Όλγα Δήμα. Η διδασκαλία της νέας ελληνικής ως δεύτερης/ξένης γλώσσας με τη χρήση των ΤΠΕ

693 views

Published on

Published in: Education
0 Comments
4 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total views
693
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
42
Actions
Shares
0
Downloads
21
Comments
0
Likes
4
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Όλγα Δήμα. Η διδασκαλία της νέας ελληνικής ως δεύτερης/ξένης γλώσσας με τη χρήση των ΤΠΕ

  1. 1. ΕΘΝΙΚΟΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΑΘΗΝΩΝ,ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ,ΠΜΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΩΣ ΔΕΥΤΕΡΗΣ/ΞΕΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΩΣ ΔΕΥΤΕΡΗΣ/ΞΕΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΟΛΓΑ ΔΗΜΑ 1/7/2014
  2. 2. Εκπαιδευτικό σενάριο για τη διδασκαλία της Νέας Ελληνικής ως Γ2 με τη χρήση των ΤΠΕ 2 1 Περιεχόμενα 1. ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ............................................................................. 3 1.2 Τίτλος σεναρίου................................................................................................. 3 1.3 Συγγραφέας ....................................................................................................... 3 1.4 Γνωστική περιοχή ............................................................................................. 3 1.5 Θέματα .............................................................................................................. 3 1.6 Ψηφιακά εργαλεία ............................................................................................. 3 2 ΣΚΕΠΤΙΚΟ ΤΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ................................................................................. 4 2.1 Γνωστικά-διδακτικά προβλήματα ..................................................................... 4 2.2 Καινοτομίες ....................................................................................................... 4 2.3 Προστιθέμενη αξία ............................................................................................ 5 3 ΠΛΑΙΣΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ......................................................................................... 9 3.1 Χρόνος υλοποίησης (ενδεικτικός) .................................................................... 9 3.2 Συνθήκες υλοποίησης ....................................................................................... 9 3.3 Προαπαιτούμενες γνώσεις και ικανότητες των μαθητών ............................... 10 3.4 Απαιτούμενα βοηθητικά υλικά και εργαλεία................................................... 11 3.5 Στόχοι............................................................................................................... 11 3.5.1 Ως προς το γνωστικό αντικείμενο ............................................................ 11 3.5.2 Ως προς τις γλωσσικές δεξιότητες............................................................ 12 3.5.3 Ως προς την τεχνολογία ........................................................................... 12 3.5.4 Ως προς τις κοινωνικές δράσεις ............................................................... 13 4 ΛΕΠΤΟΜΕΡΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ ............................................. 15 5 ΚΡΙΤΙΚΗ ΤΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ ................................................................................... 29 6 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ..................................................................................................... 31 7 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ........................................................................................................ 35
  3. 3. Εκπαιδευτικό σενάριο για τη διδασκαλία της Νέας Ελληνικής ως Γ2 με τη χρήση των ΤΠΕ 3 2 ΤΑΥΤΟΤΗΤΑΤΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ 2.1 Τίτλος σεναρίου: Μια τετραήμερη εκπαιδευτική εκδρομή στη Λέσβο: Δημιουργία ενημερωτικού υλικού για το νησί της Λέσβου από τους μαθητές. 2.2 Συγγραφέας: Δήμα Όλγα 2.3 Γνωστική περιοχή: i. Διδασκαλία της Nέας Ελληνικής ως δεύτερης γλώσσας, επίπεδο Β2-Γ1 ii. Πληροφορική 2.4 Θέματα: i. Κατανόηση και παραγωγή προφορικού και γραπτού λόγου ii. Λεξιλόγιο, θεματική ενότητα τουρισμός, επίπεδο Β2-Γ1 iii. Περιγραφή iv. Περίληψη v. Πολυτροπικά κείμενα 2.5 Ψηφιακά εργαλεία:  Wiki  Youtube  Taxgedo: Εργαλείο δημιουργίας συννεφόλεξων  Issuu: Εργαλείο δημιουργίας ηλεκτρονικών βιβλίων online  Timerime: Εργαλείο δημιουργίας χρονογραμμών  Ηλεκτρονικά λεξικά (Λεξικό της Kοινής Nεοελληνικής)  Hλεκτρονικό ταχυδρομείο  Επεξεργαστής κειμένου (word)  Πρόγραμμα παρουσιάσεων (power point)
  4. 4. Εκπαιδευτικό σενάριο για τη διδασκαλία της Νέας Ελληνικής ως Γ2 με τη χρήση των ΤΠΕ 4 3 ΣΚΕΠΤΙΚΟ ΤΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ 3.1 Γνωστικά/διδακτικά προβλήματα:  Έλλειψη ευκαιριών κατανόησης και παραγωγής από τους μαθητές προφορικού και γραπτού λόγου στη δεύτερη γλώσσα (Γ2) εντός πραγματικών συνθηκών επικοινωνίας στο πλαίσιο ενός τυπικού μαθήματος.  Δυσκολία ως προς την άσκηση και την εξοικείωση των μαθητών με τις τυπικές συμβάσεις των περιγραφικών και πολυτροπικών κειμένων, καθώς και των περιλήψεων.  Δυσκολία ως προς τη χρήση των λογισμικών και των ψηφιακών εργαλείων από ορισμένους μαθητές. Η εργασία σε ομάδες θα βοηθήσει τους λιγότερο εξοικειωμένους με τις ΤΠΕ μαθητές να επιτελέσουν το σενάριο, καθώς θα τους δώσει τη δυνατότητα να επικοινωνήσουν και να συνεργαστούν με τους πιο ειδικούς στην τεχνολογία συμμαθητές τους. 3.2 Καινοτομίες: Το συγκεκριμένο σενάριο αποτελεί πρόταση αξιοποίησης πρακτικών άτυπου σχολικού γραμματισμού, όπως είναι οι πολυήμερες σχολικές εκδρομές, με σκοπό την ανάδειξη του εκπαιδευτικού τους χαρακτήρα. Η πρόταση αυτή βασίζεται στη διαπίστωση ότι αφενός μεγάλο μέρος των σχολικών εκδρομών έχει χάσει τον εκπαιδευτικό του χαρακτήρα, και ότι αφετέρου οι άτυπες σχολικές πρακτικές γραμματισμού αποτελούν πεδία όπου το χαλαρό θεσμικό πλαίσιο παρέχει στους εκπαιδευτικούς ευκαιρίες για ουσιώδεις παρεμβάσεις προς δημιουργικότερες διδακτικές προσεγγίσεις (Κουτσογιάννης, 2010). Πρόκειται επίσης για πεδία στα οποία επιτρέπεται η καλλιέργεια πολλών από τους γραμματισμούς που απαιτεί η εποχή μας και όπου οι ΤΠΕ μπορούν να αξιοποιηθούν γόνιμα και δημιουργικά. Για παράδειγμα, η τετραήμερη εκπαιδευτική εκδρομή των μαθητών στη Λέσβο, μπορεί να οργανωθεί και να προετοιμαστεί πολύ καλύτερα με την αξιοποίηση των ΤΠΕ και την ενεργό συμμετοχή των μαθητών στη μαθησιακή διαδικασία: οι τελευταίοι, συνεργαζόμενοι σε ομάδες, μπορούν να μελετήσουν σε επιλεγμένες από το διδάσκοντα ιστοσελίδες τα μέρη που θα επισκεφτούν, να αναζητήσουν, να αξιολογήσουν και να επιλέξουν τόσο χρήσιμες πληροφορίες για αυτά όσο και ποικίλες φωτογραφίες (ιστοεξερεύνηση), να δημιουργήσουν και να παρουσιάσουν πολυτροπικά περιγραφικά
  5. 5. Εκπαιδευτικό σενάριο για τη διδασκαλία της Νέας Ελληνικής ως Γ2 με τη χρήση των ΤΠΕ 5 κείμενα, να διαμορφώσουν το πρόγραμμα της εκδρομής και, τέλος, να συνθέσουν έναν έντυπο και ηλεκτρονικό τουριστικό οδηγό για τη Λέσβο, τον οποίο αφενός θα μοιράσουν στους συμμαθητές τους κατά τη διάρκεια της εκδρομής και αφετέρου θα δημοσιεύσουν στην ιστοσελίδα του σχολείου τους και στην ιστοσελίδα του Δήμου Μυτιλήνης. Παράλληλα, αξιοποιώντας τα μέσα ασύγχρονης επικοινωνίας (wiki, ηλεκτρονικό ταχυδρομείο κ.ά), οι μαθητές μπορούν να επικοινωνήσουν και να συνεργαστούν μέσω του ηλεκτρονικού υπολογιστή, προκειμένου να τροποποιήσουν, να ολοκληρώσουν και να σχολιάσουν τις εργασίες τους. Το παρόν σενάριο προωθεί λοιπόν με αποτελεσματικό τρόπο μια βιωματική, διερευνητική και επικοινωνιακή προσέγγιση, η οποία α) απέχει κατά πολύ από το παραδοσιακό, δασκαλοκεντρικό χαρακτήρα της διάλεξης, μέθοδος που χρησιμοποιείτο ευρύτατα κατά το παρελθόν για τη διδασκαλία των επιλεγμένων θεμάτων του σεναρίου, β) προσελκύει με αποτελεσματικό τρόπο το ενδιαφέρον των μαθητών και ενισχύει την ενεργό και δημιουργική συμμετοχή τους στη μαθησιακή διαδικασία, αποδεσμεύοντάς τους από τα σχολικά εγχειρίδια, γ) κινητοποιεί τη δημιουργικότητα και τη φαντασία τους, δ) προωθεί την εμπλοκή τους σε αυθεντικές επικοινωνιακές καταστάσεις και σε ποικίλες γνωστικές διεργασίες, όπως είναι η διεπίδραση, η διαπραγμάτευση της σημασίας, η συνεργατική και διερευνητική-ανακαλυπτική μάθηση, η συζήτηση και η παράφραση, οι οποίες θεωρούνται κεντρικές στην κατάκτηση της Γ2 (Beglar & Hunt, 2002). 3.3 Προστιθέμενη παιδαγωγική αξία: Με την εισαγωγή της μηχανής στη διδασκαλία του γλωσσικού μαθήματος δεν εισάγεται απλώς ένα επιπλέον μέσο διδασκαλίας με «θαυματουργές» δυνατότητες, όπως είθισται να παρουσιάζεται, αλλά μια σημαντική μεταβλητή με πολλές επιρροές και προεκτάσεις στον ίδιο τον κορμό της διδασκαλίας. Στη συγκεκριμένη λοιπόν περίπτωση, με την αξιοποίηση των ΤΠΕ προωθείται η μετάβαση από τη μετωπική, δασκαλοκεντρική διδασκαλία στο μαθητοκεντρικό μοντέλο της διερευνητικής και συνεργατικής μάθησης, όπου οι μαθητές συμμετέχουν ενεργά στη μαθησιακή διαδικασία, αλληλεπιδρούν και συνεργάζονται σε ομάδες, αναζητούν τη γνώση στις πηγές, διερευνούν και επεξεργάζονται μη πεπερασμένο αριθμό πληροφοριών στη Γ2, έρχονται σε επαφή με τη γλώσσα και τον πολιτισμό της κοινότητας-στόχου, επικοινωνούν τόσο συγχρονικά όσο
