3. gaia. Industria iraultza 4. dbh

10,861 views

Published on

Published in: Education
0 Comments
1 Like
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total views
10,861
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
528
Actions
Shares
0
Downloads
0
Comments
0
Likes
1
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

3. gaia. Industria iraultza 4. dbh

  1. 1. Industria iraultza
  2. 2. XVIII. mendearen amaierako demografia-iraultza• Heriotza tasa murriztu.• Lehen txertoak sortu.• Demografia-iraultza, biztanleria azkar hasi.
  3. 3. • Jende gehiagok produktu gehiago eskatu.• Kontsumoak gora egin.• Teknologian garapenak ondasun ekintzak areagotzeko.
  4. 4. XVIII.Mendeko nekazaritza-hedapena:• Gero eta biztanleria handiago, elikagai gehiago eskatzen.Ekonomia- aldaketak lehen sektorean hasi.
  5. 5. • Nekazaritzako teknikak hobetu:Burdinazko goldea erabiltzen hasi.Ureztatze-sistema hobetu. XIX.mendean,makina berri batzuk erabiltzen hasi.
  6. 6. • Abeltzaintza eraldatu:Laborantza- lurretako zati bat abereentzako bazka ekoizteko erabili.
  7. 7. • Nekazaritza egiturak aldatu:Lurra jabetza pribatua bihurtu.Burgesak lur sailak erosten hasi.
  8. 8. • 1700. eta 1800. urteen artean, lehen sektoreko ekoizpena.• Nekazari asko hirietara emigratu behar.
  9. 9. Pentsamolde berria• Gizarte eta ekonomia aldaketen ondorioz liberalismo ekonomikoaren ideologia hedatu.• Ekonomia hazkundea ekimen pribatuak eragin.
  10. 10. • Pertsonak libre enpresak sortu eta etekinak lortzeko.• Etengabeko teknologia berriketak.
  11. 11. Lehen industria-iraultza
  12. 12. Industrializazioa: fabrika eta mekanizazioa• XVIII. menderarte, manufakturak eskulangile-lantegi txikietan.• Lanak eskuz.
  13. 13. • XVIII.mendetik aurrera lantegiak desagertu eta fabrikak agertu.• 1769an James Wattek lurrun makinak asmatu.• Fabriken sorrera bi ondorio:-industria jarduera kontzentrazioak.-lana antolaketaren aldaketa: lan banaketa.
  14. 14. • Lanaren antolaketaren ondorioz produktibitatea igo.• Ekoizpen kostuek bajatu egin ziren
  15. 15. Britaina Handia; lehen industrializazioaren gune nagusia• XVIII. Mendean industrializazioa Britaina Handian hasi.
  16. 16. • Nahiko lanesku, eta merkatu zabala produktuetan• Burdina-meategiak eta ikatz mineral ugari.• Pentsamolde liberal berria oso hedatua.
  17. 17. • 1820tik 1840ra, industria-iraultzaren berrikuntzak europara hedatu.
  18. 18. GARRAIOEN IRAULTZA
  19. 19. Sarrera:• Industria-ekoizpenak gora.• Garraio zaharrak motelak eta zama txikiak.• Garraio berriak sortzeko beharra: lurrun-itsasontziak eta trenbideak.
  20. 20. Nabigazioaren goren unea• Garraio berrikuntzak nabigazioan:• 1807an, Fultonek lurrun- motorrez propultsaturiko itsasontzien sustapena, abiadura handiagoa.
  21. 21. • 1830. eta 1880. urteetan, lurrun-itsasotzietan burdinazko kroskoak eta helizeak.• Belaontzien desagerketa garraioen munduan.
  22. 22. • 1869. urtean suezko kanala ireki, mediterraneo itsasoa eta itsaso gorriaren artean. Londres eta Munbairen (indian) distantzia %40 laburtuz.
  23. 23. • 1870ean, hotz- ganbera zeukan lehenengo itsasontzia amerikako kostaldean. Hortaz produktu galkorrak urrutira eramateko aukera.
  24. 24. Trenbidearen aroa• Trenbideak asmatu• Gero eta seguruago, bizkorrago eta merkeagoa aurrerapenei esker
  25. 25. • Industria iraultzaren aurrerapen nagusietako 2 batuz: lurrun makina eta burdina egin.
  26. 26. Garraio iraultzaren ondorioak• Garraio berriek ondorio onak ekarri• Merkataritzak hazkunde handia izan zuen
  27. 27. • Munduko ekonomia espezializatu egin• Dieta hobetzeko aukera eta emigrazioa erraztu
  28. 28. Bigarren industria-iraultza: industria handiaren sorrera
  29. 29. Industria berriak eta industria potentzia berriak• Energia iturri berriak: – Elektrizitatea – Petroleoa
  30. 30. • Sektore siderurgikoa – Bessemer labearen asmakuntzak: altzairu kopuru handiak merke ekoizteko aukera eman.
  31. 31. • Elektrizitate industria – Makinak mugiarazi – Garraio eta komunikazio mota berriak garatzeko• Kimika industriak – Zenbait lehengaik produktu berriak sortu.
  32. 32. • Bi garraiobide berri: – Automobilak – Hegazkinak• Petrolioa erregai gisa
