Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ: 3
ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ
ΒΙΟΛΟΓΙΑΑ ΛΥΚΕΙΟΥ
Οργάνωση του ανθρωπίνου σώματος
Το ανθρώπινο σώμα αποτελείται από διαφορετικά τμήματα τα οποία μπορεί να μελετηθούν
σε διά...
Δομή Κυκλοφορικού Συστήματος
 Το κυκλοφορικό σύστημα αποτελείται από:
 Καρδιά
 Αγγεία
 Αίμα
Λειτουργίες Κυκλοφορικού
Συστήματος
 Η μεταφορά θρεπτικών ουσιών σε όλα τα
κύτταρα του οργανισμού.
 Η απομάκρυνση άχρηστ...
Εισαγωγή:
•Το κυκλοφορικό σύστημα είναι υπεύθυνο για τη μεταφορά οξυγόνου και
θρεπτικών συστατικών στους ιστούς και την πα...
Δ. καρδιά
Αρ. καρδιά
πνεύμονες
Η καρδιά
πνεύμονες
Αρ. καρδιάΔ. καρδιά
Οι δύο αντλίες χωρίζονται σε δύο διαφορετικούς χώρους που ονομάζονται
κοιλότητες
Η καρδιά αποτελείται από 4 διαφορετικές κ...
Πρόσθια όψη του θώρακα – Φαίνεται η καρδιά, τα μεγάλα αγγεία και οι πνεύμονες
Η καρδιά είναι μία μυϊκή αντλία που βρίσκετα...
καρδιά
πνεύμονες
Το περικάρδιο είναι ινώδης ιστός
Αποτελείται από το σπλαχνικό (εσωτερικό) και τοιχωματικό (εξωτερικό)
Μεταξύ των δύο πετάλ...
Τα τοιχώματα της καρδιάς είναι:
Επικάρδιο (σπλαχνικό περικάρδιο) είναι ένα προστατευτικό κάλλυμα
που αποτελείται από συνδε...
Υπάρχει διπλή κυκλοφορία
1) Πνευμονική κυκλοφορία: η δεξιά καρδιά στέλνει το αίμα στους πνεύμονες το
οποίο επιστρέφει οξυγ...
Το οξυγονωμένο αίμα εισέρχεται στον αριστερό κόλπο με την πνευμονική
φλέβα, περνά στην αριστερή κοιλία και μέσω της αορτής...
Δεξιά καρδία
Δεξιός κόλπος: Δέχεται αίμα από δύο μεγάλες φλέβες την άνω και κάτω
κοίλη φλέβα και επίσης από τους στεφανιαί...
Δεξιά καρδία
Δεξιά κοιλία: Έχει λεπτότερα τοιχώματα από την αριστερή και διοχετεύει το
αίμα στην πνευμονική αρτηρία η οποί...
Αριστερή καρδιά
Αριστερός κόλπος: δέχεται το οξυγονωμένο αίμα με τις πνευμονικές φλέβες
από τους πνεύμονες
Μιτροειδής βαλβ...
«Η διαδρομή του αίματος»
Το αίμα με αυξημένη περιεκτικότητα σε CO2 εισέρχεται στο δεξιό
κόλπο με την άνω και κάτω κοίλη φλ...
Στεφανιαία κυκλοφορία: Οι στεφανιαίες αρτηρίες
ξεκινούν από τη συστηματική κυκλοφορία (αορτή) και
αιματώνουν την καρδιά
Ότ...
Καρδιακή λειτουργία
Συστολή: σύσπαση του κόλπου ή της κοιλίας
Διαστολή: χαλάρωση του κόλπου ή της κοιλίας
Καρδιακός κύκλος...
Προκειμένου να γίνεται συντονισμένη η συστολή και η διαστολή των
κόλπων και κοιλίων χρειάζεται ένα ερέθισμα, που θα φτάνει...
Καρδιακό σύστημα αγωγής
Ο καρδιακός μυς συσπάται χωρίς κανένα ερέθισμα από το νευρικό
σύστημα
Το ερέθισμα ξεκινά από μία π...
Το ερέθισμα μεταδίδεται στα μυϊκά κύτταρα των κόλπων και στη συνέχεια
φτάνει στον κολποκοιλιακό κόμβο
Ο κολποκοιλιακός κόμ...
Ο καρδιακός κύκλος ρυθμίζεται από:
•Φυσική άσκηση
•Θερμοκρασία
•Συγκέντρωση ιόντων
Το αυτόνομο νευρικό σύστημα επηρεάζει τ...
Ηλεκτροκαρδιογράφημα
Είναι η απεικόνιση σε χαρτί του καρδιακού κύκλου
Μπορούν να αναγνωρισθούν:
•Διαταραχές της αγωγής του...
Πρόταση για ερευνητική
εργασία σε ομάδα
Άσκηση στην τάξη
Τα αγγεία
Αγγεία μεταφέρουν αίμα από την καρδιά προς την
περιφέρεια (αρτηρίες)
και από την περιφέρεια προς την καρδιά (φλέβες)
Διακρ...
Αρτηρίες και αρτηρίδια
Αγγεία που μεταφέρουν αίμα από την καρδιά προς την
περιφέρεια
Έχουν παχύ τοίχωμα
Έχουν μεγαλύτερη π...
Το τοίχωμα των αγγείων αποτελείται από:
Την εσωτερική στοιβάδα ή ενδοθήλιο αποτελείται από απλό
πλακώδες επιθήλιο, πλούσιο...
Μεσαία στοιβάδα:
Είναι παχύτερη στις αρτηρίες από τις φλέβες και
αποτελείται από λείες μυϊκές ίνες και ελαστικό συνδετικό
...
Εξωτερική στοιβάδα: λεπτό στρώμα συνδετικού ιστού
συνδέει τα αγγεία με τους γύρω ιστούς
Εξωτ. στοιβάδα
μεσαία στοιβάδα
(λε...
Συστηματική κυκλοφορία
Η αριστερή κοιλία συνδέεται με την αορτή – η μεγαλύτερη
αρτηρία του σώματος – που διακλαδώνεται σε ...
Τριχοειδή αγγεία
Είναι τα μικρότερα αγγεία που παρεμβάλλονται μεταξύ των
μικρότερων αρτηριδίων και των μικρότερων φλεβιδίω...
Αρτηριακή Πίεση
Αρτηριακή πίεση είναι η πίεση που ασκείται από το αίμα
προς το τοίχωμα της αρτηρίας κατά τη διάρκεια της
καρδιακής συστολή...
