Öncel Akademi: Uzmanlık Alan

15,782 views

Published on

Çok Kanallı Yüzey Dalgaları Analizi (MASW) Yöntemi ile Kırılma Mikrotremör (REMI) Yönteminin Karşılaştırılması

Published in: Education

Öncel Akademi: Uzmanlık Alan

  1. 1. 1İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ JEOFİZİK MÜHENDİSLİĞİ BİTİRME ÖDEVİ ÇOK KANALLI YÜZEY DALGALARI ANALİZİ (MASW) YÖNTEMİ İLE KIRILMA MİKROTREMOR (REMI) YÖNTEMİNİN KARŞILAŞTIRILMASI Hazırlayan Timuçin ÇAKIR 13020070002 Danışman Prof. Dr. Ali Osman ÖNCEL Temmuz, 2011 İSTANBUL
  2. 2. 2 İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ JEOFİZİK MÜHENDİSLİĞİ13020070002 numaralı Timuçin ÇAKIR tarafından hazırlanan “Çok Kanallı YüzeyDalgaları Analizi (MASW) Yöntemi ile Kırılma Mikrotremor (REMI) YöntemininKarşılaştırılması” isimli bitirme ödevi tarafımdan okunmuş ve kabul edilmiştir. 15 / 07 / 2011 Danışman Prof. Dr. Ali Osman ÖNCEL13020070002 numaralı Timuçin ÇAKIR’ın Bitirme Ödevi Sınavı tarafımızdanyapılmış ve başarılı bulunmuştur. SINAV JÜRİSİÜnvanı, Adı ve Soyadı İmza1. ………………………….. ………………………..2. ………………………….. ......................................3. ………………………….. .......................................
  3. 3. 3 ÖNSÖZBitirme Projesi’nin oluşmasında fikir, katkı ve yönlendirmelerinden dolayıdanışmanım Sayın Prof. Dr. Ali Osman ÖNCEL’e, SeisOpt REMI programının 6aylık lisansını veren ve programı kullanmada yardımcı olan program üreticisi SayınSatish PULLAMMANAPPALLIL’e, MASW ve REMI konusunda hem arazi, hemde ofis çalışmaları için yardımcı olan Rumeli Zemin ve İnşaat Ltd. Şti JeofizikMühendisleri Sayın Serdar TANK, Sayın Levent GENÇMAN ve Sayın UğurSÜRMELİ’ye teşekkürlerimi sunarım.
  4. 4. 4İÇİNDEKİLERÖzet ...………………………………………………...……………………………....51. Giriş ...……………………………………………………………………………...61.1. SASW ve MASW Teknikleri ...………………………………………………….61.2. REMI Yöntemi ......................................................................................................71.3. ReMi Yönteminde Sismik Kırılma Ekipmanının Kullanılması ............................81.4. ReMİ Yönteminde Alınacak Ölçülerin Uygunluğu ……………………………..82. Malzeme ve Yöntem ……………………………………………………………..103. Bulgular …………………………………………………………………………..143.1. MASW Çözümü ………………………………………………………………..143.2. ReMİ Çözümü ………………………………………………………………….253.3. Surfer Çözümü …………………………………………………………………334. Tartışma ve Sonuç ………………………………………………………………..345. Kaynaklar ………………………………………………………………………...386. Ekler .......................................................................................................................39Özgeçmiş ……………………………………………………………………………88
  5. 5. 5ÖZETÇok Kanallı Yüzey Dalgaları Analizi (MASW) Yöntemi ile KırılmaMikrotremor (REMI) Yönteminin KarşılaştırılmasıBu tezin yapılma amacı MASW yöntemi ile REMI yönteminin karşılaştırılmasıdır.Bu amaç kapsamında Gürpınar’ da arazi çalışması yapılmıştır. Bir profil üzerindeMASW ve REMI atışları yapılmıştır. Jeofonların ve atışların yapıldığı kotlar vekonumları belirlenmiştir. MASW yöntemi için Surface Wave Analysis Wizardprogramı, REMI yöntemi için SeisOpt REMI programı kullanılmıştır. MASWverileri şirket ve kullanıcı tarafından çözülmüştür. REMİ verileri ise SeisOptprogramının üreticisi Satish PULLAMMANAPPALLIL ve kullanıcı tarafındançözülmüştür. Bütün bu veriler çözüldükten sonra karşılaştırmalar yapılmıştır.
  6. 6. 61. GİRİŞMühendislik jeofiziği yöntemlerinin amacı, mühendislik yapılarını taşıyacak olanzeminin dayanımı, tabakaların kalınlığı, su içeriği, dinamik yük altındaki davranışözelliklerini saptamaktır. Bu amaca yönelik olarak kullanılan jeofizik yöntemlerdenbiri de Kırılma Mikrotremor (Refraction Microtremor – ReMi) yöntemidir (Yanık,2006).REMI tekniği, yerin sığ yapısının mühendislik özelliklerinin (hız, derinlik ve ivmegibi) ortaya çıkarılmasında kullanılır. Gürültülü ortamda kullanılması ve gürültüyüenerji kaynağı olarak kullanması bu yöntemin avantajıdır. Bu nedenle, ilave birkaynak kullanmaya gerek olmadığı için kullanılması hem hızlı hem de maliyetidüşüktür (Louie, 2001).1.1. SASW ve MASW TeknikleriSASW (Spectral Analysis of Surface Waves) yönteminde aktif bir enerji kaynağı ile1 Hz’lik düşey bileşenli sismometreler kullanılır. En yakın atış mesafesi, jeofonaralığının en fazla 4 katı ve en uzak atış mesafesi ise serim boyunun en az üçte biriolmalıdır (Dikmen, Başokur, Akkaya, Arısoy, 2009). Alınan kayıtlardan Rayleighdalgası faz hızı yorumlanarak kayma (S) dalgası profilleri elde edilir. Orjinalsismogramlar kayıt edilemediğinden ve bütün değerlendirmeler frekans ortamındayapıldığından, SASW yöntemi kayıt edilen en enerjik dalgaların Rayleigh dalgasıolduğunu varsayar. Yapay kaynakların gücü, kentsel alanlarda olduğu gibi, gürültüyübüyüttüğü yerlerde veya cisim dalga fazlarının Rayleigh dalgalarından daha belirgin(enerjik) olduğu yerlerde, SASW sonuçları güvenilir elde edilmez. (Sutherland veLogan, 1998 Brown, 1998). Bunun çözümü olarak enerjik Rayleigh dalgalarıgözleyene kadar vuruş sayısını arttırmak, ve verilerin yığılması (stacking) ile verikalitesinin görünür hale geldiğinden emin olmaktır.
