<ul><li>Öğrenme Bozukluğu  </li></ul><ul><li>Ocak 2010 </li></ul><ul><li>Ö.E.Uzm. Aysu Eroğlu </li></ul><ul><li>DEÜ Tıp Fa...
<ul><li>tanım   </li></ul><ul><li>nedenleri </li></ul><ul><li>sıklık </li></ul><ul><li>klinik görünüm / belirtileri </li><...
tanım <ul><li>1896’da  İngiltere’de  Dr. Morgan </li></ul><ul><li>14 yaşındaki Percy’nin yaşıtları kadar sağlıklı olduğu h...
tanım ABD Ulusal Öğrenme Güçlüğü Birliği 1990 (NJCLD)   <ul><li>dinleme, konuşma, okuma, yazma, akıl yürütme ve matematiks...
tanım tıbbi tanılama   <ul><li>DSM-IV de  </li></ul><ul><li>zekası normal ya da normalin üstünde olan bireylerin, standart...
tanım eğitsel tanılama <ul><li>çoc.ğun potansiyeli ile sergilediği performans arasında uyumsuzluğun bulunması  </li></ul>
tanım MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI ÖZEL EĞİTİM HİZMETLERİ YÖNETMELİĞİ   <ul><li>dili yazılı ya da sözlü anlamak ve kullanabilmek...
nedenleri <ul><li>kesin nedeni ?  </li></ul><ul><li>genetik ve biyolojik  </li></ul><ul><li>etmenlere dayalı bir işlevsel ...
nedenleri genetik geçiş <ul><li>dislektik olan A-B’ların çocuklarında okuma bzk. riski normal popülasyona göre 5-12 kat  ↑...
nedenleri beyindeki yapısal bzk. <ul><li>beyindeki kökenini açıklamaya çalışan kuramlar ve bu kuramları destekleyen bir ço...
nedenleri beyindeki işlevsel bzk. <ul><li>bir çok kuram ortya atılmış </li></ul><ul><li>okuma bzk.nun  fonolojik farkındal...
sıklık <ul><li>gerçek sıklık  </li></ul><ul><li>? </li></ul><ul><li>kabul edilmiş ortak tanım yok </li></ul><ul><li>tanı y...
klinik görünüm / belirtileri okul öncesi dönem <ul><li>gelişimsel bir sorundur </li></ul><ul><li>eğitim süreci içinde edin...
klinik görünüm / belirtileri okul öncesi dönem <ul><ul><li>dil;   </li></ul></ul><ul><ul><li>gecikme </li></ul></ul><ul><u...
Klinik görünüm / belirtileri okul öncesi dönem <ul><li>algısal alan; </li></ul><ul><li>benzerlik/farklılık kavramlarının g...
k linik görünüm / belirtileri okul dönemi <ul><li>z eka; </li></ul><ul><li>normal   / normal  ↑ </li></ul><ul><li>a kademi...
klinik görünüm / belirtileri okul dönemi <ul><li>yazma becerisi; </li></ul><ul><li>okunaksız, yavaş </li></ul><ul><li>ters...
klinik görünüm / belirtileri okul dönemi <ul><li>dikkat- hareket sorunları; </li></ul><ul><li>kısa süreli dikkat, odaklana...
Klinik görünüm / belirtileri <ul><li>ÖB olan çocuk ve gençler bu özelliklerin hepsini taşımayabilir </li></ul><ul><li>Fark...
tanılama  <ul><li>standart tanılama araçları  Ø </li></ul><ul><li>klinik gözlem </li></ul><ul><li>aile-öğrt. gözlemleri </...
tanılama  <ul><li>ayrıcı tanı </li></ul><ul><li>özellikle MR, nörolojik bozukluk, DEHB, iletişimsel bozukluklar  ve diğer ...
birliktelik durumları <ul><li>okul başarısızlığı psikiyatrik bozukluk riskini çok artırmaktadır </li></ul><ul><li>hem içe ...
birliktelik durumları <ul><li>Okul başarısızlığı % 90 </li></ul><ul><li>Düşük benlik saygısı %65 </li></ul><ul><li>Karşı g...
<ul><li>tedavi / eğitim </li></ul>
<ul><li>normal ya da normalin üzerinde zekaya sahip oldukları halde </li></ul><ul><li>zihinsel özürlüler kadar şanslı deği...
tedavi / eğitim <ul><li>ÖZEL EĞİTİM </li></ul><ul><li>MR verilen özel eğitimden farklı  </li></ul><ul><li>bu alanda uzmanl...
tedavi / eğitim <ul><li>amaç  </li></ul><ul><li>yetersizlik alanlarını güçlendirmek </li></ul>
tedavi / eğitim <ul><li>yararlanılabilecek çeşitli programlar </li></ul><ul><li>       - Kephart’ın algısal-motor programı...
Kephart'ın algısal-motor eğitim modeli <ul><li>öğrenmenin temelinde motor beceriler yatar </li></ul><ul><li>ince-kaba moto...
Getman'ın eğitim programı <ul><li>gelişimci görüşe dayanır </li></ul><ul><li>doğuştan olan reflekslerin önemini vurgular <...
Frostig eğitimsel terapi yaklaşımı <ul><li>görsel algıya önem verir </li></ul><ul><li>algısal becerilerin otomatikleşebilm...
Piaget'nin bilişsel gelişim kuramı <ul><li>çocuklar belirli/sıralı aşamalardan geçerek  &quot;algılama&quot;  yoluyla öğre...
duyulara dayanan akademik terapi <ul><li>görsel, işitsel, kinestetik duyulara dayanan pedagojik yaklaşımdır </li></ul><ul>...
psikopedagojik yaklaşım <ul><li>her çocuğun ihtiyacı doğrultusunda travmatik olmayan öğrenme deneyimi sağlamak </li></ul><...
metakognitif  yaklaşım <ul><li>“ düşünmeyi düşünmek” </li></ul><ul><li>öğrenme sürecinde  </li></ul><ul><li>bilişsel işlev...
