Arhi ba tuunii hor

16,053 views

Published on

0 Comments
53 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total views
16,053
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
189
Actions
Shares
0
Downloads
0
Comments
0
Likes
53
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Arhi ba tuunii hor

  1. 2. Архи согтууруулах ундаа гэж юу вэ? <ul><li>Архи нь мансууруулах бодис бөгөөд этилийн спирт ус хоёрын холимог юм. </li></ul><ul><li>Архи нь найрлагаасаа хамаарч олон нэр төрөлтэй. Жишээ нь: </li></ul><ul><li>Вино </li></ul><ul><li>Лёкор </li></ul><ul><li>Шар айраг </li></ul>
  2. 3. Архи үйлдвэрлэх технологийн явцад үүсэх хорт бодисууд <ul><li>Архи согтууруулах ундаанд этилийн спиртээс гадна түүнийг гаргаж авах технологийн явцад хэд хэдэн төрлийн хорт нэгдлүүд болох Совсны тос, Шоргоолжны хүчил, Фурфурол, Нийлмэл эфир, Цууны альдегид үүсдэг . Эдгээр нь хүний биемахбодод олон янзын сөрөг нөлөө үзүүлдэг. </li></ul>
  3. 4. Архи согтууруулах ундааны биемахбодид үзүүлэх сөрөг нөлөө <ul><li>Тархинд </li></ul><ul><li>Мэдрэлийн эсүүдийн сэрэл дамжуулах үйл ажиллагааг дарангуйлна. Хэтрүүлэн хэрэглэснээр тархины эдэд үзүүлэх мэдрэл хордуулах нөлөөний улмаас донтох аюултай! </li></ul>
  4. 5. 3 хэмжээст өнгөт цахилгаан соронзон тархины томографид. Эрүүл тархины бүтэц. Зулай талаас 38 настай. 17 жил архи хэрэглэж байгаа
  5. 6. 3 хэмжээст өнгөт цахилгаан соронзон тархины томографид. Эрүүл тархины бүтэц. Дотор талаас 38 настай. 17 жил архи хэрэглэж байгаа
  6. 7. Эмчилгээний өмнө Эмчилгээний дараа
  7. 8. Эмчилгээний өмнө Эмчилгээний дараа
  8. 9. <ul><li>Элгэнд </li></ul><ul><li>Элэгний үрэвсэл, өөхлөлт, элэгний хатуурал үүсгэнэ. </li></ul><ul><li>Ази хүмүүс - Монголчуудын хувьд: Этилийн спиртийн (этанол) завсрын бүтээгдэхүүн болох цууны альдегидыг хоргүйжүүлдэг альдегиддегидрогеназ ферментийн идэвх буурсан байдаг. </li></ul>
  9. 10. Эрүүл элэг Архины шалтгаант элэгний цирроз
  10. 11. Архины шалтгаант элэгний цирроз <ul><li>Циррозын үе шат </li></ul><ul><li>Томроно </li></ul><ul><li>Жижигрэнэ </li></ul><ul><li>Хатингаршина </li></ul>
  11. 12. <ul><li>Зүрхэнд: </li></ul><ul><li>Зүрхний цусан хангамж буурах, зүүн ховдол томрох, Зүрхний цус хомсрох дайрал - Нэг дор их хэмжээгээр хэтрүүлэн хэрэглэсэн үед тохиолдоно. </li></ul>
  12. 13. Эрүүл зүрх Архины шалтгаант өөхлөж томорсон зүрх Архины шалтгаант жижигэрч хатуурсан зүрх