  7. 7. 7MASW yöntemi (Park ve diğ, 1999), SASW yöntemine göre enerjik Rayleighverilerinin kayıt edilmesinde daha etkilidir ve bu nedenle uygulamada daha fazlakullanılır. 12 veya daha fazla jeofon (24, 36, 48, ...) kısa yada uzun aralıklarlayerleştirilir ve aktif bir kaynak ile faz hızı ölçülür.ReMi yöntemi, SASW ile MASW’ın birleşimi gibidir denilebilir. Sismik aletlerlekısa bir zamanda, hızlı bir şekilde, SASW’ın ölçüm tekniğini kullanarak sığmikrotremor kayıtları alınabilir (Louie, 2001).1.2. ReMi YöntemiREMI, kırılma sismolojisinde kullanılan cihazlar mikrotremor çalışmasınınyapılmasına imkan tanıyan jeofizik bir yöntemdir. Remi yöntemiyle S dalgası hızı,Rayleigh dalgalarından bulunur. Kentsel alanlarda kaynak kullanılmasına gerekyoktur. 12 veya 24 kanallı sismik ölçüm cihazı ile ölçüm yapılır. 30 saniyelikgürültü kayıtları alınır. Ölçümler tekrar edilir. Rayleigh dalgası faz geçişleriizlenerek tabakaların Vs hızlarına ulaşılır. Vs hızları, tabakaların sağlamlığının birgöstergesidir ve bu nedenle uluslar arası deprem yönetmeliğine göre 30 metreyekadar değişiminin belirlenmesi istenir (Louie, 2001).ReMi yöntemiyle, düşey jeofonlar ile kayıt edilmiş gürültü verilerinin analizedilmesiyle tabakaların kalınlıkları ve bu tabakalara ait S dalgası hızları bulunur.Başokur (2005), kırılma yönteminde ve kuyu içi sismik yöntemlerde S dalgasıhızının bulunmasında bir takım sorunlardan bahsetmiştir. Örneğin, kırılmayönteminde düşük hız tabakalarında veya sinyal/gürültü oranının yeterli olmadığıdurumlarda hesaplamalar zorlaşır. Ayrıca kuyu içi yöntemlerde ise alınan kayıtlarkuyu civarı ile sınırlıdır.Kırılma yönteminde sığ derinliklere (0-30 m) ait hız bilgileri iyi bir ayrımlılıkta eldeedilir. ReMi yönteminde ise 100 metreye kadar hız değişimi saptanabilir. Fakat 30metreden sonra iyi ayrımlılıklar elde edemeyiz. Bulacağımız hız değerleri tam doğru
  8. 8. 8olamayabilir. Kırılma ile ReMi yöntemi birbirini tamamlayıcı özelliktedir. İkisindede aynı serim düzeni kullanılabilir ve bu ikisi de aynı anda kullanılarak sığ ve derinhız bilgilerine ulaşılabilir (Louie, 2001).1.3. ReMi Yönteminde Sismik Kırılma Ekipmanının KullanılmasıHer bir kanal için tek bir jeofon kullanılmalıdır. 12 veya daha çok jeofonlu doğrusalserilim kullanılmalıdır. Bu şekilde yapılan bir serilimle yüzey dalgalarını ve yatayyöndeki enerji yayılımı rahatlıkla izlenebilir (Louie, 2001).Jeofonlar arası mesafe 8-20 metre olmalıdır. Fakat bu mesafe uzun olduğundandolayı kentsel bölgelerde sorun yaşanılabilir. Bu, yüksek frekansların kayıtedilmesini güçleştirir (Louie, 2001).Enerji kaynağı olarak 50-100 metrelik açılımlar için balyoz kullanabiliriz. Balyozunvurulacağı, metal (demir) levha olursa yüksek frekansta kayıtlar alabiliriz. Daha fazlaenerji istiyorsak belirli bir yükseklikten ağırlık bırakabiliriz (ağırlık arttıkça sinyalkalitesi daha da artar) veya kuyu içi patlatma yapabiliriz. Bunlar, çekiçten daha etkiliolur (Yanık, 2006).1.4. ReMi Yönteminde Alınacak Ölçülerin Uygunluğu  Jeofon sayısı 24 veya katları olmalıdır.  Jeofon aralığı 5 metre ve katları olmalıdır.  Jeofonların frekansları ise 4.5 veya 14 Hz olmalıdır.  Kayıt süresi 32 sn ve üzerinde olmalıdır.  Örnekleme aralığı 2 ms olmalıdır.  Dispersiyon eğrisine bakılarak datalarımızın sayısı 9 ve katları şeklinde olmalıdır. Eğer iyi bir dispersiyon eğrimiz varsa 9 data alınabilir. Kötü bir dispersiyon eğrimiz varsa 18, 27 veya daha fazla data alınabilir. (Kanbur ve diğ., 2008)
  9. 9. 9Bu tez için; bir bölgede araziye çıkılacak. MASW ve REMI ölçüleri alınıp ofisteçözülecektir. Araştırma amacı MASW ve REMI arasındaki benzerlik ve farklılıklarıortaya koymaktır.Çalışma boyunca Gürpınar bölgesinde arazi çalışması yapılmış, 12 kanallı jeofonlarkullanılarak veriler elde edilmiş ve MASW için Surface Wave Analysis Wizard,REMI için SeisOpt Remi programları kullanılarak veriler çözümlenmiş, sonuçlaryorumlanmıştır.
  10. 10. 102. MALZEME VE YÖNTEMÇalışmada Seistronix RAS-24 model sismik ölçü cihazı, bilgisayar, akü, patlatma vetetikleme (trigger) kablosu (Şekil 2.1), 4.5 Hz’lik 12 tane jeofon (Şekil 2.2), jeofonkablosu (Şekil 2.3), 10 kg’lık balyoz (Şekil 2.4) ve GPS kullanılmıştır. Bilgisayar Akü Patlatma Sismik Cihaz KablosuŞekil 2.1: Seistronix RAS-24 sismik ölçü cihazı, bilgisayar, akü ve patlatma kablosu Şekil 2.2: 4.5 Hz’lik 12 tane jeofon
  11. 11. 11 Şekil 2.3: Jeofon kablosu Şekil 2.4: 10 kg’lık balyoz SK-4 SK-1 SK-2Şekil 2.5: Gürpınar’da alınan ölçünün uydu görüntüsü (41° 0 53.30" K 28° 37 18.20" E)
  12. 12. 12Şekil 2.7: 55 metre uzunlundaki profil
  13. 13. 13MASW yöntemi için; ardışık her iki jeofonun ortasından balyozla atış yapılmıştır(toplam 11 tane). Bilgisayardan örnekleme aralığı 0.25 m-sn, kayıt uzunluğu 4 snolarak ayarlanmıştır.REMI yöntemi için; ardışık her iki jeofonun ortasından balyozla atış yapılmıştır(toplam 11 tane). Bilgisayardan örnekleme aralığı 2 m-sn, kayıt uzunluğu 30 snolarak ayarlanmıştır. Jeofon 0 5 10 15 20 25 30 35 40 45 50 55 Koordinatı (m) Atış 2.5 7.5 12.5 17.5 22.5 27.5 32.5 37.5 42.5 47.5 52.5 Koordinatı(m) Jeofonlar Atış Noktaları Şekil 2.6: Jeofon- atış düzeni Şekil 2.8: Balyozla atış yapılırken çekilmiş bir fotoğraf
  14. 14. 14 3. BULGULAR3.1. MASW ÇözümüMASW ölçüleri, Geometrix’in programı olan “Surface Wave Analysis Wizard”dadeğerlendirilmiştir. 11 tane ölçü tek tek çözülüp 2 boyutlu hız haritaları çıkarılmıştır.Bu programla 1 tane ölçüye ait yapılan değerlendirme aşağıda anlatılacaktır. 1) Yüzey Dalga Analizi (Surface Wave Analysis) programı açılmıştır. 2) Açılan programda Dosya (File)’dan SEG-2 formatındaki dosyayı aç’a (Open SEG-2 File) tıklanır ve sismik verimiz açılır. Şekil 3.1.1: SEG2 dosyasının açılması
  15. 15. 153) Açılan sismik veri aşağıdaki gibidir. Şekil 3.1.2: Sismik veri4) Üstteki sismik datanın geometrisini düzeltmek için Düzenle/Görüntüle’ye (Edit/Display) gelinir ve Kaynak/Alıcı konumlarını düzenle’ye (Edit source/receiver locations) tıklanır.5) Açılan pencerede ilk jeofonun koordinatını (first geophone coordinate) 0 metre alıyoruz. Deneme olarak 4. Atışı alıyoruz. 4. atış 4. jeofon ile 5. jeofon arasında yapıldığı için, atış koordinatını (shot coordinate) 17.5 metre alıyoruz. Jeofon aralığına da (group interval) 5 metre yazıp ayarla’ya (set) basıyoruz ve ondan sonra tamam’a basarak geometri ayarını tamamlamış oluyoruz.