Παράγοντες που επηρεάζουν την αρτηριακή πίεση:
α) καρδιακός ρυθμός
β) όγκος αίματος
γ) όγκος παλμού
δ) περιφερική αντίστασ...
Ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης:
Αύξηση της καρδιακής
παροχής
Αύξηση της
αρτηριακής πίεσης
Διεγείρονται οι
υποδοχείς πίεσης
...
Ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης:
Αύξηση της
αρτηριακής πίεσης
Διεγείρονται οι
υποδοχείς πίεσης
(αορτή, καρωτίδα)
Μείωση των ...
Ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης:
Μείωση της ροής
αίματος στα νεφρά
Απελευθέρωση ρενίνης
από τα νεφρά
Η ρενίνη προκαλεί παρα-...
Φλεβική επιστροφή
Διαταραχές του κυκλοφορικού συστήματος
Υπέρταση: είναι η αυξημένη αρτηριακή πίεση. Αυτό έχει ως
αποτέλεσμα η καρδιά να χρε...
Προτάσεις για ερευνητικές εργασίες
Προβλήματα στη λειτουργία του
κυκλοφορικού συστήματος
Πρόταση για εργασία
Πρόταση για εργασία
Πρόταση για εργασία
Ερώτηση
Οι κοιλότητες που βρίσκονται στο άνω τμήμα της καρδιάς ονομάζονται ________
και οι κοιλότητες που βρίσκονται στο κ...
Ερώτηση
Ο αριστερός κόλπος δέχεται αίμα από _________.
Ο δεξιός κόλπος δέχεται αίμα από _________.
Η δεξιά κοιλία στέλνει ...
Ερώτηση
Ο ρόλος των βαλβίδων στην καρδιά είναι
α) να εμποδίζουν την παλινδρόμηση του αίματος
β) να επιτρέπουν τη διοχέτευσ...
Ερώτηση
Ποια από τις παρακάτω προτάσεις είναι σωστή;
α) το μυϊκό τοίχωμα της δεξιάς και αριστερής καρδιάς είναι ίδιο
β) το...
Ερώτηση
Ο αρ. κόλπος συστέλλεται ταυτόχρονα με την αρ. κοιλία
α) σωστό β) λάθος
Ο αρ. κόλπος συστέλλεται ταυτόχρονα με το ...
Ερώτηση
Το ερέθισμα για την έναρξη της καρδιακής συστολής ξεκινά από
α) φλεβόκομβο
β) κολποκοιλιακό κόμβο
γ) αριστερό κόλπ...
Ερώτηση
Το αγγείο που γίνεται η ανταλλαγή ουσιών μεταξύ του αίματος και των ιστών είναι
τα
α) αρτηρίδια
β) τριχοειδή
γ) πν...
Ερώτηση
Που είναι χαμηλότερη η πίεση;
α) αορτή
β) φλέβες
γ) τριχοειδή
δ) αρτηρίδια
Ερώτηση
Η κυριότερη διαφορά στη δομή των αρτηριών και φλεβών είναι:
α) οι φλέβες έχουν παχύτερο συνδετικό ιστό
β) οι φλέβε...
Ερώτηση
Κατά τη μέτρηση της αρτηριακή πίεσης, μεγαλύτερη είναι η συστολική
α) σωστό β) λάθος
Ερώτηση
Ο όγκος αίματος που εξωθείται από τις κοιλίες σε κάθε συστολή ονομάζεται
_________.
Ερώτηση
Ποια από τα παρακάτω αγγεία δεν περιέχουν οξυγονωμένο αίμα;
α) αορτή
β) μηριαία αρτηρίας
γ) πνευμονική αρτηρία
δ) ...
Ερώτηση
Η πνευμονική φλέβα μεταφέρει αίμα στον/στην ________.
Αίμα
Το αίμα:
•Αποτελεί συνδετικό ιστό
•Μεταφέρει Ο2 στους ιστούς και απομακρύνει το CO2
•Μεταφέρει θρεπτικές ουσίες στην περιφ...
Τα κύτταρα του αίματος σχηματίζονται κυρίως στο μυελό των
οστών και οι κύριες ομάδες είναι:
Ερυθρά αιμοσφαίρια
Λευκά αιμοσ...
Ο όγκος του αίματος εξαρτάται από το:
•Μέγεθος του σώματος
•Μεταβολές στη συγκέντρωση υγρών
•Μεταβολές στη συγκέντρωση ηλε...
Αν μια ποσότητα αίματος φυγοκεντηθεί τότε τα κύτταρα και τα
κυτταρικά θραύσματα διαχωρίζονται από το υγρό στοιχείο.
Τα κύτ...
Πλάσμα
Το πλάσμα αποτελεί το 55% του αίματος
Αποτελείται κατά 90% από νερό
Μεταφέρει θρεπτικά και άχρηστα προϊόντα στο σώμ...
Ας τα ξεχωρίσουμε …
Η παραγωγή των κυττάρων του αίματος ονομάζεται αιματοποίηση
Στην εμβρυϊκή ηλικία, αυτή ξεκινά από το ήπαρ και το σπλήνα κα...
Ερυθρά αιμοσφαίρια ή ερυθροκύτταρα
7.5μm
2.5μm
•Αποτελούν αμφίκοιλους δίσκους
•Δεν περιέχουν πυρήνα ή μιτοχόνδρια
•Περιέχο...
Η αιμοσφαιρίνη αποτελείται από:
4 πολυπεπτίδια
2 α αλυσίδες
2 β αλυσίδες
Καθεμιά από αυτές συνδέεται με ένα μόριο
αίμης
Έν...
Ηb + 4 Ο2
Ηb ( Ο2)4
οξυαιμοσφαιρίνη
•Μείωση της θερμοκρασίας
•Αύξηση του pH
•Αυξημένη πίεση του O2
Μεταφορά του CO2
CO2 + H20 H2CO3
H+ + HCO3
-
To 95% CO2 που παράγεται στους ιστούς μεταφέρεται προς του πνεύμονες
με τα ερ...
Παραγωγή ερυθρών αιμοσφαιρίων
Μειωμένο Ο2 στο αίμα
Παραγωγή ερυθροποι-
ητίνης από νεφρά και ήπαρ
Διέγερση του μυελού για
π...
Ο κύκλος ζωής των ερυθρών αιμοσφαιρίων
Η διάρκεια ζωής των ερυθρών αιμοσφαιρίων είναι 120
ημέρες
Στο τέλος της ζωής τους τ...
