho t ng trong 1 giao d ch mua bán • Là các ho t ng mà 2 bên mua và bán cam k t th c hi n nh m th c hi n 1 giao d ch mua bán(Business Processes) – Chuy n ti n – n t hàng – G i hóa n – Chuy n hàng n ng i mua – ........ BÙ ITH ÀN H KH O A
  4. 4. Thanh Khoa, Bui Câu h i • Mô t chu i hành vi trong th ng m i truy n th ng c a – Ng i mua hàng???? – Ng i bán hàng???? Thanh Khoa, Bui Câu h i Theo ý anh ch , •Th ng m i truy n th ng có nh ng u i m và khuy t i m gì? •Có c n thay i hay không? Thay i nh th nào phù h p v i i u ki n hi n t i??? (G i ý : C n c trên hành vi ng i mua và ng i bán) D:GIANG DAYTHUONG MAI DIEN TUVideoYT-E commer.mp4 Thanh Khoa, Bui Các khái ni m v TM T • Th ng m i i n t : – Theo ngh a h p: là ho t ng th ng m i i v i hàng hoá & d ch v thông qua các ph ng ti n i n t & m ng Internet – Theo ngh a r ng: là toàn b m i ho t ng th ng m i & các ho t ng liên quan c th c hi n m t ph n hay hoàn toàn thông qua các ph ng ti n i n t & Internet 15 Thanh Khoa, Bui 16 ¯ Trình ng d ng TM Tc a t ch c c phân lo i qua m c o hoá (s hoá) ba y u t kinh doanh c b n (3Ps): o Products: s n ph m (d ch v ) c kinh doanh o Process: quá trình giao d ch o Players: ch th , i tác tham gia giao d ch BÙ ITH ÀN H KH O A
  5. 5. Thanh Khoa, Bui 17 Thanh Khoa, Bui Các khái ni m v TM T • Kinh doanh i n t : m t khái ni m r ng h n c a TM T, bao g m: – Mua bán hàng hoá & d ch v – D ch v khách hàng – C ng tác v i i tác kinh doanh 18 Thanh Khoa, Bui L ch s hình thành & phát tri n c a TM T • 1969 chính ph M s d ng Internet trong các c quan chính ph , các vi n nghiên c u, & trong các ngành khoa h c • 1970 có s i m i áng k trong công ngh 19 Thanh Khoa, Bui L ch s hình thành & phát tri n c a TM T • 1970 có s i m i áng k trong công ngh : – Electronic funds transfer (EFT)- kh i l ng ti n trong các qu tài chính c th c hi n m t cách i n t t t ch c này t i t ch c khác – Electronic data interchange (EDI)- th c hi n chuy n i tài li u b ng ph ng pháp i n t – Inter-organizational system (IOS)- h th ng t ch du l ch & kho hàng i n t 20 BÙ ITH ÀN H KH O A
  6. 6. Thanh Khoa, Bui L ch s hình thành & phát tri n c a TM T • 1990s Internet c th ng m i hoá & hàng lo t các công ty .com ra i. H u h t các công ty l n & v a u có Website và h u h t các công ty l n c a M u có c ng giao ti p i n t • 1999, ánh d u TM T chuy n t B2C t i B2B 21 Thanh Khoa, Bui 2 - CÁC GIAI O N PHÁT TRI N C A TM T Th ng m i Thông tin Thông tin ( lên m ng web Trao i, àm phán, t hàng qua m ng (e-mail, chat, forum...) Thanh toán, giao hàng truy n th ng Th ng m i “c ng tác” Integrating / N i b doanh nghi p các b ph n liên k t và k t n i v i các i tác kinh doanh ( Th ng m i giao d ch H p ng i n t (ký k t qua m ng) Thanh toán i n t (th c hi n qua m ng) (online ), Thanh Khoa, Bui So sánh TM truy n th ng và TM T Thanh Khoa, Bui Các thành ph n tham gia Internet C quan hành chính C quan tài chính Chính ph Xí nghi p & công ty Nhà phân ph i C a hàng o Th tr ng i n t Th gi i kinh doanh th c t BÙ ITH ÀN H KH O A
  7. 7. Thanh Khoa, Bui Thanh Khoa, Bui Chính ph G Doanh nghi p B Ng i tiêu dùng C Chính ph G G2G ELVIS (vn – usa) G2B H i quan i n t G2C E-Government Doanh nghi p B B2G u th u công B2B Alibaba.com B2C Amazon.com Ng i tiêu dùng C C2G C2B Priceline.com C2C E-bay Thanh Khoa, Bui Các lo i giao d ch chính c a TM T • Business-to-business (B2B): Là các giao d ch gi a các doanh nghi p v i nhau. • Business-to-consumer (B2C): Là nh ng giao d ch tr c tuy n gi a các doanh nghi p và ng i tiêu th riêng bi t. • Consumer-to-business (C2B): Ng i tiêu dùng ây có th s d ng Internet ti n hành bán s n ph m ho c d ch v c a mình cho các doanh nghi p ho c các cá nhân thông qua hình th c u giá s n ph m ho c d ch v • Consumer-to-consumer (C2C): Ng i tiêu th bán tr c ti p cho m t ng i tiêu th khác • Business-to-business-to-consumer(B2B2C): Doanh nghi p cung c p s n ph m/ d ch v t i doanh nghi p khác h b o trì s n ph m v i ng i tiêu dùng c a chính h 27 Thanh Khoa, Bui Mô hình kinh doanh trong TM T 1. Tr c tuy n: tr c ti p n th tr ng 2. Bán u giá tr c tuy n 3. H th ng b th u i n t 4. Nhóm mua s m: mua s m theo nhóm s c gi m giá, nh ó mà s l ng bán ra s t ng 5. Nhà cung c p thông tin 6. Phát tri n chu i cung ng 28 BÙ ITH ÀN H KH O A
