Successfully reported this slideshow.

Kuveyt'in İşgali ve Körfez Savaşı

9,870 views

Published on

Kuveyt'in İşgali ve Körfez Savaşı

Published in: News & Politics
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

Kuveyt'in İşgali ve Körfez Savaşı

  1. 1. KUVEYT’İN İŞGALİ VE KÖRFEZ SAVAŞI (1990-1991)<br />Okan Yüksel<br />Okan Yüksel www.okanyuksel.com<br />
  2. 2. TARİHSEL BİR PERSPEKTİFTE IRAK - KUVEYT İLİŞKİLERİ<br />Irak'ın Kuveyt'i işgali genelde Saddam Hüseyin'in politikalarına bağlansa da tarihsel olarak sorun 1932 ve 1961'de gündeme gelmiş, hatta Irak Temmuz 1961'de burayı ilhak ettiğini açıklamış ancak İngiltere'nin karşı koymasıyla bundan vazgeçmek zorunda kalmıştı. <br />Saddam Hüseyin, Kuveyt’i kendi toprakları üzerinde (Osmanlı döneminde Basra’nın bir kazası olarak görülmesinden hareketle) İngiltere tarafından oluşturulmuş yapay bir devlet olarak görmekteydi ve bu tarihsel hatanın düzeltilmesi gerektiğine bunun da tek yolunun iki ülkenin birleştirilmesi olduğuna inanmaktaydı.<br />Irak, yine bununla birlikte Kuveyt’le arasındaki 130 mil uzunluğundaki sınırın çizilmesine bir türlü yanaşmadığı gibi, Kuveyt’ten Bubiyan ve Varba adalarını kendine bırakması yönünde sürekli baskı yapmaktaydı.<br />Okan Yüksel www.okanyuksel.com<br />
  3. 3. IRAK’IN KUVEYT’İ İŞGALİNİN ÖNE ÇIKAN NEDENLERİ<br /><ul><li> Saddam Hüseyin, Kuveyt’in Irak’ın ayrılmaz bir parçası olduğunu düşünmekte ve İngiltere’nin oluşturduğu sınırların geçersizliğini savunmakta idi.
  4. 4. Bubiyan adasının derin sularının petrol terminali kurtmak için oldukça elverişli olmasının yanı sıra Irak, Kuveyt’e ait olan Bubiyan ve Varba adalarına sahip olarak bu adaların karasularına da ulaşmak istiyordu.
  5. 5. Bunun dışında, Irak hem bu adaları birleştirerek Körfez’de daha fazla kıyıya sahip olmak, hem de bu adalar UmmKasr limanının ağzında bulunduğundan limana giriş ve çıkışın kendi denetiminde olmasını istemekteydi.</li></ul>Okan Yüksel www.okanyuksel.com<br />
  6. 6. SAVAŞTA ÖNEMLİ ROL OYNAYAN KUVEYT’İN BUBİYAN VE VARBA ADALARI<br />Okan Yüksel www.okanyuksel.com<br />
  7. 7. IRAK’IN KUVEYT’İ İŞGAL ETME AMACI<br /><ul><li> Bağdat yönetiminin amacı İran-Irak savaşı sırasında elde ettiği desteği fırsat bilerek Kuveyt’in petrol kaynaklarını ele geçirip bölgenin süper gücü olmaktı. Böylece neredeyse dünya petrol fiyatlarını tek başına belirleyebilecek bir konuma ulaşmaktaydı.
  8. 8. Ayrıca savaş sırasında bu ülkelere olan borcundan da böylece kurtulmayı düşünmekteydi.</li></ul>Okan Yüksel www.okanyuksel.com<br />
  9. 9. SAVAŞ ÖNCESİ SADDAM HÜSEYİN’İN “YANLIŞ” DÜŞÜNCE VE ÖNGÖRÜLERİ<br /><ul><li> ABD’nin güç kullanmasına SSCB’nin izin vermeyeceğini düşünen Saddam Hüseyin, emin olduğunu düşündüğü bu konuda yanılmış, nitekim 29 Kasım’da alınan ve Irak’a karşı askeri güç kullanılmasına izin veren BM kararına SSCB de olumlu yönde oy kullanmıştır.
  10. 10. Saddam Hüseyin’in ikinci yanılgısı ise Arap Zirve Konferansı’nda edindiği izlenimlerdir. Zirvede ortaya çıkan hava, Filistin sorunun çözümünde Arap dünyasında gözden düşen Mısır’ın rolünü Irak’ın üslenmesi doğrultusundaydı. Ancak 2 Ağustos’u takip eden günlerde Arap dünyasının kendi karşısında yer alması Saddam Hüseyin’in büyük bir hayal kırıklığı yaşamasına neden oldu.</li></ul>Okan Yüksel www.okanyuksel.com<br />