Αναιμία: είναι η μείωση των ερυθρών αιμοσφαιρίων και/η μείωση της
αιμοσφαιρίνης
Λευκά Αιμοσφαίρια:
Είναι λιγότερα από τα ερυθρά αιμοσφαίρια
Έχουν πυρήνα
Προστατεύουν τον οργανισμό από λοιμώξεις
Αποτελεί...
Λευκά Αιμοσφαίρια - Λεμφοκύτταρα
Υπάρχουν διαφορετικά είδη λεμφοκυττάρων που έχουν διαφορετικές
λειτουργίες αλλά μοιάζουν ...
Αντιγόνα: είναι χημικές ουσίες που προκαλούν την παραγωγή
αντισωμάτων
Αντισώματα: είναι ειδική πρωτεΐνη που παράγεται από ...
Λευκά Αιμοσφαίρια - Λεμφοκύτταρα
Τα λεμφοκύτταρα παράγονται στον ερυθρό μυελό αλλά μεταφέρονται στο
θύμο αδένα, όπου διαφο...
Λευκά Αιμοσφαίρια – Μονοκύτταρα
Τα μονοκύτταρα φεύγουν από το αίμα και φθάνουν στους ιστούς όπου
μετατρέπονται σε μακροφάγ...
Λευκά Αιμοσφαίρια – Ουδετερόφιλα
Είναι τα πολυπληθέστερα λευκά αιμοσφαίρια
Διαπερνούν διαμέσου των τριχοειδών και φτάνουν ...
Λευκά Αιμοσφαίρια – Βασεόφιλα
Ο αριθμός τους αυξάνεται στις λοιμώξεις
Φτάνουν στην περιοχή της λοίμωξης και απελευθερώνουν...
Τα λευκά αιμοσφαίρια περνούν ανάμεσα στα κύτταρα των τριχοειδών και
φτάνουν στους ιστούς. Αυτό ονομάζεται διαπήδηση
Στην περιοχή της καταστροφής του ιστού ή της λοίμωξης
απελευθερώνονται χημικές ουσίες που έλκουν άλλα λευκά αιμοσφαίρια.
Α...
Αιμοπετάλια
Προέρχονται από τα μεγακαρυοκύτταρα
Βοηθούν στον έλεγχο της αιμορραγίας
Ο θρόμβος που σχηματίζεται κατά την πή...
Ερώτηση
Τα κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος προέρχονται από το
αιματοκυττοβλάστη
α) σωστό β) λάθος
Ερώτηση
Τα ερυθρά αιμοσφαίρια δεν μπορούν να διπλασιαστούν επειδή δεν
διαθέτουν __________ .
Ερώτηση
Στους ενήλικες, τα ερυθρά αιμοσφαίρια παράγονται στον/στο
α) ερυθρό μυελό των οστών
β) ήπαρ
γ) σπλήνα
δ) ήπαρ και ...
Ερώτηση
Η παραγωγή των ερυθρών αιμοσφαιρίων διεγείρεται από μία ορμόνη
________, που παράγεται _________ όταν υπάρχει χαμη...
Ερώτηση
Η αιμοσφαιρίνη αποτελείται από
α) αίμη, 4 αλυσίδες πεπτιδίων και σίδηρο
β) αίμη, οξυγόνο και σίδηρο
γ) 4 αλυσίδες ...
Ερώτηση
Ποια είναι περισσότερα λευκά αιμοσφαίρια
α) βασεόφιλα
β) ουδετερόφιλα
γ) Β-λεμφοκύτταρα
δ)Τ-λεμφοκύτταρα
Ερώτηση
Τα κύτταρα του αίματος που συμμετέχουν στην πήξη του αίματος είναι
_________ .
Αίμα
Πρόταση για εργασία. Πώς
λύνεται πλέον αυτό το
πρόβλημα;
Ομαδική εργασία στην τάξη
… Για να μελετήσουμε μια
γενική εξέταση αίματος.
Πώς διαβάζω τα αποτελέσματα
μιας εξέτασης.
Άσκηση στην τάξη
Ευχαριστώ για την προσοχή
σας !
Βιβλιογραφία
 Σχολικό Βιβλίο Βιολογίας Α λυκείου.
 Εργαστηριακός οδηγός Βιολογίας Α λυκείου
 Ppt δρ. Μιλτιάδη Πίτσου, Ι...
Κεφαλαιο3 - Κυκλοφορικό σύστημα
Κεφαλαιο3 - Κυκλοφορικό σύστημα
Κεφαλαιο3 - Κυκλοφορικό σύστημα
Κεφαλαιο3 - Κυκλοφορικό σύστημα
Κεφαλαιο3 - Κυκλοφορικό σύστημα
Κεφαλαιο3 - Κυκλοφορικό σύστημα
Κεφαλαιο3 - Κυκλοφορικό σύστημα
Κεφαλαιο3 - Κυκλοφορικό σύστημα
Κεφαλαιο3 - Κυκλοφορικό σύστημα
Κεφαλαιο3 - Κυκλοφορικό σύστημα
Κεφαλαιο3 - Κυκλοφορικό σύστημα
Κεφαλαιο3 - Κυκλοφορικό σύστημα
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Κεφαλαιο3 - Κυκλοφορικό σύστημα

Βιολογία Α λυκείου

  • Be the first to comment

Κεφαλαιο3 - Κυκλοφορικό σύστημα

  1. 1. ΚΕΦΑΛΑΙΟ: 3 ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΑ ΛΥΚΕΙΟΥ
  2. 2. Οργάνωση του ανθρωπίνου σώματος Το ανθρώπινο σώμα αποτελείται από διαφορετικά τμήματα τα οποία μπορεί να μελετηθούν σε διάφορα επίπεδα. Άτομο Μόρια Μακρομόρια Οργανίδια Κύτταρο Ιστός Σύστημα Ανθρώπινο σώμα Όργανο
  3. 3. Δομή Κυκλοφορικού Συστήματος  Το κυκλοφορικό σύστημα αποτελείται από:  Καρδιά  Αγγεία  Αίμα
  4. 4. Λειτουργίες Κυκλοφορικού Συστήματος  Η μεταφορά θρεπτικών ουσιών σε όλα τα κύτταρα του οργανισμού.  Η απομάκρυνση άχρηστων ουσιών από όλα τα κύτταρα του οργανισμού.  Η μεταφορά οξυγόνου.