  8. 8. Thanh Khoa, Bui L i ích c a TM T T ch c Khách hàng Xã h i 29 Thanh Khoa, Bui L i ích c a TM T • M r ng th tr ng • Gi m chi phí s n xu t • C i thi n h th ng phân ph i • V t gi i h n v th i gian • S n xu t hàng theo yêu c u • Mô hình kinh doanh m i • T ng t c tung s n ph m ra th tr ng • Gi m chi phí thông tin liên l c • Gi m chi phí mua s m • C ng c quan h khách hàng • Thông tin c p nh t • Chi phí ng ký kinh doanh th p V i t ch c Thanh Khoa, Bui L i ích c a TM T • V t gi i h n v không gian và th i gian • Nhi u l a ch n v s n ph m và d ch v • Giá th p h n • Giao hàng nhanh h n v i các hàng hóa s hóa c • Thông tin phong phú, thu n ti n và ch t l ng cao h n • D dàng tham gia các d ch v ( u giá) • Tham gia các C ng ng th ng m i i n t • “ áp ng m i nhu c u” • Mi n/ gi m thu V i ng i tiêu dùng Thanh Khoa, Bui • Ho t ng tr c tuy n: Th ng m i i n t t o ra môi tr ng làm vi c, mua s m, giao d ch... t xa nên gi m vi c i l i, ô nhi m, tai n n • Nâng cao m c s ng: Nhi u hàng hóa, nhi u nhà cung c p t o áp l c gi m giá do ó kh n ng mua s m c a khách hàng cao h n, nâng cao m c s ng c a m i ng i • L i ích cho các n c nghèo • D ch v công c cung c p thu n ti n h n V i xã h i L i ích c a TM T BÙ ITH ÀN H KH O A
  9. 9. Thanh Khoa, Bui Nh ng tr ng i c a TM T • An ninh • Lòng tin & r i ro • Thi u nhân l c • V n hoá 33 1 2 Ch ng 2 Internet, C s h t ng c a TM T 2 2 2.1.Internet « Internet còn g i là Net: T p h p các máy tính c k t n i v i nhau nh m trao i và chia s thông tin” « H th ng này bao g m hàng ngàn m ng máy tính nh h n c a các doanh nghi p, c a các vi n nghiên c u và các tr ng i h c, c a ng i dùng cá nhân, và các chính ph trên toàn c u. ´ M ng Internet mang l i r t nhi u ti n ích h u d ng cho ng i s d ng, m t trong các ti n ích ph thông c a Internet là h th ng th i n t (email), trò chuy n tr c tuy n (chat), máy truy tìm d li u (search engine), các d ch v th ng mãi và chuy n ngân, và các d ch v v y t giáo d c nh là ch a b nh t xa ho c t ch c các l p h c o. Chúng cung c p m t kh i l ng thông tin và d ch v kh ng l trên Internet. Tham kh o : http://vi.wikipedia.org/wiki/Internet 3 2 2.1.1. L c S Internet « 1957, Nga phóng thành công tên l a Sputnik « Phát tri n b i B Qu c Phòng M vào nh ng n m u 1960 ª Internet b t ngu n t m t d án do C quan qu n lý các d án nghiên c u cao c p (ARPA - Advanced Research Projects Agency) thu c B Qu c phòng M . ª 1969, d án trên thành công và m ng ARPANET - ti n thân c a m ng Internet - ra i. ª Gi a th p niên 1980 khi t ch c khoa h c qu c gia M NSF thành l p m ng liên k t các trung tâm máy tính l n v i nhau g i là NSFNET. BÙ ITH ÀN H KH O A
  10. 10. 4 2 Giao th c Internet (IP - Internet Protocol) « M t cách n gi n h n: IP là m t a ch c a m t máy tính khi tham gia vào m ng nh m giúp cho các máy tính có th chuy n thông tin cho nhau m t cách chính xác, tránh th t l c. Có th coi a ch IP trong m ng máy tính gi ng nh a ch nhà c a b n nhân viên b u i n có th a th úng cho b n ch không ph i m t ng i nào khác. « N u vi t theo d ng th p phân (th ng dùng d nh n bi t), a ch IP có công th c là xxx.xxx.xxx.xxx, trong ó x là s th p phân t 0 n 9. Tuy v y, khi 0 ng u m i b s , b n có th b i, ví d 123.043.010.002 c vi t thành 123.43.10.2. M T S KHÁI NI M LIÊN QUAN N INTERNET 5 2 Giao th c truy n siêu v n b n (Hypertext Transfer Protocol) « thông tin trên Internet hi n th c trên màn hình, chúng c truy n theo nh ng giao th c nh t nh « Giao th c là lo i tiêu chu n mã hóa thông tin giúp chúng c truy n trên Internet m t cách hi u qu « B trình duy t có nhi m v ‘ c’ t các giao th c chuy n thông tin thành d ng v n b n hay hình nh hi n th trên màn hình (còn g i là giao di n- Interface) « M t s lo i giao th c thông d ng: http, ftp, gopher M T S KHÁI NI M LIÊN QUAN N INTERNET 6 2 Giao th c an toàn « Khi các thông tin truy n trên Internet c n c b o m t, ng i ta dùng các giao th c truy n an toàn (secure hypertext transfer protocol) « Giao th c an toàn giúp cho b trình duy t mã hóa thông tin khi g i i n máy ch (server) và xác nh n máy ch « Giao th c an toàn c ng giúp máy ch mã hóa ph n h i và xác nh n b trình duy t Giao th c truy n siêu v n b n (Hypertext Transfer Protocol) M T S KHÁI NI M LIÊN QUAN N INTERNET 7 2 T ch c các siêu liên k t (Hyperlink) Siêu liên k t (ti ng Anh: hyperlink), hay n gi n là liên k t (link), là m t tham chi u t m t liên k t tài li u n m t tài li u khác hay m t ngu n khác. S k t n i v i m t d li u m ng và giao th c truy xu t phù h p, m t máy tính có th c thi t l p giao ti p v i m t ngu n khác. M T S KHÁI NI M LIÊN QUAN N INTERNET BÙ ITH ÀN H KH O A
  11. 11. 8 2 2.2. URL – B nh v tài nguyên ng nh t « Còn c g i là Universal Resource Locator/ Uniform Resource Locator (URL) « Nó là a ch c a các trang web trên Internet « Nh URL mà ng i s d ng có th gõ vào b trình duy t a ch chính xác c a trang web mong mu n hi n th nó trên màn hình c a mình 9 2 Tên Mi n « Tên mi n là m t ph n trong a ch Internet, ng sau “www”. « Tên mi n k t thúc b ng ph n uôi (tên mi n cao nh t) hay còn g i là TLD (Top Level Domain) là ".com“,”.edu”,…. ´ .gov ´ .edu ´ .org ´ .net ´ .mil ´ ….. 10 2 Các tên mi n (c p cao nh t) thông d ng 11 2 T i sao c n m t tên mi n riêng? « Không chuyên nghi p n u s d ng m t tên mi n mi n phí SafeShopper.com/e- commerce/ « hay m t tên mi n c p 2 nh E-commerce.f2s.com BÙ ITH ÀN H KH O A
