үндсэн хоол, хачир, сүүмс

3,537 views

Published on

Published in: Education
0 Comments
1 Like
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total views
3,537
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
2
Actions
Shares
0
Downloads
68
Comments
0
Likes
1
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

үндсэн хоол, хачир, сүүмс

  1. 1. Үндсэн хоол, хачир, сүүмс бэлтгэх технологи
  2. 2. Үндсэн хоолны ангилал • Дулааны боловсруулалтын аргаар нь дараах байдлаар ангилна: – Чанасан (өөр өөр температурт ) – Амтлан жигнэсэн, ууранд жигнэсэн – Шарсан (их ба бага тосонд шарсан, хайруулд шарсан, шарах шүүгээнд шарсан, грилльд шарсан г.м.) – Битүү хайрсан (зөвхөн хайрс тогтоох зорилгоор шарах шүүгээнд битүү хайрна) "VEG" Education Center: www.veg.mn
  3. 3. Үндсэн хоолны ангилал • Бэлтгэж буй түүхий эдээр нь дараа байдлаар ангилна: – Ногоогоор хийсэн үндсэн хоол – Буурцаг, шошоор хийсэн – Глутинаар хийсэн – Шар буурцгаар хийсэн – Мөөгөөр хийсэн – Будаагаар хийсэн – Гоймонгоор хийсэн – Аарцаар хийсэн г.м. "VEG" Education Center: www.veg.mn
  4. 4. Хүнсний ногоогоор хийх үндсэн хоол • Íîãîîãîîð õîîë áýëòãýõäýý ò¿¿íä àãóóëàãäàõ шим òýæýýëèéí áîäèñóóäûã õàìãèéí ñàéí õàäãàëæ чàäàõ äóëààíû áîëîâñðóóëàëòûí àðãûã ñîíãîõ ÿâäàë чóõàë þì. • Õ¿íñíèé íîãîîг төрөл бүрийн äóëààíû àðгаар боловсруулж олон төрлийн үндсэн хоол хийдэг. "VEG" Education Center: www.veg.mn
  5. 5. Íîãîîã øàçëàõ • Íîãîîã áóöàëж буй óñàíä ìàø áîãèíî õóãàöààíä (õýäõýí ñåêóíä) ä¿ðýýä ãàðãàõ àðãûã øàçëàõ ãýíý. • Ýíý íü çàðèì íîãîîíû ãàøóóí àìò, ºí㺠çýðãèéã áàãàñãàõ çîðèëãîòîé. • ̺í òåõíîëîãèéí äàðààãèéí àæèëáàðûã õºíãºâчèëнө. "VEG" Education Center: www.veg.mn
  6. 6. Íîãîî чàíàõ • Òºìñ, õ¿íñíèé íîãîîã òºðºë á¿ðèéí õîîë болон хàчèðò зориулан чàíàæ áýëòãýíý. • Чàíàñàí íîãîîãîîð íóõàø áîëîí салат хийнэ. Òºìñ, ¿íäýñ ¿ðò íîãîîã áóöàëж буй óñàíä õèéæ, нам ãàë äýýð чанаж áîëãîíî. • ͺºøèëñºí íîãîîã øºëºíä íü чàíàж болно. • Õºë人ñºí íîãîîã ãýñãýýëã¿éãýýð áóöàëæ áàéãàà óñàíä õèéæ 10-15 ìèíóò чàíàæ áýëýí áîëãîíî. "VEG" Education Center: www.veg.mn
  7. 7. • Õàòààñàí íîãîîã õ¿éòýí óñàíä äýâòýýñíèé äàðàà чàíàна. • Çàðèì íîãîîã хальстай нь болох хальсгүйгээр á¿тнээр íü чàíàдаг. • Зарим үед чàíàõ íîãîîã óðüäчèëàí èæèë õýìæýýòýéãýýð õýðчèæ áýëòãýíý. • Íîãîîг áîëцоос нь хамааруулан тогоонд цувуулан õèéíý. • Ногоог гүйцэд зөөлрөхөөс өмнө давс нэмнэ. Давсыг чаналтын эхэнд хийвэл ногооны болц удааширдаг. Íîãîî чàíàõ "VEG" Education Center: www.veg.mn
  8. 8. • Õýðýâ æîðä çààñàí áîë íèìáýãíèé ø¿¿ñ, äàðñ, бусад хүнсний хүчил çýðýã õ¿чèëëýã ç¿éëñèéã нэмж болно. • ×àíàñàíû äàðàà хоол àìòëàãч ургамал, öºöãèéí òîñ, 纺õèé, ñ¿ìñýýð àìòàëíà. • Чанасан ногоог шууд хэрэглэх ба хальстай нь чанасан ногоог хөргөгчид 12-24 цаг хадгалж болно. Íîãîî чàíàõ "VEG" Education Center: www.veg.mn