<ul><li>   her yaklaşımın kuvvetli ve zayıf yönleri </li></ul><ul><li>   tanı ve değerlendirmeden elde edilen bilgilerle...
<ul><li>YASAL DÜZENLEMELER </li></ul>
MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI ÖZEL EĞİTİM HİZMETLERİ YÖNETMELİĞİ  BİRİNCİ KISIM Genel Hükümler <ul><li>Özel Öğrenme Güçlüğü </li>...
yasal düzenlemeler <ul><li>Bu bireylerin  zorluklarını ortadan kaldırılması amacıyla  06.06.1997 tarihli ve mükerrer 23011...
yasal düzenlemeler <ul><li>sorununa sahip bireylere ait eğitimin şeklini açıklanmış. Devam ettikleri okulun sınıf geçme ve...
yasal düzenlemeler <ul><li>DEHB / ÖB olan çoc.lar </li></ul><ul><li>özel statüde   </li></ul><ul><li>yani  </li></ul><ul><...
yasal düzenlemeler <ul><li>ÖB olan çoc.lar </li></ul><ul><li>okuma hızı düşük ise </li></ul><ul><li>   soruları okumaları...
yasal düzenlemeler <ul><li>bu ayrıcalıktan yararlanabilmek için </li></ul><ul><li>çocuğun sorununun ne olduğunun belirten ...
<ul><li>Ali 1997 </li></ul><ul><li>Başvuru 2003 </li></ul><ul><li>Yakınması: sürekli düşme, annesini başkalarıyla konuştur...
<ul><li>Psk. mua.  </li></ul><ul><li>Hareketlilik  + </li></ul><ul><li>Dikkat N  </li></ul><ul><li>Keyfiyetçi, tutturucu, ...
<ul><li>Konuşmanın anlaşılırlığı  ↓ </li></ul><ul><li>Hareketli, salyası akıyor, İMB de belirgin güçlük (kitap sayfası çev...
 
 
 
<ul><li>? </li></ul>
2004
<ul><li>UZUN ve SIK ARALIKLARLA ÇALIŞMA </li></ul>
2005
13.09.2007
 
<ul><li>   NASIL ÖĞRENİYORUZ ? </li></ul>
<ul><li>teşekkür ederim   </li></ul>
 
<ul><li>Özgül öğrenme güçlüğü bilginin kazanılması ve işlenmesinde ortaya çıkan bir sorundur. </li></ul>
sınıflandırma <ul><li>Bilgi İşlem Modeli (Information Processing) Silver 1989-1996 </li></ul><ul><li>Linguistler  </li></u...
sınıflandırma  bilgi işlem modeli (information processing) Silver 1989-1996 <ul><li>İNPUT    bilginin algılanması ve beyne...
sınıflandırma / bilgi işlem modeli  girdi sorunları  (bilginin algılanması ve beyne kaydedilmesi) görsel algı bzk.  <ul><l...
sınıflandırma / bilgi işlem modeli  girdi sorunları  (bilginin algılanması ve beyne kaydedilmesi) görsel algı bzk. <ul><li...
sınıflandırma / bilgi işlem modeli  girdi sorunları  (bilginin algılanması ve beyne kaydedilmesi) görsel algı bzk. <ul><li...
sınıflandırma / bilgi işlem modeli  girdi sorunları  (bilginin algılanması ve beyne kaydedilmesi)   işitsel algı bzk. <ul>...
sınıflandırma / bilgi işlem modeli  girdi sorunları  (bilginin algılanması ve beyne kaydedilmesi) işitsel algı bzk. <ul><l...
sınıflandırma / bilgi işlem modeli  girdi sorunları  (bilginin algılanması ve beyne kaydedilmesi) işitsel algı bzk. <ul><l...
sınıflandırma / bilgi işlem modeli  girdi sorunları  (bilginin algılanması ve beyne kaydedilmesi) işitsel algı bzk. <ul><l...
sınıflandırma / bilgi işlem modeli  girdi sorunları  (bilginin algılanması ve beyne kaydedilmesi) dokunsal algı bzk. <ul><...
sınıflandırma / bilgi işlem modeli bütünleme sorunları  ( diğer bilgilerle ilişkilendirilir) <ul><li>1. sıraya koyma sorun...
sınıflandırma / bilgi işlem modeli  bütünleme sorunları   ( diğer bilgilerle ilişkilendirilir) <ul><li>2. soyutlama sorunu...
sınıflandırma / bilgi işlem modeli  bütünleme sorunları  ( diğer bilgilerle ilişkilendirilir) <ul><li>3. organizasyon soru...
sınıflandırma / bilgi işlem modeli  bellek sorunları  ( depolanır ve geri çağrılır) <ul><li>kısa süreli bellek sorunu   </...
sınıflandırma / bilgi işlem modeli  bellek sorunları  ( depolanır ve geri çağrılır) <ul><li>uzun süreli bellek sorunu </li...
sınıflandırma / bilgi işlem modeli  çıktı sorunları  (kullanma) <ul><li>öğrenilen bilgiler </li></ul><ul><li> kelimeler a...
sınıflandırma / bilgi işlem modeli  çıktı sorunları  (kullanma) <ul><li>1. dil sorunu </li></ul><ul><li>iletişim alanında ...
sınıflandırma / bilgi işlem modeli  çıktı sorunları  (kullanma) <ul><li>2. motor beceriler   </li></ul><ul><li>KMB </li></...
sınıflandırma  dil bilimciler  (linguistler) <ul><li>ses ve konuşma bozukluklarıyla ilgili görüş ve yaklaşımlar getirmişle...
sınıflandırma / dil bilimciler  disfonetik disleksi   Liberman <ul><li>fonetik bzk. olan çocuklar bu grupta yer alır </li>...
sınıflandırma / dil bilimciler  disidetik disleksi <ul><li>zihinde canlandırma yetenekleri bozuk </li></ul><ul><li> </li>...
sınıflandırma / dil bilimciler  karma tip <ul><li>her iki gruptaki özellikleri taşırlar </li></ul>
sınıflandırma / dil bilimciler <ul><li>işitsel-konuşma (dil) grubu </li></ul><ul><li>sözel alanda güçlük çeken çocuklar </...
sınıflandırma  hemisfer fonksiyonlarına göre / Bakker <ul><li>Sol Hemisfer Fonksiyon Bozukluğu   </li></ul><ul><li>okuma g...