  12. 12. 12 2 Câu H i « N u th c hi n th ng m i i n t , nên l a ch n tên mi n c p cao nh t là gì ? ‘COM’, ‘ORG’, ‘BIZ’, ‘NET’ ,…? « Gi i thích lý do s l a ch n c a anh ch 13 2 Câu H i « Làm th nào tìm c m t tên mi n hoàn h o cho công vi c kinh doanh? (ngh a là nên t tên mi n nh th nào) « Tr c h t hãy dùng tên công ty hay th ng hi u. « N u không còn tên th ng hi u Hãy ngh t i tên s n ph m « Thêm b t m t s t ghép 14 2 Câu H i « M t công ty kinh doanh trên Internet nên có duy nh t 1 tên mi n hay nên có nhi u tên mi n ??? « Gi i thích lý do s l a ch n c a anh ch 15 2 Lý do t o nhi u tên mi n ???? « Nh p a ch website theo ph ng oán ´ D a vào tên công ty ´ D a vào tên s n ph m « Các máy tìm ki m trên Internet « Nhi u tên mi n : ´ T ng kh n ng c nh tranh ´ Giúp khách hàng nh lâu ´ ánh b i i th BÙ ITH ÀN H KH O A
  13. 13. 16 2 Nh ng quy t c c b n t tên mi n « 1. Không nên khó hi u hay bí n ´ Không quá v n t t ´ Không quá dài ´ L u ý : tên mi n có th dài t i 67 ký t « 2. Tránh dùng nh ng ký t g ch ´ Ví d walmart.com và wal-mart.com « 3. ng ký nhi u "phiên b n" khác nhau cho tên mi n « 4. L a ch n ph n m r ng cho tên mi n 17 2 2.1.2. Các ng d ng trên Internet « E-mail: Truy n g i thông i p gi a các cá nhân trên Internet « File Transfer Protocol (FTP): Truy n g i t p tin gi a các máy tính « Telnet: ng nh p và i u khi n 1 máy tính t 1 máy tính khác « World Wide Web (WWW): Truy c p thông tin thông qua các giao di n n gi n « Videoconferencing: H i ngh t xa-môi tr ng Internet « Multimedia: Truy n t i, th hi n hình nh, âm thanh,.. Trên Internet 18 2M ng công c ng /ng i s d ng Internet M ng N i b Máy công tác Máy ch Tài nguyên ho ch nh công ty (ERP) H th ng d li u n i b Máy ch dành cho E-mail Máy ch dành cho webCô sôû döõ lieäu Töôøng löûa Intranets và Extranets 19 2 « Intranets ´ Trong 1 m ng LAN, ta có th tri n khai các d ch v Internet (trang Web tin t c, h th ng th n i b ,..)8 m ng Intranet ´ Cho phép truy xu t thông tin có ki m soát và có gi i h n ´ Phân ph i thông tin v i chi phí th p BÙ ITH ÀN H KH O A
  14. 14. 20 2 « Extranets ´ Extranet = Intranet n i k t v i Internet ´ N i k t các doanh nghi p v i các nhà cung ng hay các i tác khác ´ Cung c p c s h t ng cho vi c truy n thông, EDI c ng nh i u ph i các ho t ng mua bán ´ S d ng m ng Internet truy n thông 21 2 11/2006 21 M ng n i b m r ng 22 2 « Internet hi n nay có nhi u v n ´ Không an toàn (virus,spyware,hacker,…) ´ Ch t l ng (t c , tin c y) ´ S ch p thu n 23 2 2.3. Search Engine « Search Engine (mô-t tìm ki m) là d ch v tìm ki m a ch web trên Internet theo t khóa yêu c u. « M t vài Search Engine ph bi n: ´ http://www.google.com.vn ´ http://www.yahoo.com ´ http://www.bing.com ´ http://www.vinaseek.com ´ http://www.panvietnam.com BÙ ITH ÀN H KH O A
  15. 15. 24 2 Các y u t nh h ng n t khoá trên công c tìm ki m « M c ích chính khi truy c p vào các công c tìm ki m ??? « Ph thu c vào t khoá c a các trang web ó. Nó bao g m các y u t sau: « l n c a t khoá « Tính n i b t c a t khoá « V trí c a t khoá 25 2 l n c a t khoá « l n là s l n các t khoá xu t hi n trong trang web so v i t ng s các t khoá xu t hi n trên trang ó. Ví d , n u m t trang web bán ô tô có ba t khóa (cars, trucks, cars) trong ó t "cars" c s d ng hai l n. Do v y l n c a t khoá trên m t trang t c là "m t " c a t khoá ó trên trang. « Trên th c t , n u trang web ch có m t t khoá tìm ki m, c h i thu hút khách hàng truy c p và truy c p tr l i trang web là r t ít. 26 2 Chuyên : An ninh trong Th ng m i i n t BÙ ITH ÀN H KH O A
  16. 16. Khái ni m r i ro trong TM T ªR i ro trong Th ng m i i n t là nh ng tai n n, s c , tai ho x y ra m t cách ng u nhiên, khách quan ngoài ý mu n c a con ng i mà gây ra t n th t cho các bên tham gia trong quá trình ti n hành giao d ch trong Th ng m i i n t Nh ng r i ro th ng g p ªNhóm r i ro v d li u ªNhóm r i ro v công ngh ªNhóm r i ro v th t c quy trình giao d ch c a công ty ªNhóm r i ro v lu t pháp và các tiêu chu n công nghi p R i ro v d li u ªD li u l u tr (website, thông tin th tín d ng) y Ng i bán: thay i thông tin website, c s d li u, nh n c n hàng gi m o,… y Ng i mua: thông tin cá nhân, nh n email gi t o,… y Chính ph ªD li u trên ng truy n R i ro v công ngh ªR i ro x y ra do b t n công b ng cách s d ng công ngh tin h c ªCác hình th c t n công ch y u: y Spam y Worm y Virus y Trojan y Phising y Tin t c và các ch ng trình phá ho i BÙ ITH ÀN H KH O A