  16. 16. 16 Şekil 3.1.3: Koordinat girme penceresi6) Geometri ayarlarını yaptıktan sonra sismik verimiz aşağıdaki gibi olur. Şekil 3.1.4: Geometri ayarlarından sonraki sismik veri
  17. 17. 17 7) Yüzey Dalga Analizi’ne (Surface Wave Analysis) gelinip Faz Hızı- Frekans Dönüşümü (Phase Velocity- Frequency Transformation) tıklanır. Burada yapmak istediğimiz, faz hızı- frekans dönüşümü yapmaktır. 8) Açılan pencerede faz hızının başlangıç değerini 0 m/sn, bitiş değerini 2000 m/sn alıyoruz (ortamdaki malzemenin maksimum alabileceği S dalgası hız değeri). Frekansın başlangıç değerini 0 Hz, bitiş değerini 50 Hz alıyoruz ve tamam’a tıklıyoruz.Şekil 3.1.5: Faz hızı- frekans değerleri girme penceresi 9) Çıkan sayfadaki veri renklendirilir ve aşağıdaki sonuca ulaşılır.
  18. 18. 18Şekil 3.1.6: Faz hızı- frekans dönüşümü yapıldıktan ve renklendirildikten sonraaçılan veri 10) Yüzey Dalgası Analizi’ne (Surface wave analysis) gelinir ve faz hızı piklerini koy’a (pick phase velocity) tıklanır. Açılan pencerede gelişmiş (advanced) menü tıklanır ve oradaki “ayırıcı tiki kullan (use median filter)” tiki kaldırılır ve tamam’a basılır. Burada yapmak istediğimiz, arazide aldığımız verinin piklerini girmektir. Şekil 3.1.7: Minimum ve maksimum frekans ayarları girilerek piklerin veri üzerinde gösterilmesi 11) Pikler girildikten sonra aşağıdaki sonuç ortaya çıkar.
  19. 19. 19 Şekil 3.1.8: Piklerin veri üzerinde gösterilmesi12) Yüzey Dalgası Analizi’ne (Surface Wave Analysis) gelinir ve Faz Hızı Eğrisi’ni göster (Show Phase Velocity Curve) tıklanır. Buradaki amaç, faz hızı eğrisini açmaktır. Şekil 3.1.9: Faz hızı eğrisi13) Açılan pencerede amaç bir hiperbol eğrisi oluşturmak ve arazi eğrimizle model eğrimizi ters çözüm yaparak çakıştırmaktır. Çakıştırdıktan sonra 1 boyutlu tabaka kalınlıkları, derinlikleri ve hızları çıkacaktır.14) Dispersiyon Eğrisi’ne (Dispersion Curves) gelinir ve Minimum ve Maksimum Frekans (Set Min and Max Frequency) tıklanarak hiperbol eğrisi düzgün bir şekilde olacak şekilde başlangıç ve bitiş noktaları belirlenir. Daha sonra tekrar Dispersiyon Eğrisi’ne (Dispersion Curves) gelinir ve Yumuşatma (Smoothing) yapılarak eğri düzleştirilmeye çalışılır.
  20. 20. 20 Sinyal/gürültü oranıŞekil 3.1.10: Dispersiyon eğrisinde yumuşatma (smoothing) yapıldıktan sonra çıkanşekil 15) MASW(1D)’ye gelinir ve başlangıç modeline (initial model) tıklanarak model eğrisi oluşturulur. Derinlik 30 m, tabaka sayısı da 30 olarak belirlenir (Atış noktası ile en uzak jeofon arasındaki mesafe maksimum derinliği verir. Çalışmanın amacı, 30 metre derinliğe kadar tabaka hızlarının belirlenmesidir. Bu sebeple derinlik 30 metre alınır.) Şekil 3.1.11: Derinlik ve tabaka sayısı ayarlama 16) Aşağıdaki model eğrisinde kırmızı eğri arazi eğrisi, siyah eğri model eğrisidir.
  21. 21. 21 Şekil 3.1.12: Dispersiyon eğrisi ve model eğrisi17) MASW(1D)’ye gelinir ve Ters Çözüm’e (Inversion) tıklanır. Buradaki amaç; arazi eğrisiyle model eğrisini çakıştırmaktır. Hata oranını en aza indirene kadar ters çözüm işlemi tekrar edilir. %10 ve daha düşük hata oranı, yeraltı modeline en yakın orandır.Şekil 3.1.13: %2.66 hata oranıyla çakışmış dispersiyon eğrisi ve model eğrisi
  22. 22. 22 Yukarıdaki modelde arazi eğrisi ile model eğrisi % 2.66 hata oranı (yukarıda hata oranı RMSE olarak gösterilmiştir) ile çakıştırılmıştır.18) VS1’e tıklanarak tabaka modeli görüntülenir. Burada görülen yeşil çizgi P dalgası hızıdır. Yeşil noktalar, dispersiyon eğrisine bağlı olarak hesaplanan ve koyulan noktalardır. Bu yeşil noktaların ulaştığı en son derinlik, maksimum görülebilen derinliktir. Şekil 3.1.14: Tabaka modeli
  23. 23. 23 Model, şu şekilde yorumlanır. En düşük hız, tabaka sınırı; en yüksek hız, tabaka hızı olarak kabul edilir. Şekil 3.1.15: Yorumlanmış tabaka modeliYukarıdaki şekilde 3 tabakalı bir ortam görülmektedir. 1. tabakanın derinliği vekalınlığı 1.6 metre, hızı 170 m/s’dir. 2. tabakanın derinliği 8.8 metre, kalınlığı 7.2metre, hızı 320 m/s’dir. 3. tabakanın hızı 430 m/s’dir. (Hız değerleri tabakanınhızıdır). 19) Dosya’ya (File) gelinir ve oradan Analiz Sonuçlarını Kaydet’e (Save Analysis Result in Tabular Form) tıklanır. Buradan detaylı derinlik hız değerleri detaylı olarak txt formatında kaydedilir. Aşağıdaki gibi sonuçlar elde edilir.