  33. 33. Enpresa handiaren eta banka modernoaren sorrera• Industrializazio-prozesuak aurrera egin ahala: – Fabrika handiagoak – Arazoak makina berriak erosteko eta langileak kontratatzeko
  34. 34. • Sozietate anonimoak – kapitala akziotan. – Akzioak burtsan salerosten. • Bankua -Enpresei dirua mailegutan eman
  35. 35. Ekoizpen sistema berriak• Lan sistema berriak: – Taylorismoa: lana ataza laburretan. – Langile espezializatuak. • Serieko ekoizpena (fordismoa): - muntaketa kateak erabili
  36. 36. • Enpresa kontzentrazioa• Zenbait kontzentrazio forma: – Kartela – Trusta – Holdinga
  37. 37. Industrializazioaren ondorioak biztanlerian eta hirietan
  38. 38.  Gizarte aldaketako prozesua izan. Biztanleria hazkundea bizkortu. Migrazio handiak.
  39. 39. XIX. mendeko demografia-hazkunde bizkortua XVIII. mendeko biztanleria-hazkundea areagotu XIX. Mendean. Europak 400 milioi biztanle baino gehiago.
  40. 40. Bi kausa: Heriotza-tasaren jaitsiera. Ugalkortasuna areagotzea.
  41. 41. Hirietaranzko migrazioa Nekazaritza- lanak mekanizatu eta ekoizpena hirietan kontzentratu.
  42. 42.  Nekazari asko hirietara lan bila, horregaitik urbanizazio- prozesu bizia gertatu.
  43. 43.  Hiri kopuruak gora eta tamainak ere. Hiri asko fabriken inguruan.
  44. 44.  Nekazariek migrazio bizkorra eta plangintzarik gabe. Pobreenak etxebizitzetan pilatu hirigune eta fabriken ondoan zerbitzu publikorik gabe eta aire kutsatuen inguruan.
  45. 45.  Auzo berriak eraikitzeko plangintzak: zabalguneak.- Kalitate oneko etxeak- Kaleak antolatuta- Zerbitzuak Bertan burgesia eta erdi mailako klaseak bizi.
  46. 46. Europarren migrazioak beste kontinente batzuetara Hiriek ezin nekazari-exodo osoa hartu. Europako biztanlearen ehuneko handi bat atzerrira emigratu. Garraiobideek migrazioa erraztu.
  47. 47.  Migrazio transozeanikoak boladaka gertatu Europako emigrante gehienak Amerikara joan, ia %60a.
  48. 48. Erdi klaseen eta behe-klaseen egoera
  49. 49. Langile klaseaFabriketan lan soldataren truke.Marxistek proletario esan.Soldata kaskarra,batez ere umeeta emakumeak.
  50. 50. • 12 ordu baino gehiago lan• Gizarte segururik ez• Ezin zuten aurreztu eta seme- alaben hezkuntza ordaindu.
  51. 51. Nekazariak• Europako biztanle gehienak• Alde handia eskualde batetik bestera Europan
  52. 52. • Iparraldea eta mendebaldeanJabetza txikiak,makina etalaborantza teknika berriak.• Hegoaldeanoso gutxi mekanizaturikolatifundioetan,bizimodu gogorra etaoso txarto kobratutakoa• Erdialde eta ekialdeanNekazariek egoera txarrena
  53. 53. Langile-mugimenduaren sorrera
  54. 54. Hastapenak• Soldatapeko langileek lan baldintzak hobetzeko ekintza da langile- mugimendua• Langileek protestatzeko makinak suntsitu, hori ludismoa• Langileek debekatuta interesak defendatzeko elkarteak sortzea• Eskubidea Britania Handian aitortu
  55. 55. • Gero sindikatuak sortu• Greba presio-tresna nagusia• Lan-baldintza hobeak eskatu• Sufragio unibertsala eskatu, langileek ezin botoa eman• Nagusiak eta gobernua langile- mugimendua desartikulizatzen saiatu• Horretarako: zigorrak eta kaleratzeak
  56. 56. IDEOLOGIAK:Marxismoa eta anarkismoa
  57. 57. 1848ko iraultzak gertatu aurretik sortuMarxismoa:• Teoria sozialista• Karl Marxengandik dator: Friedrich Engelsen laguntza• Gizarte industrialetan klase arteko borroka: langileen eta fabriken jabeen artean
  58. 58. • Marxek langileek iraultza egitea proposatu- Kapitalismoa suntsitzeko- Langileei boterea emateko• Proletarioen diktadura fasea: estatuak gizartea kontrolatu eta arautu• Gero, gizarte komunista ezarri eta estatua desagertu• Alderdi sozialista garatu
  59. 59. Anarkismoa:• Anarkistek Estatuaren kontra• Uko egin alderdi politikoei eta hauteskundeetan parte hartzeari• XIX. mendearen erdialdeko anarkistak: Proudhon frantziarra eta Bakunin eta Kropotkin errusiarrak
  60. 60. Langileen Internazionalak• Langileen Nazioarteko Elkartea sortu munduko erakunde guztiak batuz• Sozialisten eta anarkisten arteko desadostasunengatik elkartea desagertu• Internazional sozialista sortu sozialistek• Identitate zeinu batzuk: Maiatzaren 1eko jaia eta Internazionalaren ereserkia
  61. 61. • Gobernuek lan-alorreko legeak egin enpresaburuen gehiegikeriak desagertzeko:- Haurren lana debekatu- Lehen amatasun-baimenak eman- Enpresaburuak istripu- aseguruak ordaintzera behartu eta lanaldia 8 ordukoa

×