  9. 9. Ногоо жèãíýõ Íîãîîã óóðàíä æèãíýõ • Íîãîîã æèãí¿¿ð болон óóðын àïïàðàòàíä æèãíýíý. • Íîãîîã äàíãààð íü болон ñ¿ìñòýé, öºöãèéí òîñòîé, хоол àìòëàãчòàé æèãíýæ áîëно. • Жигнэх үед íîãîî íü õýò чàíàãäàæ, õýëáýð ä¿ðñýý àëäàõã¿é, шим тэжээлээ сайн хадгалдаг төдийгүй áîëö íü õóðäàí óчèð чàíàõ àðãààñ äàâóóòàé. • Õýðâýý õàëóóíààð íü øóóä õýðýãëýõã¿é áîë õºð㺺ä õºðãºãчèä õàäãàлж болно. "VEG" Education Center: www.veg.mn
  10. 10. Íîãîîã áàãà øèíãýíä æèãíýõ • Õ¿íñíèé íîãîî, 캺ãèéã 纺ëºí ãàë äýýð áàãà õýìæýýíèé (ногоог дөнгөж бүрхэхүйц) óñ þìóó øºë íýìæ, õóóðñàí ¿íäýñò íîãîî, ñîíãèíî, óëààí ëîîëèéí íóõàø, ëàâðûí íàâч, õàð перец çýðãèéã íýìæ òàãòàé ñàâàíä æèãíýнэ. • Ðàãó, æèãíýñýí òºìñ, ëóóâàí çýðýã æèãíýñýí õîîë áýëòãýõäýý óðüäчèëàí øàðñàí þìóó áàãà øèíãýíä чàíàñàí íîãîîí äýýð ñ¿үìñ íýìæ æèãíýäýã. "VEG" Education Center: www.veg.mn
  11. 11. Íîãîîã áàãà øèíãýíä æèãíýõ • Жигнэсэн шèíý бөөрөнхий áàéöàà, õ¿ðýí ìàíæèíãààð хийсэн хîîëíû àìò, өнгийг íü ñàéæðóóëàõ зорилгоор öóóíû õ¿чèë íýìнэ. • ̺ºã áîëîí çàðèì íîãîîã æèãíýõèéí ºìíº õàéðóóëûí òàâãàíä øàðж хайрс тогтооно. Энэ нь ногооны шимт бодисыг хадгалахад сайн нөлөө үзүүлж, хоолны амтыг сайжруулдаг. • Õîîëîíä ñ¿ìñ þìóó ºòãºð¿¿ëýãч õèéõ áîë áýëòãýñýí ñ¿үìñ äýýð æèãíýæ áóé íîãîîã íýìæ ¿ðãýëæë¿¿ëýí æèãíýíý. "VEG" Education Center: www.veg.mn
  12. 12. Íîãîîã áàãà øèíãýíä æèãíýæ õèéõ õîîë Íîãîîíû ðàãó Тåõíîëîãè ажиллагаа: • Òºìñèéã õàâòãàé äºðâºëæèí, ýñâýë ñàðìèñ õýëáýðòýé õýðчýýä áàãà çýðýã øàðíà. • Бөөрөнхий сîíãèíî, øàð ëóóâàí, шар ìàíæèí çýðýã ¿íäýñ ¿ðò íîãîî, áºөрөнхий áàéöààã õàâòãàé äºðâºëæèí õýðчýýä æèãíýíý. • Шарсан тºìñèéã óëààí ñүүмсэнд 10-15 ìèí æèãíýíý. ̺í æèãíýñýí áàéöàà, õóóðñàí ñîíãèíî íýìýýä 15-20 ìèí үргэлжлүүлэн æèãíýæ, áîëîõîîñ íü ºìíº /5-10ìèí/ àìò îðóóëàãч íýмýýä ÿíøóé öàöàæ òàâàãëàíà. "VEG" Education Center: www.veg.mn
  13. 13. Нîãîîны íóõàø áýëòãýõ • Òºìñ, õ¿íñíèé íîãîîãîîð íóõàø áýëòãýæ, õî¸ðäóãààð õîîëíû õàчèðò ºãäºã. • Ногоог 纺ëºðòºë íü чàíàæ áîëãîсны дараа õàëóóíààð íü íóõâàë íóõàø íýãýí æèãä áие бүтэцтэй болдог. • Íîãîîí өнгөтэй хүнсний íîãîîã чанаж õºð㺺ä íóõàõ эсвэл äàõèí õàëààõàä òîä ºí㺠íü àðèëäàã учир халуунаар нь нухах хэрэгтэй. • Íóõàøийг төрөл бүрийн àìòëаãчаар амтална. "VEG" Education Center: www.veg.mn
  14. 14. Íîãîîã áèò¿¿ хайрах • Íîãîîã áèò¿¿ хайрахын ºìíº óðüäчèëàí øàðàõ, æèãíýõ, чàíàõ çýðýã äóëààíû áîëîâñðóóëàëòàíä îðóóëсан байж болно. • Øàíçàëñàí íîãîîã ò¿¿õèéãýýð íü þìóó óðüäчèëàí æèãíýõ áóþó øàðñíû äàðàà áèò¿¿ õàéðäàã. • Íîãîîã áèò¿¿ õàéðàõäàà øàðàõ ø¿¿ãýýíä 250-2800Ñ-ò хийж ãàäàðгóóä íü шаралтын øàðãàë ºí㺠¿¿ñгэнэ. • Ñîíãèíî, øàð ëóóâàí, øàð ìàíæèí çýðãèéã øàð áóóðöàãéèí óóðãèéí /ä¿ï¿/ õàìò øàðæ, áèò¿¿ õàéðч áîëíî. • Гаргахын өмнө àìòëàõ áà ñ¿үìñ, òîñ нэмж áîëíî. "VEG" Education Center: www.veg.mn