  13. 14. <ul><li>Нөхөн үржихүйн эрхтэнд: Түрүү булчирхайн үрэвсэл, Үргүйдэл </li></ul><ul><li>Бөөрөнд: Бөөрний ялгаруулах үйл ажиллагаа хямарна. </li></ul><ul><li>Нөхөн үржихүйн эрхтэнд: Түрүү булчирхайн үрэвсэл, Үргүйдэл! </li></ul><ul><li>Хорт хавдарт өртөх эрсдэл нэмэгдэнэ! </li></ul>
  14. 15. Эрүүл түрүү булчирхай Үрэвссэн түрүү булчирхай Эрүүл түрүү булчирхай
  15. 16. <ul><li>Жирэмсэн үед архи согтууруулах ундааг хэрэглэж болох </li></ul><ul><li>аюулгүй хугацаа гэж үгүй! </li></ul><ul><li>Жирэмсэн үед архи согтууруулах ундааны хэрэглээнд </li></ul><ul><li> аюулгүй хэмжээ гэж үгүй! </li></ul><ul><li>Жирэмсний бүхий л хугацаанд ургийн тархи хөгжиж байдаг тул аль ч үед архи согтууруулах ундааг хэрэглэхийг хориглоно! </li></ul>
  16. 17. Жирэмслэлт ба Архи согтууруулах ундаа Жирэмсэн үедээ согтуурулах ундаа хэрэглэж байсан эхээс төрсөн нярай
  17. 18. Эрүүл нярайн тархи Жирэмсэн үедээ согтуурулах ундаа хэрэглэж байсан эхээс төрсөн нярайн тархи
  18. 19. Архи согтууруулах ундааны хэрэглээний түвшин Архи согтууруулах ундааны хэрэглээгээр нь нийт хүн амыг 5 бүлэгт хувааж үздэг.
  19. 20. Нэг удаагийн стандарт уулт <ul><li>Нэг удаагийн стандарт уулт </li></ul><ul><li>Шар айраг ( 5ОС) - 25 0 мл </li></ul><ul><li>Цагаан архи (38-42ОС) - 25 мл </li></ul><ul><li>Дарс ( 12-18ОС) - 1 0 0мл </li></ul><ul><li>Э дгээр тус бүр т 10 гр цэвэр этилийн спир т агуул агдана. </li></ul>
  20. 21. “ Эрсдэл бага”-тай уух гэж юу вэ? Эрэгтэйчүүд: Өдөрт 3 буюу 7 хоногт 21 стандарт (210гр цэвэр спирт) уултаас хэтрүүлэхгүй байх Эмэгтэйчүүд: Өдөрт 2 буюу 7 хоногт 14 стандарт (140гр цэвэр спирт) уултаас хэтрүүлэхгүй байх
  21. 22. Архи согтуурулах ундаанд агуулах цэвэр спиртийн хэмжээг тооцоолох <ul><li>1ìë ýòèëèéí ñïèðò íü 0.79 ãðàìì öýâýð ýòèëèéí ñïèðòòýé òýíö¿¿ áàéäàã ба ¿¿íèéã àøèãëàí òóõàéí ñîãòóóðóóëàõ óíäààíä àãóóëàãäàõ öýâýð ýòèëèéí ñïèðòèéí õýìæýýã граммаар илэрхийлдэг </li></ul>
  22. 23. Эрүүл мэндийн анхан шатны түвшинд архины хэрэглээний асуудлыг шийдвэрлэх <ul><li>Архины асуудалтай хүнийг эрт илрүүлэх, улмаар архинд донтох өвчнөөс урьдчилан сэргийлэх </li></ul><ul><li>Хортой үр дагавар өгөхүйц болон аюултай хэрэглээтэй, архины хамааралтай хүмүүсийг илрүүлснээр II дахь шатлалд эрт хугацаанд илгээх </li></ul>
  23. 25. <ul><li>ДЭМБ-аас боловсруулсан энэ асуумжийн давуу талууд; </li></ul><ul><li>Олон улсын хэмжээнд хэрэглэж болохуйц асуумж </li></ul><ul><li>Олон Улсын Өвчний X ангилалтай тохирсон </li></ul><ul><li>Архины аюултай болон хортой үр дагавар өгөхүйц хэрэглээг илрүүлэх </li></ul><ul><li>Архины хамаарлыг тодорхойлох </li></ul><ul><li>Богино, хэрэглэхэд хялбар, өвчтөнтэй эргэх холбоог тогтоодог </li></ul><ul><li>Тухайн үйлчлүүлэгчийн одоогийн архины хэрэглээн дээр тулгуурласан </li></ul>