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Öğrenme Bozuklukları

6,380 views

Published on

Published in: Education
0 Comments
1 Like
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total views
6,380
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
744
Actions
Shares
0
Downloads
93
Comments
0
Likes
1
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Öğrenme Bozuklukları

  1. 1. <ul><li>Öğrenme Bozukluğu </li></ul><ul><li>Ocak 2010 </li></ul><ul><li>Ö.E.Uzm. Aysu Eroğlu </li></ul><ul><li>DEÜ Tıp Fak. Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları AD </li></ul>
  2. 2. <ul><li>tanım </li></ul><ul><li>nedenleri </li></ul><ul><li>sıklık </li></ul><ul><li>klinik görünüm / belirtileri </li></ul><ul><li>tanılama </li></ul><ul><li>birliktelik durumları </li></ul><ul><li>tedavi / eğitim </li></ul><ul><li>yasal düzenlemeler </li></ul>
  3. 3. tanım <ul><li>1896’da  İngiltere’de  Dr. Morgan </li></ul><ul><li>14 yaşındaki Percy’nin yaşıtları kadar sağlıklı olduğu halde sözcükleri okuyamadığını, </li></ul><ul><li>dikte edilen yazıyı hatasız yazamadığını, </li></ul><ul><li>ama 785.852.017’yi hemen okuyabildiğini bildirmiş </li></ul><ul><li>bu sorunun beyinden kaynaklandığını düşünmüş ve “kelime körlüğü” olarak isimlendirmiştir </li></ul><ul><li>beyin hasarı sonucu </li></ul><ul><li>okuma, dili kullanma ve kendini ifade etme becerilerinde kayıp ile giden </li></ul><ul><li>özgün nörolojik bir tablo </li></ul><ul><li>bunun sonradan kazanılan durum olduğu varsayılmıştır </li></ul>
  4. 4. tanım ABD Ulusal Öğrenme Güçlüğü Birliği 1990 (NJCLD) <ul><li>dinleme, konuşma, okuma, yazma, akıl yürütme ve matematiksel hesap yapma yeteneklerinin </li></ul><ul><li>kazanılmasında ve kullanılmasında </li></ul><ul><li>önemli güçlüklerle kendini gösteren heterojen bir grup bozukluk </li></ul>
  5. 5. tanım tıbbi tanılama <ul><li>DSM-IV de </li></ul><ul><li>zekası normal ya da normalin üstünde olan bireylerin, standart zeka testlerinde yaş, zeka düzeyi ve aldığı eğitim göz önünde bulundurulduğunda, okuma, yazılı anlatım ve matematik seviyesinin beklenin önemli derecede altında olması </li></ul>
  6. 6. tanım eğitsel tanılama <ul><li>çoc.ğun potansiyeli ile sergilediği performans arasında uyumsuzluğun bulunması </li></ul>
  7. 7. tanım MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI ÖZEL EĞİTİM HİZMETLERİ YÖNETMELİĞİ <ul><li>dili yazılı ya da sözlü anlamak ve kullanabilmek için gerekli olan bilgi alma süreçlerinin birinde veya birkaçında ortaya çıkan ve dinleme, konuşma, okuma, yazma, heceleme, dikkat yoğunlaştırma ya da matematiksel işlemleri yapmada yetersizlik nedeniyle bireyin eğitim performansının ve sosyal uyumunun olumsuz yönde etkilenmesi durumunu </li></ul>
  8. 8. nedenleri <ul><li>kesin nedeni ? </li></ul><ul><li>genetik ve biyolojik </li></ul><ul><li>etmenlere dayalı bir işlevsel bozukluktur </li></ul><ul><li>bireyin yapısından kaynaklanan MSS nin işleyiş bzk. old. ve bu durumun yaşam boyu süreceği düşünülmektedir </li></ul>
  9. 9. nedenleri genetik geçiş <ul><li>dislektik olan A-B’ların çocuklarında okuma bzk. riski normal popülasyona göre 5-12 kat ↑ </li></ul><ul><li>-> e % 35-45 </li></ul><ul><li>-> k % 20 </li></ul>
  10. 10. nedenleri beyindeki yapısal bzk. <ul><li>beyindeki kökenini açıklamaya çalışan kuramlar ve bu kuramları destekleyen bir çok çalışma </li></ul><ul><li>beyin yapılarında morfometrik (şekil) ölçümler </li></ul><ul><li>-> N çoc.lardan farklı bölgeler </li></ul>
  11. 11. nedenleri beyindeki işlevsel bzk. <ul><li>bir çok kuram ortya atılmış </li></ul><ul><li>okuma bzk.nun fonolojik farkındalık sorunu oduğunu savunan kuram (Temple 2002) </li></ul><ul><li>bilgi işleme hızında sorun olduğunu ileri süren kuram (Tallal 1998) </li></ul><ul><li>görsel uyaranların işlenmesinde sorun olduğunu ileri süren kuram (Stein & Walsh 1997) </li></ul><ul><li>serebeller kuram (Nicolson & Fawcett 1990) </li></ul>
  12. 12. sıklık <ul><li>gerçek sıklık </li></ul><ul><li>? </li></ul><ul><li>kabul edilmiş ortak tanım yok </li></ul><ul><li>tanı yaklaşımlarının farklılığı </li></ul><ul><li>↓ </li></ul><ul><li>yaygınlık % 1-30 arasında değişir </li></ul><ul><li>ÖB vakalarının (ABD) </li></ul><ul><li>% 80 okuma bzk. </li></ul><ul><li>% 3-6 matematik bzk. </li></ul><ul><li>% 4 yazılı anlatım bzk. </li></ul><ul><li>Cinsiyetler arası fark K % 6-7 </li></ul><ul><li> E % 9 </li></ul>