  24. 24. 24 Şekil 3.1.16: Text dosyasındaki parametreler ve değerleriYukarıda görülen P dalgası hızı, S dalgası hızına bağlı olarak hesaplanmıştır.Yoğunluk, P dalgası hızına göre hesaplanmıştır. N ise hızlara göre hesaplanan SPTdeğerleridir. 20) Bütün masw değerleri yorumlanır ve txt formatında kaydedilen dosyaların kontur haritaları “Surfer” programında çizdirilir.
  25. 25. 253.2. REMI ÇÖZÜMÜREMI ölçüleri, SeisOpt REMI programı ile değerlendirilmiştir. 11 tane ölçü tek tekçözülüp 2 boyutlu hız haritaları çıkarılmıştır. Bu programda 1 tane ölçüye aitdeğerlendirme şu şekilde yapılmıştır. 1) Program açılır. Spektral Hızı Analizi’ne (Vspect Process) gelinir ve SEG-Y Formatındaki Sismik Kayıtları Aç’a (Open SEG_Y Seismic Records) tıklanarak verimiz açılır. 2) Açılan pencerede İz Analizi (Traces to Analyze) yazan kısmı 1-12 yapıyoruz. Yani 12 kanal kullandığımız için 12 tane izimiz vardır. Daha sonra Binary Dosyasını Oku’ya (Read Binary File) basarak verimizi açıyoruz.Şekil 3.2.1: Veri açma ayar Şekil 3.2.2: Veri penceresi 3) Düzenle’ye (Edit) gelinir ve Çizim Parametreleri’nden (Plot Parameters) geometri değerleri girilir.
  26. 26. 26 Şekil 3.2.3: Geometri ayarıVert Etagg: Grafiğin boyutunu kontrol eder. 0.01 alınması önerilir.Amplitude Clip: Genliği kırpmaya yarar. En iyi kırpma 3*RMS’tir.Elements Delta: Örnekleme aralığı saniye cinsinden yazılır. (0.002 sn)Vectors Delta: Jeofon aralıkları metre cinsinden yazılır. (5 metre)Değişiklikleri Uygula’ya (Apply Changes) tıklanır ve aşağıdaki şekil elde edilir. Şekil 3.2.4: Geometri ayarı yapıldıktan sonraki veri
  27. 27. 274) İşleme Hazırlığı (Pre-Processing) yapılarak sinyal netleştirilir. Şekil 3.2.5: İşleme hazırlığı yapıldıktan sonra oluşan veri5) Geometri’yi Sil veya Uygula’ya (Erase or apply geometry) gelinir. Açılan pencerede jeofon koordinatları ve kotları girilir ve Uygula’ya (Apply) tıklanır. Şekil 3.2.6: Jeofon koordinat değerleri
  28. 28. 286) Her kaydın yavaşlık- frekansını hesapla’ya (Compute p-f of Each Record) gelinir ve açılan pencerede maksimum frekans 50 Hz yapılır. Minimum hız da, oluşturacağımız dispersiyon eğrisine göre en uygun olanı seçilir. Göster’den (View) yakınlaştır (Zoom) yaparak daha detaylı incelenebilir. Şekil 3.2.7: Yavaşlık- frekans verisi oluşturma ayarı7) Yavaşlık- frekans kayıtlarını birleştir’e (Combine Records p-f) gelerek bütün kayıtları kullan (use all planes) seçilir ve tamam’a basılır. Çıkan ekranda dispersiyon eğrisi olacak şekilde açık mavi veya yeşil olan yerlere pikler girilir. Şekil 3.2.8: Pikleri girilmiş yavaşlık- frekans verisi (Satish)
  29. 29. 298) Dispersiyon Piklerini Gir ve Kaydet’e (Pick and Save Dispersion) basılır ve seçilen pikler kaydedilir. Şekil 3.2.9: Yavaşlık- frekans verisinde girilmiş pik değerleri9) Bu adımdan sonra bu programla birlikte yüklenmiş olan “REMI Disper” programı açılır. Buradaki amaç, pikleri model eğrisiyle çakıştırarak yeraltı modelini hesaplamaktır.10) Programı açtıktan sonra Dosya’dan (File) Pikleri Yükle’ye (Load Picks) gelinir ve bir önceki adımda kaydedilen pikler açılır. Şekil 3.2.10: Dispersiyon eğrisi
  30. 30. 3011) Üstteki şekilde görüldüğü gibi pikler ve model eğrisi çakışmamış durumdadır. Otomatik olarak Dispersiyonu Ters Çözümle’ye (Automatic Dispersion Inversion) tıklanarak ters çözüm işlemine başlanır. Şekil 3.2.11: Ters çözüm penceresi12) Otomatik olarak Dispersiyonu Ters Çözümle’ye (Automatic Dispersion Inversion) tıklandığında yukarıdaki pencere açılır. Buradan istenilen derinlik değerini, istenilen tabaka sayısını, istenilen hız ve periyot aralığı seçilerek Run Optimizer’a tıklanır ve ters çözüm işlemine başlanır. Şekil 3.2.12: Ters çözüm işleminin tamamlanma yüzdesi
  31. 31. 3113) Ters çözüm işlemi tamamlandıktan sonra (%100 olduğunda) tamam’a (dismiss) basılır. Ekranda model eğrisi ile çakışmış bir şekilde pikler ve tabaka modeli ortaya çıkar. Şekil 3.2.13: Birbirleriyle %9.35 hatayla çakışmış dispersiyon eğrisi ve model eğrisi Şekil 3.2.14: Hesaplanmış tabaka modeli (Satish)14) Ters çözüm işlemi tamamlandığında derinlik ve hız bilgileri otomatik olarak text dosyası içine kaydolur.
  32. 32. 32 Derinlik (m) Yoğunluk P hızı (m/s) S hızı (m/s) Şekil 3.2.15: Text dosyasındaki parametreler ve değerleri (Satish)15) Bütün REMI değerleri çözülür ve txt formatında kaydedilen dosyaların kontur haritaları “Surfer” programında çizdirilir.