  24. 26. <ul><li>Эрсдлийн түвшин I. </li></ul><ul><li>AUDIT онооны нийлбэр 8 онооноос доош / эрсдэл багатай архины хэрэглээ/ </li></ul><ul><li>Эрсдлийн түвшин II. </li></ul><ul><li>AUDIT онооны нийлбэр 8 -15 оноо / аюултай хэрэглээ / </li></ul><ul><li>Эрсдлийн түвшин III. </li></ul><ul><li>AUDIT онооны нийлбэр 16-19 оноо / хортой үр дагавар өгөхүйц хэрэглээ/ </li></ul><ul><li>Эрсдлийн түвшин IV. </li></ul><ul><li>AUDIT онооны нийлбэр 20 болон түүнээс дээш / архины хамаарал / </li></ul>AUDIT –ийн үнэлгээ, онооны тайлбар
  25. 27. <ul><li>Кэйж асуумж нь архи согтууруулах ундааны эрсдэлтэй хэрэглээ, хамаарлыг илрүүлэх энгийн асуумж юм. Зөвхөн эмнэлгийн газруудаас гадна эмнэлгийн бус газруудад ч тухайлбал, эрүүлжүүлэх байр, албадан саатуулах газар, шүүхийн байгууллагууд, хорих газруудад энэхүү илрүүлэлтийн асуумжийг хэрэглэх боломжтой юм. </li></ul>Кэйж ( CAGE ) асуумж
  26. 28. Өвчтөнийг оношлогоо, эмчилгээнд илгээх /1/ <ul><li>Архины асуудалтай хүнийг II дахь шатлалд илгээх нь </li></ul>
  27. 29. Өвчтөнийг оношлогоо, эмчилгээнд илгээх (2) <ul><li>Архины асуудалтай хүнийг II дахь шатлалд илгээх нь </li></ul>
  28. 30. Зан үйл өөрчлөгдөх үйл явц - Прочаска Диклиментийн загвар Үгүйсгэл Эргэлзээ Ухаарах Үйлдэл Бататгал Дахилт
  29. 31. <ul><li>Үгүйсгэлийн үед </li></ul><ul><li>Өөрийн зан үйлийн өөрчлөлтийг үл зөвшөөрнө </li></ul><ul><li>Хэвийн ба эвдэрсэн зан үйлээ ялгаж ухаараагүй </li></ul><ul><li>Ойр дотны хүмүүстээ байнгын дарамт учруулна </li></ul><ul><li>Тухайн хүнд өөрчлөгдөх талаар шахалт үзүүлн </li></ul><ul><li>Богино хугацааны сургалт, зөвлөгөөнд үр дүнгүйХүмүүсийн шаардлагыг хүлээж авахгүй, үгүйсгэнэ </li></ul>
  30. 32. <ul><li>Эргэлзээний үед </li></ul><ul><li>Өөрийн амьдралд тохиолдож буй сөрөг нөлөөг эргэцүүлэх хандлага ажиглагдана </li></ul><ul><li>Багасгах оролдлого хийвч үл чадна, цөхөрнө </li></ul><ul><li>Өөрчлөгдөх боломжийн талаар итгэл муутай байна </li></ul><ul><li>Шийдвэр гаргах, зорилт тавьж ажиллахад сэтгэлзүйн бэлтгэлгүй байна </li></ul>
  31. 33. <ul><li>Ухаарлын үед </li></ul><ul><li>Өөрийн зан байдлаа хүлээн зөвшөөрөх </li></ul><ul><li>Эргэлтгүй шийдвэр гаргах </li></ul><ul><li>Тодорхой алхамууд хийж эхэлнэ </li></ul><ul><li>Сэтгэлзүйн бэлтгэл бүрдэнэ </li></ul>