  11. 11. IRAK’IN KUVEYT’İ İŞGALİ<br />Bağdat Yönetimi, söz konusu yanlış düşünce ve öngörüleri doğrultusunda Kuveyt’i işgale hazırlanmaya ve Kuveyt sınırına büyük bir askeri yığınak yapmaya başladı. Sınırı izleyen CIA’in Beyaz Saray’a sunduğu bir rapora göre, yığınağın boyutları şöyle idi:<br /><ul><li>100.000 Asker
  12. 12. 300 Tank
  13. 13. 300 Ağır Silah</li></ul>Okan Yüksel www.okanyuksel.com<br />
  14. 14. IRAK’IN KUVEYT’İ İŞGALİ ve SAVAŞ<br />Takvimler 2 Ağustos 1990’ı gösterdiğinde Kuveyt’i işgal eden Saddam bu ülkede kontrolünü sağlamlaştırmak için harekete geçmiş ve bu doğrultuda 8 Ağustos 1990’da ise Kuveyt’in 19. ili olduğunu açıklamıştır. <br />Kuveyt'i işgal etmekle Irak, dünyanın bilinen petrol rezervlerinin yüzde 20'sini ele geçirmişti.<br />Okan Yüksel www.okanyuksel.com<br />
  15. 15. Politik Akademi www.politikakademi.com<br />
  16. 16. IRAK’IN KUVEYT’İ İŞGALİ ve ULUSLARARASI REAKSİYONLAR<br />Kuveyt'i işgal etmekle Irak, dünyanın bilinen petrol rezervlerinin yüzde 20'sini ele geçirmişti. Kuveyt'in işgalinden sonra Irak bu kez Suudi Arabistan için potansiyel bir tehdit oluşturmaya başladı; Irak'ın Suudi Arabistan'a da girmesi, dünya petrol rezervlerinin yarıya yakınının bu ülkenin eline geçmesi anlamına geliyordu. Bu durum üzerine, ABD ile Batı Avrupa'daki NATO müttefikleri olası bir saldırıyı caydırmak üzere hemen Suudi Arabistan'a asker sevk etmeye yöneldi. Mısır ve öteki bazı Arap ülkeleri de Irak karşıtı koalisyona katıldı ve bölgeye kuvvet göndererek askeri yığınağına katkıda bulundu.<br />Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi 3 Ağustos'ta Irak'a Kuveyt'ten çekilme çağrısında bulundu ve 6 Ağustos'ta da uluslararası düzeyde Irak'la ticareti yasaklayan bir karar aldı.<br />Okan Yüksel www.okanyuksel.com<br />
  17. 17. IRAK’IN KUVEYT’İ İŞGALİ ve ULUSLARARASI REAKSİYONLAR<br />Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi 29 Kasım 1990'da Irak'ın 15 Ocak 1991'e değin Kuveyt'ten çekilmemesi halinde kuvvete başvurulmasını öngören 678 sayılı bir bir karar aldı. <br />Söz konusu kararda; Irak’ın BM kararlarına uyması için 15 Ocak’a kadar süre tanımakta, uymaması halinde BM Antlaşmasının 7. Bölümünde öngördüğü üzere Irak’ın BM kararlarına uymasının sağlanması ve uluslararası barış ve güvenliğin sağlanması için her türlü aracın devreye sokulması gerektiği vurgulandı.<br />Okan Yüksel www.okanyuksel.com<br />
  18. 18. IRAK’IN KUVEYT’İ İŞGALİ ve ABD<br />Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin 678 sayılı kararının ışığında ABD Kongresi, Başkan’a Irak’ı Kuveyt’ten çıkartmak için gerekli gördüğü her türlü tedbiri alması yönünde yetki (savaş yetkisi) vermiştir.<br />Nitekim 16 Ocak 1991’de ABD kontrolündeki koalisyon güçleri, 24 Şubat’a kadar sürecek olan ve daha ziyade hava harekatı olarak sürecek olan ÇÖL FIRTINASI birinci aşamasına başlamışlardır.<br />Okan Yüksel www.okanyuksel.com<br />