  6. 6. Εκπαιδευτικό σενάριο για τη διδασκαλία της Νέας Ελληνικής ως Γ2 με τη χρήση των ΤΠΕ 6 και ασύγχρονα (wiki, ηλεκτρονικό ταχυδρομείο) και εμπλέκονται σε αυθεντικού τύπου δραστηριότητες,. Στο πλαίσιο αυτό, οι ΤΠΕ προσελκύουν το ενδιαφέρον των μαθητών, εγείρουν τη φαντασία τους και δίνουν αφενός την ευκαιρία άσκησης των γλωσσικών δεξιοτήτων, της κρίσης και της δημιουργικότητάς τους και αφετέρου την ευκαιρία στο δάσκαλο να τους παρακινήσει σε μια αμφίδρομη σχέση αλληλεπίδρασης μαθητή – λογισμικού. Παράλληλα, η χρήση των ΤΠΕ παρέχει τη δυνατότητα στους μαθητές έχοντας ενεργητικό ρόλο σε όλες τις δραστηριότητες του σεναρίου να οικοδοµήσουν τη γνώση πάνω στις προϋπάρχουσες αναπαραστάσεις, να ισχυροποιήσουν τις µαθησιακές τους εµπειρίες και να κατασκευάσουν τα δικά τους ατομικά γνωστικά σχήµατα (Μακράκης, 2000). Συμπερασματικά, η χρήση των ΤΠΕ στη μαθησιακή διαδικασία προωθεί τη δημιουργία ενεργών υποκειμένων, που θα μπορούν να είναι δημιουργικά στους νέους χώρους εργασίας και ικανά να αξιοποιούν τόσο τη Γ2 όσο και κάθε μέσο πληροφορίας/επικοινωνίας και όλους τους συμβολικούς σημειωτικούς πόρους με τρόπο δημιουργικό και, επιπλέον, να διαθέτουν αυξημένη κριτική ικανότητα, προκειμένου να είναι σε θέση να αντιμετωπίσουν τη νέα πολύπλοκη πραγματικότητα επικοινωνίας και υπερπληροφόρησης και να στέκονται κριτικά απέναντί της (ψηφιακός και κριτικός γραμματισμός). 1. Επεξεργαστής κειμένου (word): Χρησιμοποιείται για την παραγωγή, τροποποίηση, σελιδοποίηση και επικοινωνία κειμένων σε ψηφιακή μορφή. Οι μαθητές εξοικειώνονται με ένα ευρύτατα διαδεδομένο μέσο πρακτικής γραμματισμού,ενώ παράλληλα καλλιεργούν δεξιότητες ψηφιακού και κριτικού γραμματισμού. Αυτό στο περιβάλλον του επεξεργαστή σημαίνει: α) Οι μαθητές συνειδητοποιούν σταδιακά το δυναμικό χαρακτήρα της γραφής και τις δυνατότητες που τους παρέχονται για συνεχείς παρεμβάσεις τόσο σε επίπεδο μικροδομής όσο και μακροδομής (εισαγωγή, αποκοπή, διόρθωση, επισήμανση κ.ά.) του αρχικού κειμένου. β) Εξοικειώνονται με την παράμετρο της πολυτροπικότητας που χαρακτηρίζει ιδιαίτερα τα ψηφιακά κείμενα και τη δυναμική της στην παραγωγή νοήματος. 2. Λογισμικό παρουσίασης (power point): Ένα ακόμα ευρύτατα διαδεδομένο μέσο πρακτικής γραμματισμού, το οποίο όμως υπαγορεύει διαφορετικούς τρόπους και περιορισμούς γραφής. Όσα ειπώθηκαν παραπάνω για το δυναμικό χαρακτήρα της γραφής και την παράμετρο της πολυτροπικότητας ισχύουν και για το περιβάλλον αυτό. Οι μαθητές έχουν τη δυνατότητα να αξιοποιήσουν στο έπακρο πολλούς και ποικίλους σημειωτικούς τρόπους για τη δημιουργία ενός εντυπωσιακού πολυτροπικού κειμένου (εδώ παύει να υφίσταται η πρωτοκαθεδρία του γραπτού λόγου). Το πολυμεσικό/υπερμεσικό αυτό εργαλείο προωθεί την ανάπτυξη ικανοτήτων διαχείρισης έργου, δεξιοτήτων οργάνωσης και σχεδιασμού, έρευνας, συλλογισμού και παρουσίασης, όπως και την ενίσχυση των δημιουργικών και καλλιτεχνικών ικανοτήτων. 3. Διαδίκτυο: α) Δίνει πρόσβαση σε αυθεντικό πληροφοριακό υλικό και πηγές, καθώς και δυνατότητα
  7. 7. Εκπαιδευτικό σενάριο για τη διδασκαλία της Νέας Ελληνικής ως Γ2 με τη χρήση των ΤΠΕ 7 εύρεσης ποικίλου γλωσσικού υλικού. Προτείνεται η αξιοποίησή του με μη παραδοσιακό τρόπο: όχι απλώς αναζήτηση, αλλά κυρίως κριτική επεξεργασία της παρεχόμενης πληροφορίας [έλεγχος ιστοσελίδων πριν δοθούν στους μαθητές/καθοδηγούμενη διερεύνηση-ανακάλυψη]. β) Οι μαθητές μπορούν επίσης να χρησιμοποιήσουν το διαδίκτυο για να επικοινωνήσουν μεταξύ τους και να συνεργαστούν εξ αποστάσεως (ηλεκτρονικό ταχυδρομείο, chat, skype κ.ά./επικοινωνιακή χρήση του διαδικτύου), προκειμένου να διορθώσουν ή να ολοκληρώσουν τις εργασίες τους. 4. Ηλεκτρονικά λεξικά: Προσφέρουν ποικίλες εκπαιδευτικές δυνατότητες, ποιοτικά διαφορετικές, από αυτές των συμβατικών. Έχοντας συνήθως δομή υπερμέσου, επιτρέπουν πλοήγηση και ευνοούν δραστηριότητες διερεύνησης και ανακάλυψης. Επιπλέον, με τους μηχανισμούς αναζήτησης που ενσωματώνουν επιτρέπουν εύκολη αναζήτηση και διαχείριση της πληροφορίας. 5. Web2.0 (wiki, tagxedo, issuu, timerime): Ο όρος web2.0 είναι ένας όρος που θεωρεί το διαδίκτυο ως πλατφόρμα όπου ο καθένας μπορεί να δημιουργήσει και να διαμοιράσει διαδικτυακό περιεχόμενο χρησιμοποιώντας ανοικτό λογισμικό και δωρεάν ή πολύ φθηνή τεχνολογία και εφαρμογές (όπως αυτές που χρησιμοποιούνται στο παρόν σενάριο).  Τα wikis παρέχουν ευκαιρίες για επικοινωνία, αλληλεπίδραση και συνεργασία, που υπερβαίνουν τα όρια της σχολικής τάξης, καθώς επιτρέπουν στους μαθητές να συζητούν, να προσθέτουν ή να τροποποιούν το περιεχόμενό τους γρήγορα και εύκολα, και να συνεργάζονται αποτελεσματικά, κατά την προσπάθειά τους για την επίτευξη ενός κοινού σκοπού.  Το tagxedo είναι μια δωρεάν διαδικτυακή-online εφαρμογή του Web2.0 που υποστηρίζει τη δημιουργία και φιλοξενία "σύννεφων λέξεων" (word clouds ή tag clouds) από συγκεκριμένα κείμενα αντανακλώντας στις λέξεις του κειμένου τη συχνότητα εμφάνισής τους. Σύννεφο λέξεων: Το "σύννεφο λέξεων", δηλαδή, η οπτική αναπαράσταση λέξεων- κλειδιών που χρησιμοποιούνται για να περιγράψουν το λεκτικό περιεχόμενο ενός ιστότοπου, μπορεί να αποδειχθεί ένα πολύ χρήσιμο εκπαιδευτικό εργαλείο και να αξιοποιηθεί στη μαθησιακή διαδικασία με ποικίλους τρόπους. Οι μαθητές, για παράδειγμα, έχουν τη δυνατότητα, εργαζόμενοι σε ομάδες, να συνθέσουν το δικό τους συννεφόλεξο, καθώς το συγκεκριμένο εργαλείο χαρακτηρίζεται από ιδιαίτερη ευκολία και ευελιξία. Ο διδάσκων τους δίνει ένα θέμα και εκείνοι προσπαθούν να καταγράψουν όσες περισσότερες έννοιες γνωρίζουν σχετικά με αυτό (ιδεοθύελλα). Μπορεί επίσης να τους ζητήσει να διαβάσουν ένα κείμενο και στη συνέχεια να προσπαθήσουν να αποδώσουν τις λέξεις- κλειδιά του κειμένου σε σύννεφο λέξεων. Το τελικό αποτέλεσμα, αποτυπωμένο σε συννεφόλεξο, αναδεικνύει τις ιδέες των μαθητών και μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως διαγνωστικό εργαλείο ή και έναυσμα για συζήτηση και παραγωγή προφορικού ή/και γραπτού λόγου.  Το timerime είναι ένα εργαλείο δημιουργίας και ένα περιβάλλον φιλοξενίας χρονογραμμών ή ιστοριογραμμών. Στην κατασκευή της γραμμής του χρόνου επιτρέπει να συμπεριλάβουμε ποικίλα μέσα, όπως κείμενο, φωτογραφίες, βίντεο youtube. Απαιτεί εγγραφή και παρέχει κάποιες βασικές υπηρεσίες δωρεάν. Οι διδάσκοντες μπορούν να αναθέτουν στους μαθητές τη δημιουργία χρονογραμμής με ενσωματωμένο πολυμεσικό υλικό, προκειμένου να προσελκύουν το ενδιαφέρον τους, να τους εμπλέκουν ενεργά στη μαθησιακή διαδικασία και να ενθαρρύνουν τη συνεργατική μάθηση, την αλληλεπίδραση μεταξύ των μαθητών, την ανάληψη πρωτοβουλιών, την αυτενέργεια και τη βιωματικότητα. Οι διδάσκοντες είναι απαραίτητο να παρέχουν το βασικό υλικό και τις απαραίτητες πηγές πληροφόρησης, προκειμένου να βοηθούν τους μαθητές να συλλέγουν τις πληροφορίες που χρειάζονται, ώστε να οργανώνουν και να δομούν οι ίδιοι τα κείμενα και να κατατάσσουν τα γεγονότα με χρονολογική σειρά και σύμφωνα με τις σχέσεις αιτίου- αιτιατού, αιτίου- αποτελέσματος, εναντίωσης κτλ.  Το issuu είναι ένα εργαλείο δημιουργίας ηλεκτρονικών βιβλίων που δίνει τη δυνατότητα
  8. 8. Εκπαιδευτικό σενάριο για τη διδασκαλία της Νέας Ελληνικής ως Γ2 με τη χρήση των ΤΠΕ 8 δημοσίευσης και διαμοιρασμού χρήσιμων πληροφοριών. Παρέχει τη δυνατότητα στους μαθητές όχι μόνο να παρουσιάζουν το ψηφιακό τους υλικό με ρεαλιστικό και προσαρμόσιμο τρόπο σε διάφορες μορφές όπως εφημερίδες, βιβλία, περιοδικά, κόμικ κτλ. αλλά και να διαβάσουν ξεφυλλίζοντας τις δημιουργίες άλλων μαθητών. Σε αυτό το πλαίσιο μπορεί να ενταχθεί και η συνεργατική ανάπτυξη μίας διαδικτυακής εφημερίδας, βιβλίου ή περιοδικού που θα σχεδιαστεί και θα υλοποιηθεί αποκλειστικά από τους μαθητές μας.  Οι δραστηριότητες που αναπτύσσονται στο σενάριό μας εκμεταλλεύονται κατά το δυνατόν όλες τις παραπάνω δυνατότητες των προαναφερθέντων εργαλείων. Πίνακας 2. Τα λογισμικά και οι εφαρμογές που χρησιμοποιήθηκαν στο σενάριο και η προστιθέμενη αξία τους1 1 Για τα εργαλεία και την προστιθέμενη αξία τους βλ. 1) Σεφερλή Ν. (2011). Η προστιθέμενη αξία των ΤΠΕ στα φιλολογικά μαθήματα: ερώτημα με παραφυάδες. & 2) Μπαλκίζας Ν. (2008). Κατάλογος εργαλείων για τα σενάρια. .