  5. 5. Εισαγωγή: •Το κυκλοφορικό σύστημα είναι υπεύθυνο για τη μεταφορά οξυγόνου και θρεπτικών συστατικών στους ιστούς και την παραλαβή των άχρηστων προϊόντων από αυτούς και την απόρριψη τους •Η καρδιά αποτελεί τον πιο δυνατό μυ στο σώμα •Η καρδιά αντλεί (κυκλοφορεί) το αίμα σε όλο το σώμα •Η καρδιά αποτελείται από δύο αντλίες που λειτουργούν ταυτόχρονα •Η αντλία προς τα δεξιά (δεξιά καρδιά) αντλεί το αίμα προς τους πνεύμονες όπου αποβάλει το CO2 και προσλαμβάνει Ο2 •Η αντλία προς τα αριστερά (αριστερή καρδιά) αντλεί το αίμα με το Ο2 προς τους ιστούς της περιφέρειας
  6. 6. Δ. καρδιά Αρ. καρδιά πνεύμονες
  7. 7. Η καρδιά
  8. 8. πνεύμονες Αρ. καρδιάΔ. καρδιά
  9. 9. Οι δύο αντλίες χωρίζονται σε δύο διαφορετικούς χώρους που ονομάζονται κοιλότητες Η καρδιά αποτελείται από 4 διαφορετικές κοιλότητες Οι δύο διαφορετικές αντλίες συγχρονίζονται, ώστε να έχουν τη μέγιστη αντλιτική ικανότητα Δ. κόλπος Δ. κοιλία Αρ. κόλπος Αρ. κοιλία
  10. 10. Πρόσθια όψη του θώρακα – Φαίνεται η καρδιά, τα μεγάλα αγγεία και οι πνεύμονες Η καρδιά είναι μία μυϊκή αντλία που βρίσκεται στο πρόσθιο τμήμα του μεσοθωρακίου αμέσως πίσω από το στέρνο.
  11. 11. καρδιά πνεύμονες
  12. 12. Το περικάρδιο είναι ινώδης ιστός Αποτελείται από το σπλαχνικό (εσωτερικό) και τοιχωματικό (εξωτερικό) Μεταξύ των δύο πετάλων του περικαρδίου βρίσκεται μικρή ποσότητα υγρού, που ονομάζεται περικαρδιακό υγρό
  13. 13. Τα τοιχώματα της καρδιάς είναι: Επικάρδιο (σπλαχνικό περικάρδιο) είναι ένα προστατευτικό κάλλυμα που αποτελείται από συνδετικό ιστό, που καλύπτεται από επιθηλιακά κύτταρα, αγγεία και περιέχει τα στεφανιαία αγγεία Μυοκάρδιο: αποτελείται από μυϊκό ιστό, που αντλεί το αίμα προς την περιφέρεια. Ενδοκάρδιο: αποτελεί ένα εσωτερικό κάλλυμα του μυοκαρδίου
  14. 14. Υπάρχει διπλή κυκλοφορία 1) Πνευμονική κυκλοφορία: η δεξιά καρδιά στέλνει το αίμα στους πνεύμονες το οποίο επιστρέφει οξυγονωμένο την αριστερή 2) Συστηματική κυκλοφορία: η αριστερή καρδιά στέλνει το οξυγονωμένο αίμα στην περιφέρεια και επιστρέφει στην δεξιά Η καρδιά αποτελείται από 4 κοιλότητες 2 κόλπους (δεξιός και αριστερός): υποδοχή αίματος 2 κοιλίες (δεξιά και αριστερή): εξώθηση αίματος Οι κόλποι χωρίζονται από τις αντίστοιχες κοιλίες με βαλβίδες για να μην επιτρέπεται η αντίστροφη ροή του αίματος
  15. 15. Το οξυγονωμένο αίμα εισέρχεται στον αριστερό κόλπο με την πνευμονική φλέβα, περνά στην αριστερή κοιλία και μέσω της αορτής διοχετεύεται στην περιφέρεια. Το οξυγόνο απορροφάται στην περιφέρεια και στη συνέχεια το αίμα μέσω της άνω και κάτω κοίλης φλέβας επιστρέφει στο δεξιό κόλπο και από τη δεξιά κοιλία διοχετεύεται μέσω της πνευμονικής αρτηρίας στους πνεύμονες
  16. 16. Δεξιά καρδία Δεξιός κόλπος: Δέχεται αίμα από δύο μεγάλες φλέβες την άνω και κάτω κοίλη φλέβα και επίσης από τους στεφανιαίους κόλπους που αποχετεύουν το αίμα από το μυοκάρδιο Τριγλώχινα βαλβίδα: Μία βαλβίδα μεταξύ του δεξιού και δεξιάς κοιλίας που επιτρέπει τη ροή αίματος από τον κόλπο προς την κοιλία αλλά όχι το αντίθετο
  17. 17. Δεξιά καρδία Δεξιά κοιλία: Έχει λεπτότερα τοιχώματα από την αριστερή και διοχετεύει το αίμα στην πνευμονική αρτηρία η οποία στη συνέχεια χωρίζεται σε δεξιά και αριστερή – μία για κάθε πνεύμονα Πνευμονική βαλβίδα: ανοίγει με τη συστολή της δεξιάς κοιλίας και εμποδίζει την παλινδρόμηση του αίματος
  18. 18. Αριστερή καρδιά Αριστερός κόλπος: δέχεται το οξυγονωμένο αίμα με τις πνευμονικές φλέβες από τους πνεύμονες Μιτροειδής βαλβίδα: χωρίζει τον αριστερό κόλπο από την αριστερή κοιλία. Εμποδίζει τη παλινδρόμηση του αίματος κατά τη σύσπαση της αριστερής κοιλίας Αριστερή κοιλία: στέλνει το αίμα στην περιφέρεια μέσω της αορτής Αορτική βαλβίδα: εμποδίζει την παλινδρόμηση του αίματος από την αορτή στην αριστερή κοιλία
  19. 19. «Η διαδρομή του αίματος» Το αίμα με αυξημένη περιεκτικότητα σε CO2 εισέρχεται στο δεξιό κόλπο με την άνω και κάτω κοίλη φλέβα. Στη συνέχεια περνάει στη δεξιά κοιλία και με τις πνευμονικές αρτηρίες φθάνει στους πνεύμονες όπου το CO2 αποβάλλεται και το αίμα οξυγονώνεται. Από εκεί με τις πνευμονικές φλέβες φθάνει στον αριστερό κόλπο και περνάει στην αριστερή κοιλία. Με τη σύσπαση της διοχετεύει το αίμα στην αορτή και από εκεί στα διάφορα όργανα, τα οποία απορροφούν το οξυγόνο και αποβάλλουν το CO2, για να επιστρέψει στη συνέχεια στο δεξιό κόλπο.