  33. 33. 333.3. SURFER ÇÖZÜMÜ 1) Text dosyalarında kaydedilen bütün değerler, her atış için excel’e atılır. 2) S hızları için karşılaştırma yapılacağından dolayı derinlik ve hız değerleri hariç diğer değerler silinir 3) Her atış için ölçülen kot değerleri ayrı bir sütuna yazılır ve derinlik değerlerinden çıkartılır. 4) İlk sütun x değerlerinden oluşur. Atış mesafeleri beşer metre olduğundan dolayı, 1. atışa 0; 2. atışa 5, … diyerek sonuncu atışa kadar beşer beşer artırılarak yazılır. 5) İkinci sütun kot değerlerinden oluşur. Atışların yapıldığı yerlerin kot değerlerinden çıkardığımız derinlik değerleri bu sütuna yazılır. 6) Üçüncü sütuna, her derinliğe ait hız değerleri yazılır. 7) Bütün bunlar yapıldıktan sonra excel dosyası kaydedilir. 8) Surfer programı açılır. 9) Karelajla’ya (Grid) gelinir ve data tıklanır. Buradan kaydettiğimiz excel dosyası açılır. 10) Data Sütunları (Data Columns) kısmına yazdığımız değerlerin sütunlarının harfleri girilir. Karelajlama Metodu) Gridding Method’dan “Olduğu gibi al” (Triangulation with Linear Interpolation) seçilir. Y Ekseni’nde (Y Direction) hangi derinlik isteniliyorsa, o değer girilir. Bütün bu aşamalar yapıldıktan sonra Tamam’a basılır. Bu işlem sonucu grid dosyası oluşur. 11) Haritalar (Maps) kısmından Yeni Kontur Haritası (New Contour Map) tıklanır. Bir önceki adımda oluşturulan grid dosyası açılır. 12) Grid dosyası açıldıktan sonra kontur haritası açılır. Üzerine iki kere tıklanarak özellikler kısmı açılır. Genel (General) kısmından Konturları Tamamla’ya (Fill Contours) ve Renk Skalası’na (Colour Scale) tik atılır. Düzey (Level) kısmından Tamamla’ya (Fill) girilir ve oradan kontur haritasını renklendirmek için “Gökkuşağı” (Rainbow) seçilir ve Tamam’a basılır. 13) Kontur haritasının yatay olan kısmı atışların yapıldığı yerdir. Düşey olan kısmında kot derinlikleri vardır. Renk skalasındaki değerlerde ise S hızı değerleri vardır. 14) Bu işlemler hem MASW, hem de REMI için yapılır.
  34. 34. 344. TARTIŞMA ve SONUÇGürpınar mevkiinde yapılan arazi çalışmasında amaç, aynı bölge üzerinde REMI veMASW yöntemlerini kullanarak ölçümlerin alınması ve yöntemlere özelprogramlarla verilerin incelenip yorumlanması ve karşılaştırılmasıdır. Elde edilenMASW ve REMI verileri, ilgili programlar vasıtasıyla çözülmüş ve yorumlanmıştır.Her iki yöntemde de kullanılan ekipmanın aynı olmasına karşılık, kayıt süreleri veörnekleme aralıkları farklıdır. Her iki yöntemin çözümlenmesi ve yorumlanması içinkullanılan programlar farklıdır.MASW verileri, kullanıcı (Timuçin ÇAKIR) ve şirket (Rumeli Zemin ve İnşaat Ltd.Şti) tarafından çözülmüş ve kontur haritaları çizilmiştir (Şekil 4.1 ve Şekil 4.2).REMI verileri, kullanıcı (Timuçin ÇAKIR) ve REMI program üreticisi SatishPULLAMMANAPPALLIL tarafından çözülmüş ve kontur haritaları çizilmiştir(Şekil 4.3 ve 4.4).Şirketin MASW çözümü ile kullanıcının MASW çözümündeki hız değerleri birbirineyakın çıkmıştır. Satish’in REMI çözümü ile MASW çözümlerindeki hız değerleribirbirine yakın çıkmıştır. Fakat kullanıcının REMI çözümlerindeki hız değerleri çokyüksek çıkmıştır. Bunun sebebi, kullanıcının REMI programı hakkındaki bilgisininve tecrübesinin yetersiz olmasıdır.MASW yöntemi yapısal geometriyi belirlemede yetersizdir. Geometrik olarak yapıgözükmemektedir. Sadece hız dağılımı görülmektedir.REMI yöntemi yatay uzanımı çok iyi vermektedir. MASW’ da bu yoktur. AyrıcaREMI çökme zonunu da göstermektedir. Bu da düşey hareketin olduğu yerinbelirlendiğini gösterir.Şirketin MASW çözümü (Şekil 4.1) ile kullanıcının MASW çözümünü (Şekil 4.2)karşılaştıracak olursak;  Yüzeyden 2.5 metre derinlikte hız değerleri 100 – 200 m/sn olarak seyretmektedir.  2.5 metre ile 12.5 metreler arası şirketin MASW kontur haritasındaki hızlar 300 m/sn olmuştur. Kullanıcının kontur haritasında ise bu artış yer yer gözlenmiştir.  Şirketin MASW kontur haritasında 1., 2. ve 3. jeofonların bulunduğu 12.5 metreden sonraki derinliklerde 400 m/sn ve 600 m/sn aralığında hız değerleri görülmektedir. 9., 10. ve 11. jeofonların bulunduğu 15 metreden sonraki derinliklerde de aynı durum gözlenmektedir.  Kullanıcının MASW kontur haritasında ise genel olarak 15 metreden sonra hızlar 400 m/sn ile 550 m/sn aralığında seyretmektedir.
  35. 35. 35 İki haritada da 6. ve 7. jeofonlar arasında 300 – 350 m/sn’ lik düşük hıza rastlanmıştır.Satish’ in REMI çözümü (Şekil 4.3) ile kullanıcın MASW çözümünü (Şekil 4.2)karşılaştıracak olursak;  Her iki haritada yüzeyden 2.5 metre derinliğinde hızlar 50 – 100 m/sn aralığındadır.  Satish’ in REMI kontur haritasında yüzeyden 7.5 metre ile 10 metre derinliğinde hız değerleri maksimum 250 m/sn’ ye kadar çıkmıştır. MASW’ da ise aynı derinlik aralıklarında hızlar REMI’ ye göre 50 ile 150 m/sn’ lik bir artış göstermiştir.  REMI’ de 163 ile 165 metre kotları arasında hız değerleri 300 – 500 m/sn arasında değişmektedir. MASW’ da ise bu hız aralığındaki değişim yine aynı kot derinliğinden başlayıp haritada görülen maksimum derinliğe kadar seyretmektedir.  REMI’ de 165 metre kotundan sonra hız değeri 700 – 750 m/sn olarak gözükmektedir. Aynı bölgede MASW’ ın hız değerleri 150 ile 400 m/sn’ lik bir düşüş göstermektedir.  REMI’ de 5. ve 7. jeofonlar arası 163 – 167 metre kotunda bir çökme gözükmektedir.