  9. 9. Εκπαιδευτικό σενάριο για τη διδασκαλία της Νέας Ελληνικής ως Γ2 με τη χρήση των ΤΠΕ 9 4 ΠΛΑΙΣΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ 4.1 Χρόνος υλοποίησης (ενδεικτικός):  Α΄ φάση: 2 διδακτικές ώρες  Β΄ φάση: 2-3 διδακτικές και 1 εξωδιδακτική ώρα  Γ΄ φάση: 2-3 διδακτικές και 1 εξωδιδακτική ώρα  Δ΄ φάση: 2 διδακτικές και 1 εξωδιδακτική ώρα  Ε΄ φάση: 1 διδακτική και 1 εξωδιδακτική ώρα  ΣΤ΄ φάση (αξιολόγηση): 1 διδακτική ώρα 4.2 Συνθήκες υλοποίησης: Για την υλοποίηση του σεναρίου είναι απαραίτητο η όλη μαθησιακή διαδικασία να λάβει χώρα στο εργαστήριο πληροφορικής του σχολείου. Ταυτόχρονα, όμως, κρίνεται πρόσφορο αλλά και αναγκαίο - λόγω του περιορισμένου διδακτικού χρόνου - να προσπαθήσουν οι μαθητές να επικοινωνήσουν και να συνεργαστούν όσο το δυνατόν πιο αποτελεσματικά όχι μόνο εντός του σχολικού εργαστηρίου αλλά και μέσω του υπολογιστή και των μέσων ασύγχρονης επικοινωνίας (wiki, ηλεκτρονικό ταχυδρομείο), προκειμένου να πραγματοποιήσουν ορισμένες από τις δραστηριότητες του σεναρίου (βλ. ενότητα 4). Επιπλέον, προτείνεται να εργαστούν σε ομάδες των 3 ατόμων2- με την ανάθεση διαφορετικού ρόλου και καθηκόντων στην καθεμία κατά τη δεύτερη και τρίτη φάση του σεναρίου- με την απαίτηση του ανάλογου αριθμού ηλεκτρονικών υπολογιστών, που θα έχουν δυνατότητα σύνδεσης στο διαδίκτυο και εγκατεστημένα τα απαραίτητα για την υλοποίηση του σεναρίου λογισμικά. Όσον αφορά τις ομάδες, προτείνεται να συγκροτηθούν με γνώμονα τις συμπάθειες και όχι την επίδοση των διδασκομένων, καθώς έχει βρεθεί ότι οι ανομοιογενείς ως προς την επίδοση ομάδες ωφελούν περισσότερο τους αδύνατους μαθητές, χωρίς ωστόσο να παραβλάπτουν τις επιδόσεις των καλών μαθητών (Ματσαγγούρας, 1986: 71 στο Κανάκης, 1987). Ιδιαίτερα σε περιβάλλον διδασκαλίας της Γ2, οι μαθητές με χαμηλότερο επίπεδο γλωσσομάθειας ωφελούνται από τη συνεργασία τους με μαθητές με υψηλότερο επίπεδο γλωσσομάθειας (Χατζηδάκη, 2002). 2 Οι μαθητές θα εργαστούν σε ζευγάρια μόνο κατά το πρώτο προπαρασκευαστικό δίωρο, προκειμένου να διευκολυνθεί η εύκολη και γρήγορη παρουσίαση των γνωστικών αντικειμένων και η εισαγωγή των διδασκομένων στο θέμα και το σκοπό του σεναρίου.
  10. 10. Εκπαιδευτικό σενάριο για τη διδασκαλία της Νέας Ελληνικής ως Γ2 με τη χρήση των ΤΠΕ 10 Σχετικά με τους ρόλους των μελών μέσα στην ομάδα, θεωρείται καλό αυτοί να είναι ξεκάθαροι για κάθε μέλος της ομάδας, και συγκεκριμένα, προτείνεται να υπάρχει ένας γραμματέας που καταγράφει τις απόψεις και τα ευρήματα της ομάδας, ένας εισηγητής που τα παρουσιάζει στην τάξη και ένας συντονιστής, που φροντίζει να κάνει η ομάδα αυτό που πρέπει να κάνει. Παράλληλα, ο διδάσκων αναλαμβάνει καθ’ όλη τη διάρκεια της διδασκαλίας το ρόλο του καθοδηγητή και του συντονιστή/διευκολυντή, ενθαρρύνοντας τους μαθητές να σκέφτονται και να ενεργούν όπως στον πραγματικό κόσμο, ανακαλώντας συγχρόνως τις προγενέστερες εμπειρίες και γνώσεις τους. 4.3 Προαπαιτούμενες γνώσεις και ικανότητες των μαθητών: Το συγκεκριμένο σενάριο απευθύνεται σε μαθητές διαπολιτισμικού σχολείου, ηλικίας 14-15 ετών, επιπέδου ελληνομάθειας Β2-Γ13, με διαφορετικές μητρικές γλώσσες, οι οποίοι έχουν ενταχθεί σε τάξεις υποδοχής, όπου εφαρμόζεται εντατικό πρόγραμμα εκμάθησης της ελληνικής ως Γ2 και παρέχεται γλωσσική και μαθησιακή υποστήριξη. Για την αποτελεσματική και επιτυχή επιτέλεση των προτεινόμενων δράσεων του σεναρίου είναι απαραίτητο οι μαθητές:  να είναι εξοικειωμένοι με τον επεξεργαστή κειμένου και το πρόγραμμα παρουσιάσεων, τουλάχιστον στις βασικές τους λειτουργίες.  να πλοηγούνται με άνεση στο διαδίκτυο και να γνωρίζουν εν μέρει τη χρήση των εργαλείων δημιουργίας συννεφόλεξων (tagxedo), χρονογραμμών (timerime) και ηλεκτρονικών βιβλίων (issuu).  να έχουν ασκηθεί στα μέσα ασύγχρονης επικοινωνίας που περιλαμβάνονται στο σενάριο.  να έχουν διδαχθεί το λεξιλόγιο των ενοτήτων διασκέδαση, ελεύθερος χρόνος, μέσα μεταφοράς και να έχουν εξοικειωθεί με τα βασικά λεξιλογικά στοιχεία που εντάσσονται στην ενότητα τουρισμός.  να έχουν ασκηθεί τόσο στις ομαδοσυνεργατικές ενεργητικές τεχνικές μάθησης, όσο και στα ανοιχτά περιβάλλοντα μάθησης, την επικοινωνία και τη συνεργασία μέσω του υπολογιστή. 3 Για τα επίπεδα ελληνομάθειας βλ. τα αναλυτικά προγράμματα του Διατμηματικού προγράμματος για τη διδασκαλία της Νέας Ελληνικής ως ξένης γλώσσας, 1998, 2002 & 2004.
  11. 11. Εκπαιδευτικό σενάριο για τη διδασκαλία της Νέας Ελληνικής ως Γ2 με τη χρήση των ΤΠΕ 11 4.4 Απαιτούμενα βοηθητικά υλικά και εργαλεία (πλην των ψηφιακών):  Φύλλα εργασίας  Φύλλα τελικής αξιολόγησης  Πέντε-επτά ηλεκτρονικοί υπολογιστές  Ιστοσελίδες (βλ. ενότητα 4)  Εκτυπωτής  Έντυποι τουριστικοί οδηγοί/ενημερωτικά φυλλάδια  Σχετική βιβλιογραφία 4.5 Στόχοι 4.5.1 Ως προς το γνωστικό αντικείμενο: Οι μαθητές επιδιώκεται: 1. να είναι σε θέση να επεξεργάζονται και να χρησιμοποιούν με ευχέρεια και ακρίβεια ήδη εν μέρει γνωστό λεξιλόγιο μέσα από νέο υλικό. 2. να είναι σε θέση να αναγνωρίζουν και να ανακαλούν ήδη γνωστά και σχετικά με το θέμα λεξιλογικά στοιχεία. 3. να ασκηθούν στην ανάγνωση πολυτροπικών περιγραφικών κειμένων (έντυπων και ηλεκτρονικών) και να εντοπίσουν τις διαφορές που υπάρχουν ανάμεσα στα τελευταία και τα αντίστοιχα συμβατικά. 4. να είναι σε θέση να αναγνωρίζουν τη λειτουργία και τη συνέργεια των τρόπων στα πολυτροπικά περιγραφικά κείμενα. 5. να είναι σε θέση να παράγουν πολυτροπικά περιγραφικά κείμενα, περιλήψεις, σημειώσεις, τουριστικούς οδηγούς/ενημερωτικά φυλλάδια. 6. να είναι σε θέση να εντοπίζουν και να συνοψίζουν τα κύρια σημεία των κειμένων και να αντλούν από αυτά τις απαραίτητες πληροφορίες για την πρακτική αξιοποίησή τους. 7. να είναι σε θέση να χρησιμοποιούν εργαλεία κατάλληλα για την έρευνα και τη μάθηση, όπως είναι τα λεξικά (ηλεκτρονικά και έντυπα).