  15. 15. Íîãîîã áèò¿¿ хайрч õèéõ õîîë Íîãîîíû øàíçòàé áàéöààíû îðîîìîã Технологи ажиллагаа 1. Ãîëûг íü àâñàí Ẻðºíõèé áàéöààã íàâчààð íü ñàëãààä äàâñòàé óñàíä äóòóó чàíàæ õºðãºñíèé äàðàà çóçààí õýñãèéã õºíãºí äàâòàæ 纺ëð¿¿ëíý. 2. Áýëòãýñýí íàâчíû ãîëä øàíçûã òàâüæ ãîíçãîé äºðâºëæèí äóãòóé õýëáýðòýé áîîñíû äàðàà 150-1700 Ñ õàëààñàí òîñòîé òýâøèíä õî¸ð òàëûã ýýëæëýí õàéðч øàðààä ñ¿ìñ íýìæ øàðàõ ø¿¿ãýýíä õèéæ áèò¿¿ õàéðíа. "VEG" Education Center: www.veg.mn
  16. 16. Íîãîîíû øàíçòàé áàéöààíû îðîîìîã 3. Øàíç áýëòãýõèéí òóëä íîãîîíóóäûã æèæèã õýðчèæ õóóðààä, àãøààñàí áóäàà, чàíаж хуурсан мөөг, дүпү, шар буурцгийн амталсан уураг зэргийг нэмж болно. 4. Ñ¿үìñ áýëòãýõäýý ãóðèëûã òîñîíä áàãà çýðýã õóóðñíû äàðàà óëààí ëîîëèéí íóõàø íýìæ үргэлжлүүлэн хуурна. Õóóðñàí ãóðèëыг 700Ñ õ¿ðòýë õºð㺺ä õàëóóí 纺õèé㺺ð íàéðóóëíà. • Ýíý ñ¿ìñèéã áýëòãýõäýý óëààí ëîîëèéí íóõàøíû òàë õóâèéã øèðãýòýë áóöàëãàæ 纺õèéí ñ¿ìñòýé íàéðóóëíà. Ñү¿ìñèéã áèò¿¿ хайрсан íîãîîòîé õîîë áýëòãýõýä õýðýãëýíý. • Ñ¿үìñэнд төрөл бүрийн хоол амтлагч нэмж áîëíî. "VEG" Education Center: www.veg.mn
  17. 17. Íîãîîãîîð áèò¿¿ õàéðч хийсэн õîîë Øàíçалсан ëîîëü Технологи ажиллагаа • Óëààí ëîîëèéí îðîéí õýñãèéã òàë äóãóéëæ ç¿ñýýä äîòîðõ ø¿¿ñ, 纺ëºí õýñãèéã óõàæ àâààä îðîíä íü бэлтгэсэн øàíç õèéñíèé äàðàà òîñòîé òýâøèíä ºðæ ¿éð¿¿ëñýí áÿñëàã, òàëõíû íóíòàã õàòààì öàöàæ òîñîîð ø¿ðøýýä, øàðàõ ø¿¿ãýýíä õèéæ 15-20 ìèíóò битүү õàéðíà. • Øàíç áýëòãýõýä: Øèíý 캺ãèéã æèæèãëýí õýðчýýä,óëààí ëîîëèéí 纺ëºí õýñýãòýé õàìò øàðíà. Áººðºíõèé ñîíãèíî, øàð ëóóâàíã íàðèéí ñàâõàí õýëáýðòýé эсâýë æèæèã äºðâºëæèí õýðчèæ õóóðíà. Öàãààí áóäààã æèãíýíý. Ýäãýýðèéã õîëüæ äàâñ, ïерец, ñàðèìñ íýìæ àìòëààä õóòãàíà. • Òàâàãëàõäàà ñ¿¿í ñ¿ìñ ýñâýë öºöãèéí òîñ äóñààíà. "VEG" Education Center: www.veg.mn
  18. 18. Ãðèëëüä øàðàõ • Íîãîîã ìàø õóðäàí, ºíäºð õàëààëòààð áîëãîæ õýðýãëýíý. Ýíý àðãààð áýëòãýõýä òýäãýýðèéí òýæýýëèéí àãóóëàìæ áîëîí ººðèéí àìò íü ñàéí õàäãàëàãääàã. • Ãðèëëüä шарах ногоо нь óëààí ëîîëü øèã 纺ëºí áèå á¿òýöòýé, àìàðõàí áîëöòîé байвал тохиромжтой. • Ëóóâàí, чèíæ¿¿, хаш áîëîí áóñàä íîãîîã øàðàõäàà íèìãýí ç¿ñýæ áýëòãýíý. ̺ºã, жижиг óëààí ëîîëü, ñîíãèíî çýðýã íîãîîã øîðîíä õèéæ øàðж болно. "VEG" Education Center: www.veg.mn
  19. 19. Íîãîîã ãðèëëüä øàðàõ äàðààëàë • Ãðèëëèéã õàëààíà • Ãðèëëèéí òºìºð òîðûã áàãñààð òîñëîíî • Øàðàõ íîãîîã õýðчýýä, æîðûí äàãóó àìòàëæ, öóóæóóëíà • Íîãîîã òîðîí äýýð áàéðëóóëæ, øàðíà "VEG" Education Center: www.veg.mn Ãðèëëüä øàðàõ
  20. 20. Õàéðóóëûí òàâãàíä øàðàõ • Íîãîî øàðàõ ¿åä Ñ àìèí äýìèéí àëäàãäàë áóñàä äóëààíû àðãààð áîëîâñðóóëñàíòàé õàðüöóóëàõàä áàãà. • Áàãà áóþó èõ òîñîíä øàðàõäàà ò¿¿õèéãýýð íü ýñâýë óðüäчèëàí чàíààä øàðæ áîëíî. • Áýëòãýñýí íîãîîã 150-1600Ñ õ¿ðòýë õàëààñàí òîñòîé õàéðóóëûí òàâãàíä õèéæ, õî¸ð òàëààð íü õàéðñ òîãòòîë øàðíà. Õýðâýý øàðñàí íîãîî íü õàíãàëòòàé 纺ëðººã¿é áîë ¿ðãýëæë¿¿ëýí øàðàõ ø¿¿ãýýíä øàðæ áîëíî. "VEG" Education Center: www.veg.mn