  13. 13. klinik görünüm / belirtileri okul öncesi dönem <ul><li>gelişimsel bir sorundur </li></ul><ul><li>eğitim süreci içinde edinilmez </li></ul><ul><li>okul önc. çoc. % 23,5 riskli (Demir 2005) </li></ul><ul><li>tanı koymak güç </li></ul><ul><li>öğrenme bozukluğu riski terimi kullanılır </li></ul><ul><li>erken tanı </li></ul><ul><ul><li>klinik görünüme uyan semptomlara </li></ul></ul><ul><ul><li>dayanılarak konur </li></ul></ul>
  14. 14. klinik görünüm / belirtileri okul öncesi dönem <ul><ul><li>dil; </li></ul></ul><ul><ul><li>gecikme </li></ul></ul><ul><ul><li>telaffuz güçlükleri </li></ul></ul><ul><ul><li>yetersiz sözcük dağarcığı </li></ul></ul><ul><ul><li>hece çevirme </li></ul></ul><ul><ul><li>temel sözcükleri karıştırma </li></ul></ul><ul><ul><li>motor beceriler; </li></ul></ul><ul><ul><li>el becerilerine dayalı işlerde isteksizlik/güçlük </li></ul></ul>
  15. 15. Klinik görünüm / belirtileri okul öncesi dönem <ul><li>algısal alan; </li></ul><ul><li>benzerlik/farklılık kavramlarının gelişmesinde güçlük </li></ul><ul><li>sözel yönergeleri karıştırma </li></ul><ul><li>yön karıştırma </li></ul><ul><li>sınıflandırma, gruplama, sıralama güçlüğü </li></ul><ul><li>dikkat-hareket; </li></ul><ul><li>aşırı hareketlilik </li></ul><ul><li>oyunu sürdürmede güçlük </li></ul><ul><li>plan yapamama </li></ul><ul><li>koordinasyon sorunları </li></ul><ul><li>diğer alanlar; </li></ul><ul><li>rutini izlemede güçlük </li></ul><ul><li>renk, sayı, zıtlık kavramlarını öğrenmede güçlük </li></ul><ul><li>el tercihinde gecikme </li></ul>
  16. 16. k linik görünüm / belirtileri okul dönemi <ul><li>z eka; </li></ul><ul><li>normal / normal ↑ </li></ul><ul><li>a kademik başarı; </li></ul><ul><li>↓ </li></ul><ul><li>bazı derslerde başarılı iken bazılarında başarısızdır </li></ul><ul><li>o kuma bec.; </li></ul><ul><li>harf karıştırma </li></ul><ul><li>ses/harf ilişkisi kuramama </li></ul><ul><li>sözcük/hece/harf atlama, ekleme, uydurma </li></ul><ul><li>okuduğunu anlama ve anlatmada zorluk </li></ul>
  17. 17. klinik görünüm / belirtileri okul dönemi <ul><li>yazma becerisi; </li></ul><ul><li>okunaksız, yavaş </li></ul><ul><li>ters yazma, karıştırma, atlama, ekleme, uygunsuz hece bölme, boşluk bırakmama. </li></ul><ul><li>aritmetik beceriler; </li></ul><ul><li>sayı kavramını anlayamaz, saati öğrenmede güçlük, eldeleri unutma, işleme soldan başlama, vb. </li></ul><ul><li>sıraya koyma becerisi; </li></ul><ul><li>belli bir sırada yapması gereken işleri karıştırır / öğrenemez </li></ul><ul><li>algı sorunları; </li></ul><ul><li>görsel, işitsel, dokunsal algılama / ayrımlaştırmada güçlük </li></ul>
  18. 18. klinik görünüm / belirtileri okul dönemi <ul><li>dikkat- hareket sorunları; </li></ul><ul><li>kısa süreli dikkat, odaklanamama </li></ul><ul><li>sosyal – duygusal sorunlar; </li></ul><ul><li>çocuksu, çabuk sinirlenme, eleştiriye toleransı az, jest ve mimikleri anlamada zorluk, duyguları ifade edememe, uyum sorunları, somatik yakınmalar </li></ul><ul><li>çalışma alışkanlığı; </li></ul><ul><li>ödevleri almama/ yapmama, yavaş ve verimsiz çalışma </li></ul>
  19. 19. Klinik görünüm / belirtileri <ul><li>ÖB olan çocuk ve gençler bu özelliklerin hepsini taşımayabilir </li></ul><ul><li>Farklı sayı ve yoğunlukta belirti gösterebilirler </li></ul>
  20. 20. tanılama <ul><li>standart tanılama araçları Ø </li></ul><ul><li>klinik gözlem </li></ul><ul><li>aile-öğrt. gözlemleri </li></ul><ul><li>psilometrik testler </li></ul><ul><li>WISC-R: Zeka testi. Değişmezlik taşır </li></ul><ul><li>Gesell Gelişim Figürleri: görsel algı, ayrımlaştırma, bütünleştirme, ince motor becerilerindeki sorun alanlarını değerlendirir </li></ul><ul><li>Bender Gestalt Testi: Geometrik figürlerden oluşur. ÖB ve organisiteyi ayırt etmede kullanılır. Bütünleştirme, döndürme, birleştirme, duramama, şeklin bozulması gibi hata türleri var. </li></ul><ul><li>Sağ-Sol Dominans (Head) Testi </li></ul><ul><li>Harris Lateralleşme Testi: Sağda solda çapraz ya da belirsiz dominans belirleniyor </li></ul><ul><li>Görsel-İşitsel Sayı Dizileri Testi (GİSD-A): Özgül öğrenme güçlüğünü tanılamak için Koppitz geliştirmiş </li></ul><ul><li>Okuma-Yazma-matemetik Becerisi İncelemesi </li></ul>
  21. 21. tanılama <ul><li>ayrıcı tanı </li></ul><ul><li>özellikle MR, nörolojik bozukluk, DEHB, iletişimsel bozukluklar ve diğer davranışsal bozukluklar gözden geçirilmelidir. Ayrıca, duyusal problemler , okul ortamı uygunsuzluğu, kültürel faktörler, çevresel yoksunluklar ayırt edilmelidir. </li></ul><ul><li>medikal incelemeler: işitme testi, göz muayenesi, EEG, Tiroid hormonları, Fe, kurşun, çinko </li></ul><ul><li>1. Okuma Bozukluğu </li></ul><ul><li>2. Matematik Bozukluğu </li></ul><ul><li>3. Yazılı Anlatım Bozukluğu ve </li></ul><ul><li>4. BTA Öğrenme Bozukluğu </li></ul>