  17. 17. SPAM ªTh rác, th linh tinh (spam mail) là các th i n t vô b th ng ch a các lo i qu ng cáo c g i m t cách vô t i v ª D n d ng i nh d , tìm cách c s th tín d ng và các tin t c cá nhân c a h SPAM ª Vi c quan tr ng nh t c a ng òi dùng h p th là ng bao gi tr l i hay xác nh n b t kì gì mà các th này yêu c u và vi c n gi n là xóa chúng i. VIRUS ªXu t hi n l n u tiên vào n m 1983. ª Có kh n ng t nhân b n và lan t a. ªM c nghiêm tr ng c a virus dao ng khác nhau tùy vào ch ý c a ng i vi t ra virus: y Ít nh t virus c ng chi m tài nguyên trong máy tính -> t c x lý ch m i y Có th xóa file, format l i c ng ho c gây nh ng h h ng khác. WORM ªSâu máy tính (worms): sâu máy tính khác v i virus ch sâu máy tính không thâm nh p vào file mà thâm nh p vào h th ng. ªVí d : y Sâu m ng (network worm) t nhân b n trong toàn h th ng m ng. y Sâu Internet t nhân b n và t g i chúng qua h th ng Internet thông qua nh ng máy tính b o m t kém. y Sâu email t g i nh ng b n nhân b n c a chúng qua h th ng email. ¯ Sâu máy tính khác v i virus ch ? ¯ Ví d ? BÙ ITH ÀN H KH O A
  18. 18. Trojan ªKhái ni m ªTác h i ªCách lây nhi m • t tên theo truy n thuy t con ng a Trojan c a thành Troy • Là m t lo i ch ng trình nguy hi m (malware) c dùng thâm nh p vào máy tính mà ng i s d ng máy tính không hay bi t • Không gi ng nh virus, Trojan không t nhân b n c • ánh c p thông tin ng i s d ng máy tính b nhi m Trojan • Có th cài t ch ng trình theo dõi bàn phím (keystroke logger) l u l i h t nh ng phím ã c gõ r i sau ó g i “báo cáo” v cho m t a ch email c nh tr c Phishing ªKhái ni m ªTác h i ªHình th c t n công • Xu t hi n t n m 1996 • M u s d ng email, tin nh n d ng pop-up hay các trang web ánh l a ng i dùng cung c p các thông tin nh y c m • L y c p thông tin quan tr ng T o ra nh ng website bán hàng, bán d ch v “y nh th t” trên m ng và t i u hóa chúng trên Google “n n nhân” t tìm th y và mua hàng/d ch v trên nh ng website này Các lo i khác ªMALWARE ªSPYWARE ªADWARE ªDEMOWARE ªNAGWARE • http://en.wikipedia.org/wiki R i ro v công ngh ªCác hình th c t n công ch y u y Kh c t d ch v (DoS, DDoS): y K tr m trên m ng (sniffer) BÙ ITH ÀN H KH O A
  19. 19. ªDenial-of-Service ªT n công b ng cách s d ng nh ng giao thông vô ích làm tràn ng p d n n t c ngh n m ng truy n thông (DoS) PC M t p tin ính kèm theo mail PC PC PC T ng tìm a ch và g i mail G i yêu c u http://www... Server mu n t n công ªDistributed Denial-of-Service ªS d ng s l ng l n các máy tính t n công vào m t m ng t nhi u i m khác nhau gây nên s quá t i v kh n ng cung c p d ch v (DDoS) Zombies ªK tr m trên m ng (sniffer) là m t d ng c a ch ng trình theo dõi, nghe tr m, giám sát s di chuy n c a thông tin trên m ng. ªL y c p các thông tin có giá tr nh th i n t , d li u kinh doanh c a các doanh nghi p, các báo cáo m t...t b t c n i nào trên m ng. Sniffer R i ro v th t c quy trình giao d ch c a công ty ªDo không ki m tra k i tác ªDo thi u k n ng ký k t h p ng/ h p ng i n t ªR i ro không nh n hàng ho c không thanh toán y VD: v 1 công ty VN b l a g n 15 t khi mua hàng t alibaba.com BÙ ITH ÀN H KH O A
  20. 20. R i ro v lu t pháp và các tiêu chu n công nghi p ªV hi u l c pháp lý c a Giao d ch i n t : trên quy mô qu c t , các n c i tác có th a nh n giao d ch i n t ? ªV tiêu chu n công nghi p: ch a tiêu chu n hóa trong m t s l nh v c c a TM T nh h ng c a r i ro t i ho t ng kinh doanh c a DN ªH n ch hi u qu kinh doanh ªThi t h i v v t ch t ªThi t h i v thông tin, ph n m m, ph n c ng ªM t c h i kinh doanh ª nh h ng n uy tín doanh nghi p Qu n tr r i ro trong TM T ªLà quá trình xác nh các kh n ng b t n công và a ra các gi i pháp thích h p phòng ho c ch ng l i nh ng t n công này ªNh ng l i th ng g p khi qu n tr r i ro: y Thi u thông tin ho c ánh giá th p thông tin nh n c y Xác nh biên gi i an ninh quá h p y Thi u trao i v các kh n ng x y ra r i ro y Các quy trình qu n tr r i ro l c h u Phòng tránh r i ro trong TM T ª m b o an toàn trong giao d ch ª m b o an toàn i v i h th ng m ng ªTham gia b o hi m BÙ ITH ÀN H KH O A
  21. 21. B o m t trong giao d ch ªMã hoá d li u (encryption) ªL p c m an toàn (SSL – Secure Socket Layer) ªCác giao d ch i n t an toàn (SET – Secure Electronic Transaction) ªT ng l a (firewall) Mã hóa và Ch ký i n t Mã hóa d li u ªLà quá trình chuy n các v n b n hay các tài li u g c thành các v n b n d i d ng m t mã b t c ai, ngoài ng i g i và ng i nh n, u không th c c. ªHai ph ng pháp mã hóa: y Mã hóa khóa bí m t (mã hóa khóa i x ng) y Mã hóa khóa công khai (mã hóa khóa không i x ng) Mã hóa khóa bí m t ª S d ng 1 chìa khóa v a mã hóa v a gi i mã y Mã Caesar: thay th các ký t c a thông i p b i ký t ng sau nó k v trí. • Vd: k=1 thì aAb, bAc,…, zAa y Ph ng pháp th (substitution): • thay th ký t theo b ng thay th . • mã Caecar là tr ng h p c bi t. y Các ph n m m mã hóa khác • DES, 3-DES plaintext: bob. See you this monday. alice ciphertext: nkn. Icc wky uasi hkjvmw. mgsbc B ng th Thông i p BÙ ITH ÀN H KH O A