  12. 12. Εκπαιδευτικό σενάριο για τη διδασκαλία της Νέας Ελληνικής ως Γ2 με τη χρήση των ΤΠΕ 12 4.5.2 Ως προς τις γλωσσικές δεξιότητες: Οι μαθητές επιδιώκεται: 1. να είναι σε θέση να διαβάζουν και να κατανοούν ενημερωτικές ανακοινώσεις (επεξηγήσεις σε μουσεία, πληροφορίες σε αφίσες κτλ.), τουριστικούς οδηγούς/ενημερωτικά φυλλάδια, καθώς και αντίστοιχες ιστοσελίδες. 2. να είναι σε θέση να περιγράφουν συγκεκριμένες τοποθεσίες/αξιοθέατα κ.ά. κάνοντας αξιολογικές παρατηρήσεις σχετικά με το φυσικό περιβάλλον, το τοπικό χρώμα, τον βαθμό γραφικότητας κτλ. 3. να είναι σε θέση να αποκρυπτογραφούν τις άγνωστες γι’ αυτούς λέξεις από τα συμφραζόμενα. 4. να είναι σε θέση να εντοπίζουν και να προσπαθούν να διορθώνουν οι ίδιοι τα λάθη που παρατηρούνται στο γλωσσικό τους εξαγόμενο και στο γλωσσικό εξαγόμενο των συμμαθητών τους. 5. να είναι σε θέση να παρουσιάζουν χωρίς άγχος και με αυτοπεποίθηση τις εργασίες τους στη Γ2 μπροστά σε κοινό. 4.5.3 Ως προς την τεχνολογία: Οι μαθητές επιδιώκεται: 1. να είναι σε θέση να πλοηγούνται στο διαδίκτυο και να αναζητούν, να αξιολογούν, να επιλέγουν και να μετασχηματίζουν τις πληροφορίες, προκειμένου να τις ενσωματώνουν με τον κατάλληλο τρόπο στα κείμενά τους, αποφεύγοντας την αυτούσια και άκριτη παράθεσή τους. 2. να είναι σε θέση να επεξεργάζονται και να παράγουν σε πραγματικό επικοινωνιακό πλαίσιο πολυτροπικά περιγραφικά κείμενα, περιλήψεις, σημειώσεις και τουριστικούς οδηγούς/ενημερωτικό υλικό, χρησιμοποιώντας τα μέσα που τους προσφέρουν οι ΤΠΕ. 3. να ασκηθούν στη συστηματική χρήση και τη λειτουργία των ηλεκτρονικών λεξικών. 4. να ασκηθούν στην επεξεργασία του πολυτροπικού υλικού που θα συλλέξουν και να είναι σε θέση να γράψουν τα δικά τους πολυτροπικά περιγραφικά κείμενα χρησιμοποιώντας τις ΤΠΕ και ποικίλους σημειωτικούς πόρους.
  13. 13. Εκπαιδευτικό σενάριο για τη διδασκαλία της Νέας Ελληνικής ως Γ2 με τη χρήση των ΤΠΕ 13 5. να είναι σε θέση να χρησιμοποιούν τον επεξεργαστή κειμένου και το λογισμικό παρουσιάσεων για τη σύνθεση και την παρουσίαση των εργασιών τους. 6. να είναι σε θέση να εντοπίζουν και να διακρίνουν τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του ψηφιακού κειμένου, να παρατηρούν δηλαδή ότι αυτό είναι ρευστό, αλλάζει εύκολα και βελτιώνεται συνεχώς, και να αναγνωρίζουν τις διαφορές που παρουσιάζει σε σχέση με το συμβατικό κείμενο. 7. να είναι σε θέση να χρησιμοποιούν με άνεση τα εργαλεία του web2.0 (συννεφόλεξα, ηλεκτρονικά βιβλία, χρονογραμμές, wiki), τα οποία τους δίνουν τη δυνατότητα να διαχειρίζονται ηλεκτρονικά και εξ αποστάσεως το παραγόμενο υλικό, να εκφράζουν ελεύθερα τη δημιουργικότητα τους, να συνεργάζονται και να διαπραγματεύονται τις ιδέες τους. 8. να ασκηθούν στα ηλεκτρονικά μέσα ασύγχρονης επικοινωνίας, προκειμένου να είναι σε θέση να επικοινωνούν και να συνεργάζονται μέσω του υπολογιστή με άλλες κοινότητες, σχολικές ή ψηφιακές, χρησιμοποιώντας τα μέσα αυτά. 4.5.4 Ως προς τις κοινωνικέςδράσεις: Οι μαθητές επιδιώκεται: 1. να ασκηθούν στην ομαδοσυνεργατική μάθηση και ταυτόχρονα να ξεφύγουν από την παραδοσιακή δασκαλοκεντρική διδασκαλία. 2. να είναι σε θέση να βοηθούν, να επικοινωνούν και να συνεργάζονται με τους συμμαθητές τους για την αποτελεσματική επιτέλεση των διδακτικών δραστηριοτήτων. 3. να ασκηθούν και να εξοικειωθούν με την ενεργητική διαδικασία συμμετοχής σε μια κοινότητα. 4. να είναι σε θέση να διαπραγματεύονται τις διαφορετικές γνώσεις τους με σεβασμό στην προσωπικότητα των συμμαθητών τους. 5. να είναι σε θέση να συμμετέχουν με δημοκρατικό τρόπο σε διαδικασίες που αφορούν τη μαθησιακή διαδικασία στη σχολική κοινότητα. 6. να είναι σε θέση να συζητούν και να ανταλλάσσουν ελεύθερα τις απόψεις τους στη Γ2, να μοιράζονται πληροφορίες και ιδέες, να επιλύουν προβλήματα, να ασκούν και να δέχονται κριτική.
  14. 14. Εκπαιδευτικό σενάριο για τη διδασκαλία της Νέας Ελληνικής ως Γ2 με τη χρήση των ΤΠΕ 14 7. να έρθουν σε επαφή με γεωγραφικά, πολιτιστικά κ.ά. στοιχεία της Λέσβου, αλλά και της Ελλάδας γενικότερα, προκειμένου να εξοικειωθούν με τις πολιτισμικές της ιδιαιτερότητες και να αποτραπεί κατά το δυνατόν η δημιουργία ή η διαιώνιση υπεργενικευμένων κρίσεων/στερεοτύπων.
  15. 15. Εκπαιδευτικό σενάριο για τη διδασκαλία της Νέας Ελληνικής ως Γ2 με τη χρήση των ΤΠΕ 15 5 ΛΕΠΤΟΜΕΡΗΣΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ Α΄ φάση διδασκαλίας: Θεματική πλαισίωση και παρουσίαση της ενότητας-στόχου: Ενεργοποίηση της προηγούμενης γνώσης και προετοιμασία των μαθητών για την επιτυχή υλοποίηση του σεναρίου. Διδάσκων και μαθητές εισέρχονται στο εργαστήριο πληροφορικής. Οι τελευταίοι τοποθετούνται στους υπολογιστές ανά δύο με βάση τις προτιμήσεις τους και επεξεργάζονται το πρώτο, κοινό για όλα τα ζευγάρια, φύλλο εργασίας. Όλα τα φύλλα εργασίας βρίσκονται αποθηκευμένα στην επιφάνεια εργασίας στους υπολογιστές των μαθητών, οι οποίοι καλούνται να τα συμπληρώσουν ηλεκτρονικά χρησιμοποιώντας τον επεξεργαστή κειμένου. Αρχικά, οι μαθητές καλούνται να ακούσουν στο Youtube το τραγούδι «Κυριακή εκδρομή» του Κωστή Μαραβέγια, να συζητήσουν στην ολομέλεια της τάξης και να απαντήσουν προφορικά στις εξής ερωτήσεις (βιώνοντας το γνωστό/αναλύοντας κριτικά):  Tι συναισθήματα σας δημιουργεί το τραγούδι;  Τι σημαίνουν για εσάς οι εκδρομές;  Πού προτιμάτε να πηγαίνετε εκδρομές (σε μεγάλες πόλεις, χωριά, νησιά, βουνό, θάλασσα κ.ά.);  Τι σας ευχαριστεί περισσότερο να κάνετε στις εκδρομές (επισκέψεις σε μουσεία και αρχαιολογικούς χώρους/βόλτες στα μαγαζιά, στη φύση κ.ά.);  Πού μπορείτε να βρείτε χρήσιμες πληροφορίες για τα μέρη στα οποία οργανώνετε εκδρομές; Ο δάσκαλος ενθαρρύνει και καθοδηγεί τους μαθητές στο πλαίσιο της συζήτησης [5-10 λεπτά] που αφορά τη γνώση και τις εμπειρίες τους, οι οποίες σχετίζονται κατά κάποιο τρόπο με το κείμενο που πρόκειται να διαβάσουν και το σενάριο που πρέπει να υλοποιήσουν. Συγχρόνως, αναγράφει στον πίνακα σχετικές και χρήσιμες λέξεις/φράσεις, όπως εκφράζονται από τους μαθητές στη ροή της συζήτησης, ενώ στη συνέχεια ζητάει από τα ζευγάρια να καταγράψουν όσες λέξεις τους έρχονται στο νου όταν ακούν τη λέξη εκδρομή (ιδεοθύελλα/βιώνοντας το γνωστό) [5 λεπτά]. Σκοπός των προαναφερθέντων δραστηριοτήτων είναι να κινητοποιήσουν με ευχάριστο και
  16. 16. Εκπαιδευτικό σενάριο για τη διδασκαλία της Νέας Ελληνικής ως Γ2 με τη χρήση των ΤΠΕ 16 δημιουργικό τρόπο το ενδιαφέρον των διδασκομένων, να τους εισαγάγουν κατά κάποιον τρόπο στο θέμα τόσο του κειμένου όσο και του σεναρίου που πρόκειται να πραγματώσουν, και να τους βοηθήσουν να ενεργοποιήσουν τις προηγούμενες γνώσεις τους και να ανακαλέσουν σχετικές πληροφορίες. Στη συνέχεια, ο διδάσκων ζητάει από τους μαθητές να διαβάσουν προσεχτικά το κείμενο με τίτλο Λέσβος (Μυτιλήνη): Το νησί της αρμονίας και της ομορφιάς που θα βρουν στην ιστοσελίδα http://www.visitlesvos.gr/el/, να συζητήσουν μεταξύ τους και να παρουσιάσουν το θέμα του και τα βασικά του σημεία σε 6-7 γραμμές (βιώνοντας το νέο/νοηματοδοτώντας με ορολογία). Προκειμένου να αποφευχθούν τυχόν παρεξηγήσεις του νοήματος, ο διδάσκων μετακινείται συνεχώς από ζευγάρι σε ζευγάρι αναλαμβάνοντας το ρόλο του καθοδηγητή, του διευκολυντή και του συμβούλου γλώσσας [5-10 λεπτά]. Έπειτα, τα ζευγάρια καλούνται να εντοπίσουν και να καταγράψουν (αιτιολογώντας την άποψή τους) σε συνεργασία με τον διδάσκοντα τις πληροφορίες που αφορούν το είδος, τον σκοπό, την προθετικότητα και το ύφος του κειμένου, καθώς και το αναγνωστικό κοινό στο οποίο απευθύνεται (νοηματοδοτώντας με ορολογία). Σκοπός των δραστηριοτήτων αυτών είναι να ασκηθούν εξαρχής οι μαθητές στην επεξεργασία του πολυτροπικού περιγραφικού κειμένου, να εξοικειωθούν εν μέρει με τις συμβάσεις του και να εστιάσουν την προσοχή τους μόνο στα κύρια σημεία και τη γενική του ιδέα παραβλέποντας τυχόν άγνωστες λέξεις και λεπτομέρειες, τις οποίες χρειάζονται περισσότερο χρόνο για να κατανοήσουν. [10 λεπτά] Με την επόμενη δραστηριότητα οι μαθητές καλούνται α) να συναγάγουν ανά ζεύγη τη σημασία των άγνωστων λέξεων του κείμενου μέσω συντακτικών/λογικών/ περικειμενικών στοιχείων και δομών, β) να ελέγξουν την αποτελεσματικότητα του μαντέματος αναζητώντας τη σημασία των λέξεων στο ηλεκτρονικό λεξικό της Κοινής Νεοελληνικής και γ) να κρίνουν σε ποιο βαθμό κατάφεραν να πλησιάσουν τη σημασία τους και κατά πόσο τους βοήθησε το κείμενο σε αυτό (νοηματοδοτώντας με ορολογία/αναλύοντας κριτικά). Σκοπός της δραστηριότητας είναι να ασκηθούν οι μαθητές στη χρήση των ηλεκτρονικών λεξικών και να επιδοθούν στην ανεύρεση της σημασίας των λέξεων –λέξεων χρήσιμων για την επιτέλεση των επόμενων φάσεων του σεναρίου-, προωθώντας έτσι την αφομοίωση και την εγγραφή τους στη μνήμη (Craik & Lockhart, 1972). [10-15 λεπτά]