  21. 21. • Òºìñ, ñîíãèíî áóñàä íîãîîã èõ òîñîíä øàðàõ ¿åä òîñíû õýìæýýã 1 êã õýðчñýí íîãîîíä 80-90 ãð áàéõààð òîîöíî. • Øàðñàí íîãîî íü áèå äààñàí õîîë ýñâýë õàчèð áîëíî. Øàðñàí òºìñºíä ãîíüä öàöàæ, øàðñàí ñîíãèíî þìóó 캺ã äаãóóëæ îëãîíî. Мөн øèíý þìóó äàâñàëñàí ºðãºñò õýìõ, óëààí ëîîëü áóñàä íîãîîã íýìæ ºãч áîëíî. "VEG" Education Center: www.veg.mn Õàéðóóëûí òàâãàíä øàðàõ
  22. 22. Íîãîîã õàéðóóëûí òàâãàíä øàðæ õèéõ õîîë Òºìñíèé øàðâèí / Classic latkes / Õîîë õèéõ äàðààëàë • Õàëüñàëæ öýâýðëýýä ¿ðñýí òºìñèéã õàëóóí óñàíä 10- 12ìèíóò чàíààä ø¿¿ðýí øàíàãàíä õèéæ óñûã íü ø¿¿ãýýä õÿðæ æèæèãëýñýí ñîíãèíî, ò¿¿õèé ºíäºã, äàâñ, ãóðèë íýìæ õîëèîä õàëààñàí òîñòîé õàéðóóë äýýð õàëáàãààð äóñààæ äîîä òàëûã íü øàðãàë õàéðñ ¿¿ñòýë øàðíà. • ͺ㺺 òàëûã ýðã¿¿ëýí ýíý áàéäëààð øàðíà. ¯¿íèéã ãàðãààä óóäàã öààñ òàâüñàí òàâãàíä òàâèíà. Äýýð íü 纺õèé äóñààæ çîîãëîíî. Ýíý õîîëûã ºäºð áà èõ ¿äýä , öàãààí õîîëîíä äàгàëäàõ áàéäëààð ºãíº. "VEG" Education Center: www.veg.mn
  23. 23. Õàчèð • Õîîëíû òýæýýëëýã чàíàðûã äýýøë¿¿ëýõ õîîëîíä çîõèñòîé àìò ºãºõ õîîëûã ¿çýìæòýé áîëãîõ õîîëíû øèíãýöèéã ñàéæðóóëàõàä õîîëûí õàчèð чóõàë ¿¿ðýãòýé. • Õîîëíû õàчèðûã òºìñ, õ¿íñíèé íîãîî, áóäàà, ãîéìîí, 캺ã, æèìñ, æèìñãýíýýð õèéäýã, • Òºðºë á¿ðèéí õ¿íñíèé íîãîîã чàíàñàí, øàðñàí, æèãíýñýí, ò¿¿õèé, äàðñàí áà äàâñàëñàí, áóäàà, ãîéìîíã õàчèðò õýðýãëýíý. • "VEG" Education Center: www.veg.mn
  24. 24. Õîîëíû õàчèðûã ýíãèéí, íèéëìýë ãýæ àíãèëíà.  Ýíãèéí õàчèð íü òºìñíèé íóõàø, чàíàñàí ãîéìîí, будаа ãýõ ìýò дан ганц бүрэлдэхүүнтэй байна. • Нèéëìýë õàчèð нь хоёр буюу түүнээс дээш бүрэлдэхүүнтэй байна. Íèéëìýë õàчðûã ñîíãîõäîî ¿íäñýí ò¿¿õèé ýä áîëîí àìò, ºíãºíèé çîõèöëûã òîõèðóóëäàã. "VEG" Education Center: www.veg.mn Õàчèð
  25. 25. • Õàчèðûã íýã òàâàã õîîëîíä 150ã-ààð îëãîõ íü òîõèðîìæòîé áà õîîëíû ¿íäñýí ò¿¿õèé ýä, õàчðûí чàíàð, ¿éëчë¿¿ëýãчèéí õ¿ñýëòèéã õàðгалçàí 50ã õ¿ðòýë íýìж õàñàæ áîëíî. ¯íäñýí õàчèðò íýìýëò áîëãîæ (ëîîëü, ºðãºñò õýìõ, ñàëàò íàвч) äàðøèëñàí, öóóæóóëñàí íîãîîã äàãàëäóóëæ áîëíî. "VEG" Education Center: www.veg.mn Õàчèð
  26. 26. Õ¿éòýí õîîëîíä çîðèóëñàí õàчèð • Õ¿éòýí õîîëîíä õ¿ðýí ìàíæèíãèéí áîëîí áóñàä ñàëàòóóä, íàéðëàãà á¿òýö çîõèöñîí òºðºë á¿ðèéí íîãîî, ¿ð æèìñíèé íèéëìýë, õàчиð õýðýãëýíý. Õ¿éòýí õîîëíû õàчир íýã òàâàãò 50-100 ã байна. "VEG" Education Center: www.veg.mn Õàчèð
  27. 27. Чанасан ногооны хачир • Чàíàñàí òºìñ. Öýâýðëýñýí á¿õýë òºìñèéã õàëóóí óñàíä чàíàæ ãàðãààä õàéëóóëñàí öºöãèéí òîñ, 纺õèé, ñ¿ìñíèé àëü íýãòýé íü îëãîíî. • Òºìñíèé íóõàø. Чàíàñàí òºìñèéã õàëóóíààð íü /800Ñ/ íóõààä õàëóóí ñ¿¿, õàéëóóëñàí öºöãèéí òîñ íýìæ íýãýí æèãä õºâñãºð áîëòîë õóòãàíà. • Ñ¿¿òýé òºìñ. Øîî äºðâºëæèí õýëáýðòýé òîìõîí õýðчñýí òºìñèéã буцалж буй óñàíä 10 ìèí чàíаж ø¿¿ж гаргаад õàëóóí ñ¿¿íä ã¿éöýýæ áîëãîíî. • Чàíàñàí âàíäóé. Øèíý âàíäóéã чàíàæ ãàðãààä öºöãèéí òîñ, ñ¿үìñтэй îëãîíî. "VEG" Education Center: www.veg.mn