  36. 36. 36 S Hızı (m/s) Kot (m) Profil Uzunluğu (m)Şekil 4.1: Şirket tarafından oluşturulan MASW Kontur Haritası S Hızı (m/s)Kot (m) Profil Uzunluğu (m)Şekil 4.2: Kullanıcı tarafından oluşturulan MASW kontur haritası
  37. 37. 37 S Hızı (m/s) Kot (m) Profil Uzunluğu (m)Şekil 4.3: Satish tarafından oluşturulan REMI kontur haritasıŞekil 4.4: Kullanıcı tarafından oluşturulan REMI kontur haritası
  38. 38. 385. KAYNAKLAR  John N. Louie, 2001, Faster, better: shear-wave velocity to 100 meters depth from refraction microtremor arrays: Bull. Seismol. Soc. Amer., 91, no. 2 (April), 347-364.  Sutherland, A. J., and Logan, T. C., 1998, SASW measurement for the calculation of site amplification - Earthquake Commission Research Project 97/276: unpub. Central Laboratories Report 98-522422, Lower Hutt, New Zealand, 22 pp.  Brown, L. T., 1998, Comparison of Vs profiles from SASW and borehole measurements at strong motion sites in southern California: M.Sc. Eng. Thesis, University of Texas at Austin, 349 pp.  Park, C. B., Miller, R. D., and Xia, J., 1999, Multi-channel analysis of surface waves: Geophysics, v. 64, p. 800-808.  Dikmen, Ü., Başokur, A.T., Akkaya, İ. ,Arısoy, M.Ö., 2009. Yüzey dalgalarının çok-kanallı analizi yönteminde uygun atış mesafesinin seçimi  Yanık, K . , 2006. Yüzey Dalgası Dispersiyon Verilerinden Sönümlü En Küçük Kareler Ters – Çözüm Yöntemi İle S – Dalga Hızlarının Hesaplanması  Başokur, A.T. , 2005. Yapı – Yeri İncelemelerinde Makaslama Dalgası Hız Kesitinin ReMi Yöntemi İle Saptanması  Kanbur, Z., Görmüş, M., Kanbur, S., 2008, Isparta yerleşim alanı kuzey kesiminin sığ S-Dalgası kesitinin çıkarılmasında Kırınım Mikrotitreşim Tekniğinin (ReMi) kullanılması
  39. 39. 396. EKLER6.1. MASW ÇÖZÜMLERİ 1. Atış Şekil 6.1.1: Arazi verisi Şekil 6.1.2: Faz hızı- frekans dönüşümü
  40. 40. 40Şekil 6.1.3: Hesaplanmış dispersiyon eğrisi Şekil 6.1.4: Hesaplanmış tabaka modeli
  41. 41. 41 2. Atış Şekil 6.1.5: Arazi verisiŞekil 6.1.6: Faz hızı- frekans dönüşümü
  42. 42. 42Şekil 6.1.7: Hesaplanmış dispersiyon eğrisi Şekil 6.1.8: Hesaplanmış tabaka modeli
  43. 43. 43 3. Atış Şekil 6.1.9: Arazi verisiŞekil 6.1.10: Faz hızı- frekans dönüşümü
  44. 44. 44Şekil 6.1.11: Hesaplanmış dispersiyon eğrisi Şekil 6.1.12: Hesaplanmış tabaka modeli
  45. 45. 45 4. Atış Şekil 6.1.13: Arazi verisiŞekil 6.1.14: Faz hızı- frekans dönüşümü
  46. 46. 46Şekil 6.1.15: Hesaplanmış dispersiyon eğrisi Şekil 6.1.16: Hesaplanmış tabaka modeli
  47. 47. 47 5. Atış Şekil 6.1.17: Arazi verisiŞekil 6.1.18: Faz hızı- frekans dönüşümü
  48. 48. 48Şekil 6.1.19: Hesaplanmış dispersiyon eğrisi Şekil 6.1.20: Hesaplanmış tabaka modeli
  49. 49. 49 6. Atış Şekil 6.1.21: Arazi verisiŞekil 6.1.22: Faz hızı- frekans dönüşümü
  50. 50. 50Şekil 6.1.23: Hesaplanmış dispersiyon eğrisi Şekil 6.1.24: Hesaplanmış tabaka modeli
  51. 51. 51 7. Atış Şekil 6.1.25: Arazi verisiŞekil 6.1.26: Faz hızı- frekans dönüşümü
  52. 52. 52Şekil 6.1.27: Hesaplanmış dispersiyon eğrisi Şekil 6.1.28: Hesaplanmış tabaka modeli
  53. 53. 53 8. Atış Şekil 6.1.29: Arazi verisiŞekil 6.1.30: Faz hızı- frekans dönüşümü
  54. 54. 54Şekil 6.1.31: Hesaplanmış dispersiyon eğrisi Şekil 6.1.32: Hesaplanmış tabaka modeli
  55. 55. 55 9. Atış Şekil 6.1.33: Arazi verisiŞekil 6.1.34: Faz hızı- frekans dönüşümü
  56. 56. 56Şekil 6.1.35: Hesaplanmış dispersiyon eğrisi Şekil 6.1.36: Hesaplanmış tabaka modeli
  57. 57. 57 10. Atış Şekil 6.1.37: Arazi verisiŞekil 6.1.38: Faz hızı- frekans dönüşümü
  58. 58. 58Şekil 6.1.39: Hesaplanmış dispersiyon eğrisi Şekil 6.1.40: Hesaplanmış tabaka modeli
  59. 59. 59 11. Atış Şekil 6.1.41: Arazi verisiŞekil 6.1.42: Faz hızı- frekans dönüşümü
  60. 60. 60Şekil 6.1.43: Hesaplanmış dispersiyon eğrisi Şekil 6.1.44: Hesaplanmış tabaka modeli
  61. 61. 616.1.1. Hesaplanmış Tabaka Modellerinin Yorumu Tabaka 1. Atış 2. Atış 3. Atış 4. Atış Derinlik VS Derinlik VS Derinlik VS Derinlik VS Sayısı (m) (m/s) (m) (m/s) (m) (m/s) (m) (m/s) 1.Tabaka 2 320 1.8 270 1.8 140 1.6 180 2.Tabaka 9 560 8.2 250 4 330 9.7 330 3.Tabaka 13.8 490 13.8 440 11 350 14.5 400 4.Tabaka 18 530 20.2 480 18 550 18 450 24 590 Tabaka 5. Atış 6. Atış 7. Atış 8. Atış Derinlik VS Derinlik VS Derinlik VS Derinlik VS Sayısı (m) (m/s) (m) (m/s) (m) (m/s) (m) (m/s) 1.Tabaka 1 120 5.5 500 1 160 1 150 2.Tabaka 5 240 12 300 10.5 420 10.6 400 3.Tabaka 15.8 460 18 500 14.7 330 Tabaka 9. Atış 10. Atış 11. Atış Derinlik VS Derinlik VS Derinlik VS Sayısı (m) (m/s) (m) (m/s) (m) (m/s) 1.Tabaka 2.2 210 1 150 1 190 2.Tabaka 9.6 400 7.8 450 9.8 330 3.Tabaka 21 520 20 530 18 570Tablo 6.1.1.1: 11 atış için tabakalara göre derinlik ve S hızları