  22. 22. birliktelik durumları <ul><li>okul başarısızlığı psikiyatrik bozukluk riskini çok artırmaktadır </li></ul><ul><li>hem içe yönelim boz, hem dışa vurum bozuklukları oldukça yüksektir(Willcutt 2000) </li></ul><ul><li>klinik çalışmalarda oran % 66,2 </li></ul>
  23. 23. birliktelik durumları <ul><li>Okul başarısızlığı % 90 </li></ul><ul><li>Düşük benlik saygısı %65 </li></ul><ul><li>Karşı gel- karşıt olm. %60 </li></ul><ul><li>Davranım boz. %45 </li></ul><ul><li>Antisosy. Öz. Suç işl. %25 </li></ul><ul><li>Anksiyete boz. %30 </li></ul><ul><li>M.Depresyon %30 </li></ul><ul><li>Somatizasyon Boz. %25-35 </li></ul><ul><li>Uyku Bozuklukları %30 </li></ul><ul><li>Enür. Enkopr. %10-20 </li></ul><ul><li>Motor Koord.Ger.%30-60 </li></ul><ul><li>Sosyal Gel.Ger. %50 </li></ul><ul><li>DEHB %30-50 </li></ul>
  24. 24. <ul><li>tedavi / eğitim </li></ul>
  25. 25. <ul><li>normal ya da normalin üzerinde zekaya sahip oldukları halde </li></ul><ul><li>zihinsel özürlüler kadar şanslı değiller </li></ul>
  26. 26. tedavi / eğitim <ul><li>ÖZEL EĞİTİM </li></ul><ul><li>MR verilen özel eğitimden farklı </li></ul><ul><li>bu alanda uzmanlaşmış kişiler tarafından verilmeli </li></ul>
  27. 27. tedavi / eğitim <ul><li>amaç </li></ul><ul><li>yetersizlik alanlarını güçlendirmek </li></ul>
  28. 28. tedavi / eğitim <ul><li>yararlanılabilecek çeşitli programlar </li></ul><ul><li>      - Kephart’ın algısal-motor programı </li></ul><ul><li>      - Getman’ın görsel-motor programı </li></ul><ul><li>      - Frostig görsel algı  programı </li></ul><ul><li>      - Peabody dil programı </li></ul><ul><li>      - Piaget bilişsel gelişim kuramı </li></ul><ul><li>      - Vallet’in gelişimsel eğitim programı </li></ul><ul><li>      - Kognitif-Davranışçı teknikler </li></ul><ul><li>      - Bilgisayar Programları (Cognitive Rehabilitation) </li></ul><ul><li>      - Biofeedback - Rahatlama teknikleri </li></ul><ul><li>      - Duygusal Eğitim (Emotional Education) </li></ul><ul><li>      - Konuşma terapisi </li></ul><ul><li>      - Problem Çözme Becerisini Geliştirme Teknikleri </li></ul><ul><li>      - Aile terapisidir. </li></ul>
  29. 29. Kephart'ın algısal-motor eğitim modeli <ul><li>öğrenmenin temelinde motor beceriler yatar </li></ul><ul><li>ince-kaba motor, görsel-işitsel algı, </li></ul><ul><li>beden imajının geliştirilmesine </li></ul><ul><li>önem veren bir yaklaşımdır </li></ul><ul><li>yürüme tahtası, denge tahtası, ritmik hareketleri önerir </li></ul>
  30. 30. Getman'ın eğitim programı <ul><li>gelişimci görüşe dayanır </li></ul><ul><li>doğuştan olan reflekslerin önemini vurgular </li></ul><ul><li>algısal gelişimin üzerine biliş ve soyut işlemler gelişir ve entellektüel olgunluğa erişilir </li></ul><ul><li>genel koordinasyon, denge, el-göz koordinasyonu, göz hareketleri, şekil tanıma, görsel hafıza egzersizleri </li></ul>
  31. 31. Frostig eğitimsel terapi yaklaşımı <ul><li>görsel algıya önem verir </li></ul><ul><li>algısal becerilerin otomatikleşebilmesi için sürekli tekrarlanması gerekir </li></ul><ul><li>okumayı öğrenmek için harflerle sesler arasındaki bağlantıya odaklanır </li></ul>
  32. 32. Piaget'nin bilişsel gelişim kuramı <ul><li>çocuklar belirli/sıralı aşamalardan geçerek &quot;algılama&quot; yoluyla öğrenirler </li></ul><ul><li>ilk sesler okuma bec. için atılan adım </li></ul><ul><li>5 y. bir çocuk 12 resimden 9'unda benzerlik ve farklılıkları algılayabilmelidir. İpuçlarına rağmen beceremiyorsa ÖB açısından riskte anlamına gelir(Gang 1983) </li></ul>
  33. 33. duyulara dayanan akademik terapi <ul><li>görsel, işitsel, kinestetik duyulara dayanan pedagojik yaklaşımdır </li></ul><ul><li>çocuk bir harfi görür, adını duyar, söylerken parmağıyla üzerinden gider, söyleyerek yazar </li></ul><ul><li>bu teknikle okuma-yazma eğitimi beraber yapılır  </li></ul>
  34. 34. psikopedagojik yaklaşım <ul><li>her çocuğun ihtiyacı doğrultusunda travmatik olmayan öğrenme deneyimi sağlamak </li></ul><ul><li>tanı ve değerlendirmeden elde edilen bilgilerle oluşturulan özel eğitim programları </li></ul>
  35. 35. metakognitif yaklaşım <ul><li>“ düşünmeyi düşünmek” </li></ul><ul><li>öğrenme sürecinde </li></ul><ul><li>bilişsel işlevlerinin farkında olmayı öğretme </li></ul>
