Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

Puna

  • Login to see the comments

  • Be the first to like this

Puna

  1. 1. Pune me proJEKTPunoi:Anxhela CaushajLenda: FizikeKlasa: Xa
  2. 2. PunaNë fizikë, puna mekanike është sasia e energjisë që jepet nga një forcë që vepron përgjatë një distance.Ashtu si energjia , ajo është një madhësi skalare , ku njësia SI e saj është xhauli. Termi puna u shpik nëvitin 1826 nga matematikani Francez Gaspard-Gustave Coriolis.Sipas teoremës energji-punë nëqoftëse një forcë e jashtme vepron mbi një trup të ngurtë, energjiakinetike e tij do të ndryshojë nga Ek1 tek Ek2, kështu që puna mekanike (W) jepet nga :ku m është masa e objektit dhe v është shpejtësia e objektit.Nëqoftëse forca rezultante F mbi një objekt vepron ndërsa objekti zhvendoset përgjatë një distance d, sidhe forca dhe zhvendosja veprojnë paralel me njëra tjetrën , puna mekanike e bërë mbi objektin ështëprodukti skalar i F i shumëzuar me d:.Pra në rastin më të përgjithshëm (kur vektorët janë në një kënd jo-zero θ formula është W = F d cos θ.Nqs forca dhe zhvendosja janë paralel dhe në të njëjtin drejtim , puna mekanike është positive. Nëqoftëseforca dhe zhvendosja janë paralele por në kah të kundërt (pra antiparalele), puna mekanike ështënegative.Në rastin kur vektori i forcës dhe zhvendosjes janë pingul me njëra tjetrën , forca nuk kryen punë :Nese vepron ne fuqi nje drejtim tjeter nga ajo e levizje te trupit, atehere vetem se komponenti iforces ne drejtim e levizje prodhon pune. Ne qofte se nje force vepron mbi nje trup detyruar tembeten te palevizshme, pa pune eshte bere me force. Edhe nese trupi eshte ne levizje, forcaduhet te kete nje komponent ne drejtim te levizjes..Ne fizike ,puna njihet si energjia qe transmeton nje force F per te zhvendosur nje trup ne nje largesi x. Ajomund te shenohet me A por edhe ne gjuhen angleze shenohet me (W) work.Ashtu si energjia edhe puna eshte nje madhesi skalare.Nje formule e rendesishme per punen eshte barazia esaj me ndryshimin e energjise se sistemit qe kryen pune sepse normalisht nje sistem me nje energji E1 humbetnje pjese te saj qe te kryeje pune ndersa pjesa tjeter ngelet E2. Logjikisht diferenca e energjive eshte vetepuna.
  3. 3. Formula qe lidh forcen me punen behet nepermjet largesise d per te cilin zhvendoset nje trup gjate kryerjes sepunes,dhene rastin kur forca ushtohet me nje kend ndaj levizjes atehere shtohet nje faktor kosinus i kenditndermjet drejtimit te levizjes dhe forces.Puna zeroPuna nganjehere pavaresisht veprimit te forcave rezulton zero. Gjate rrotullimit te nje trupi rrethnje pike te caktuar pasi trupi ka mbaruar ciklin e rrotullimit atehere vihet re se ndryshimi ienergjise eshte zero pra rrjedhimisht sistemi mund te kete levizur dhe te jete vendosur nenndikimin e nje force, por puna eshte zero. Nje ras tjeter eshte nje liber i vendosur mbi njetavoline.Nqs tavolina ngjitet e zeme ne nje ashensor me nje shpejtesi te caktuar atehere aikryen pune mbi librin sepse e ngjit lart bashke me veten mirepo libri si pasoje e forces serendeses qendron mbi tavoline dhe nuk e zhvendosvecazi por se bashku me tavolinen, kjo dote thote se perseri mbi librin skryhet pune, forca e gravitetit te librit dhe dhe ngjitjes te tavolinesjane barazuar dhe keshtu puna eshte perseri zero.Nje rast konkret i kryerjes se punes jane sportet si basketbolli ,futbooli etj. Ne menyre qe televize topi duhet te ushtojme force mbi te duke kryer keshtu pune mbi topin qe ai te shkoje nerrjete ose ne kosh.Puna mekanikePër dallim nga kuptimi i punës në jetën e përditshme, në fizikë puna mekanike është të zotëruarit e ndonjëforce në njëfarë distance. Forca e cila vepron në trupa ndërron shpejtësinë apo bën kompensimin e forcave tëtjera të cila veprojnë përkundër lëvizjes. Duke lëvizur trupin nëpër rrafshin e pjerrët zotërohet forca e fërkimit,rëndimi tokësor dhe eventualisht nxitohet i trupit.Forca FShembulli më i thjeshtë është lëvizja drejtvizore e trupit gjatë veprimit të forcës konstante, e cila vepron nëdrejtimin e lëvizjes së trupit. Atëherë puna është e barabartë me prodhimin e forcës dhe distancës sëkaluar :Në qoftë se forca konstante nuk vepron në trupin në drejtim të rrugës , apo nën një kënd ndaj rrugës,atëherë vetëm komponentja e forcës në drejtim të rrugës kryen punë:
  4. 4. Puna është madhësi skalare e cila mund të jetë pozitive apo negative. Kur është , puna ështëpozitive, për puna është zero, kurse për puna është negative.Te lëvizjet e njëtrajtshme rrethore forca është gjithnjë normale ndaj rrugës dhe nuk kryen kurrfarë pune.Meqenëse kahu i forcës së fërkimit është i kundërt me kahun e lëvizjes, puna e forcave të fërkimit ështënegative. Gjatë rënies së trupave forca e rëndimit ka kahun e lëvizjes dhe puna është pozitive. Njësia për punëfitohet nga formula e përkufizimit: ajo është xhauli (J) e barabartë me prodhimin e njësisë së forcës 1 N dhe tënjësisë së rrugës 1 m, përkatësisht:FuqiaNë fizikë ,fuqia është derivati kohor i punës së kryer ose shpe Nëse ΔW është shuma e punës që kryhet gjatënjë periudhe prej me kohëzgjatje Δt, fuqia mesatare Pavg gjatë kësaj periudhe jepet me formulënKjo është shuma mesatare e punës së kryer ose të konvertuar të energjisë për njësi të kohës. Fuqia mesatareshpesh quhet thjesht "fuqia" kur konteksti e bën të qartë.Fuqia e menjëhershme atëherë është vlera në limit e fuqisë mesatare kur intervali Δt i afrohet zeros.Në rastin e fuqisë konstatnte P, sasia e punës së kryer gjatë një periudhe me afat T është dhënë nga:

×