  62. 62. 626.1.2. Text Dosyalarındaki Veriler 1.Atış 2.Atış 3.Atış Derinlik VS Derinlik VS Derinlik VS (m) (m/s) (m) (m/s) (m) (m/s) 0 322.091272 0 274.13591 0 133.63589 0.905172 69.186837 0.818966 184.53595 0.732759 72.837704 1.875 181.356784 1.696429 186.80226 1.517857 338.81358 2.909483 391.885141 2.632389 225.43676 2.355296 292.26141 4.008621 565.531896 3.626847 241.29294 3.245074 162.47269 5.172414 537.421168 4.679803 247.69753 4.187192 217.5737 6.400863 292.007884 5.791257 216.31047 5.181651 310.11417 7.693966 151.51825 6.961207 191.54555 6.228449 351.55915 9.051725 207.328679 8.189656 210.03385 7.327587 327.45985 10.474139 316.327849 9.476602 281.09057 8.479064 273.83925 11.961208 424.095798 10.822046 343.74028 9.682883 228.78126 13.512932 494.598625 12.225986 414.41412 10.93904 250.22236 15.129311 528.710296 13.688425 448.09703 12.247538 298.35259 16.810346 538.50706 15.209361 465.40172 13.608376 387.59981 18.556036 524.187213 16.788794 483.40953 15.021553 447.43574 20.366382 495.737066 18.426726 485.24682 16.487071 495.36143 22.241382 453.429378 20.123154 480.0068 18.004928 551.98638 24.181036 413.672057 21.87808 471.3477 19.575125 576.73264 26.185347 376.64438 23.691503 464.39851 21.197662 588.258 28.254312 347.093226 25.563424 456.78244 22.872539 593.32504 30.387932 325.328871 27.493844 450.87172 24.599755 591.60738 32.586209 309.867318 29.48276 444.66479 26.379311 579.71615 34.849141 301.927528 31.530172 438.12895 28.211208 567.20871 37.176728 298.306107 33.636082 431.00397 30.095445 554.42293 39.568968 295.698387 35.800491 423.79685 32.03202 537.34924 42.025864 296.052019 38.023397 416.6514 34.020938 520.07593 44.547416 296.649152 40.304802 407.57518 36.062196 505.24318 47.133625 297.499797 42.644706 400.96229 38.15579 486.27131 49.784485 276.756826 45.043103 434.48022 40.301725 518.68178 57.931036 565.531909 52.413795 494.88673 46.896555 593.32502
  63. 63. 63 4.Atış 5.Atış 6. Atış Derinlik VS Derinlik VS Derinlik VS (m) (m/s) (m) (m/s) (m) (m/s) 0 181.775454 0 122.4767 0 117.59824 0.646552 76.092467 0.517241 59.034101 0.474138 204.87827 1.339286 136.873215 1.071429 144.96073 0.982143 364.67548 2.078202 171.383609 1.662562 166.86089 1.524015 478.22871 2.863301 246.640021 2.29064 224.33227 2.099754 456.90796 3.694582 306.268255 2.955665 246.25861 2.70936 261.83266 4.572045 333.498369 3.657636 210.5288 3.352833 97.379348 5.49569 318.668581 4.396552 160.02031 4.030173 85.140965 6.465517 281.053531 5.172414 161.51076 4.74138 76.274383 7.481528 236.140257 5.985222 236.48798 5.486453 116.07725 8.54372 229.122644 6.834975 302.93508 6.265394 144.64708 9.652094 259.564474 7.721675 369.27065 7.078202 194.6816310.806651 298.845872 8.64532 413.08099 7.924877 241.34685 12.00739 357.246032 9.605912 444.50232 8.805419 283.8065713.254311 397.288872 10.603448 457.68846 9.719828 305.9929514.547414 427.616594 11.637931 467.41285 10.668105 308.06099 15.8867 444.814093 12.70936 466.87832 11.650247 313.4480517.272167 452.835565 13.817734 458.51425 12.666257 303.0393518.703816 451.22555 14.963054 442.91567 13.716134 294.2824320.181648 444.800737 16.145321 423.1673 14.799878 283.6104821.705663 431.532927 17.364532 399.1009 15.917489 280.81901 23.27586 416.418851 18.62069 370.75263 17.068967 274.6352424.892239 400.424549 19.913794 343.65111 18.254312 268.3710626.554801 382.471371 21.243844 319.8273 19.473523 262.6711328.263545 368.588249 22.610839 294.96428 20.726603 256.1200530.018471 355.781656 24.01478 277.79088 22.013549 249.4778631.819578 342.828122 25.455667 265.97636 23.334362 244.4348433.666868 335.327554 26.933499 264.35307 24.689041 239.42744 35.56034 334.175815 28.448276 148.17009 26.077587 249.2187141.379306 452.83556 33.103447 467.41286 30.344829 478.22872
  64. 64. 64 7.Atış 8.Atış 9. Atış Derinlik VS Derinlik VS Derinlik VS (m) (m/s) (m) (m/s) (m) (m/s) 0 164.668643 0 161.1949 0 210.63396 0.517241 59.213184 0.517241 80.461991 0.517241 144.26201 1.071429 122.537405 1.071429 89.29931 1.071429 124.72409 1.662562 173.78309 1.662562 108.31037 1.662562 120.93176 2.29064 175.274846 2.29064 161.67464 2.29064 126.62 2.955665 163.589848 2.955665 256.85515 2.955665 203.46584 3.657636 261.237187 3.657636 331.30453 3.657636 310.99252 4.396552 367.428618 4.396552 382.32709 4.396552 382.27404 5.172414 429.656016 5.172414 397.88343 5.172414 404.64163 5.985222 423.194578 5.985222 373.09968 5.985222 373.81506 6.834975 359.512533 6.834975 325.39003 6.834975 302.90442 7.721675 276.823505 7.721675 284.07063 7.721675 232.07223 8.64532 200.680645 8.64532 256.68992 8.64532 181.64508 9.605912 192.570919 9.605912 251.10729 9.605912 200.7853710.603448 220.540821 10.603448 267.18539 10.603448 243.5495311.637931 294.688295 11.637931 289.1775 11.637931 304.25494 12.70936 363.342688 12.70936 315.52002 12.70936 382.8187613.817734 415.680068 13.817734 335.40507 13.817734 426.9993914.963054 456.993797 14.963054 346.78532 14.963054 464.1208516.145321 481.004844 16.145321 355.05309 16.145321 503.0657717.364532 491.659226 17.364532 352.96159 17.364532 520.49464 18.62069 488.021766 18.62069 348.30932 18.62069 524.8418619.913794 480.351381 19.913794 333.31592 19.913794 522.9818421.243844 462.854634 21.243844 318.61389 21.243844 516.0981122.610839 437.922532 22.610839 302.05319 22.610839 502.50277 24.01478 410.251756 24.01478 288.35179 24.01478 489.6087725.455667 381.681342 25.455667 274.62238 25.455667 471.6108226.933499 356.040064 26.933499 262.51101 26.933499 453.6257828.448276 313.170882 28.448276 210.51192 28.448276 503.1997133.103447 491.659224 33.103447 397.88345 33.103447 524.84185