  22. 22. Mã hóa khóa bí m t ª áp ng yêu c u v tính xác th c • Xác nh bên i tác vì ã trao i chìa khóa v i h • Ch có bên i tác có th g i thông i p vì ch có h bi t chìa khóa ª áp ng yêu c u v tính toàn v n • Không ai có th thay i n i dung thông i p n u không bi t chìa khóa ª áp ng yêu c u v tính không th ch i b • B ng ch ng ng ý v i n i dung thông i p ã ký ª áp ng tính riêng t • Không ai khác có th c n i dung thông i p n u không bi t chìa khóa 8 THÔNG I P Ã C “KÝ” Mã hóa khóa bí m t ªNh c i m: • Khó trao i chìa khóa gi a ng i g i và ng i nh n • M i khách hàng ph i có m t chìa khóa riêng @ vi c t o và qu n lý khóa khó kh n • D “gi i mã” h n: brute-force ªS d ng 1 c p v i 2 chìa khóa khác nhau ªM t chìa cung c p công khai, m t chìa bí m t ªM i chìa u có th s d ng “khóa” thông i p. Khi thông i p ã c “khóa”, ch có chìa khóa c p t ng ng m i có th “m ” c Mã hóa khóa công khai Ch ký s (Digital Signature) ª M t d ng ch ký i n t ª D a trên công ngh khóa công khai (PKI): M i ng i c n 1 c p khóa g m khóa công khai & khóa bí m t. y Khóa bí m t dùng t o ch ký s (CKS) y khóa công khai dùng th m nh CKS-> xác th c BÙ ITH ÀN H KH O A
  23. 23. Th m nh ch ký s (2) ªquá trình th m nh CKS là quá trình xác th c ªK t qu : y xác th c c ng i g i y ch ng ch i b y xác th c s toàn v n c a thông tin Ch ký s Vi t Nam Hi n tr ng tri n khai (1) ªM t s n v cung c p d ch v ph c v nhu c u giao d ch n i b y Ngân hàng công th ng ªM t s các n v ã cung c p th nghi m cho công c ng: y VASC Hi n tr ng tri n khai (2) ª ang hoàn thi n h t ng pháp lý y Lu t Giao d ch i n t , 11/2005 y Ngh nh h ng d n Lu t giao d ch i n t v Ch ký s và d ch v Ch ng th c ch ký s ã trình Chính ph ª ang xây d ng h th ng tiêu chu n và các i u ki n k thu t nghi p v khác chu n b tri n khai BÙ ITH ÀN H KH O A
  24. 24. K t lu n ªCKS là công c tin c y xác th c ng i và n i dung trên m ng -> thúc y TM T y Phishing ang ngày càng gia t ng ªVi c s d ng ch ký s còn mang l i nhi u l i ích khác ªHi n nay CKS ang c tri n khai nhi u n c, trên nhi u l nh v c Câu h i ª c i m nào không ph i c a mã khoá bí m t? • Khoá mã và gi i gi ng nhau • Ng i g i và ng i nh n cùng bi t khoá này • Chi phí qu n lý khoá th p và qu n lý n gi n • Doanh nghi p s ph i t o khoá bí m t cho t ng khách hàng L p c m an toàn (SSL) SSL ªSSL laø moät chöông trình an toaøn cho vieäc truyeàn thoâng treân web. Chöông trình naøy baûo veä caùc keânh thoâng tin trong quaù trình trao ñoåi döõ lieäu giöõa maùy chuû vaø caùc trình duyeät Web thay vì phaûi baûo veä töøng maãu tin. SSL là giao th c Web dùng thi t l p b o m t gi a máy ch và khách ªSSL khoâng theå baûo veä ñöôïc caùc thoâng tin caù nhaân (nhö soá theû tín duïng, caùc thoâng tin veà caù nhaân khaùch haøng....) khi caùc thoâng tin naøy löu giöõ treân maùy chuû cuûa ngöôøi baùn. BÙ ITH ÀN H KH O A
  25. 25. SSL ªSSL h at ng trên t ng TCP c a giao th c OSI (Open Systems Interconnection), và trên giao th c khác nh Telnet và HTTP ªSSL ch a giao th c “b t tay ” (handshake stage), b o m t cho server (và máy khách n u c n ), xác nh mã hóa, thu t tóan mã hóa, và chuy n i khóa mã Các giao d ch i n t an toàn - SET B o m t khi thanh toán ªVi c b o m t trong khi thanh toán qua m ng là v n chi n l c và là tr ng tâm hàng u trong TM T. ªHi n nay, trong vi c thanh toán qua m ng, các t ch c tín d ng và các nhà cung c p d ch v x lý thanh toán th tín d ng trên th gi i áp d ng công ngh b o m t cao c p là SET SET là gì? ª Do MasterCard , Visa cùng các công ty Microsoft, Netscape, IBM, GTE, SAIC,... thi t k ª Là m t nghi th c t p h p nh ng k thu t mã hoá và b o m t nh m m c ích m b o an toàn cho các giao d ch mua bán trên m ng. ª ây là m t k thu t b o m t, mã hóa ªSET c thi t l p b o m t nh ng thông tin v cá nhân c ng nh thông tin v tài chính trong quá trình mua bán và giao d ch trên m ng. BÙ ITH ÀN H KH O A
  26. 26. An toàn i v i h th ng m ng ª T ng l a (firewall): là ph n m m và/ho c ph n c ng ng n cách m t m ng v i bên ngoài ª Ch c n ng chính c a Firewall là ki m soát và thi t l p c ch i u khi n lu ng thông tin t gi a Intranet và Internet. y Cho phép ho c c m nh ng d ch v truy nh p ra ngoài (t Intranet ra Internet). y Cho phép ho c c m nh ng d ch v phép truy nh p vào trong (t Internet vào Intranet). y Theo dõi lu ng d li u m ng gi a Internet và Intranet. y Ki m soát a ch truy nh p, c m a ch truy nh p. y Ki m soát ng i s d ng và vi c truy nh p c a ng i s d ng. y Ki m soát n i dung thông tin thông tin l u chuy n trên m ng Nh ng h n ch c a firewall • Không thông minh nh con ng i có th c hi u t ng lo i thông tin và phân tích n i dung t t hay x u c a nó, ch có th ng n ch n s xâm nh p c a nh ng ngu n thông tin không mong . • Không th ng n ch n m t cu c t n công n u cu c t n công này không " i qua" nó. VD: t n công t m t ng dial-up, ho c s dò r thông tin do d li u b sao chép b t h p pháp lên a m m • Không th ch ng l i các cu c t n công b ng d li u (data-drivent attack). Khi có m t s ch ng trình c chuy n theo th i n t , v t qua firewall vào trong m ng c b o v và b t u ho t ng ây. VD: các virus máy tính. An toàn i v i h th ng m ng ªPhòng ch ng virus ªS d ng password m nh ªAn ninh ngu n nhân l c ªTrang thi t b an ninh m ng: ki m soát vi c ra/vào tr s làm vi c: th t , ki m tra sinh tr c h c, … LOGO CH NG 4. NH NG N I DUNG C B N C A TH NG M I I N T BÙ ITH ÀN H KH O A