  36. 36. <ul><li> her yaklaşımın kuvvetli ve zayıf yönleri </li></ul><ul><li> tanı ve değerlendirmeden elde edilen bilgilerle oluşturulan özel eğitim programları uygulanır </li></ul><ul><li> program bireyselleştirilmiş  olmalıdır </li></ul><ul><li> her vakanın  gereksinimine göre farklı yaklaşımlardan yararlanılır </li></ul><ul><li>Ç.ğun gereksinimleri doğrultusunda </li></ul><ul><li>eklektik bir yaklaşım daha yararlı </li></ul>
  37. 37. <ul><li>YASAL DÜZENLEMELER </li></ul>
  38. 38. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI ÖZEL EĞİTİM HİZMETLERİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ KISIM Genel Hükümler <ul><li>Özel Öğrenme Güçlüğü </li></ul><ul><li>dili yazılı ya da sözlü anlamak ve kullanabilmek için gerekli olan bilgi alma süreçlerinin birinde veya birkaçında ortaya çıkan ve dinleme, konuşma, okuma, yazma, heceleme, dikkat yoğunlaştırma ya da matematiksel işlemleri yapmada yetersizlik nedeniyle bireyin eğitim performansının ve sosyal uyumunun olumsuz yönde etkilenmesi durumunu </li></ul>
  39. 39. yasal düzenlemeler <ul><li>Bu bireylerin zorluklarını ortadan kaldırılması amacıyla 06.06.1997 tarihli ve mükerrer 23011 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 573 sayılı Özel Eğitim Hakkında Kanun Hükmünde Kararname hazırlanmış ve bu kararname doğrultusunda düzenlenen Milli Eğitim Bakanlığı Özel Eğitim hizmetleri Yönetmeliği de 18.01.2000 tarihli ve mükerrer 23937 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir </li></ul>
  40. 40. yasal düzenlemeler <ul><li>sorununa sahip bireylere ait eğitimin şeklini açıklanmış. Devam ettikleri okulun sınıf geçme ve sınavlarla ilgili hükümlerine göre değerlendirilir. </li></ul><ul><li>ancak </li></ul><ul><li>bireysel ve gelişim özellikleri dikkate alınarak, sınavlarda gerekli önlemler alınır ve düzenlemeler yapılır … </li></ul>
  41. 41. yasal düzenlemeler <ul><li>DEHB / ÖB olan çoc.lar </li></ul><ul><li>özel statüde </li></ul><ul><li>yani </li></ul><ul><li>ayrı bir odada ayrı bir gözetmen eşliğinde </li></ul><ul><li>girebiliyor </li></ul>
  42. 42. yasal düzenlemeler <ul><li>ÖB olan çoc.lar </li></ul><ul><li>okuma hızı düşük ise </li></ul><ul><li> soruları okumaları için düzgün diksiyonlu okutman verilecek </li></ul>
  43. 43. yasal düzenlemeler <ul><li>bu ayrıcalıktan yararlanabilmek için </li></ul><ul><li>çocuğun sorununun ne olduğunun belirten bir rapor </li></ul>
  44. 44. <ul><li>Ali 1997 </li></ul><ul><li>Başvuru 2003 </li></ul><ul><li>Yakınması: sürekli düşme, annesini başkalarıyla konuşturmama, inadı geçene kadar ağlama </li></ul>
  45. 45. <ul><li>Psk. mua. </li></ul><ul><li>Hareketlilik + </li></ul><ul><li>Dikkat N </li></ul><ul><li>Keyfiyetçi, tutturucu, engellenme eşiği ↓ ilgiyi üzerine çekmek istiyor </li></ul><ul><li>Bilişsel yetiler: bilinç, yönelim, dikkat, bellek, algılama, yargılama, soyut düşünme, gerçeği değerlendirme N, ZEKA ? ↓ </li></ul><ul><li>Benlik kavramı ↓ </li></ul>
  46. 46. <ul><li>Konuşmanın anlaşılırlığı ↓ </li></ul><ul><li>Hareketli, salyası akıyor, İMB de belirgin güçlük (kitap sayfası çeviremiyor, düğme ilikleyemiyor), sağ/sol Ø , kurallara uymuyor </li></ul><ul><li>Okuma: anlama, anlatma, sıralama, konu bütünlüğünü koruma N </li></ul><ul><li>OKUDUĞU ANLAŞILMIYOR </li></ul>
  47. 50. <ul><li>? </li></ul>
  48. 51. 2004
  49. 52. <ul><li>UZUN ve SIK ARALIKLARLA ÇALIŞMA </li></ul>
  50. 53. 2005
  51. 54. 13.09.2007
  52. 56. <ul><li>   NASIL ÖĞRENİYORUZ ? </li></ul>
  53. 57. <ul><li>teşekkür ederim </li></ul>
  54. 59. <ul><li>Özgül öğrenme güçlüğü bilginin kazanılması ve işlenmesinde ortaya çıkan bir sorundur. </li></ul>
  55. 60. sınıflandırma <ul><li>Bilgi İşlem Modeli (Information Processing) Silver 1989-1996 </li></ul><ul><li>Linguistler </li></ul><ul><li>Hemisfer fonksiyonlarına göre (Bakker) </li></ul>
  56. 61. sınıflandırma bilgi işlem modeli (information processing) Silver 1989-1996 <ul><li>İNPUT bilginin algılanması ve beyne kaydedilmesi </li></ul><ul><li> </li></ul><ul><li>ENTEGRASYON bilgi bellekte var olan diğer bilgilerle ilişkilendirilir </li></ul><ul><li> </li></ul><ul><li>BELLEK bilgi depolanır ve gerektiğinde geri çağrılır </li></ul><ul><li> </li></ul><ul><li>ÇIKTI çağrılan bilgi dışarıda kullanılır </li></ul>