  28. 28. Жигнэсэн ногооны õàчèð • Íîãîîã ¿íäñýí 2 àðãààð æèãíýíý. Õóëóó, ëîîëü çýðýã ø¿¿ñ èõòýé íîãîîã 纺ëºí ãàëàà𠺺ðèéíõ íü ø¿¿ñýíä òàãëàæ æèãíýõ áà ìàíæèí, áàéöàà, ëóóâàí çýðýã íîãîîã ò¿¿íèé æèíòýé õàðüöóóëàõàä 15-30% -èéí õýìæýýíèé øºë ýñâýë óñ, òîñ, õóóðñàí íîãîî, ëîîëèéí íóõàø, ñ¿ìñ áóñàä àìòëàãч, ºòãºð¿¿ëýãч íýìæ æèãíýíý. Шарсан нîãîîны õàчèð • Øàðñàí òºìñ. Õýðчèæ óãààãààä ñýâðýýñýí òºìñèéã áàãàõàí òîñòîé õàëóóí /150-1600Ñ/ õàéðóóëä øàðæ õàéðñ òîãòîîãîîä øàðàõ ø¿¿ãýýíä ã¿éöýýí áîëãîíî. • Èõ òîñîíä øàðñàí òºìñ /чèïñ/. 1.5 ìì çóçààí íèìãýí õàâòãàé õýðчèæ èõ òîñîíä øàðñàí òºìñèéã äàâñààð àìòëàí øàðàõ ø¿¿ãýýíä õàòààíà. "VEG" Education Center: www.veg.mn
  29. 29. • Øàðñàí ñîíãèíî. Áººðºíõèé ñîíãèíûã öàãèðàã õýëáýðòýé õýðчýýä ãóðèëä õóðâ¿¿ëýí èõ òîñîíä 1.5-2 ìèí øàðíà. • Áàéöààíû øíèöåëü. Äóòóó чàíàñàí áàéöààíû íàâчèéã äàâõàðëàí õóéëæ áîîãîîä øíèöåëü õýëáýðò îðóóëàí, ãóðèë, õàòààìä õºðâ¿¿ëýí áàãà òîñîíä õî¸ð òàëààñ íü øàðíà. "VEG" Education Center: www.veg.mn
  30. 30. Áóäààãààð õèéõ õîîë, õàчèð • Áóäààã óñ, õÿðàì, øºëºíд чàíàæ áîëíî. Àãøààìëûã áèå áàéäëààð íü çàäàðìàë, ºòãºí, øèíãýí ãýæ àíãèëàõ áà ýíý íü àãøààìàëä îðîõ áóäàà óñíû õàðüöààíààñ õàìààðíà. • Çàäàðìàë àãøààìàë: Áóäààíû çàäàðìàë àãøààìàë íü гүйцэд болсон, ººðèéí õýëáýðýý õàäãàëñàí, øèðõýã¿¿ä íü хоорондоо наалдаагүй áàéíà. • Áàðàã á¿õ òºðëèéí áóäààãààð çàäàðìàë àãøààìàë õèéæ áîëîõ áà ýäãýýð íü тусгайлан õîîë áîëîõîîñ ãàäíà íèéëìýë õàчèð áîëäîã. "VEG" Education Center: www.veg.mn
  31. 31. Ãóðâàëæèí áóäààíû àãøààìëûã õî¸ð àðãààð áýëòãýæ áîëíî. • I àðãà: Áóöàëæ áàéãàà äàâñòàé óñàíä óðüäчèëàí óãààæ, öýâýðëýñýí áóäààã õèéæ, õàëáàãààð õóòãàíà. Õºâæ ãàðч èðñýí ¿ðèéã ø¿¿ðýýð ø¿¿æ àâíà. Áóäààíû æèíãèéí 5- 10%-òàé òýíöýõ õýìæýýíèé òîñ íýìæ áîëîõ áºãººä àãøààìëûã ºòãºрмөгö òîãîîã òàãëàí 纺ëºí ãàëààð үргэлжлүүлэн чàíàж болгоно. • II àðãà: Õóóðñàí áóäààã áóöàëæ áàéãàà äàâñòàé óñàíä õèéæ, àãøààìëûã äýýðõèéí àäèë чàíàíà. Õóóðñàí áóäààãààð õèéõ àãøààìëûí чàíàëòûí õóãàöàà харьцангуй áогино. "VEG" Education Center: www.veg.mn
  32. 32. Ãîéìîíãîîð õèéõ õîîë, õàчèð • Чàíàñàí ãîéìîí íü èõ õýìæýýíèé óñ øèíãýýæ àíõíûõàà æèíãýýñ îéðîëöîîãîîð 3 äàõèí ºñíº. • Чàíàñàí ãîéìîíã ø¿¿æ ãàðãààä, áóöàëñàí õàëóóí óñàíä ñîéæ, íààëäàæ Ẻãíºðºõººñ õàìãààëàí õàëóóí òîñ /æîðîíä çààñàí õýìæýýíèé 1/2-èéã/ íýìæ õóòãàíà. "VEG" Education Center: www.veg.mn
  33. 33. • Ãîéìîíä ¿ðñýí áÿñëàã öàöàõ áóþó íóõñàí ààðö, õóóðñàí óëààí ëîîëü, øàðñàí 캺ã, ñîíãèíî çýðýã áóñàä á¿òýýãäýõ¿¿íòýé õîëüæ, áÿñëàãòàé ãîéìîí, óëààí ëîîëüòîé ãîéìîí, Чàíàñàí 캺ãòýé ãîéìîí çýðýã õîîë áýëòãýíý. • Чàíàñàí íîãîî, ãîéìîíòîé õîîëûã áýëòãýõäýý Чàíàñàí ãîéìîíã óðüäчèëàí õóóðñàí ñîíãèíî, ëóóâàí, ÿíùóé, óëààí ëîîëèéí íóõàøòàé õîëüäîã. Çàðèì æîðîíä ÿíùóéíû îðîíä õàëààñàí íîãîîí âàíäóéã õýðýãëýæ áîëíî. "VEG" Education Center: www.veg.mn Ãîéìîíãîîð õèéõ õîîë, õàчèð