  27. 27. www.themegallery.com Company Logo 4.1. Chu n b , l p k ho ch ª H th ng máy tính v n phòng, k t n i Internet ª Tham gia các sàn giao d ch i n t B2B, B2C ª Tri n khai bán hàng qua website, ª T ng hóa các quá trình x lý n hàng, thanh toán ª Chu n b chi n l c TM T, i ng nhân l c www.themegallery.com Company Logo 4.1.1. V m t công ngh ªC nh tranh ??? y Ph n m m y Ch ng trình khuy n mãi y Qui trình giao d ch… www.themegallery.com Company Logo 4.1.2. V m t th ng m i ª V s n ph m Trong cùng i u ki n thì TM T s mang l i l i nhu n h n v i các d ng hàng hóa sau: ªHàng hóa có th ng hi u c th a nh n r ng rãi ªHàng hóa c b o hành b i nh ng ng i bán hàng c tin c y cao ho c n i ti ng ªS n ph m s hóa (ph n m m, nh c, video..) ªHàng hóa giá tr không cao ( dùng v n phòng, vitamin…) www.themegallery.com Company Logo 4.1.2. V m t th ng m i ª V s n ph m Trong cùng i u ki n thì TM T s mang l i l i nhu n h n v i các d ng hàng hóa sau: ª Hàng hóa th ng mua (t p ph m, thu c theo n bác s ..) ª Hàng hóa có các c tr ng chu n (Sách, a CD, vé máy bay...) mà vi c ki m tra v t lý là không quan tr ng ª Hàng hóa c bao gói ph bi n mà khi mua không c n m bao bì (th c ph m, sô cô la, vitamin…) BÙ ITH ÀN H KH O A
  28. 28. www.themegallery.com Company Logo 4.1.2. V m t th ng m i ª V cung c p d ch v y Không yêu c u quan h cá nhân y N u yêu c u quan h cá nhân, c n gi i h n trên vùng a lý • Có nh ng lý do h p d n ng i mua • C n có tài li u l u l i t t c giao d ch www.themegallery.com Company Logo 4.2. Qu ng bá, chào hàng ª4.2.1. Thi t l p website y C a hàng tr c tuy n: Yahoo’s Stores, Intershop…. y Thuê m n các công ty thi t k website www.themegallery.com Company Logo Các c i m c n chú ý khi thi t l p website: ª S d ng hình nh nhãn hi u nh n n t ng website www.themegallery.com Company Logo Các c i m c n chú ý khi thi t l p website: ª Thi t k , phân lo i hàng hóa n gi n, ti n l i cho khách hàng tìm ki m. K t h p v i các bi n pháp gi chân khách hàng l i website lâu h n… BÙ ITH ÀN H KH O A
  29. 29. www.themegallery.com Company Logo Các c i m c n chú ý khi thi t l p website: ª em l i s i u khi n c ng nh s d ng các ch c n ng m t cách d dàng. ªCho phép truy c p thông tin nhanh h n ªCác d ch v khác nh tr l i email, giao d ch, thanh toán c ng c n chú ý t c www.themegallery.com Company Logo 4.2. Qu ng bá, chào hàng 4.2.2. Duy trì website N u không duy trì c website v i các ti n ích c ng nh ch c n ng s : ª a khách hàng vào ngõ c t ª Thông tin l c h u và không chính xác ª Thay i a ch URL khi n khách hàng g p nhi u khó kh n ª Không có s thay i v giao di n, b c c và tiêu chu n hình nh www.themegallery.com Company Logo 4.2. Qu ng bá, chào hàng 4.2.3. Xây d ng c s khách hàng ª Kh o sát n gi n ª H i ít câu h i nh ng quan tr ng, không có tính ch t b t bu c ª Cung c p t ng ph m khuy n khích khách hàng tr l i www.themegallery.com Company Logo 4.2. Qu ng bá, chào hàng 4.2.4. Qu ng bá cho website ª T n d ng các search engine ªT o các ch ng trình k t n i ª S d ng ph ng ti n truy n thông i chúng ªQu ng cáo trên internet ªPh i h p TM T v i các ch ng trình Marketing hi n hành BÙ ITH ÀN H KH O A
  30. 30. www.themegallery.com Company Logo 4.3. T ch c giao d ch M c tiêu c a TM T??? www.themegallery.com Company Logo 4.3. T ch c giao d ch 4.3.1. T ch c bán hàng ªXúc ti n gi i thi u hàng hóa ªX lý n t hàng ªChuy n n t hàng n trung tâm cung ng ªGiao hàng cho khách hàng www.themegallery.com Company Logo 4.3. T ch c giao d ch 4.3.2. Thanh toán ª Ph bi n nh t là s d ng th tín d ng ªTheo nguyên t c, DN không th tr ti n trong th c a khách hàng tr c khi giao hàng cho khách hàng THANH TOÁN I N T BÙ ITH ÀN H KH O A