  57. 62. sınıflandırma / bilgi işlem modeli girdi sorunları (bilginin algılanması ve beyne kaydedilmesi) görsel algı bzk. <ul><li>1. şekil-pozisyon algısındaki bozukluk </li></ul><ul><li>gördüğü şeyin şekil ve pozisyonunu algılamada güçlük </li></ul><ul><li>harfleri ters yada dönmüş olarak algılayabilir </li></ul><ul><li>e-a, E-3, M-W, b-d-p, g-ğ, s-ş, i-ı, u-v, 6-9-g, c-ç </li></ul><ul><li>sözcükleri ters çevirir </li></ul><ul><li>koç-çok, ev-ve, soba-sopa, depo-debo, sepet-zebet </li></ul><ul><li>okula başladıklarında şekil-pozisyon algılama olgunluğuna ulaşmış sayılırlar </li></ul><ul><li>ikinci sınıfın birinci döneminden itibaren bu sorunların görülmemesi gerekir </li></ul>
  58. 63. sınıflandırma / bilgi işlem modeli girdi sorunları (bilginin algılanması ve beyne kaydedilmesi) görsel algı bzk. <ul><li>2. şekil-zemin algısındaki bozukluk </li></ul><ul><li>bir bütünün önemli olan bir parçasına odaklaşmada zorluklara neden olur </li></ul><ul><li>okuma bu beceri ile ilgilidir </li></ul><ul><li>söz dizilerine odaklaşmayı </li></ul><ul><li>soldan sağa ve satır satır izlemeyi </li></ul><ul><li>okumada  satır atlama </li></ul><ul><li>  satır tekrarlama </li></ul><ul><li> sözcük atlama </li></ul>
  59. 64. sınıflandırma / bilgi işlem modeli girdi sorunları (bilginin algılanması ve beyne kaydedilmesi) görsel algı bzk. <ul><li>3. uzaklık-derinlik-boyut algılamada bozukluk </li></ul><ul><li>mekanda pozisyonlarını algılamada </li></ul><ul><li>sağ-sol ayırt etmede </li></ul><ul><li>derinliği kestirebilmekte </li></ul><ul><li>eşyalara çarpar, sandalyeden düşer, top yakalamak, yap-boz yerleştirmek, şekilleri eşleştirmek, belirli bir şeklin benzerini bulmak bu çocuklar için güç işlerdir </li></ul>
  60. 65. sınıflandırma / bilgi işlem modeli girdi sorunları (bilginin algılanması ve beyne kaydedilmesi) işitsel algı bzk. <ul><li>1. işitilen seslerin yanlış algılanması </li></ul><ul><li>duyulan sesleri yanlış algılama </li></ul><ul><li>benzer sesler arasındaki farklılıkları ayırt edememe </li></ul><ul><li>“ m, n”, “m, b” “f, v”, “b, p”, “a, ı”, “t, d”, ”f, h”, “k, p” sonuçta </li></ul><ul><li>dipten-tipten-dikten-tipten / badem-madem, damdan-dandan </li></ul>
  61. 66. sınıflandırma / bilgi işlem modeli girdi sorunları (bilginin algılanması ve beyne kaydedilmesi) işitsel algı bzk. <ul><li>2. işitsel figür-zemin ayırt etme güçlüğü </li></ul><ul><li>aynı anda işitilen farklı seslerden birine odaklanma güçlüğü </li></ul><ul><li>farklı seslerin figür-zemin ayırımını yapmakta güçlük </li></ul><ul><li>tv seyrederken seslenince bakmaz, duyduğu kapı yada telefon sesinin bulunduğu mekandan mı yoksa tv’den mi geldiğini ayıt edemez </li></ul><ul><li>gürültülü bir sınıfta öğretmenin söylediklerine odaklanamaz ve sanki dinlemiyormuş gibi görünür </li></ul>
  62. 67. sınıflandırma / bilgi işlem modeli girdi sorunları (bilginin algılanması ve beyne kaydedilmesi) işitsel algı bzk. <ul><li>3. işitsel algıda kopukluk (auditory lag) </li></ul><ul><li>art arda söylenen mesajların bir kısmını kaçırabilir, algılayamaz </li></ul><ul><li>35. sayfayı aç 8. soruyu yap  sayfayı açıp bekler </li></ul><ul><li>uzun komutlar verildiğinde bir kısmını yapamaz </li></ul><ul><li>odana git, arkadaşına telefon edip ödevlerini al ve kitaplarınla birlikte buraya gel  mesajın bir kısmını duyar yerine getirir </li></ul>
  63. 68. sınıflandırma / bilgi işlem modeli girdi sorunları (bilginin algılanması ve beyne kaydedilmesi) işitsel algı bzk. <ul><li>4. işitsel işleme sorunları </li></ul><ul><li>işitsel uyarıları normal kişiler kadar hızlı işlemede zorluk </li></ul><ul><li>kendilerine söylenenleri anlamaları için normal bireylere göre biraz daha uzun süre düşünmeleri gerekir </li></ul>
  64. 69. sınıflandırma / bilgi işlem modeli girdi sorunları (bilginin algılanması ve beyne kaydedilmesi) dokunsal algı bzk. <ul><li>gözleri kapalıyken dokunma duyusu yardımıyla nesneleri tanımlayamaz </li></ul><ul><li>eline verilen oyuncağın ne olduğunu anlayamaz, avucuna yazılan sayı ve yazıyı tanımlamakta güçlük çeker </li></ul>
  65. 70. sınıflandırma / bilgi işlem modeli bütünleme sorunları ( diğer bilgilerle ilişkilendirilir) <ul><li>1. sıraya koyma sorunu </li></ul><ul><li>kelimenin harflerini sırayla tek tek söylemesi istendiğinde karışık bir sırada söylerler </li></ul><ul><li>bir metni anlatırken önce ortasını, sonra başını, sonra sonunu anlatır </li></ul><ul><li>bir diziyi sırayla öğrenebilir  bir parçasını tek başına bilemez </li></ul><ul><li>günleri tersten söylemekte zorlanır </li></ul><ul><li>önce-sonra, dün-yarın gibi kavramları karıştırır </li></ul><ul><li>3x9 sorulduğunda söyleyemez </li></ul>