  20. 20. Στεφανιαία κυκλοφορία: Οι στεφανιαίες αρτηρίες ξεκινούν από τη συστηματική κυκλοφορία (αορτή) και αιματώνουν την καρδιά Όταν σταματήσει η παροχή Ο2 στον καρδιακό μυ π.χ απόφραξη αρτηρίας, ο καρδιακός μυς αρχίζει να νεκρώνεται – Αν η νέκρωση είναι εκτεταμένη, τότε συμβαίνει το έμφραγμα
  21. 21. Καρδιακή λειτουργία Συστολή: σύσπαση του κόλπου ή της κοιλίας Διαστολή: χαλάρωση του κόλπου ή της κοιλίας Καρδιακός κύκλος: οι κόλποι συστέλλονται, όταν οι κοιλίες διαστέλλονται και οι κόλποι διαστέλλονται, όταν οι κοιλίες συστέλλονται Κολπική συστολή Κοιλιακή συστολή
  22. 22. Προκειμένου να γίνεται συντονισμένη η συστολή και η διαστολή των κόλπων και κοιλίων χρειάζεται ένα ερέθισμα, που θα φτάνει στα διάφορα μέρη της καρδιάς. Εξειδικευμένα καρδιακά κύτταρα που βρίσκονται σε όλη την καρδιά, παράγουν και μεταφέρουν το ερέθισμα σε όλη την καρδιά. Αυτά τα κύτταρα αποτελούν το καρδιακό σύστημα αγωγής
  23. 23. Καρδιακό σύστημα αγωγής Ο καρδιακός μυς συσπάται χωρίς κανένα ερέθισμα από το νευρικό σύστημα Το ερέθισμα ξεκινά από μία περιοχή που ονομάζεται φλεβόκομβος και βρίσκεται στην επάνω γωνία του δεξιού κόλπου. φλεβόκομβος
  24. 24. Το ερέθισμα μεταδίδεται στα μυϊκά κύτταρα των κόλπων και στη συνέχεια φτάνει στον κολποκοιλιακό κόμβο Ο κολποκοιλιακός κόμβος είναι μία περιοχή συνδετικού ιστού που μεταδίδει το ερέθισμα από τους κόλπους στις κοιλίες, ώστε να συντονίζεται η συστολή των κόλπων και των κοιλιών Ο φυσιολογικός καρδιακός ρυθμός κυμαίνεται 60-80/λεπτό κολποκοιλιακό κόμβος
  25. 25. Ο καρδιακός κύκλος ρυθμίζεται από: •Φυσική άσκηση •Θερμοκρασία •Συγκέντρωση ιόντων Το αυτόνομο νευρικό σύστημα επηρεάζει τον καρδιακό κύκλο: Το παρασυμπαθητικό νευρικό σύστημα μειώνει τον καρδιακό ρυθμό Το συμπαθητικό νευρικό σύστημα αυξάνει τον καρδιακό ρυθμό
  26. 26. Ηλεκτροκαρδιογράφημα Είναι η απεικόνιση σε χαρτί του καρδιακού κύκλου Μπορούν να αναγνωρισθούν: •Διαταραχές της αγωγής του ερεθί- σματος (αρρυθμίες) •Ιστολογικές βλάβες (πχ έμφραγμα)
  27. 27. Πρόταση για ερευνητική εργασία σε ομάδα
  28. 28. Άσκηση στην τάξη
  29. 29. Τα αγγεία
  30. 30. Αγγεία μεταφέρουν αίμα από την καρδιά προς την περιφέρεια (αρτηρίες) και από την περιφέρεια προς την καρδιά (φλέβες) Διακρίνονται σε: 1. Αρτηρίες 2. Αρτηρίδια 3. Τριχοειδή 4. Φλέβες 5. Φλεβίδια
  31. 31. Αρτηρίες και αρτηρίδια Αγγεία που μεταφέρουν αίμα από την καρδιά προς την περιφέρεια Έχουν παχύ τοίχωμα Έχουν μεγαλύτερη πίεση από τις φλέβες Φλέβες Περιέχουν βαλβίδες που εμποδίζουν την παλινδρόμηση του αίματος προς τα πίσω
  32. 32. Το τοίχωμα των αγγείων αποτελείται από: Την εσωτερική στοιβάδα ή ενδοθήλιο αποτελείται από απλό πλακώδες επιθήλιο, πλούσιο σε ελαστικές ίνες και κολλαγόνο. Προσφέρει μία λεία επιφάνεια που επιτρέπει τη ροή του αίματος χωρίς να προκαλεί βλάβες στα στοιχεία του αίματος όπως για παράδειγμα στα ερυθρά αιμοσφαίρια ή αιμοπετάλια ενδοθήλιο ελαστίνη μεσαία στοιβάδα (λείες μυϊκές ίνες) Εξωτ. στοιβάδα
  33. 33. Μεσαία στοιβάδα: Είναι παχύτερη στις αρτηρίες από τις φλέβες και αποτελείται από λείες μυϊκές ίνες και ελαστικό συνδετικό ιστό, ώστε να αγγεία να μπορούν να διαστέλλονται ενδοθήλιο ελαστίνη μεσαία στοιβάδα (λείες μυϊκές ίνες) Εξωτ. στοιβάδα βαλβίδα
  34. 34. Εξωτερική στοιβάδα: λεπτό στρώμα συνδετικού ιστού συνδέει τα αγγεία με τους γύρω ιστούς Εξωτ. στοιβάδα μεσαία στοιβάδα (λείες μυϊκές ίνες)
  35. 35. Συστηματική κυκλοφορία Η αριστερή κοιλία συνδέεται με την αορτή – η μεγαλύτερη αρτηρία του σώματος – που διακλαδώνεται σε αρτηρίες και μεταφέρει το αίμα στην περιφέρεια
  36. 36. Τριχοειδή αγγεία Είναι τα μικρότερα αγγεία που παρεμβάλλονται μεταξύ των μικρότερων αρτηριδίων και των μικρότερων φλεβιδίων Το πάχος του τοιχώματος του είναι ένα κύτταρο Σχηματίζουν δίκτυο που παρέχει θρεπτικά συστατικά στους ιστούς Το πάχος τους επιτρέπει τη διάχυση ουσιών προς τις δύο κατευθύνσεις καθώς επίσης τα κύτταρα του αίματος Ο2, CO2, θρεπτικά συστατικά και άχρηστα προϊόντα μεταβολισμού ανταλλάσσονται από το αίμα στους ιστούς και το αντίστροφο μέσω των τριχοειδών
  37. 37. Αρτηριακή Πίεση