  17. 17. Εκπαιδευτικό σενάριο για τη διδασκαλία της Νέας Ελληνικής ως Γ2 με τη χρήση των ΤΠΕ 17 Μετά τη γλωσσική εξομάλυνση του κειμένου, οι διδασκόμενοι καλούνται να εντοπίσουν τις λέξεις-κλειδιά του τελευταίου, καθώς και του κειμένου που θα βρουν στην ιστοσελίδα http://www.mytilini.gr/index.php/lang-el/2008-10-03-06-27-49, και να δημιουργήσουν με βάσει αυτές το αντίστοιχο συννεφόλεξο με τον τίτλο «Λέσβος», χρησιμοποιώντας το εργαλείο tagxedo (βιώνοντας το γνωστό/εφαρμόζοντας δημιουργικά). Οι μαθητές εργάζονται σε ζευγάρια και ο διδάσκων τους ενθαρρύνει να εκφέρουν χωρίς επιφύλαξη τις απόψεις τους, ενώ συγχρόνως προσπαθεί να διευκολύνει όσους από αυτούς αντιμετωπίζουν δυσκολίες στη χρήση του εργαλείου. Σκοπός της συγκεκριμένης δραστηριότητας είναι α) να συμβάλλει με δημιουργικό και ευχάριστο τρόπο στην εμπέδωση του υπό εκμάθηση λεξιλογίου, β) να αναδείξει τις ιδέες και την ικανότητά τους ή μη να εντοπίζουν τα βασικά σημεία των κειμένων και γ) να οδηγήσει στην κατασκευή ενός συννεφόλεξου το οποίο μπορεί αφενός να λειτουργήσει ως γλωσσάριο κατά τη διάρκεια υλοποίησης του σεναρίου και αφετέρου να ενσωματωθεί στο ενημερωτικό φυλλάδιο της Λέσβου. [15-20 λεπτά] Μετά την επιτέλεση των δραστηριοτήτων της πρώτης φάσης ο διδάσκων ζητάει από τους μαθητές να διαβάσουν την αποστολή τους και διασφαλίζει ότι τόσο οι οδηγίες όσο και ο σκοπός της συγκεκριμένης διδακτικής παρέμβασης έχουν γίνει απολύτως κατανοητές σε όλους τους μαθητές. Συγχρόνως, συντονίζει και διευκολύνει το σχηματισμό των ομάδων και την ανάθεση των ρόλων ανά ομάδα (βλ. πίνακα 3) και ανά μέλος της κάθε ομάδας (βλ. ενότητα 3.2). [25 λεπτά]  Αρχαιολόγοι: Θα βρουν πληροφορίες για τους αρχαιολογικούς χώρους και τα μνημεία που θέλουν και αξίζει να επισκεφθούν.  Ξεναγοί: Θα βρουν πληροφορίες για τα μουσεία και τις εκθέσεις που επιθυμούν και αξίζει να επισκεφθούν.  Γεωγράφοι: Θα βρουν πληροφορίες για τα γεωγραφικά χαρακτηριστικά του νησιού και τις περιοχές που επιθυμούν να επισκεφθούν.  Οικολόγοι/περιβαλλοντολόγοι: Θα βρουν πληροφορίες για τους χώρους φυσικού κάλλους/περιβαλλοντικού ενδιαφέροντος που αξίζει να επισκεφθούν.  Σεφ/καλλιτέχνες: Θα βρουν πληροφορίες για τα παραδοσιακά προϊόντα του νησιού, τους χώρους εστίασης και διασκέδασης που επιθυμούν να επισκεφθούν, καθώς και τα καλλιτεχνικά δρώμενα που λαμβάνουν χώρα κατά τη διάρκεια της εκπαιδευτικής εκδρομής στη Λέσβο. Πίνακας 3. Οι ρόλοι των ομάδων
  18. 18. Εκπαιδευτικό σενάριο για τη διδασκαλία της Νέας Ελληνικής ως Γ2 με τη χρήση των ΤΠΕ 18 Β΄ φάση διδασκαλίας: Διερεύνηση ιστοσελίδων, συλλογή και καταγραφή των απαραίτητων πληροφοριών σχετικά με τα μέρη που επιθυμούν να επισκεφθούν οι μαθητές. Οι μαθητές εισέρχονται στο εργαστήριο πληροφορικής και καθεμία από τις ομάδες τοποθετείται μπροστά από έναν υπολογιστή. Στη φάση αυτή κάθε ομάδα αναλαμβάνει να διερευνήσει διαφορετική θεματική, ανάλογα με το ρόλο που της έχει ανατεθεί, ενώ συγχρόνως επεξεργάζεται το αντίστοιχο φύλλο εργασίας. Πρώτη αποστολή κάθε ομάδας είναι να αξιοποιήσει το διαδίκτυο για να συλλέξει και να καταγράψει τις απαραίτητες πληροφορίες για το θέμα που επέλεξε να διερευνήσει (νοηματοδοτώντας με ορολογία/βιώνοντας το νέο). Για την επιτυχή ολοκλήρωση της αποστολής περιγράφονται αναλυτικά στα φύλλα εργασίας τα βήματα που πρέπει να ακολουθήσουν οι ομάδες κατά την έρευνά τους:  Αρχικά οι ομάδες καλούνται να εξερευνήσουν επιλεγμένες από τον διδάσκοντα ιστοσελίδες, να συζητήσουν μεταξύ τους και με τον διδάσκοντα και να αποφασίσουν με βάση τις πληροφορίες που βρήκαν στις ιστοσελίδες αυτές ποιους αρχαιολογικούς χώρους, μνημεία, περιοχές κ.ο.κ (4-5 επιλογές) αξίζει να επισκεφθούν κατά τη διάρκεια της εκδρομής (τεκμηριωμένη επιλογή των μερών που θα επισκεφθούν//βιώνοντας το νέο/αναλύοντας κριτικά). [30 λεπτά]  Στη συνέχεια καλούνται να εξερευνήσουν και πάλι τα κείμενα των επιλεγμένων ιστοσελίδων και να σημειώσουν στο φύλλο εργασίας τα βασικά σημεία των κειμένων που αναφέρονται στα μνημεία, τις περιοχές κτλ. που επέλεξαν να επισκεφθούν και τους έκαναν εντύπωση (βιώνοντας το γνωστό/νοηματοδοτώντας με ορολογία). Πρέπει, για παράδειγμα, οι αρχαιολόγοι (και αντίστοιχα και οι υπόλοιπες ομάδες) να συγκεντρώσουν τις απαραίτητες πληροφορίες για τους αρχαιολογικούς χώρους και τα μνημεία, όπως:  Πού βρίσκoνται  Πότε χτίστηκαν/διαμορφώθηκαν και από ποιους  Από πού πήραν το όνομα τους  Από ποια κτίσματα αποτελούνται και ως τι χρησίμευαν  Ποια πρόσωπα έζησαν σε αυτά
  19. 19. Εκπαιδευτικό σενάριο για τη διδασκαλία της Νέας Ελληνικής ως Γ2 με τη χρήση των ΤΠΕ 19  Τι έχει διασωθεί σήμερα  Ώρες και μέρες λειτουργίας κ.ά. [50-60 λεπτά]  Τέλος (εργασία για το σπίτι), ζητείται από κάθε ομάδα να συνθέσει στη σελίδα της στο wiki του μαθήματος ένα σύντομο κείμενο (100-150 λέξεις) με το οποίο θα παρουσιάζονται και θα αιτιολογούνται οι επιλογές της (αναλύοντας κριτικά/εφαρμόζοντας κατάλληλα). Στη συνέχεια, καλούνται οι μαθητές να επισκεφθούν τις σελίδες των συμμαθητών τους, να σχολιάσουν τις επιλογές τους και να εκφράσουν τις απόψεις τους. Σε περίπτωση που κάποια από τις επιλογές τους δεν γίνεται αποδεκτή από τις υπόλοιπες ομάδες, μπορούν να αρχίσουν διαδικασία ψηφοφορίας και να τροποποιήσουν τις επιλογές τους με βάση τα αποτελέσματά της. Σκοπός της πρώτης αποστολής των μαθητών είναι να συγκεντρώσουν πληθώρα πληροφοριών από πολλές και διαφορετικές, επιλεγμένες από το δάσκαλο, πηγές. Αυτό που επιδιώκεται δεν είναι η αυτούσια και άκριτη παράθεση των πληροφοριών που αντλούν από το διαδίκτυο αλλά η αξιολόγηση, η επεξεργασία, η επιλογή και ο μετασχηματισμός των πληροφοριών μέσω συζήτησης, σημειώσεων και περιλήψεων, διαδικασίες οι οποίες εξασφαλίζουν αντικειμενικότητα, αξιοπιστία και εγκυρότητα. Παράλληλα, καθώς οι επιλεγμένες ιστοσελίδες περιέχουν περιγραφικά πολυτροπικά κείμενα, οι μαθητές έχουν την ευκαιρία να ασκηθούν και να εξοικειωθούν τόσο με τη δομή και τις συμβάσεις που τα χαρακτηρίζουν, όσο και με το αντίστοιχο λεξιλόγιο, προκειμένου να είναι σε θέση στη συνέχεια να συνθέσουν με τον κατάλληλο τρόπο τα αντίστοιχα δικά τους. Κατά τη διάρκεια επιτέλεσης της προαναφερθείσας αποστολής ο διδάσκων μετακινείται από τον παραδοσιακό ρόλο της μοναδικής πηγής γνώσης στο ρόλο του εμψυχωτή - διαμεσολαβητή και διευκολυντή. Παρεμβαίνει μόνο για να συντονίσει και να διευκολύνει την επικοινωνία και τη συνεργασία των μελών των ομάδων μεταξύ τους, να ενισχύσει τη νοητική προσπάθεια των διδασκομένων και να βοηθήσει όσους από αυτούς δυσκολεύονται στη χρήση του υπολογιστή ή στην κατανόηση/πρόσληψη των κειμένων.