  31. 31. Khái ni m Thanh toán i n t - Thanh toán i n t là vi c ti n hành các ph ng th c thanh toán thông qua các ph ng ti n i n t và internet - Th thanh toán - Ti n i n t - Ví i n t - Séc i n t - Hóa n i n t - …… Th thanh toán • Có nhi u khái ni m v th thanh toán: • Th thanh toán là m t ph ng ti n thanh toán không dùng ti n m t mà ng i ch th có th thanh toán ti n mua hàng hoá, d ch v t i các i m ch p nh n thanh toán b ng th ho c s d ng rút ti n m t 3 Phân lo i th thanh toán 1. Phân lo i theo công ngh s n xu t: • Th kh c ch n i (EmbossingCard): • D a trên công ngh kh c ch n i. • Hi n nay ng i ta không còn s d ng vì k thu t quá thô s d b gi m o. • Th b ng t (Magnetic stripe): • D a trên k thu t th tín v i hai b ng t ch a thông tin ng sau m t th . • Th ch mang thông tin c nh, không gian ch a d li u ít, không áp d ng c k thu t mã hoá, b o m t thông tin... • Th thông minh (Smart Card): • ây là th h m i nh t c a th thanh toán • c g n m t b m ch tích h p có kh n ng l u tr và x lý thông tin. • Nó có th nh n d li u, x lý d li u b ng các ng d ng th m ch tích h p và a ra k t qu 4 Phân lo i th thanh toán 2. Phân lo i theo tính ch t thanh toán: • Th tín d ng (Credit Card): • Th ghi n (Debit card): 5 BÙ ITH ÀN H KH O A
  32. 32. Phân lo i th thanh toán 2. Phân lo i theo tính ch t thanh toán: • Th rút ti n m t (Cash card): • Rút ti n m t t i các máy rút ti n t ng ho c ngân hàng • Ch th ph i ký qu ti n g i vào tài kho n ngân hàng Có 2 lo i th : • Ch rút ti n t i nh ng máy t ng c a Ngân hàng phát hành • Rút ti n các Ngân hàng cùng tham gia t ch c thanh toán v i Ngân hàng phát hành th 3. Phân lo i theo ph m vi lãnh th : th trong n c và th qu c t 4. Phân lo i theo ch th phát hành: Th do ngân hàng phát hành (Bank Card) và th do t ch c phi ngân hàng phát hành 6 C ch thanh toán qua m ng • Trong thanh toán B2C qua m ng, i a s ng i mua dùng th tín d ng thanh toán • Th tín d ng là lo i th Visa, MasterCard... có tính qu c t , ch th có th dùng c trên toàn c u • Vi t Nam, cá nhân hay t ch c có th ng ký làm th tín d ng v i nhi u ngân hàng nh Vietcombank, ACB,… • Trên th tín d ng th ng có: • Hình, h và tên ch s h u th • S th (ví d MasterCard có 16 ch s ) • Th i h n c a th • M t sau th có dòng s an toàn (security code) t i thi u là ba ch s • M t s thông s khác cùng v i các chip i n t ho c v ch t (magnetic stripe) • Ch th c ng c cung c p PIN Code (Personal Information Number) rút ti n 7 C ch thanh toán qua m ng • Nh ng thông tin v th tín d ng ng i mua ph i khai báo khi th c hi n vi c mua qua m ng g m: • Hi n giao th c thanh toán qua m ng c s d ng ph bi n là SET (Secure Electronic Transaction) • SET giúp cho giao d ch i n t an toàn, do Visa và Master Card phát tri n n m 1996 8 Th mua hàng • Không có h n m c s d ng • Thanh toán vào cu i k (theo tháng ho c quý) • Không tính lãi BÙ ITH ÀN H KH O A
  33. 33. c i m thanh toán th • c ch p nh n r ng rãi • Không c n s d ng các ph n m m c bi t • C n s ph i h p v i ngân hàng/ t ch c tín d ng • Th ng ph i ch u phí trên m i l n giao d ch và phí hàng tháng Các bên tham gia vào thanh toán b ng th tín d ng tr c tuy n • Ng i mua – ch th (Card holder) • Ng i bán/ng i ch p nh n thanh toán th (Merchant) • Ngân hàng phát hành th (Card Issuing bank) • Ngân hàng m tài kho n th ng m i (Acquirer - Bank holding merchant account) • Nhà cung c p d ch v x lý thanh toán qua m ng (g i là Third Party – Bên th ba) i u ki n DN có th th c hi n thanh toán th tr c tuy n Ngoài vi c có website, DN c n: • Có Tài kho n th ng m i (merchant account) m t i Ngân hàng/ t ch c tài chính • Có C ng thanh toán (Payment gateway) Bui Thanh Khoa 13 • Mua hàng tr c tuy n 1. Khách hàng th c hi n vi c khai báo thông tin v th tín d ng trên trang web c a ng i bán 2. Thông tin th tín d ng c a ng i mua qua payment gateway c chuy n th ng n ngân hàng c a ng i bán ho c chuy n th ng n nhà cung c p d ch v x lý thanh toán qua m ng (g i là Third Party – Bên th ba) ª Mua hàng truy n th ng 1. Khách hàng xu t trình th tín d ng cho nhân viên thu ngân/ bán hàng 2. Nhân viên thu ngân ki m tra các thông tin trên th , cà th c a khách hàng và truy n các thông tin v giao d ch trên thi t b c th POS (Point of Sale) Các công c TT T ph bi n – Th thanh toán Quy trình s d ng và thanh toán b ng th BÙ ITH ÀN H KH O A
  34. 34. Bui Thanh Khoa 14 ªMua hàng tr c tuy n 3. Ngân hàng c a ng i bán ho c nhà cung c p d ch v x lý thanh toán qua m ng g i thông tin n ngân hàng phát hành th ki m tra 4. Ngân hàng phát hành th s kh c t ho c ch p nh n giao d ch và chuy n k t qu /mã s giao d ch h p pháp ng c tr l i cho trung tâm x lý d li u th 5. Trung tâm x lý d li u th g i k t qu c p phép n ng i bán ªMua hàng truy n th ng 3. Thi t b c th n ngân hàng phát hành th 4. Ngân hàng phát hành th s kh c t ho c ch p nh n giao d ch và chuy n k t qu /mã s giao d ch h p pháp ng c tr l i cho trung tâm x lý d li u th 5. Trung tâm x lý d li u th g i k t qu c p phép n thi t b c th POS Các công c TT T ph bi n – Th thanh toánQuy trình s d ng và thanh toán b ng th Bui Thanh Khoa 15 y L u ý: m t gi y phép ch có giá tr trong m t kho ng th i gian nh t nh (th ng là ba ngày), quá th i h n ó, gi y phép s không còn giá tr (tr tr ng h p