  38. 38. Αρτηριακή πίεση είναι η πίεση που ασκείται από το αίμα προς το τοίχωμα της αρτηρίας κατά τη διάρκεια της καρδιακής συστολής Κατά τη μέτρηση, αναφέρονται δύο τιμές: Η συστολική είναι η πίεση που ασκείται κατά τη συστολή της καρδιάς Η διαστολική είναι η πίεση που ασκείται κατά τη διαστολή της καρδιάς Καρδιακή παροχή: είναι ο όγκος αίματος που εξωθείται σε ένα λεπτό Όγκος παλμού: είναι ο όγκος αίματος που εξωθείται σε κάθε συστολή
  39. 39. Παράγοντες που επηρεάζουν την αρτηριακή πίεση: α) καρδιακός ρυθμός β) όγκος αίματος γ) όγκος παλμού δ) περιφερική αντίσταση ε) γλοιότητα του αίματος
  40. 40. Ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης: Αύξηση της καρδιακής παροχής Αύξηση της αρτηριακής πίεσης Διεγείρονται οι υποδοχείς πίεσης (αορτή, καρωτίδα) Διεγείρεται το παρασυμπαθητικό Δρα στο φλεβόκομβο Μείωση καρδιακού ρυθμού Επιστροφή της αρτηριακής πίεσης στο φυσιολογικό
  41. 41. Ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης: Αύξηση της αρτηριακής πίεσης Διεγείρονται οι υποδοχείς πίεσης (αορτή, καρωτίδα) Μείωση των ερεθι- σμάτων από το συμπαθητικό στο τοίχωμα των αρτη- ριδίων Αγγειοδιαστολή των αρτηριδίων Μείωση της περιφερικής αντίστασης Επιστροφή της αρτηριακής πίεσης στο φυσιολογικό
  42. 42. Ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης: Μείωση της ροής αίματος στα νεφρά Απελευθέρωση ρενίνης από τα νεφρά Η ρενίνη προκαλεί παρα- γωγή αγγειοτενσίνης ΙΙ Προκαλεί αγγειοσύσπαση Αύξηση της αρτηριακής πίεσης Αύξηση της αιμα- τικής ροής στα νεφρά
  43. 43. Φλεβική επιστροφή
  44. 44. Διαταραχές του κυκλοφορικού συστήματος Υπέρταση: είναι η αυξημένη αρτηριακή πίεση. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα η καρδιά να χρειάζεται να δουλεύει πιο σκληρά για να αντλεί αίμα και προκαλεί βλάβη στα αγγεία Εγκεφαλικό: κατάσταση που προκαλείται από διακοπή της κυκλοφορίας σε ένα τμήμα του εγκεφάλου Έμφραγμα: κατάσταση που προκύπτει από μειωμένη παροχή οξυγόνου στο μυοκάρδιο
  45. 45. Προτάσεις για ερευνητικές εργασίες Προβλήματα στη λειτουργία του κυκλοφορικού συστήματος
  46. 46. Πρόταση για εργασία
  47. 47. Πρόταση για εργασία
  48. 48. Πρόταση για εργασία
  49. 49. Ερώτηση Οι κοιλότητες που βρίσκονται στο άνω τμήμα της καρδιάς ονομάζονται ________ και οι κοιλότητες που βρίσκονται στο κατώτερο τμήμα της καρδιάς ονομάζονται __________.
  50. 50. Ερώτηση Ο αριστερός κόλπος δέχεται αίμα από _________. Ο δεξιός κόλπος δέχεται αίμα από _________. Η δεξιά κοιλία στέλνει αίμα στ _________. Η αριστερή κοιλία στέλνει αίμα στ _________.
  51. 51. Ερώτηση Ο ρόλος των βαλβίδων στην καρδιά είναι α) να εμποδίζουν την παλινδρόμηση του αίματος β) να επιτρέπουν τη διοχέτευση του αίματος γ) να επιτρέπουν τη διοχέτευση του αίματος όταν είναι αναγκαίο δ) να χωρίζουν τις κοιλότητες μεταξύ τους
  52. 52. Ερώτηση Ποια από τις παρακάτω προτάσεις είναι σωστή; α) το μυϊκό τοίχωμα της δεξιάς και αριστερής καρδιάς είναι ίδιο β) το μυϊκό τοίχωμα των κόλπων είναι παχύτερο από των κοιλίων γ) το μυϊκό τοίχωμα της δεξιάς κοιλίας είναι λεπτότερο από αυτό της αριστεράς δ) το μυϊκό τοίχωμα του αρ. κόλπου είναι παχύτερο από την αριστερή κοιλία αλλά το μυϊκό τοίχωμα του δ. κόλπου λεπτότερο από τη δεξιά κοιλία
  53. 53. Ερώτηση Ο αρ. κόλπος συστέλλεται ταυτόχρονα με την αρ. κοιλία α) σωστό β) λάθος Ο αρ. κόλπος συστέλλεται ταυτόχρονα με το δ. κόλπο α) σωστό β) λάθος
  54. 54. Ερώτηση Το ερέθισμα για την έναρξη της καρδιακής συστολής ξεκινά από α) φλεβόκομβο β) κολποκοιλιακό κόμβο γ) αριστερό κόλπο δ) στεφανιαία αγγεία
  55. 55. Ερώτηση Το αγγείο που γίνεται η ανταλλαγή ουσιών μεταξύ του αίματος και των ιστών είναι τα α) αρτηρίδια β) τριχοειδή γ) πνευμονικά αγγεία δ) φλεβίδια
  56. 56. Ερώτηση Που είναι χαμηλότερη η πίεση; α) αορτή β) φλέβες γ) τριχοειδή δ) αρτηρίδια
  57. 57. Ερώτηση Η κυριότερη διαφορά στη δομή των αρτηριών και φλεβών είναι: α) οι φλέβες έχουν παχύτερο συνδετικό ιστό β) οι φλέβες μεταφέρουν αίμα από την περιφέρεια προς την καρδιά γ) οι φλέβες έχουν λιγότερες λείες μυϊκές ίνες δ) οι φλέβες έχουν περισσότερες σκελετικές μυϊκές ίνες
  58. 58. Ερώτηση Κατά τη μέτρηση της αρτηριακή πίεσης, μεγαλύτερη είναι η συστολική α) σωστό β) λάθος
  59. 59. Ερώτηση Ο όγκος αίματος που εξωθείται από τις κοιλίες σε κάθε συστολή ονομάζεται _________.