  19. 19. KÖRFEZ SAVAŞI – ÇÖL FIRTINASI<br />Kumandan: NormanSchwarzkopf<br />660.000 Asker<br />3.500 Tank <br />Kumandan: Saddam Hüseyin<br />545.000 Asker<br />4.500 Tank <br />Okan Yüksel www.okanyuksel.com<br />
  20. 20. KÖRFEZ SAVAŞI – ÇÖL FIRTINASI KOALİSYON ÜYELERİ<br />Okan Yüksel www.okanyuksel.com<br />
  21. 21. KÖRFEZ SAVAŞI – ÇÖL FIRTINASI OPERASYON PLANI<br />Okan Yüksel www.okanyuksel.com<br />
  22. 22. Politik Akademi www.politikakademi.com<br />
  23. 23. ÇÖL FIRTINASI SONRASI IRAK’IN GENEL GÖRÜNÜMÜ<br />BM müdahalesi sonrasında Irak’ın bütün nükleer ve kimysal tesisleri yok edilmiş , askeri gücü neredeyse sıfırlanmış, ekonomik gücü ise önemli bir darbe yemiştir. 46 tümeni etkisiz hale getirilmiş olan Irak, 85.000 ila 100.000 dolayında ölü veya yaralı, ayrıca 175.000 esir vermişti. Savaş öncesinde dünyada dördüncü savaş makinesi olarak tanımlanan Irak ordusu savaş sonrasında neredeyse ortadan kaldırılmıştı.<br />Irak, 4.200 tankının 4.000’ini, 2.700 personel taşıyıcının 2.000’ini ve 3.100 ağır silahının üçte ikisini, bunların dışında 2.000 topu, 4.000 savaş aracını ve en az 100 Scud füzesini kaybetmiştir.<br />Okan Yüksel www.okanyuksel.com<br />
  24. 24. SAVAŞ’IN TARAFLARA MALİYETİ<br />Pentagon yetkililerine göre savaşın askeri maliyeti 75 milyar dolar civarında olmuştur. Bunun 50-55 milyar dolarlık bölümü müttefikler (Suudi Arabistan ve Kuveyt, 33 milyar dolar, Japonya 10 milyar dolar ve BAE 3 milyar dolar), 20-25 milyon dolarlık bölümü ise ABD tarafından karşılanmıştı. <br />Müttefik ülkelerin yaptıkları katkıların harcanması idaresi ABD’ye verilmiş idi.<br />Savaşın Irak’a maliyeti 200 milyar doları bulurken Kuveyt’e verdiği zararın da 100 milyar doların üzerinde olduğu tahmin edilmekteydi. <br />Okan Yüksel www.okanyuksel.com<br />
  25. 25. SAVAŞ’IN ORTA DOĞU’DA VE DÜNYADAKİ SONUÇLARI<br />Körfez Savaşı kesin bir askeri sonuç getirmekle birlikte bölgedeki istikrarsızlığı doğrudan çözemedi.<br />Birinci Körfezi Savaşı'nın en önemli ve en uzun vadeli sonucu, tüm Ortadoğu ve Kuzey Afrika ülkelerinde köktenci akımların güçlenmesidir..<br />Bölgede 1945'den beri üzerinde çok konuşulan ve tüm siyasal partilerin programlarının başında yer alan Arap Birliği fikri, büyük bir darbe yemiştir. Körfezi Savaşı'nda Arapların ayrı ayrı saflarda toplanmaları ve kendi ulusal devletlerinin olduğu kadar Batı'nın da çıkarlarını korumak için savaşmaları, Arap Birliği düşünü çok zayıflattı.<br />Savaşın bir o kadar önemli başka bir sonucu da, Irak'ın zayıflamasıyla beraber, İran'ın bölgedeki ağırlığı artmıştır. Bölgede İsrail Irak'ın yenilmesiyle rahatlarken, Irak'ın yanında yer alan Filistin Kurtuluş Örgütü (FKÖ) zor durumda kaldı.<br />Okan Yüksel www.okanyuksel.com<br />
  26. 26. ÇALIŞMADA YARARLANILAN KAYNAKLAR<br />ARI, Tayyar, Geçmişten Günümüze Orta Doğu: Siyaset, Savaş ve Diplomasi, 4. Baskı, Bursa: MKM Yayınları, 2008.<br />SANDER, Oral, Siyasi Tarih: 1918-1994, 5. Baskı, Ankara: İmge Kitapevi, 1996 <br />ORAN, Baskın, Türk Dış Politikası, Cilt II: 1980-2001, Ankara: İletişim Yayınları, 2003<br />Okan Yüksel www.okanyuksel.com<br />

×