  34. 34. Ñ¿үìñ • Ñ¿үìñ íü õîîëîíä ñàéõàí àìò îðóóëæ, ø¿¿ñëýг байдлыг íýìýãä¿¿ëýõèéí çýðýãöýý ºí㺠¿çýìæèéã äýýøë¿¿ëýõýä òóñòàé. Ñ¿үìñ íü õàëóóí ýñâýë õ¿éòýí, чèõýðëýã áóþó àìòëàã áàéæ áîëíî. • Ñ¿үìñèéã áýëýí õîîëíû äýýð øóóä íýìýõýýñ ãàäíà çàðèì õîîëûã áýëòãýõ ¿íäñýí àæèëáàðò îðóóëäàã. • Ñ¿үìñ áýëòãýõýä òºðºë á¿ðèéí õîîë àìòëàãч, íîãîîí óðãàìëûã õýðýãëýíý.¯¿íä: Ẻðºíõèé õàð перец, ëàâðûí íàâч, ãèч, öàãààí ãàà, äàðñ, âàíèëèí, äàâñ ãýõ ìýò. • "VEG" Education Center: www.veg.mn
  35. 35. С¿үìñ áýëòãýõийн тулд: • Òåõíîëîãèéí дагуу øºë áýëòãýõ • ªòãºð¿¿ëýãчèéã зөв сонгож хэрэглэх • Àìòëàãчèéã çºâ õýðýãëýõ "VEG" Education Center: www.veg.mn Ñ¿үìñ
  36. 36. Ñ¿үìñ ºòãºð¿¿ëýãч • Ãóðèë, öàðäóóë íü ñ¿үìñèéã òîäîðõîé á¿òýöтэй болгоäîã. • С¿үìñýíä îðîõ ãóðèëûí õýìæýý нь 1 êã ñ¿үìñýíä 50 ãð áàéõ áºãººä ºòãºí ñ¿үìñýíä 130 ãð áàéíà. • Ò¿¿õèé ãóðèë íü ñ¿үìñýíä òààëàìæòàé áóñ àìò ºãч, öàâóóëàã чàíàðûã íýìýãä¿¿ëäýã óчðààñ ãóðèëûã óðüäчèëàí õóóðíà. Õóóðàõäàà 1200Ñ òåìïåðàòóðòàé ãàë äýýð ºíãèéã íü õóâèðãàõã¿éãýýð ýñâýë 150 0Ñ òåìïåðàòóðò øàðãàëттал õóóðíà. ¯¿íýýñ èë¿¿ ºíäºð òåìïåðàòóðò õóóðâàë ãóðèëûí àìò ãàøóóðíà. "VEG" Education Center: www.veg.mn
  37. 37. Ãóðèëûã õóóðахад íàéðëàãàд нь байх óñàíä óóñäàã áîäèñûí àãóóëàìæ áóóðíà. Ãóðèëûí óóðàã çàäàðч öàâóóжих, õººõ чàíàð íü алдагдана. ªí㺠нь шаргалтаж, үнэр нь өөрчлөгддөг. Ãóðèëûã òîñòîé áà òîñã¿é õóóðíà. • Ãóðèëûã òîñòîé õóóðàõ: • Òîñûã òîãîîíä õèéæ õàëààíà. • Øèãøñýí ãóðèëûã õèéãýýä, òàñðàëòã¿é õóòãàíà. Òîñ íü ãóðèëûã æèãä õàëààõ, øºë íýìýõýä Ẻíòºõã¿é áàéõ íºõöëèéã á¿ðä¿¿ëäýã. • Òîñã¿éãýýð õóóðàõäàà õàëààñàí òîãîîíäîî ãóðèëûã äàâñòàé õîëüæ, òàñðàëòã¿é õóòãàí õóóðíà. "VEG" Education Center: www.veg.mn Ñ¿үìñ
  38. 38. • Àçèéí îðíóóäàä ñ¿үìñ ºòãºð¿¿ëýãчýýð èõýâчëýí öàðäóóл àøèãëàäàã. Öàðäóóëûí ºòãºð¿¿ëýõ чàäâàð èë¿¿ ñàéí áàéõ боловч цардуултай ñ¿ìñèéã äàõèí õàëààõад òîõèðîìæã¿é. • Ñ¿үìñ áýëòãýõýä àíõààðàõ ç¿éëñ: • Õóóðñàí ãóðèë äýýð áýëýí øºëèéã áàãà áàãààð íýìæ õóòãàõ áà ýíý íü ãóðèëûí áººí ¿¿ñýõýýñ сэргийлдэг. • Ñ¿үìñèéã ãóðèëûí àìòã¿é áîëòîë ñàéí áóöàëãàõ õýðýãòýé. • Õºíãºí öàãààí ñàâàíä ñү¿ìñ áýëòãýæ áîëîõã¿é. "VEG" Education Center: www.veg.mn
  39. 39. • Ñ¿ìñèéã áýëòãýõ ÿâöàä ò¿ëýãäýæ áîëçîøã¿é óчèð àëü áîëîõ çóçààí ¸ðîîëòîé ñàâ õýðýãëýõ íü çîõèìæòîé. • Ñ¿ìñèéã õýò ºíäºð òåìïåðàòóðò áóöàëãàâààñ ñ¿ìñ õóãàöààíààñàà ºìíº õýò ºòãºðч õýìæýý íü áàãàñíà. • Ñ¿ìñ áýëòãýõèéí ºìíº çóòàíã õèéõäýý æîðîíä îðîõ ò¿¿õèé ýä¿¿äèéí òåìïåðàòóðèéã àíõààðàõ õýðýãòýé. • Ñ¿ìñ íü áóöëàõ õ¿ðòëýý ºòãºðч áóé íü ìýäýãäýõã¿é. Áóöëàõ ¿åýñ ýõëýí ºòãºðíº. "VEG" Education Center: www.veg.mn