giao d ch ã c ti n hành ho c khi gi y phép c c p l i). ² Các câu tr l i khi xin c p phép Các công c TT T ph bi n – Th thanh toán Quy trình s d ng và thanh toán b ng th Bui Thanh Khoa 16 • Mua hàng tr c tuy n 6. Ng i bán ch p nh n ho c t ch i giao d ch 7. N u bán thì s g i email xác nh n c ng nh hóa n và các v n b n c n thi t khác cho ng i mua, ng th i x lý n hàng. N u không bán thì giao d ch coi nh k t thúc, ng i bán c ng g i thông i p cho ng i mua, nêu rõ lý do không bán. ª Mua hàng truy n th ng 6.Thi t b c th cho ng i bán bi t có c phép th c hi n giao d ch hay không 7. Ng i bán thông báo v i ch th v k t qu giao d ch 8. N u h p l và bán, In hóa n (ba b n) và yêu c u ng i mua ký vào hóa n Quy trình s d ng và thanh toán b ng th Các công c TT T ph bi n – Th thanh toán 17 • Các bi n pháp h n ch r i ro trong thanh toán th • H th ng xác minh a ch : h th ng giúp so sánh a ch khách hàng nh p vào trang web và a ch c a ch th tín d ng do ngân hàng phát hành th l u • Ki m tra th công: nhân viên ti n hành ki m tra thông tin khách hàng khi nghi ng b t c n t hàng nào • Xác minh s th tín d ng: so sánh s th tín d ng và mã s an toàn c a th v i các thông tin v ch th do ngân hàng phát hành th l u • L u thông tin v khách hàng: so sánh thông tin c i n trên website và thông tin c a nh ng l n mua hàng tr c BÙ ITH ÀN H KH O A
  35. 35. Th thông minh (smart-card) • Th thông minh có kích th c gi ng th tín d ng v i m t con chip trong, cung c p b nh và kh n ng x lý 19 • Các lo i th thông minh: • Th có kh n ng liên k t: là lo i th có g n m nh kim lo i nh b ng vàng trên m ch vi x lý. • Khi a th vào thi t b c/ghi th , các thông tin và d li u trên th c m nh kim lo i trên chuy n t chip sang thi t b c/ghi th . • Th có kh n ng liên k t có th cài t c các ch : c c nh ng không xóa c(read-only) ho c t tr ng thái có th xóa, thay i thông tin d li u theo nhu c u c a ch th . • Th có kh n ng liên k t ph m vi g n: trên m ch vi x lý có g n anten • Thông tin và d li u c truy n t th qua anten n anten c a thi t b c th . • Th c s d ng khi thông tin, d li u trên th c n c truy n nhanh trong kho ng cách g n nh thanh toán vé xe buýt, t u, các tr m soát vé • Th ph i h p/ lai ghép: có hai m ch vi x lý c l p c g n vào th • Có th s d ng c t t c các thi t b c/ghi th khác nhau 20 • Các ng d ng c a th thông minh: • S d ng mua hàng hóa, d ch v : th c s d ng chuy n ti n t tài kho n t i ngân hàng c a ng i s h u th vào chip bên trong th . Ng i mua hàng s d ng th mua hàng t i t t c các i m thanh toán ch p nh n thanh toán • Thanh toán c c phí giao thông công c ng: th ng s d ng lo i th có kh n ng liên k t ph m vi g n. Ví d : Octopus Card HongKong • Xác th c i n t (E-Identification): th có kh n ng l u tr các thông tin v cá nhân nh hình nh, c i m sinh tr c h c, ch ký i n t , khóa chung, khóa riêng… do ó c s d ng nh n d ng, ki m soát truy c p và xác th c. Ví d : Trung Qu c s d ng th thông minh làm ch ng minh th nhân dân • Ch m sóc s c kh e c ng ng: l u tr các thông tin cá nhân nh chi u cao, cân n ng, nhóm máu, ti n s b nh t t, các lo i thu c th ng dùng, s th b o hi m y t , các s i n tho i liên h trong tr ng h p kh n c p… Ti n i n t (e-cash) • Ti n i n t là m t kho n ti n c s hóa, l u tr trong máy tính, s d ng nh ti n m t trong th ng m i i n t • Do công ty/t ch c (phi chính ph ) phát hành BÙ ITH ÀN H KH O A
  36. 36. Ti n i n t (e-cash) • u i m: • Có u th i v i ng i mua nh ng n c th thanh toán ch a ph bi n • Hi u qu h n @ chi phí th p h n • V n hành trên c s h t ng hi n có c a TM T • c bi t phù h p v i nh ng kho n thanh toán nh • Nh c i m: • D b r a ti n • Hi n t n t i nhi u tiêu chu n @ khó phát tri n Ví i n t (e-wallet) • Ví i n t là m t ph n m m trong ó ng i s d ng có th l u tr s th tín d ng và các thông tin cá nhân khác • 2 lo i: • Ví i n t l u t i máy ng i dùng • Ví i n t l u t i máy ch /máy nhà cung c p d ch v ví i n t : Microsoft.NET Passport, Yahoo! Wallet 24 • Ví ti n s hóa có ch c n ng nh m t ví ti n truy n th ng nh m l u gi th tín d ng, ti n i n t , ch ng minh th nhân dân, thông tin v a ch , và cung c p các thông tin này vào các m u khai thông tin trong quy trình thanh toán t i các trang web th ng m i i n t . • T i các trang web ch p nh n s d ng ví ti n s hóa trong thanh toán, ng i mua sau khi t mua hàng ch c n kích vào ví ti n s hóa, nh p tên và m t kh u c a mình là hoàn t t giao d ch. • Ví ti n s hóa t ng nh p các thông tin c n thi t vào các m u trong quy trình mua hàng nh a ch giao hàng, s th tín d ng… • Ví ti n s hóa là m t ph n m m c cài t trong máy c a khách hàng l u gi các thông tin c a khách hàng. • Khách hàng ch s d ng c d ch v này t i các c s ch p nh n ví ti n s hóa t ng thích v i ph n m m cài t trong máy c a khách hàng. BÙ ITH ÀN H KH O A

×