  20. 20. Εκπαιδευτικό σενάριο για τη διδασκαλία της Νέας Ελληνικής ως Γ2 με τη χρήση των ΤΠΕ 20 Προτεινόμενες ιστοσελίδες για την ομάδα των αρχαιολόγων:  http://www.visitlesvos.gr/el/sightseeing/archaeol ogical-sites  http://www.lesvosgreece.gr/el/periohes- arhaiologikoy-endiaferontos  http://www.aegean.gr/gympeir/arxaia.htm  http://odysseus.culture.gr/h/3/gh30.jsp  http://odysseus.culture.gr/h/2/gh20.jsp  http://www2.egeonet.gr/aigaio/forms/fLemma.as px?lemmaId=6873  http://www.holiday.gr/gr/page.php?page_id=171  http://diakopes.in.gr/destinations/islands-of- north-aegean-sea/lesvos/mytilini/?cid=43615  http://www.lesvosmuseum.gr/site/home/ws/prim ary+menu/the+forest/mnimio.csp  http://www.mygreektrip.gr/lesvos/attractions.asp  http://www.holiday.gr/gr/page.php?page_id=173  http://www.lesvoslemnos.com/gr-lesvos.htm  http://www.lesvoslemnos.com/gr-lesvos.htm  http://www.lesvosgreece.gr/el/genikes- plirofories-1 Προτεινόμενες ιστοσελίδες για την ομάδα των γεωγράφων:  http://www.lesvosgreece.gr/el/genikes-plirofories-1  http://www.visitlesvos.gr/el/area-presentation  http://www.united- hellas.com/tourism/neislands/lesvos/index-gr.php  http://www.filoxenia.net/index-gr.htm  http://www.visitgreece.gr/el/greek_islands/northea stern_aegean_islands/lesvos  http://www.lesvoslemnos.com/gr-lesvos.htm  http://www.lesvosgreece.gr/el/periohes  http://www.visitgreece.gr/el/greek_islands/northea stern_aegean_islands/lesvos  http://el.wikipedia.org/wiki/%CE%9B%CE%AD%CF% 83%CE%B2%CE%BF%CF%82  http://www.lesvoslemnos.com/gr-lesvos.htm Προτεινόμενες ιστοσελίδες για την ομάδα των ξεναγών:  http://www.visitlesvos.gr/el/sightseeing/museums  http://www.lesvosgreece.gr/el/moyseia  http://www.aegean.gr/gympeir/moyseia.htm  http://odysseus.culture.gr/h/1/gh10.jsp  http://www.mytilini.gr/index.php/lang-el/2008- 06-10-13-31-58/categoryevents/4?start=15  http://www.holiday.gr/gr/page.php?page_id=403  http://diakopes.in.gr/destinations/islands-of- north-aegean-sea/lesvos/mytilini/?cid=43615  http://www2.egeonet.gr/aigaio/forms/fLemmaBo dyExtended.aspx?lemmaid=6873&boithimata_Stat e=true&kefalaia_State=true#chapter_13  http://www.lesvosgreece.gr/el/genikes- plirofories-1  http://www.pvaigaiou.gov.gr/web/guest/mouseia  http://www.mygreektrip.gr/lesvos/museum.asp  http://www.mygreektrip.gr/lesvos/lesbos- villages.asp  http://diakopes.in.gr/destinations/islands-of- north-aegean-sea/lesvos/mytilini/?cid=43615  http://www2.egeonet.gr/aigaio/forms/fLemmaBo dyExtended.aspx?lemmaid=6873&boithimata_Stat e=true&kefalaia_State=true#chapter_11 Προτεινόμενες ιστοσελίδες για την ομάδα των οικολόγων/περιβαλλοντολόγων:  http://www.visitlesvos.gr/el/sightseeing/ygroviotop oi  http://www.lesvoslemnos.com/gr-lesvos.htm  http://dim- kalon.les.sch.gr/diagonismos2010/biotope/main.ht ml  http://www.mygreektrip.gr/lesvos/bay-of- Kalloni.asp  http://www.mygreektrip.gr/lesvos/wetland- polichnitos.asp  http://www.lesvosgreece.gr/el/genikes-plirofories-1  http://www.holiday.gr/gr/page.php?page_id=405  http://www.holiday.gr/gr/page.php?page_id=633  http://www.pageragotikos.gr/villages.html  http://www.lesvosgreece.gr/el/hlorida-panida-0
  21. 21. Εκπαιδευτικό σενάριο για τη διδασκαλία της Νέας Ελληνικής ως Γ2 με τη χρήση των ΤΠΕ 21 Πίνακας 4. Προτεινόμενες από το διδάσκοντα ιστοσελίδες για τη συλλογή των απαραίτητων πληροφοριών Γ΄ φάση διδασκαλίας: Σύνθεση και παρουσίαση πολυτροπικών περιγραφικών κειμένων μέσω του προγράμματος παρουσιάσεων. Στη φάση αυτή, αποστολή των ομάδων είναι να συνθέσουν, αξιοποιώντας τις πληροφορίες που συγκέντρωσαν στην προηγούμενη φάση και επιλέγοντας τις κατάλληλες φωτογραφίες, πολυτροπικά περιγραφικά κείμενα, προκειμένου να παρουσιάσουν τις επιλογές τους στην υπόλοιπη τάξη με το πρόγραμμα παρουσιάσεων (PPT). Για την επιτυχή ολοκλήρωση της αποστολής περιγράφονται αναλυτικά στα φύλλα εργασίας τα βήματα που πρέπει να ακολουθήσουν οι ομάδες:  Αρχικά, οι ομάδες καλούνται να χρησιμοποιήσουν τον επεξεργαστή κειμένου και με βάση τις πληροφορίες που κατέγραψαν στην προηγούμενη φάση να συνθέσουν ένα σύντομο κείμενο (περίπου 100-150 λέξεις) για καθεμία από τις επιλογές τους (εφαρμόζοντας κατάλληλα)4. Για παράδειγμα, οι αρχαιολόγοι πρέπει να 4 Ο διδάσκων είναι απαραίτητο να επισημάνει στους μαθητές ότι στις περιγραφές προχωρούμε συνήθως από το όλο στα μέρη, από το γενικό στο ειδικό, από γενικές σε λεπτομερειακές εικόνες, και από έξω προς τα μέσα. Προτεινόμενες ιστοσελίδες για την ομάδα των σεφ/καλλιτεχνών:  http://www.mygreektrip.gr/lesvos/products.asp  http://www.lesvosgreece.gr/el/geyseis-0  http://www.filoxenia.net/index-gr.htm  http://www.visitgreece.gr/el/gastronomy/traditional_products/paradosiaka_proionta_lesbos  http://www.lesvosgreece.gr/el/shopping-guide/120  http://www.visitlesvos.gr/el/traditional-products  http://www.athinorama.gr/umami/cheese/articles/?id=4642  http://www.touristorama.com/lesbos_kouzina_topika_proionta-01589  http://www.lesvos-chamber.com/ladi/ladi.html  http://www.visitlesvos.gr/el/entertainment  http://www.lesvosgreece.gr/el/diaskedasi-1  http://www.lesvoscalendar.gr/  http://www.touristorama.com/lesbos_diaskedasi-01587  http://www.taxidia- prosfores.gr/%CE%B4%CE%B9%CE%B1%CF%83%CE%BA%CE%AD%CE%B4%CE%B1%CF%83%CE%B7- %CF%83%CF%84%CE%B7-%CE%BC%CF%85%CF%84%CE%B9%CE%BB%CE%AE%CE%BD%CE%B7/
  22. 22. Εκπαιδευτικό σενάριο για τη διδασκαλία της Νέας Ελληνικής ως Γ2 με τη χρήση των ΤΠΕ 22 δημιουργήσουν ένα σύντομο περιγραφικό κείμενο, 100-150 λέξεων, για κάθε έναν από τους αρχαιολογικούς χώρους/μνημεία που αποφάσισαν ότι αξίζει να επισκεφθούν κατά τη διάρκεια της εκδρομής. [60-70 λεπτά]  Στη συνέχεια, ζητείται από τις ομάδες να μεταφέρουν τα κείμενα τους στο πρόγραμμα παρουσιάσεων και να τα συνδυάσουν με τις κατάλληλες και απαραίτητες φωτογραφίες (εφαρμόζοντας δημιουργικά). Για την επιλογή των φωτογραφιών ο διδάσκων παρέχει σε καθεμία από τις ομάδες ποικίλες ιστοσελίδες (βλ. Πίνακα 5), από τις οποίες οι διδασκόμενοι μπορούν να αντλήσουν τις εικόνες που θέλουν να χρησιμοποιήσουν στη σύνθεσή τους. Πριν τη δημιουργία των πολυτροπικών περιγραφικών κειμένων, οι ομάδες μπορούν να εξερευνήσουν, εκτός από τους ηλεκτρονικούς τουριστικούς οδηγούς που έχουν ήδη επισκεφθεί, και εκείνους που θα βρουν σε παρεχόμενες από το διδάσκοντα ιστοσελίδες (βλ. Πίνακα 5). Σκοπός της δραστηριότητας είναι να αξιοποιήσουν οι μαθητές τις δυνατότητες του προγράμματος παρουσιάσεων, προκειμένου να δημιουργήσουν εντυπωσιακά πολυτροπικά κείμενα και να εκφράσουν ελεύθερα τις καλλιτεχνικές και δημιουργικές τους ικανότητες. [20 λεπτά]  Έπειτα, κάθε ομάδα καλείται να παρουσιάσει στην υπόλοιπη τάξη την εργασία της. Κατά την παρουσίαση των εργασιών οι ομάδες πρέπει να παρακολουθούν με προσοχή και να σημειώνουν τα σημεία που τους φαίνονται πιο ενδιαφέροντα και ίσως θα μπορούσαν να τα αξιοποιήσουν για να βελτιώσουν την εργασία τους. Στο τέλος των παρουσιάσεων, κάθε ομάδα έχει τη δυνατότητα να βοηθήσει τις υπόλοιπες να τελειοποιήσουν την εργασία τους προτείνοντάς τους διορθώσεις (αναλύοντας κριτικά/αξιολογώντας/εφαρμόζοντας κατάλληλα). Σκοπός της δραστηριότητας είναι να παρακινήσει τους μαθητές να μην ακούν απλώς παθητικά τις παρουσιάσεις των άλλων, αλλά να συγκρατούν τα βασικά τους σημεία και να εντοπίζουν τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματά τους. [1 διδακτική ώρα]  Τέλος [εργασία για το σπίτι], οι ομάδες καλούνται να δημοσιεύσουν την τελική τους εργασία στις αντίστοιχες σελίδες στο wiki. Tην εργασία μπορούν να τη δουν και να τη σχολιάσουν όλα τα τμήματα και οι τάξεις που θα συμμετάσχουν στην εκδρομή. Οι ομάδες, αφού διαβάσουν και συγκεντρώσουν τα σχόλια των συμμαθητών τους, μπορούν να βελτιώσουν την εργασία τους με βάση τις ιδέες ή τις διορθώσεις που τους προτείνουν (αναλύοντας κριτικά/αξιολογώντας).