  40. 40. Õàëóóí ñ¿үìñ • Õàëóóí ñ¿үìñèéã õàëóóí õîîë îëãîõîä, ìºí ÿíç á¿ðèéí á¿òýýãäýõ¿¿íèéã ýäãýýð ñ¿ìñýíä æèãíýæ áîëãîõîä õýðýãëýíý. Ýíý òºðëèéí ñ¿ìñèéã íîãîî, 캺ã, äàëàéí áàéöààíû øºëºíä ìºí ñ¿¿; 纺õèé; öºöãèéí òîñîí äýýð áýëòãýäýã. • Íîãîîíû øºëººð áýëòãýõ ñ¿үìñ¿¿ä • Ýäãýýð ñ¿үìñèéã ¿íäñýí “öàãààí”, ¿íäñýí “óëààí” ãýæ àíãèëíà.¯íäñýí ñ¿үìñýí äýýð ÿíç á¿ðèéí á¿òýýãäýõ¿¿í íýìæ îëîí òºðëèéí ñ¿үìñ áýëòãýæ áîëíî. "VEG" Education Center: www.veg.mn
  41. 41. • Òîñã¿é õóóðñàí ãóðèëûã íîãîîíû øºëºíä /40-500Ñ-èéí òåìïåðàòóðт/ óóñãàíà. ¯¿íèé òóëä òîãîîíä øºëíººñ õèéæ, ãóðèë öàöàí /1 êã ãóðèëûã 4 ë øºëºíä/ ñàéòàð õóòãààä, ø¿¿íý. • Òóñä íü õóóðñàí ñîíãèíî, øàð ëóóâàí, óëààí ëîîëèéí íóõàø, бýëòãýñýí ãóðèëàí çóòàíã ¿ëäñýí øºëºíä íýìýýä 45-60 ìèíóò чàíàíà. Чàíàëòûí òºãñãºëä ýëñýí чèõýð, чèíæ¿¿, ëàâðûí íàâч çýðãèéã íýìíý. • Íîãîîã ширхэггүй болтол няцлаад ñ¿ìñèéã ø¿¿æ, áóöàëòàë íü õàëààíà. Ñ¿ìñèéã öºöãèéí òîñ, ìàðãàðèíààð àìòàëж болно. Үндсэн улаан сүүмс "VEG" Education Center: www.veg.mn
  42. 42. Ñîíãèíîòîé ñ¿ìñ : • Áóëöóóò ñîíãèíûã õÿðæ õýðчýýä õàëààñàí öºöãèéí òîñîíä õºíãºí õóóðч, Ẻðºíõèé õàð ïîâîîð, ëàâðûí íàâч, öàãààí öóó íýìæ, 5-7 ìèíóò áóöàëãàíà. Äàðàà íü ¿íäñýí óëààí ñ¿ìñýíä íýìýýä, 10-15 ìèíóò áóöàëãàæ, ìàðãàðèíààð àìòàëæ îëãîíî. Бүтээгдэхүүнийг бèò¿¿ õàéðàõ, æèãíýõдээ энэ сүүмсийг õýðýãëýõ áà øàðñàí õîîëîíä äóñààæ îëãîíî. Ãèч, ñîíãèíîòîé ñ¿ìñ : • Бэлэн “Óëààí” ñ¿ìñýí äýýð æèæèã õýðчèæ õóóðñàí ñîíãèíî õèéæ 10-15 ìèíóò чàíàíà. Îëãîõäîî áýëýí ãèч, ¿éëäâýðèéí бэлэн ñү¿ìñýýð àìòàëна. Гèч ýýääýã тул энэ сүүìñèéã áóöàëãàæ áîëîõã¿é. Øàðñàí õîîëонд тохиромжтой. "VEG" Education Center: www.veg.mn
  43. 43. ¯íäýñò íîãîîòîé “óëààí” ñ¿ìñ: • Шàð ëóóâàí, ñîíãèíî, ÿíùóéã íèìãýí ñàâõàí õýëáýðòýé õýðчèæ õóóðàад ¿íäñýí óëààí ñ¿ìñýíä õèéж дээр нь халуун чèíæ¿¿ íýìæ, 10-15 ìèíóò чàíàíà /äàðñ íýìæ áîëíî/. Òåôòåëèéã àìòàëíà. Ñîíãèíî, 캺ãòýé “óëààí” ñ¿ìñ: • Áººðºíõèé ñîíãèíûã æèæèã õýðчèæ õóóðààä, ñàâõàí õýëáýðòýé õýðчñýí øàìïèíüîí þìóó öàãààí 캺ã íýìæ ¿ðãýëæë¿¿ëýí 5-7 ìèíóò õóóðíà. Òýãýýä óëààí ñ¿үìñýíä õèéæ халуун чèíæ¿¿, ëàâðûí íàâч íýìæ, áóöàëãàíà. Äàðñ íýìæ áîëíî. Õîîëûã áèò¿¿ õàéðахад õýðýãëýíý. "VEG" Education Center: www.veg.mn
  44. 44. Èñãýëýí àìòëàã ñ¿ìñ: • ßñгүй õàð чàâãûã áàãà õýìæýýíèé óñàíä õèéæ чàíàíà. Ñàìðûã õàëüñ, á¿ðõ¿¿ëýýñ íü ñàëãàæ õýðчèíý. Õàð чàâãà, ¿çýì, ñàìðûã õàð чàâãà чàíàñàí øºëºíä õèéж амтат чèíæ¿¿ íýìæ òàãëàæ 7-10 ìèíóò æèãíýñíèé äàðàà ¿íäñýí óëààí ñ¿үìñýíä õèéæ áóöàëãàíà. Äàðñ þìóó жимсний цуу, нимбэгний хүчил íýìíý. Æèãíýñýí õîîëîíä тохиромжтой. "VEG" Education Center: www.veg.mn
  45. 45. ¯íäñýí “öàãààí” ñ¿ìñ • Òîñîíä õóóðñàí ãóðèëûã ø¿¿ñýí øºëºíä óóñãàæ, õýðчñýí ÿíùóé, öîîõîð ìàéëç, õóóðñàí ñîíãèíî çýðãèéã õèéæ, 20-30 ìèíóò áóöàëãàí, íîãîîã íóõààä, ø¿¿íý.Íèìáýãíèé õ¿чèë, öºöãèéí òîñîîð àìòàëæ îëãîæ áîëíî. Чàíàñàí þìóó áàãà øèíãýíä æèãíýñýí õîîëîíä ºãäºã. "VEG" Education Center: www.veg.mn