  60. 60. Ερώτηση Ποια από τα παρακάτω αγγεία δεν περιέχουν οξυγονωμένο αίμα; α) αορτή β) μηριαία αρτηρίας γ) πνευμονική αρτηρία δ) καρωτίδα αρτηρία
  61. 61. Ερώτηση Η πνευμονική φλέβα μεταφέρει αίμα στον/στην ________.
  62. 62. Αίμα
  63. 63. Το αίμα: •Αποτελεί συνδετικό ιστό •Μεταφέρει Ο2 στους ιστούς και απομακρύνει το CO2 •Μεταφέρει θρεπτικές ουσίες στην περιφέρεια (πχ πρωτεΐνες, λίπη) •Συλλέγει από τους ιστούς άχρηστα προϊόντα •Μεταφέρει τις ορμόνες •Διανέμει θερμότητα στο σώμα •Διατηρεί την ισορροπία του υγρού μεταξύ των κυττάρων •Συμβάλλει στην άμυνα του οργανισμού
  64. 64. Τα κύτταρα του αίματος σχηματίζονται κυρίως στο μυελό των οστών και οι κύριες ομάδες είναι: Ερυθρά αιμοσφαίρια Λευκά αιμοσφαίρια Αιμοπετάλια
  65. 65. Ο όγκος του αίματος εξαρτάται από το: •Μέγεθος του σώματος •Μεταβολές στη συγκέντρωση υγρών •Μεταβολές στη συγκέντρωση ηλεκτρολυτών •Ποσότητα λιπώδους ιστού Είναι περίπου το 8% του βάρους σώματος ή 5lt
  66. 66. Αν μια ποσότητα αίματος φυγοκεντηθεί τότε τα κύτταρα και τα κυτταρικά θραύσματα διαχωρίζονται από το υγρό στοιχείο. Τα κύτταρα είναι βαρύτερα από το υγρό και συγκεντρώνονται στο κάτω μέρος του σωλήνα. Το υγρό ονομάζεται πλάσμα
  67. 67. Πλάσμα Το πλάσμα αποτελεί το 55% του αίματος Αποτελείται κατά 90% από νερό Μεταφέρει θρεπτικά και άχρηστα προϊόντα στο σώμα Το πλάσμα περιέχει •Πρωτεΐνες •Υδατάνθρακες •Λίπη •Ηλεκτρολύτες •Άλατα •Ορμόνες
  68. 68. Ας τα ξεχωρίσουμε …
  69. 69. Η παραγωγή των κυττάρων του αίματος ονομάζεται αιματοποίηση Στην εμβρυϊκή ηλικία, αυτή ξεκινά από το ήπαρ και το σπλήνα και σε μικρότερη ποσότητα στο θύμο αδένα, το λεμφικό ιστό και τον ερυθρό μυελό των οστών Μετά τη γέννηση, η αιματοποίηση πραγματοποιείται σχεδόν αποκλειστικά στον ερυθρό μυελό των οστών Όλα τα κύτταρα του αίματος προέρχονται από ένα πολυδύναμο κύτταρο (αιματοκυττοβλάστη), που με τη βοήθεια αυξητικών παραγόντων διαφοροποιείται στα διαφορετικά κύτταρου του αίματος
  70. 70. Ερυθρά αιμοσφαίρια ή ερυθροκύτταρα 7.5μm 2.5μm •Αποτελούν αμφίκοιλους δίσκους •Δεν περιέχουν πυρήνα ή μιτοχόνδρια •Περιέχουν αιμοσφαιρίνη •Λόγω του σχήματος τους μπορούν να συμπιεστούν μέσω των τριχοειδών •Ο αριθμός τους για τους άνδρες είναι 4,600,000 – 6,200,000/ml •Για τις γυναίκες είναι 4,200,000 – 5,400,000/ml •Αντανακλούν την ικανότητα του αίματος να μεταφέρουν οξυγόνο •Ο ρόλος τους είναι η μεταφορά οξυγόνου στους ιστούς και η διοχέτευση του CO2 από τους ιστούς προς τους πνεύμονες
  71. 71. Η αιμοσφαιρίνη αποτελείται από: 4 πολυπεπτίδια 2 α αλυσίδες 2 β αλυσίδες Καθεμιά από αυτές συνδέεται με ένα μόριο αίμης Ένα άτομο σιδήρου είναι συνδεδεμένο με κάθε μόριο αίμης Ένα μόριο οξυγόνου μπορεί να συνδεθεί με ένα μόριο αίμης
  72. 72. Ηb + 4 Ο2 Ηb ( Ο2)4 οξυαιμοσφαιρίνη •Μείωση της θερμοκρασίας •Αύξηση του pH •Αυξημένη πίεση του O2
  73. 73. Μεταφορά του CO2 CO2 + H20 H2CO3 H+ + HCO3 - To 95% CO2 που παράγεται στους ιστούς μεταφέρεται προς του πνεύμονες με τα ερυθρά αιμοσφαίρια, ενώ το υπόλοιπο 5% μεταφέρεται με το πλάσμα Μετά την είσοδο στο ερυθρό αιμοσφαίριο το 50% περίπου του CO2 συνδέεται με την αιμοσφαιρίνη Το υπόλοιπο μετατρέπεται σε Η+ και HCO- 3 που στη συνέχεια διαλύονται στο πλάσμα
  74. 74. Παραγωγή ερυθρών αιμοσφαιρίων Μειωμένο Ο2 στο αίμα Παραγωγή ερυθροποι- ητίνης από νεφρά και ήπαρ Διέγερση του μυελού για παραγωγή ερυθρών αιμοσφαιρίων Αύξηση του Ο2 στο αίμα μείωση
  75. 75. Ο κύκλος ζωής των ερυθρών αιμοσφαιρίων Η διάρκεια ζωής των ερυθρών αιμοσφαιρίων είναι 120 ημέρες Στο τέλος της ζωής τους τα φθαρμένα ερυθρά αιμοσφαίρια καταστρέφονται από τα μακροφάγα του σπληνός και του ήπατος Η αιμοσφαιρίνη διασπάται σε σφαιρίνη και αίμη Το σίδηρο από την αίμη μεταφέρεται στον ερυθρό μυελό των οστών
  76. 76. Αναιμία: είναι η μείωση των ερυθρών αιμοσφαιρίων και/η μείωση της αιμοσφαιρίνης