  32. 34. <ul><li>Үйлдлийн үед </li></ul><ul><li>Тууштай алхамуудыг хийнэ </li></ul><ul><li>Зан байдалдаа хяналт тавьж, өөрчлөх оролдлогууд хийнэ </li></ul><ul><li>Зориг тэвчээр гаргана, цаг хугацаа зарцуулна </li></ul><ul><li>Харагдахуйц өөрчлөлтүүд гарч эхэлнэ </li></ul>
  33. 35. <ul><li>Бататгалын үед </li></ul><ul><li>Харагдахуйц үр дүн тогтвортой үргэлжилнэ </li></ul><ul><li>Өөртөө итгэх итгэл батжина </li></ul><ul><li>Өөрөөрөө бахархана </li></ul><ul><li>Дахихгүй байхыг хичээн чармайна </li></ul>
  34. 36. <ul><li>Дахилтын үед </li></ul><ul><ul><li>Дахих </li></ul></ul><ul><ul><li>Цөхрөх </li></ul></ul><ul><ul><li>Гэмших </li></ul></ul><ul><ul><li>Гутрах </li></ul></ul><ul><ul><li>Итгэл алдрах </li></ul></ul><ul><ul><li>Өөрийгөө үзэн ядах </li></ul></ul><ul><ul><li>Өөрөөсөө айх айдас </li></ul></ul>
  35. 37. Өөрчлөлтийн үе шат бүрт тохирсон дэмжлэг тусламж үзүүлэх № Үе шат Элемент Дэмжлэг 1 Үгүйсгэл Мэдээлэлгүй байх Зохих мэдээллээр хангах 2 Эргэлзээ Дотоод бодол үйлдэл хоёрын зөрчил Зөрчилтэй байдлыг илрүүлж, ялган салгах, хожоо ба алдааг эргэцүүлэх 3 Ухаарал Шийдвэр гаргана Эмчилгээ, заслын хувилбаруудыг санал болгох 4 Үйлдэл Тодорхой алхамууд хийнэ Өөртөө итгэх итгэлийг нэмэгдүүлж, дадлагажуулах 5 Бататгал Тууштай тогтвортой байдал Тогтвортой хяналт – дэмжлэг үзүүлэх 6 Дахилт Цөхрөх, итгэл алдах, гэмших Шүүмжлэн буруутгахаас зайлсхийх, тууштай байдлыг дахиж тогтоох
  36. 38. Томас Гордоны загвар <ul><li>Үйлчлүүлэгчийн хэлсэн зүйлс </li></ul><ul><li>  Эмчлэгчийн сонссон яриа </li></ul><ul><li>Үйлчлүүлэгчийн бодол </li></ul><ul><li>Үйлчлүүлэгчийн эмчлэгчид хэлэхийг зорьсон санаа-эмчлэгчийн эргэцүүлэл </li></ul>
  37. 39. Богино хугацааны ярилцлагын ач холбогдол <ul><li>Богино хугацааны ярилцлагын арга нь эрүүл мэндийн анхан шатны тусламжийн хүрээнд архи согтууруулах ундааны аюултай буюу хортой үр дагавар өгөхүйц хэрэглээг багасгахад үр дүнтэй. </li></ul>
  38. 40. Архинд донтох өвчний оношийн шалгуур <ul><li>Архи уух эмгэг дур хүсэл төрөх </li></ul><ul><li>Уух архины хэмжээнд тавих өөрийн хяналт алдагдах </li></ul><ul><li>Архи уухаа зогсоох буюу уух хэмжээгээ багасгахад шартах хам шинж илрэх </li></ul><ul><li>Архи даах чадвар ихсэх </li></ul><ul><li>Архи уух буюу архи уусны дараа эрүүлжèхийн тулд цаг их зарцуулах </li></ul><ul><li>Элэг муудах, тасралтгүй хэтрүүлэн хэрэглэснээр сэтгэл санаанд өөрчлөлт орох, зан үйлийн доголдолтой болох зэрэг илт хор хохирол учирч буйг мэдсээр байж архийг үргэлжлүүлэн хэрэглэх  </li></ul>