  65. 65. 65 10. Atış 11. Atış Derinlik VS Derinlik VS (m) (m/s) (m) (m/s) 0 150.809078 0 191.05246 0.517241 93.756946 0.517241 67.115618 1.071429 109.609472 1.071429 113.69414 1.662562 113.833575 1.662562 136.13074 2.29064 161.462634 2.29064 143.70014 2.955665 324.066344 2.955665 203.06824 3.657636 433.628365 3.657636 288.18076 4.396552 453.283052 4.396552 337.24164 5.172414 373.542196 5.172414 341.74044 5.985222 237.695903 5.985222 308.81134 6.834975 150.082927 6.834975 256.19284 7.721675 166.922283 7.721675 220.18973 8.64532 227.417347 8.64532 216.66347 9.605912 315.796157 9.605912 282.41753 10.603448 404.163374 10.603448 351.70321 11.637931 464.832806 11.637931 421.92011 12.70936 515.129813 12.70936 490.45306 13.817734 538.666465 13.817734 532.31735 14.963054 549.331766 14.963054 561.83626 16.145321 546.281888 16.145321 572.72482 17.364532 536.499428 17.364532 572.70258 18.62069 515.887999 18.62069 564.45899 19.913794 489.744198 19.913794 545.26319 21.243844 460.798932 21.243844 520.19823 22.610839 435.536177 22.610839 493.468 24.01478 411.019975 24.01478 460.93354 25.455667 387.079487 25.455667 434.67255 26.933499 367.023015 26.933499 409.74612 28.448276 311.156044 28.448276 400.63546 33.103447 549.331784 33.103447 572.72482Tablo 6.1.2.1: Text dosyalarındaki derinliklere göre S hızları
  66. 66. 666.2. REMI ÇÖZÜMLERİ 1. Atış Şekil 6.2.1: Arazi verisi Şekil 6.2.2: Pikleri koyulmuş frekans- yavaşlık dönüşümü (Satish)
  67. 67. 67 Şekil 6.2.3: Hesaplanmış dispersiyon eğrisiŞekil 6.2.4: Hesaplanmış tabaka modeli (Satish)
  68. 68. 68 2. AtışŞekil 6.2.5: Arazi verisi Şekil 6.2.6: Pikleri koyulmuş frekans- yavaşlık dönüşümü (Satish)
  69. 69. 69Şekil 6.2.7: Hesaplanmış dispersiyon eğrisi Şekil 6.2.8: Hesaplanmış tabaka modeli
  70. 70. 70 3. AtışŞekil 6.2.9: Arazi verisi Şekil 6.2.10: Pikleri koyulmuş frekans- yavaşlık dönüşümü (Satish)
  71. 71. 71 Şekil 6.2.11: Hesaplanmış dispersiyon eğrisiŞekil 6.2.12: Hesaplanmış tabaka modeli (Satish)
  72. 72. 72 4. AtışŞekil 6.2.13: Arazi verisi Şekil 6.2.14: Pikleri koyulmuş frekans- yavaşlık dönüşümü (Satish)
  73. 73. 73 Şekil 6.2.15: Hesaplanmış dispersiyon eğrisiŞekil 6.2.16: Hesaplanmış tabaka modeli (Satish)
  74. 74. 74 5. AtışŞekil 6.2.17: Arazi verisi Şekil 6.2.18: Pikleri koyulmuş frekans- yavaşlık dönüşümü (Satish)
  75. 75. 75 Şekil 6.2.19: Hesaplanmış dispersiyon eğrisiŞekil 6.2.20: Hesaplanmış tabaka modeli (Satish)
  76. 76. 76 6. AtışŞekil 6.2.21: Arazi verisi Şekil 6.2.22: Pikleri koyulmuş frekans- yavaşlık dönüşümü (Satish)
  77. 77. 77 Şekil 6.2.23: Hesaplanmış dispersiyon eğrisiŞekil 6.2.24: Hesaplanmış tabaka modeli (Satish)
  78. 78. 78 7. AtışŞekil 6.2.25: Arazi verisi Şekil 6.2.26: Pikleri koyulmuş frekans- yavaşlık dönüşümü (Satish)
  79. 79. 79 Şekil 6.2.27: Hesaplanmış dispersiyon eğrisiŞekil 6.2.28: Hesaplanmış tabaka modeli (Satish)
  80. 80. 80 8. AtışŞekil 6.2.29: Arazi verisi Şekil 6.2.30: Pikleri koyulmuş frekans- yavaşlık dönüşümü (Satish)
  81. 81. 81 Şekil 6.2.31: Hesaplanmış dispersiyon eğrisiŞekil 6.2.32: Hesaplanmış tabaka modeli (Satish)
  82. 82. 82 9. AtışŞekil 6.2.33: Arazi verisi Şekil 6.2.34: Pikleri koyulmuş frekans- yavaşlık dönüşümü (Satish)
  83. 83. 83 Şekil 6.2.35: Hesaplanmış dispersiyon eğrisiŞekil 6.2.36: Hesaplanmış tabaka modeli (Satish)
  84. 84. 84 10. AtışŞekil 6.2.37: Arazi verisi Şekil 6.2.38: Pikleri koyulmuş frekans- yavaşlık dönüşümü (Satish)
  85. 85. 85 Şekil 6.2.39: Hesaplanmış dispersiyon eğrisiŞekil 6.2.40: Hesaplanmış tabaka modeli (Satish)
  86. 86. 866.2.1. Text Dosyalarındaki Veriler 1. Atış 2. Atış 3. AtışDerinlik S Hızı Derinlik S Hızı Derinlik S Hızı (m) (m/s) (m) (m/s) (m) (m/s) 0 103.131991 0 103.131991 0 103.131991 1.3 103.131991 1.3 103.131991 1.3 103.131991 1.3 101.006711 1.3 103.131991 1.3 109.50783 3.95 101.006711 4.05 103.131991 4.1 109.50783 3.95 194.519016 4.05 152.013423 4.1 137.136465 4.8 194.519016 5.55 152.013423 5.55 137.136465 4.8 183.892617 5.55 162.639821 5.55 162.639821 7.2 183.892617 7.1 162.639821 7.1 162.639821 7.2 747.091723 7.1 753.467562 7.1 753.467562 20 747.091723 20 753.467562 20 753.467562 4. Atış 5. Atış 6. AtışDerinlik S Hızı Derinlik S Hızı Derinlik S Hızı (m) (m/s) (m) (m/s) (m) (m/s) 0 69.1275168 0 69.1275168 0 60.6263982 1.15 69.1275168 0.7 69.1275168 0.85 60.6263982 1.15 109.50783 0.7 109.50783 0.85 107.38255 1.75 109.50783 1.7 109.50783 1.65 107.38255 1.75 154.138702 1.7 154.138702 1.65 154.138702 3.2 154.138702 4.6 154.138702 3.65 154.138702 3.2 224.272931 4.6 224.272931 3.65 224.272931 10.25 224.272931 11.8 224.272931 9.4 224.272931 10.25 753.467562 11.8 753.467562 9.4 751.342282 20 753.467562 20 753.467562 20 751.342282
  87. 87. 87 7. Atış 8. Atış 9. AtışDerinlik S Hızı Derinlik S Hızı Derinlik S Hızı (m) (m/s) (m) (m/s) (m) (m/s) 0 101.006711 0 54.2505593 0 54.2505593 0.85 101.006711 0.7 54.2505593 0.7 54.2505593 0.85 107.38255 0.7 107.38255 0.7 107.38255 1.65 107.38255 1.75 107.38255 1.75 107.38255 1.65 154.138702 1.75 154.138702 1.75 154.138702 5 154.138702 6.2 154.138702 3.25 154.138702 5 224.272931 6.2 224.272931 3.25 224.272931 10 224.272931 10 224.272931 9.15 224.272931 10 751.342282 10 751.342282 9.15 751.342282 20 751.342282 20 751.342282 20 751.34228210. AtışDerinlik S Hızı (m) (m/s) 0 54.2505593 0.9 54.2505593 0.9 109.50783 2.05 109.50783 2.05 154.138702 3.7 154.138702 3.7 224.272931 8.8 224.272931 8.8 751.342282 20 751.342282Tablo 6.2.1.1: Text dosyalarındaki derinliklere göre S hızları (Satish)

×