  66. 71. sınıflandırma / bilgi işlem modeli bütünleme sorunları ( diğer bilgilerle ilişkilendirilir) <ul><li>2. soyutlama sorunu </li></ul><ul><li>temel zihinsel bir işlemdir </li></ul><ul><li>ÖÖB gözlenmez </li></ul>
  67. 72. sınıflandırma / bilgi işlem modeli bütünleme sorunları ( diğer bilgilerle ilişkilendirilir) <ul><li>3. organizasyon sorunu </li></ul><ul><li>uyaran anlamlı bilgi haline geldikten sonra </li></ul><ul><li>gruplandırılır </li></ul><ul><li>önceden edinilen bilgilerle bağlantıları kurulur </li></ul><ul><li>yaşamı düzenli değildir </li></ul><ul><li>defteri, masası, odası dağınıktır, eşyalarını kaybeder, bir şeyleri unutur, üzerine aldığı işleri düzenleyemez, nereden başlayacağını bilemez ve zamanı ayarlamakta güçlük çeker </li></ul>
  68. 73. sınıflandırma / bilgi işlem modeli bellek sorunları ( depolanır ve geri çağrılır) <ul><li>kısa süreli bellek sorunu </li></ul><ul><li>kısa süreli bellek sorunu daha sık gözlenir </li></ul><ul><li>normal çocukların üç-beş tekrarla öğrenebildiklerini bu çocuklar daha fazla tekrarla öğrenebilirler </li></ul><ul><li>işitsel, görsel ya da her iki alanda olabilir </li></ul>
  69. 74. sınıflandırma / bilgi işlem modeli bellek sorunları ( depolanır ve geri çağrılır) <ul><li>uzun süreli bellek sorunu </li></ul><ul><li>belirgin bir sorun yoktur </li></ul><ul><li>geçmiş olayları rahatlıkla hatırlayabilirler </li></ul>
  70. 75. sınıflandırma / bilgi işlem modeli çıktı sorunları (kullanma) <ul><li>öğrenilen bilgiler </li></ul><ul><li> kelimeler aracılığıyla (konuşma) </li></ul><ul><li> ince kas faaliyetleriyle (yazma-çizme) </li></ul><ul><li> motor aktivitelerle (diğer davranışlar) </li></ul><ul><li>ifade edilir </li></ul><ul><li>ÖÖB de bu aşamalarda da sorun olabilir </li></ul>
  71. 76. sınıflandırma / bilgi işlem modeli çıktı sorunları (kullanma) <ul><li>1. dil sorunu </li></ul><ul><li>iletişim alanında kullanılan iki dil formu </li></ul><ul><li> kendiliğinden (spontan) konuşma </li></ul><ul><li> koşula uygun konuşma </li></ul>
  72. 77. sınıflandırma / bilgi işlem modeli çıktı sorunları (kullanma) <ul><li>2. motor beceriler </li></ul><ul><li>KMB </li></ul><ul><li>yüzme, bisiklete binme, ip atlama, topa vurma, tırmanma  beceriksizdir </li></ul><ul><li>İMB </li></ul><ul><li>oöd:çatal kaşık kullanma, düğme açma-kapama, makas kullanma, resim yapma gibi işlerde zorlama </li></ul><ul><li>od:yazı yazmada güçlük, çok yavaş yada bozuk yazma, kalemi çok sıkı yada gevşek tutma </li></ul>
  73. 78. sınıflandırma dil bilimciler (linguistler) <ul><li>ses ve konuşma bozukluklarıyla ilgili görüş ve yaklaşımlar getirmişler </li></ul><ul><li>ÖÖB nin 3 grupta incelenmesi gerektiği söylerler </li></ul><ul><li>disfonetik disleksi </li></ul><ul><li>disidetik disleksi </li></ul><ul><li>karma tip </li></ul>
  74. 79. sınıflandırma / dil bilimciler disfonetik disleksi Liberman <ul><li>fonetik bzk. olan çocuklar bu grupta yer alır </li></ul><ul><li>işitsel kavrama ve ayırt etme becerileri zayıftır </li></ul><ul><li>dil ve sözlü ifade alanında güçlük çekerler </li></ul><ul><li>sözcüklerin fonetik ayrımını yapamazlar </li></ul>
  75. 80. sınıflandırma / dil bilimciler disidetik disleksi <ul><li>zihinde canlandırma yetenekleri bozuk </li></ul><ul><li> </li></ul><ul><li>harflerin, sembollerin görsel-mekansal analizini ve ayrımlaştırmayı yapamazlar </li></ul><ul><li>harflerin sırasını karıştırır, ters çevirir, günleri, ayları sırayla söylemede zorlanır </li></ul>
  76. 81. sınıflandırma / dil bilimciler karma tip <ul><li>her iki gruptaki özellikleri taşırlar </li></ul>
  77. 82. sınıflandırma / dil bilimciler <ul><li>işitsel-konuşma (dil) grubu </li></ul><ul><li>sözel alanda güçlük çeken çocuklar </li></ul><ul><li>sorulara yanıt verme, isimlendirme, tanımlamaları zorlukla yaparlar </li></ul><ul><li>görsel-uzamsal grup </li></ul><ul><li>daha çok görsel ve uzaysal algıya ilişkin sorun yaşarlar </li></ul>
  78. 83. sınıflandırma hemisfer fonksiyonlarına göre / Bakker <ul><li>Sol Hemisfer Fonksiyon Bozukluğu </li></ul><ul><li>okuma güçlükleri bu grupta değerlendirilir </li></ul><ul><li>yavaş okuma yada hızlı okuyup harf </li></ul><ul><li>atlama-değiştirme-ekleme türünden hatalar </li></ul><ul><li>Sağ Hemisfer Fonksiyon Bozukluğu </li></ul><ul><li>görsel algı kusurları olan çocuklardaki okuma güçlüklerini ifade eder </li></ul><ul><li>okurken yavaş. eksik ve tekrarlama hataları </li></ul>

×