  39. 41. Эрүүл мэндийн анхан шатны түвшинд үзүүлэх тусламж үйлчилгээний хүрээ <ul><li>Эрсдэлтэй хэрэглэгчид </li></ul><ul><li>Хортой үр дагавар өгөхүйц хэрэглээтэй хүмүүс </li></ul><ul><li>Дараах тохиолдолд байгаа архины хамааралтай хүмүүс: </li></ul><ul><ul><ul><li>Архи уухгүй байхаар шийдсэн ч өөрийгөө архины хамааралтай гэж бодохгүй байгаа </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Нарийн мэргэжлийн эмчид хандахаас татгалзаж байгаа </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Сэтгэцийн, эрүүл мэндийн, нийгмийн ноцтой хүндрэлгүй бол тусламжийг үзүүлнэ . </li></ul></ul></ul>
  40. 42. <ul><li>Хордлого тайлах эмчилгээ хийх шалгуур </li></ul><ul><li>Өмнө нь уналт эсвэл архины цагаан солио өгч байсан анамнезтай </li></ul><ul><li>Өглөөд шарталтын шинж илэрдэг </li></ul><ul><li>Өглөө өлөн дээрээ архи уудаг </li></ul><ul><li>Өвчтөн эмийн эмчилгээ хийлгэх хүсэлтэй байх </li></ul><ul><li>Жинхэнэ шартах хам шинж </li></ul><ul><li>Биеийн байдал хүнд ноцтой тохиолдол </li></ul>
  41. 43. Амбулаторийн нөхцөлд хордлого тайлах эмчилгээ хийх шалгуур <ul><li>Өдөрт 25 стандарт уултаас багаар хэрэглэдэг </li></ul><ul><li>Биемахбодын болон сэтгэцийн ноцтой хавсарсан эмгэггүй тохиолдол </li></ul><ul><li>Өвчтөн дараах нөхцлийг зөвшөөрсөн тохиолдолд уг эмчилгээнд хамрагдана. </li></ul><ul><li>Эмчилгээний үеэр архи согтууруулах ундаа хэрэглэхгүй байх </li></ul><ul><li>Гэртээ байх </li></ul><ul><li>Эрсдэлтэй нөхцөл байдлаас татгалзах , зайлсхийх </li></ul><ul><li>Донтох эмгэггүй ойр дотны нэг хүн (хамаатны) эмчилгээний туршид хяналт тавих, харж хандах үүрэг хүлээх </li></ul><ul><li>Хордлого тайлах эмчилгээний туршид гэртээ архи согтууруулах ундаа хадгалахгүй байх </li></ul><ul><li>Өдөр бүр эмч буюу сувилагчтайгаа холбоо барих (биеэр ирж уулзах буюу утсаар ярих) </li></ul>
  42. 44. <ul><li>Цогц эмчилгээний зарчим </li></ul><ul><li>Нийгэм, сэтгэлзүйн тусламж үйлчилгээ </li></ul><ul><li>Богино хугацааны зөвлөгөө болон үргэлжилсэн хяналт </li></ul><ul><li>Бүлгийн эмчилгээ </li></ul><ul><li>Ижил төстэй бусад дэмжлэг-АА цуглаан </li></ul><ul><li>Дуршил дарах үйлчилгээтэй эмүүд </li></ul><ul><li>Архинд харшил төрүүлэгч эмүүд </li></ul>
  43. 45. <ul><li>Нарийн мэргэжлийн эмчилгээнд өвчтөнийг илгээх шалгуурууд </li></ul><ul><li>Өмнө нь архинаас гарах оролдлого, эмчилгээ хийлгэж байсан ч дахин уусан </li></ul><ul><li>Хурц эмгэгүүд: </li></ul><ul><li>Бусад сэтгэц нөлөөт бодисыг байнга хэрэглэдэг </li></ul><ul><li>Хавсарсан олон бодисын хамааралтай </li></ul><ul><li>Гэр бүлийн дэмжлэг багатай </li></ul><ul><li>Эрүүл мэндийн анхан шатны түвшинд эмчилгээ хийх боломжгүй </li></ul>

×