  46. 46. • Íîãîîòîé “öàãààí” ñ¿ìñ: Øàð ëóóâàí, ÿíùóé áóþó öîîõîð ìàéëç, ñîíãèíûã æèæèã äºðâºëæèí õýð÷èæ, 3-5 ìèíóò õóóðààä áàãà õýìæýýíèé øºë õèéí, òîãîîãîî òàãëàí, áýëýí áîëòîë æèãíýíý.Æèæèã õýð÷ñýí ñàðìàã ëóóâàí, øîøíû óóòûã òóñàä íü ÷àíàíà.Áýëòãýñýí íîãîîíóóäûã öàãààí ñ¿ìñýíä õèéæ, äàâñ, íèìáýãíèé õ¿÷èë, öºöãèéí òîñîîð àìòëàí"VEG" Education Center: www.veg.mn
  47. 47. • ̺ºãíèé øºëººð áýëòãýõ ñ¿ìñ • ̺ºãíèé ñ¿ìñ íü ºâºðìºö àìò ¿íýðòýé áàéäàã áºãººä áóäàà, òºìñººð õèéñýí ñóë àìò, ¿íýðòýé õîîëîíä ºãíº. • ̺ºãíèé ñ¿ìñ: Õóóðñàí ãóðèëûã 캺ãíèé øºëºíä óóñãàæ, 7-10 ìèíóò áóöàëãààä ø¿¿íý.غë ÷àíàñíû äàðàà ¿ëäñýí õóóðàé öàãààí 캺ãèéã óãààí, õÿðæ õýð÷ýýä õóóðíà.̺ºã ñîíãèíûã ñ¿ìñýíä õèéæ, äàâñ, ÷èíæ¿¿, öºöãèéí òîñîîð àìòëàí 5-10 ìèíóò áóöàëãàíà. • Óëààí ëîîëüòîé 캺ãíèé ñ¿ìñ: Äýýðõ ñ¿ìñèéã áýëòãýõòýé àäèë áîëîâ÷ ñîíãèíîî õóóð÷ äóóñàõûí ºìíº óëààí ëîîëèéí íóõàø íýìæ 5-10 ìèíóò õóóðíà. • Èñãýëýí- àìòëàã 캺ãíèé ñ¿ìñ : Óëààí ëîîëüòîé 캺ãíèé ñ¿ìñýíä ýëñýí ÷èõýð, öàãààí öóó, ÿëãàæ óãààñàí ¿çýì , ÿñã¿é õàð ÷àâãà, õàëóóí ÷èíæ¿¿, ëàâðûí íàâ÷ çýðãèéã õèéæ 10-15 ìèíóò ÷àíàíà. "VEG" Education Center: www.veg.mn
  48. 48. Ñ¿¿ãýýð áýëòãýõ ñ¿ìñ • Ñ¿¿í ñ¿ìñ áýëòãýõèéí òóëä òîñîíä õóóðñàí ãóðèëûã õàëóóí ñ¿¿íä óóñãàí äàâñ, ýëñýí ÷èõðýýð àìòëàí áóöàëãàíà.Ñ¿¿í ñ¿ìñèéã ÿíç á¿ðèéí áàéäëààð áýëòãýæ áîëíî: ºòãºí /1 êã ñ¿ìñýíä 130ãð ãóðèë/, ºòãºâòºð /1 êã ñ¿ìñýíä 100-110 ãð/, øèíãýí /1 êã ñ¿ìñýíä 50 ãð /. • ªòãºí ñ¿¿í ñ¿ìñèéã òàõèà øóâóóíû ìàõíû êîòëåòíû øàíçûã àìòëàõàä õýðýãëýíý.ªòãºâòºð ñ¿ìñèéã çàãàñ, öýöýãò áàéöàà, òóãàëûí ìàõààð õèéõ õîîëûã áèò¿¿ õàéðàõàä õýðýãëýíý.Øèíãýí ñ¿ìñèéã íîãîî, áóäààòàé õîîëîíä õýðýãëýíý. • Àìòëàã ñ¿¿í ñ¿ìñ: Øèíãýí ñ¿¿í ñ¿ìñýíä ýëñýí ÷èõýð âàíèëèí íýìíý. "VEG" Education Center: www.veg.mn
  49. 49. Ǻºõèé㺺ð áýëòãýõ ñ¿ìñ • Ýíý ñ¿ìñèéã õàëóóí çóóøòàé îëãîäîã.Äàí öýâýð 纺õèé㺺ð áýëòãýõ íü õîâîð áàéíà.Ǻºõèéí ñ¿ìñèéã øºë íýìæ áýëòãýíý.¯¿íèé òóëä õóóðñàí ãóðèëûã øºëºíä óóñãàæ ºòãºðòºë íü áóöàëãààä 纺õèé, äàâñ, ÷èíæ¿¿ íýìæ 3-5 ìèíóò ÷àíàíà.1êã ñ¿ìñ áýëòãýõýä 250-1000ãð 纺õèé õýðýãëýíý. • Óëààí ëîîëüòîé 纺õèéí ñ¿ìñ : Óëààí ëîîëèéí íóõàøèéã àíõíû ýçýëõ¿¿íýýñ íü òàë õóâü áàãàñòàë æèãíýæ, 纺õèéí ñ¿ìñýíä õèéí áóöàëãààä ø¿¿íý. • Ñîíãèíîòîé 纺õèéí ñ¿ìñ : Ñîíãèíûã æèæèã õýð÷èí áýëýí áîëòîë íü õóóðààä, óëààí ëîîëèéí íóõàø íýìæ äàõèí 5-7 ìèíóò õóóðíà. Äàðàà íü 纺õèéí ñ¿ìñýíä õèéí áóöàëòàë õàëààíà. • "VEG" Education Center: www.veg.mn
  50. 50. Õ¿éòýí ñ¿ìñ • Õ¿éòýí ñ¿ìñèéã õ¿éòýí õîîë, çóóøòàé îëãîõ áà çàðèì íýã òîõèîëäîëä õàëóóí õîîëîíä ºãíº. Ýíý òºðëèéí ñ¿үìñýíä óðãàìëûí òîñîîð áýëòãýõ ñ¿үìñ, öàãààí öóóãààð áýëòãýõ ñ¿ìñ, амталсан цөцгийн тос болон ìàéîíåç багтана. • Үндсэн салат àìòëàãчийг бэлтгэхдээ 3-5 %-èéí öàãààí öóóíû óóñìàëä ýëñýí чèõýð, äàâñ óóñãàæ, íóíòàã чèíæ¿¿, óðãàìëûí òîñ íýìæ ñàéí õóòãàíà. "VEG" Education Center: www.veg.mn

×