  77. 77. Λευκά Αιμοσφαίρια: Είναι λιγότερα από τα ερυθρά αιμοσφαίρια Έχουν πυρήνα Προστατεύουν τον οργανισμό από λοιμώξεις Αποτελείται από α) λεμφοκύτταρα β) μονοκύτταρα γ) τρία είδη κοκκιοκυττάρων (ουδετερόφιλα, ηωσινόφιλα, βασεόφιλα)
  78. 78. Λευκά Αιμοσφαίρια - Λεμφοκύτταρα Υπάρχουν διαφορετικά είδη λεμφοκυττάρων που έχουν διαφορετικές λειτουργίες αλλά μοιάζουν κάτω από το μικροσκόπιο Β λεμφοκύτταρα: παράγουν τα αντισώματα Τ λεμφοκύτταρα: υπάρχουν διάφορα υποείδη Βοηθητικά λεμφοκύτταρα: βοηθούν την παραγωγή αντισωμάτων από τα Β λεμφοκύτταρα Κυτταροτοξικά λεμφοκύτταρα: εξουδετερώνουν τα κύτταρα μολυσμένα με ιούς Φλεγμονώδη Τ κύτταρα: προσελκύουν τα ουδετερόφιλα και τα μακροφάγα στην περιοχή της λοίμωξης ή καταστροφής του ιστού Τα λεμφοκύτταρα παράγονται στον ερυθρό μυελό αλλά μεταφέρονται στο θύμο αδένα, όπου διαφοροποιούνται σεΤ λεμφοκύτταρα
  79. 79. Αντιγόνα: είναι χημικές ουσίες που προκαλούν την παραγωγή αντισωμάτων Αντισώματα: είναι ειδική πρωτεΐνη που παράγεται από τα Β- λεμφοκύτταρα η οποία εξουδετερώνει τα αντιγόνα. Κάθε αντίσωμα είναι ειδικό για ένα αντιγόνο
  80. 80. Λευκά Αιμοσφαίρια - Λεμφοκύτταρα Τα λεμφοκύτταρα παράγονται στον ερυθρό μυελό αλλά μεταφέρονται στο θύμο αδένα, όπου διαφοροποιούνται σεΤ λεμφοκύτταρα Τόσο τα Β όσο και τα Τ λεμφοκύτταρα κατανέμονται στους λεμφαδένες, το σπλήνα και άλλους ιστούς όπου •Έρχονται σε επαφή με αντιγόνα •Συνεχίζονται να διαιρούνται •Ωριμάζουν σε λειτουργικά κύτταρα
  81. 81. Λευκά Αιμοσφαίρια – Μονοκύτταρα Τα μονοκύτταρα φεύγουν από το αίμα και φθάνουν στους ιστούς όπου μετατρέπονται σε μακροφάγα Έχουν την ιδιότητα να φαγοκυτταρώνουν •Αντιγόνα •Νεκρά κύτταρα
  82. 82. Λευκά Αιμοσφαίρια – Ουδετερόφιλα Είναι τα πολυπληθέστερα λευκά αιμοσφαίρια Διαπερνούν διαμέσου των τριχοειδών και φτάνουν στους ιστούς όπου εξουδετερώνουν τα βακτηρίδια
  83. 83. Λευκά Αιμοσφαίρια – Βασεόφιλα Ο αριθμός τους αυξάνεται στις λοιμώξεις Φτάνουν στην περιοχή της λοίμωξης και απελευθερώνουν ουσίες που αυξάνουν την αιμάτωση
  84. 84. Τα λευκά αιμοσφαίρια περνούν ανάμεσα στα κύτταρα των τριχοειδών και φτάνουν στους ιστούς. Αυτό ονομάζεται διαπήδηση
  85. 85. Στην περιοχή της καταστροφής του ιστού ή της λοίμωξης απελευθερώνονται χημικές ουσίες που έλκουν άλλα λευκά αιμοσφαίρια. Αυτή η διαδικασία ονομάζεται χημειοταξία
  86. 86. Αιμοπετάλια Προέρχονται από τα μεγακαρυοκύτταρα Βοηθούν στον έλεγχο της αιμορραγίας Ο θρόμβος που σχηματίζεται κατά την πήξη του αίματος αποτελείται από αιμοπετάλια και ένα δίκτυο ινώδους
  87. 87. Ερώτηση Τα κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος προέρχονται από το αιματοκυττοβλάστη α) σωστό β) λάθος
  88. 88. Ερώτηση Τα ερυθρά αιμοσφαίρια δεν μπορούν να διπλασιαστούν επειδή δεν διαθέτουν __________ .
  89. 89. Ερώτηση Στους ενήλικες, τα ερυθρά αιμοσφαίρια παράγονται στον/στο α) ερυθρό μυελό των οστών β) ήπαρ γ) σπλήνα δ) ήπαρ και σπλήνα
  90. 90. Ερώτηση Η παραγωγή των ερυθρών αιμοσφαιρίων διεγείρεται από μία ορμόνη ________, που παράγεται _________ όταν υπάρχει χαμηλή συγκέντρωση οξυγόνου.
  91. 91. Ερώτηση Η αιμοσφαιρίνη αποτελείται από α) αίμη, 4 αλυσίδες πεπτιδίων και σίδηρο β) αίμη, οξυγόνο και σίδηρο γ) 4 αλυσίδες πεπτιδίων και σίδηρο δ) αίμη και οξυγόνο
  92. 92. Ερώτηση Ποια είναι περισσότερα λευκά αιμοσφαίρια α) βασεόφιλα β) ουδετερόφιλα γ) Β-λεμφοκύτταρα δ)Τ-λεμφοκύτταρα
  93. 93. Ερώτηση Τα κύτταρα του αίματος που συμμετέχουν στην πήξη του αίματος είναι _________ .
  94. 94. Αίμα
  95. 95. Πρόταση για εργασία. Πώς λύνεται πλέον αυτό το πρόβλημα;
  96. 96. Ομαδική εργασία στην τάξη … Για να μελετήσουμε μια γενική εξέταση αίματος. Πώς διαβάζω τα αποτελέσματα μιας εξέτασης.
  97. 97. Άσκηση στην τάξη
  98. 98. Ευχαριστώ για την προσοχή σας !
  99. 99. Βιβλιογραφία  Σχολικό Βιβλίο Βιολογίας Α λυκείου.  Εργαστηριακός οδηγός Βιολογίας Α λυκείου  Ppt δρ. Μιλτιάδη Πίτσου, Ιατρού «Οργάνωση ανθρώπινου σώματος» στα πλαίσια του ΜΠΣ «Περιβάλλον και υγεία . Μελέτη περιβαλλοντικών θεμάτων με επιπτώσεις στηνΥγεία»

×