  23. 23. Εκπαιδευτικό σενάριο για τη διδασκαλία της Νέας Ελληνικής ως Γ2 με τη χρήση των ΤΠΕ 23 Σκοπός της δεύτερης αποστολής των μαθητών είναι να εξοικειωθούν με τις συμβάσεις τόσο των πολυτροπικών όσο και των περιγραφικών κειμένων και να ασκηθούν στην επεξεργασία του πολυτροπικού υλικού που έχουν συλλέξει, προκειμένου να το μετασχηματίσουν και να συνθέσουν με τον κατάλληλο τρόπο τα δικά τους πολυτροπικά περιγραφικά κείμενα, χρησιμοποιώντας ποικίλους σημειωτικούς πόρους και σχετικό λεξιλόγιο. Με αυτόν τον τρόπο, αναπτύσσουν εγγράμματη ταυτότητα ως προς τον ψηφιακό γραμματισμό και αυτενέργεια στην οικοδόμηση της γνώσης, ενώ συγχρόνως έχουν την ευκαιρία να εκφράσουν ελεύθερα τη φαντασία τους και να χρησιμοποιήσουν με δημιουργικό τρόπο τη γλώσσα σε περιστάσεις αυθεντικής επικοινωνίας. Κατά τη διάρκεια της τρίτης φάσης ο διδάσκων μετακινείται συνεχώς από ομάδα σε ομάδα, προκειμένου να παρέχει την απαραίτητη βοήθεια στους μαθητές και να τους διευκολύνει τόσο στη χρήση των τεχνολογικών εργαλείων όσο και στη σύνθεση των πολυτροπικών κειμένων. Είναι απαραίτητο να μην εμφανίζεται ως η πηγή κάθε πληροφορίας και γνώσης, αλλά να ελέγχει με έμμεσο τρόπο τις δραστηριότητες των μαθητών, ενθαρρύνοντας τους να συζητούν, να ανταλλάσσουν ελεύθερα τις απόψεις τους και να κρατούν σημειώσεις. Προτεινόμενες ιστοσελίδες για την ομάδα των αρχαιολόγων:  http://www.mygreektrip.gr/lesvos/photogallery- lesbos.asp  http://odysseus.culture.gr/h/3/gh30.jsp  http://el.wikipedia.org/wiki/%CE%9B%CE%AD%CF%83 %CE%B2%CE%BF%CF%82  http://www.united- hellas.com/tourism/neislands/aegean-islands-pictures- gr.html  http://diakopes.in.gr/destinations/islands-of-north- aegean-sea/lesvos/?cid=43557  http://www.visitlesvos.gr/el/lesvos-photos  http://archive.in.gr/Reviews/chapter.asp?lngReviewID =1667&lngChapterID=4806 Προτεινόμενες ιστοσελίδες για την ομάδα των γεωγράφων:  http://www.mygreektrip.gr/lesvos/photogallery- lesbos.asp  http://archive.in.gr/Reviews/chapter.asp?lngReviewID=1 667&lngChapterID=4806  http://www.visitlesvos.gr/el/lesvos-photos  http://el.wikipedia.org/wiki/%CE%9B%CE%AD%CF%83% CE%B2%CE%BF%CF%82  http://www.united- hellas.com/tourism/neislands/aegean-islands-pictures- gr.html  http://diakopes.in.gr/destinations/islands-of-north- aegean-sea/lesvos/?cid=43557  http://www.visitlesvos.gr/el/lesvos-photos  http://www.lesvosnews.net/articles/news- categories/afieromata-lesvos/48-fotografies-gia-ti-lesvo  http://www.visitlesvos.gr/el/maps  http://www.lesvosgreece.gr/el/lesvos-map
  24. 24. Εκπαιδευτικό σενάριο για τη διδασκαλία της Νέας Ελληνικής ως Γ2 με τη χρήση των ΤΠΕ 24 Πίνακας 5. Προτεινόμενες από το διδάσκοντα ιστοσελίδες για τη συλλογή των απαραίτητων φωτογραφιών Δ΄ φάση διδασκαλίας: Σύνθεση του έντυπου και ηλεκτρονικού ενημερωτικού φυλλαδίου της Λέσβου. Στη φάση αυτή αποστολή των ομάδων (κοινή για όλες) είναι να δημιουργήσουν το έντυπο και ηλεκτρονικό ενημερωτικό φυλλάδιο της Λέσβου το οποίο θα μοιραστεί σε όλα τα παιδιά κατά τη διάρκεια της εκδρομής και θα δημοσιευτεί στην ιστοσελίδα τόσο του σχολείου όσο και του Δήμου της Μυτιλήνης (εφαρμόζοντας δημιουργικά/αναλύοντας κριτικά/νοηματοδοτώντας με ορολογία). Για τη διαμόρφωση του φυλλαδίου περιγράφονται αναλυτικά στα φύλλα εργασίας τα βήματα που πρέπει να ακολουθήσουν οι ομάδες:  Αρχικά, οι ομάδες καλούνται να ενώσουν τις διαφάνειές τους με τις διαφάνειες των υπόλοιπων ομάδων (βλ. σχετικές οδηγίες στο φύλλο εργασιών). Είναι απαραίτητο Προτεινόμενες ιστοσελίδες για την ομάδα των ξεναγών:  http://www.mygreektrip.gr/lesvos/photogallery- lesbos.asp  http://odysseus.culture.gr/h/3/gh30.jsp  http://el.wikipedia.org/wiki/%CE%9B%CE%AD%CF%83 %CE%B2%CE%BF%CF%82  http://www.united- hellas.com/tourism/neislands/aegean-islands-pictures- gr.html  http://diakopes.in.gr/destinations/islands-of-north- aegean-sea/lesvos/?cid=43557  http://www.visitlesvos.gr/el/lesvos-photos  http://archive.in.gr/Reviews/chapter.asp?lngReviewID =1667&lngChapterID=4806 Προτεινόμενες ιστοσελίδες για την ομάδα των οικολόγων/περιβαλλοντολόγων:  http://www.mygreektrip.gr/lesvos/photogallery- lesbos.asp  http://archive.in.gr/Reviews/chapter.asp?lngReviewID=1 667&lngChapterID=4806  http://el.wikipedia.org/wiki/%CE%9B%CE%AD%CF%83% CE%B2%CE%BF%CF%82  http://www.united- hellas.com/tourism/neislands/aegean-islands-pictures- gr.html  http://diakopes.in.gr/destinations/islands-of-north- aegean-sea/lesvos/?cid=43557  http://www.visitlesvos.gr/el/lesvos-photos Προτεινόμενες ιστοσελίδες για την ομάδα των σεφ/καλλιτεχνών:  http://el.wikipedia.org/wiki/%CE%9B%CE%AD%CF%83%CE%B2%CE%BF%CF%82  http://www.lesvos-chamber.com/index.php?option=com_content&task=view&id=59&Itemid=171  http://www.lesvos-chamber.com/ladi/ladi.html  http://www.rhodes.gr/userfiles/f3d32225-c364-4819-aea4-00cf65c58887/brochure_outsidewalls_gr.pdf  http://www.limnosgreece.gr/el/lemnos Τουριστικοί οδηγοί  http://www.visitgreece.gr/en/downloads/brochures  http://www.visitgreece.gr/en/downloads/guides
  25. 25. Εκπαιδευτικό σενάριο για τη διδασκαλία της Νέας Ελληνικής ως Γ2 με τη χρήση των ΤΠΕ 25 να συζητήσουν στην ολομέλεια της τάξης και να αποφασίσουν με ποια σειρά θα τις τοποθετήσουν. Σε αυτό θα τους βοηθήσει ο διδάσκων, ο οποίος είναι αναγκαίο να τους επισημάνει ότι στις περιγραφές προχωρούμε συνήθως από το γενικό στο ειδικό, από γενικές σε λεπτομερειακές εικόνες και από έξω προς τα μέσα. Αφού ενώσουν τις διαφάνειές τους, πρέπει να αποθηκεύσουν το αρχείο power point στην επιφάνεια εργασίας με τον τίτλο «Ενημερωτικό φυλλάδιο Λέσβου». [10- 15 λεπτά]  Στη συνέχεια, οι ομάδες καλούνται να συζητήσουν στην ολομέλεια της τάξης, να αποφασίσουν και να επιλέξουν ένα εξώφυλλο και ένα οπισθόφυλλο για το φυλλάδιό τους. Φωτογραφίες μπορούν να βρουν στις ιστοσελίδες που εξερεύνησαν κατά τη διάρκεια των προηγούμενων δραστηριοτήτων και να επιλέξουν αυτές που θεωρούν περισσότερο κατάλληλες (μπορούν επίσης να επιλέξουν μέσω ψηφοφορίας και να προσθέσουν στο φυλλάδιο ένα από τα συννεφόλεξα που δημιούργησαν κατά την πρώτη φάση της διδασκαλίας). Έπειτα, ζητείται από τους μαθητές να βρουν έναν σύντομο και περιεκτικό τίτλο για το φυλλάδιό τους, ο οποίος θα αποδίδει την ιδιαιτερότητα του συγκεκριμένου νησιού και θα προσελκύει το ενδιαφέρον του επισκέπτη. Για την ολοκλήρωση του φυλλαδίου, παρέχονται από τον διδάσκοντα έντυπα τουριστικά/ενημερωτικά φυλλάδια και ιστοσελίδες (http://www.rhodes.gr/userfiles/f3d32225-c364-4819-aea4- cf65c58887/brochure_outsidewalls_gr.pdf, http://www.limnosgreece.gr/el/lemnos), όπου οι μαθητές μπορούν να εξερευνήσουν διάφορους τουριστικούς οδηγούς, εκτός από αυτούς που έχουν ήδη μελετήσει, προκειμένου να παρατηρήσουν τα εξώφυλλα και τα οπισθόφυλλά τους, τον τρόπο με τον οποίο οργανώνουν το περιεχόμενό τους κ.ά. και να δομήσουν με παρόμοιο τρόπο και το δικό τους. [30 λεπτά]  Αφού ολοκληρωθεί η παραπάνω διαδικασία, οι ομάδες μπορούν να εκτυπώσουν το ολοκληρωμένο αρχείο power point, προκειμένου να λάβουν το τελικό παραγόμενο προϊόν της εργασίας τους, το έντυπο, δηλαδή, ενημερωτικό φυλλάδιο της Λέσβου. Στη συνέχεια, καλούνται να δημιουργήσουν το αντίστοιχο ηλεκτρονικό. Για το λόγο αυτό, πρέπει να επισκεφθούν την ιστοσελίδα http://issuu.com/, στην οποία μπορούν να εκδόσουν σε ηλεκτρονική μορφή, χρησιμοποιώντας το εργαλείο issuu, το αρχείο που δημιούργησαν με το Power Point (βλ. οδηγίες στα φύλλα εργασίας). Πριν δημοσιεύσουν το ηλεκτρονικό φυλλάδιο, μπορούν να προσθέσουν είτε μέσω του PPT είτε μέσω του issuu ήχο, βίντεο ή/και υπερσυνδέσεις. [30-40 λεπτά]
  26. 26. Εκπαιδευτικό σενάριο για τη διδασκαλία της Νέας Ελληνικής ως Γ2 με τη χρήση των ΤΠΕ 26  Αφού οι ομάδες ολοκληρώσουν την online δημοσίευση του ενημερωτικού φυλλαδίου, καλούνται να επικολλήσουν στο wiki στην αντίστοιχη σελίδα το σύνδεσμο του ηλεκτρονικού τους φυλλαδίου. Το τελευταίο μπορούν να το βλέπουν και να το σχολιάζουν όλοι οι μαθητές που θα λάβουν μέρος στην εκδρομή. Οι ομάδες πρέπει να διαβάζουν και να απαντούν στα σχόλια, να συγκεντρώνουν τις προτάσεις που ίσως τους κάνουν και με βάση αυτές να βελτιώνουν την τελική τους έκδοση. Μέσω των προαναφερθέντων δραστηριοτήτων οι μαθητές καλλιεργούν δεξιότητες σύνθεσης, σύγκρισης και οργάνωσης, αναπτύσσουν και διατηρούν τη δημιουργικότητά τους, ενώ συγχρόνως προωθούν την έκφρασή τους με τη χρήση πολυσύνθετων αναπαραστάσεων. Ε΄ φάση διδασκαλίας: Διαμόρφωση του προγράμματος της εκπαιδευτικής εκδρομής στη Λέσβο και κατασκευή της αντίστοιχης χρονογραμμής. Στη φάση αυτή αποστολή των ομάδων είναι να δημιουργήσουν το πρόγραμμα της εκδρομής με βάση τις πληροφορίες που συγκέντρωσαν στις προηγούμενες δραστηριότητες (εφαρμόζοντας δημιουργικά/νοηματοδοτώντας με ορολογία/αναλύοντας κριτικά). Κάθε ομάδα θα δημιουργήσει το δικό της πρόγραμμα και θα το ανεβάσει στη σελίδα της στο wiki του μαθήματος, όπου θα μπορούν να το δουν, να το σχολιάσουν και να το ψηφίσουν όλοι όσοι θα συμμετάσχουν στην εκδρομή. Το πρόγραμμα που θα ακολουθήσουν στην εκδρομή θα είναι αυτό που θα συγκεντρώσει τις περισσότερες ψήφους. Κάθε ομάδα επεξεργάζεται το δικό της φύλλο εργασίας, το οποίο περιγράφει αναλυτικά τα βήματα που πρέπει να ακολουθήσουν οι διδασκόμενοι, προκειμένου να διαμορφώσουν το πρόγραμμα της εκδρομής:  Αρχικά, οι μαθητές καλούνται να συζητήσουν και να αποφασίσουν τι επιθυμούν και τι μπορούν να κάνουν κάθε μία από τις ημέρες που θα βρίσκονται στη Λέσβο με βάση τις ημέρες και τις ώρες λειτουργίας των μνημείων/μουσείων κ.ά., τις αποστάσεις μεταξύ των διαφόρων περιοχών, και γενικότερα στηριζόμενοι στις πληροφορίες που συνέλεξαν στις προηγούμενες δραστηριότητες. Στο στάδιο αυτό ο
  27. 27. Εκπαιδευτικό σενάριο για τη διδασκαλία της Νέας Ελληνικής ως Γ2 με τη χρήση των ΤΠΕ 27 διδάσκων βοηθάει τους μαθητές παρέχοντάς τους τις απαραίτητες πληροφορίες σχετικά με το ξενοδοχείο, τις τιμές, τα μεταφορικά μέσα κ.ά. τις οποίες έχει λάβει από το τουριστικό γραφείο που διοργανώνει την εκδρομή. Προκειμένου να διαμορφώσουν με τον κατάλληλο τρόπο το πρόγραμμα της εκδρομής, οι μαθητές επισκέπτονται επίσης κάποιες επιλεγμένες από το διδάσκοντα ιστοσελίδες (βλ. φύλλα εργασίας) και εξερευνούν αντίστοιχα προγράμματα, με σκοπό να ασκηθούν αφενός στον ιδιαίτερο τρόπο δόμησής τους και αφετέρου στο λεξιλόγιο που χρησιμοποιείται για τη σύνθεσή τους. [45 λεπτά]  Στη συνέχεια (εργασία για το σπίτι), καλούνται να επισκεφθούν τη σελίδα http://timerime.com/ και να δημιουργήσει η κάθε ομάδα τη δική της χρονογραμμή, με την οποία θα διαμορφώσει το καθημερινό πρόγραμμα της εκδρομής στη Λέσβο, χρησιμοποιώντας κείμενα, φωτογραφίες, ήχο, βίντεο και ό,τι άλλο επιθυμεί. Με αυτόν τον τρόπο, οι μαθητές αναπτύσσουν τη φαντασία τους και τη δημιουργικότητά τους και παράλληλα καλλιεργούν την αισθητική τους αντίληψη. Έπειτα, ζητείται από τους διδασκομένους να αντιγράψουν τον σύνδεσμο της χρονογραμμής που κατασκεύασαν στο timerime στη σελίδα της ομάδα τους στο wiki. Τη σελίδα μπορούν να την επισκέπτονται όλοι οι μαθητές που θα συμμετάσχουν στην εκδρομή, προκειμένου να σχολιάσουν και να ψηφίσουν το πρόγραμμα της ομάδας που τους αρέσει περισσότερο. Το πρόγραμμα που θα ακολουθήσουν στην εκδρομή είναι αυτό που θα συγκεντρώσει τις περισσότερες ψήφους. Στ΄ φάση διδασκαλίας: Αξιολόγηση της μαθησιακής διαδικασίας Αξιολόγηση από τον εκπαιδευτικό Η αξιολόγηση τόσο της διδακτικής και της μαθησιακής διαδικασίας όσο και της γνώσης που προκύπτει διακρίνεται κατά τη διάρκεια της ανάπτυξης και υλοποίησης του σχεδίου διδασκαλίας (διαμορφωτική), εφόσον καθ’ όλη τη διάρκεια επιτέλεσης των διδακτικών δραστηριοτήτων ο διδάσκων ελέγχει αφενός αν και σε ποιο βαθμό οι μαθητές αντιμετωπίζουν αδυναμίες είτε σε ατομικό είτε σε ομαδικό επίπεδο, και αφετέρου αν και κατά πόσον οι μαθητές καταφέρνουν να υλοποιήσουν τους
  28. 28. Εκπαιδευτικό σενάριο για τη διδασκαλία της Νέας Ελληνικής ως Γ2 με τη χρήση των ΤΠΕ 28 επιδιωκόμενους στόχους, διερευνώντας ταυτόχρονα τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν στην κατεύθυνση αυτή. Αξιολόγηση από τους μαθητές (αναλύοντας κριτικά/αξιολογώντας) Κατά τη διάρκεια εφαρμογής των δραστηριοτήτων γίνεται (και επιδιώκεται να γίνεται) διαμορφωτική αξιολόγηση, όχι μόνο από το διδάσκοντα, όπως ήδη προαναφέρθηκε, αλλά και από τους μαθητές. Ο διδάσκων λοιπόν παρατηρεί και καταγράφει τις αντιδράσεις και τους χειρισμούς των διδασκομένων κατά την ενασχόλησή τους με τις προτεινόμενες δράσεις του σεναρίου και τους ενθαρρύνει να εκφράζουν ελεύθερα τις απόψεις τους και να συζητούν τα θετικά ή/και αρνητικά σημεία των δραστηριοτήτων. Επιπροσθέτως, στο τέλος της διδακτικής παρέμβασης παρέχει στους μαθητές φύλλα αξιολόγησης (βλ. παράρτημα), προκειμένου οι τελευταίοι να καταγράψουν τις απόψεις τους και να κρίνουν αφενός την εργασία στις ομάδες και αφετέρου ολόκληρη τη διδακτική παρέμβαση (τελική αξιολόγηση) [1 διδακτική ώρα].
  29. 29. Εκπαιδευτικό σενάριο για τη διδασκαλία της Νέας Ελληνικής ως Γ2 με τη χρήση των ΤΠΕ 29 6 ΚΡΙΤΙΚΗ ΤΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ Το παρόν σενάριο μπορεί να βελτιωθεί και να επεκταθεί όταν εφαρμοσθεί στην τάξη, όταν δοκιμασθεί από τους ίδιους τους μαθητές, όταν ο δάσκαλος μέσα από την εφαρμογή του εντοπίσει τα πιθανά αρνητικά του σημεία και το προσαρμόσει στις ανάγκες των μαθητών του. Τα προβλήματα (ενδεικτικά) τα οποία είναι πιθανόν να προκύψουν κατά την εφαρμογή του σεναρίου είναι:  Ο μεγάλος αριθμός διδακτικών ωρών που απαιτείται για την ολοκλήρωσή του, η αδυναμία παραχώρησης του εργαστηρίου πληροφορικής για τις προβλεπόμενες από το σενάριο ώρες και η ανάγκη ολοκλήρωσης της διδακτέας ύλης χωρίς την απώλεια πολύτιμου διδακτικού χρόνου.  Προβλήματα πειθαρχίας ή καλύτερης προσαρμογής των μαθητών σε ένα πλαίσιο στο οποίο πρέπει να συνεργάζονται, να αυτενεργούν και γενικά να εργάζονται πιο ελεύθερα και δημιουργικά μπορεί να είναι αποτέλεσμα της προσκόλλησης των μαθητών σε ένα παραδοσιακά δασκαλοκεντρικό σύστημα. Παρ’ όλα αυτά θεωρούμε πως με την επιμονή του εκάστοτε διδάσκοντα είναι δυνατό να αντιμετωπισθούν οι δυσκολίες που ενδεχομένως προκύψουν κατά τη διάρκεια εφαρμογής του σεναρίου και η όλη μαθησιακή διαδικασία να λειτουργήσει θετικά τόσο για το διδάσκοντα όσο και για τους μαθητές: Καθώς το σενάριο είναι διαρθρωμένο σε ενότητες και επιτρέπει τη χρήση μέσων ασύγχρονης επικοινωνίας, είναι δυνατόν να υλοποιηθεί τμηματικά και ανεξάρτητα, ανάλογα με τις πραγματικές συνθήκες εφαρμογής του, αντεπεξερχόμενο έτσι στο πρόβλημα του χρόνου. Παράλληλα, αξιοποιώντας με δημιουργικό τρόπο την προγραμματισμένη εκπαιδευτική εκδρομή των μαθητών, θα ενεργοποιήσει το ενδιαφέρον των τελευταίων και θα τους εμπλέξει ενεργά τόσο στη μαθησιακή διαδικασία όσο και σε δημιουργικές ομαδοσυνεργατικές δραστηριότητες, απομακρύνοντάς τους από την τετριμμένη εκπαιδευτική τους πραγματικότητα και το σχολικό εγχειρίδιο. Αποφεύγοντας τη μονότονη παθητική μέθοδο διδασκαλίας θα δώσει τη δυνατότητα στους μαθητές να παραγάγουν οι ίδιοι γνώση, να εργαστούν δημιουργικά και να εξοικειωθούν με τις ΤΠΕ, να ανταλλάξουν ελεύθερα πληροφορίες και ιδέες, επιτυγχάνοντας έπ

×