Deskolonizazioa

2,908 views

Published on

Published in: Education
0 Comments
2 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total views
2,908
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
733
Actions
Shares
0
Downloads
0
Comments
0
Likes
2
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Deskolonizazioa

  1. 1. 12. GaiaDeskolonizazioa
  2. 2. Deskolonizazioa: definizioa, kausaketa bitartekoak
  3. 3.  Deskolonizazioa:Europako inperiohandiek abiarizitakoindependentziaprozesua. Dozenaka herri sortu.
  4. 4. KausakSortutako egoera inperioeieustearen aurkakoa.Metropoliak ahulak.
  5. 5.  Gerrak mugimendunazionalistak sendotu. SESB eta AEBmundukonagusitasunaren bila,mugimenduindependentistaksortzen lagundu.
  6. 6.  NBEren zereginaoso garrantzitsua. Herriekautodeterminazio-eskubidea izatea.
  7. 7. Deskolonizazioa: Kronologia eta zertokitan gertatu zen.1946an hasi.Independizatutakoazken koloniak: HongKong eta Macau.
  8. 8. Bitartekoak: prozesu baketsuak etaindarkeriazkoakDeskolonizazio-prozesuaasko aldatu leku batetikbestera.Baketsua izan zenbritainiar kolonietan,negoziaketaren bidezgauzatu.
  9. 9.  Frantziakoindependentziadeuseztatzeko,zenbait tokitangerra gogorrakegin.
  10. 10.  Asian 1950 baino lehenlurraldearen zati handibat independizatu. Beste leku batzuetanaskapen- gerrak eginindependentzia lortzeko.
  11. 11.  Afrikan eredesberdintasunak:-Iparraldean gerra odoltsuak-Afrika Beltzean, estatuberrien independentziabaketsua eta itundua. Ozeanian deskolonizaziobaketsua.
  12. 12. Deskolonizazioa Asian
  13. 13. Hindustango penintsulaIndia britaniarren inperiohandiena, jendetsuena1947an independentzialortu
  14. 14. Indiari konstituzioa,parlamentua, zerbitzupublikoa etaautogobernua emanLurralde hedadura, kultura…zela eta, koloniak banatu
  15. 15. Bi lurralde lehiatu:- Hinduz osatutako kongresukoalderdia, Ghandi eta Nehruburu, estatu bakarra sortunahi- Musulmanen ligaren alderdia,A.Jinnah buru, berezko estatumusulmana
  16. 16. Bi errepublika: indiako batasuna,pakistanPakistan bi lurraldetan banatu. Erlijobera baina hizkuntza, ohituradesberdinak. Mendebaldekoaindependizatu, Bangladesh deitu
  17. 17. IndotxinaVietmaneko nazionalistenburua Ho Chi Minhkomunista,independentziaren ligakoburuzagi nagusia. 1945-an independetziaaldarrikatu
  18. 18. Frantziak independentzia onartuezGerra 1950-ean nazioartekoa eginTxinako Herri ErrepublikakVietminhen miliziei lagunduFrantziarrek Estatu Batuenlaguntza
  19. 19. 1954-an, frantziarrak garaituakDien Bien Phu-nIndotxinako estatua banatu:Laos, Kanboia eta VietnamVietnam zatitu: Ipar eta HegoVietnam
  20. 20. Indonesia1942an, Japoniarrek IndonesiabereganatuAhmed Sukarnok japoniarrenaurka borrokatu etaIndonesiako Errepublikaaldarrikatu
  21. 21. Herbehereak eta Britainia Handiakegoera kontrolatu1947-48ra, Indonesian gerraHerbehereek lurraldea utzi1949-an, Sukarno Indonesiako EstatuBatuen presidente hautatu
  22. 22. Sukarnoen gobernua:- Konotazio nazionalista, militarista eta sozialistakodiktadura- Hirugarren Munduko mugimenduaren buruzagia
  23. 23. 1965-ean, mendebaldearenaldeko iraultza militarraShuarto eta Kasution buruak1967an, Sukarno kargutik kendueta Suhartok ordezkatu
  24. 24. DeskolonizazioaAfrikan
  25. 25. Afrikako iparraldea eta ipar ekialdeaHerrialde musulmanetan nazio-kontzientziahandia garatu Bigarren Mundu Gerra ostean.Negozioen bidez metropolietatik gero etaautogobernu maila handiagoa lortu.Panarabismoak (erlijio-kultura mugimenduak)independentzia prozesuetan lagundu.
  26. 26. 1922-an britainiar protektoratua amaituEgipton.Libiak 1951 independentziaItaliarengandikBigarren Mundu Gerra Tunisia inbaditu,gero Frantziaren administrazioraitzuli. Borrokaren eraginez Frantziakindependentzia eman.
  27. 27. Marokon Tunisiarekin bateraaldarrikatu behin betikoindependentzia.Algerian, berriz gerra batenbidez lortu behar izan zenindependentzia (1962an).
  28. 28. Saharaz hegoaldeko AfrikaItunen bidez independentzia.Mugimendu nazionalistarik ez.Europako potentziekezarritako mugak.Etnia ezberdinek arazoakmugekin.
  29. 29. Independentzia prozesuakklase europartuek abiarazi.Batzuetan kolono zuriek.Independentzia lortu ondorenkontraesanak eta arazoak.
  30. 30. Arazoak konpontzeko gobernumilitarrak ezarri.Metropoliarekin loturak jarraitu.Ondorioz belztasuna etapanafrikanismoa.
  31. 31. Belztasuna: Beltzen kulturaeta espiritu balioenmultzoa.Panafrikanismoa: Afrikakoherrien arteko batasuneta elkartasunmugimendua.
  32. 32. EKIALDEERDIKOA:KONPONDUGABEKO GATAZKA
  33. 33. AURREKARIAK: EkialdeHurbila XX. mendearen lehenerdialdean
  34. 34. XIX. mendearen bukaeratik mugimendu sionistakherri juduarentzat estatua sortzea eskatu.Europako hainbat herrialdetan eta EstatuBatuetan sakabanatuta.
  35. 35. Sionismoa: XIX. Mendearen bukaeran Europansortutako mugimendu politiko eta ideologikoa.Juduek Palestinara itzultzeko duten eskubideaberresten, eta estatu judua sortzeko eskatzen.
  36. 36. Lehen Mundu Gerran BritainiaHandiko Kanpo Arazoetakoministroak (Lord Balfour) BalfourAdierazpena prestatu:-Sionismoaren alde.-Juduei Palestinara itzultzenlaguntzeko konpromisoa hartu.Palestinan gero eta judu gehiago.
  37. 37. Lehen Mundu Gerraren ondoren, NazioenElkarteak Palestinaren agintaldia eman BritainiaHandiari.Agintaldia: Nazioen Elkarteak (NBE-k) herrialdebati emandako lurralde baten aldi baterakosubiranotasuna.
  38. 38. 1930. hamarkadan juduenimmigrazioa areagotu.Juduak erregimen naziarenjazarpenetik ihes.Arabiarrak atsekabetu matxinadak egin.Britainiarrak Palestinan egotearenaurka borrokatzen hasi juduak atentatu terroristak egin.
  39. 39. 1947-an NBE-k Britainiarrak Palestinatik joateaeta Palestina bi estatutan banatzea onartu.Bi lurraldeak: Estatu judua (lurren %55,biztanleriaren %33) eta estatu arabiarra(lurraren %45, biztanleriaren %66).
  40. 40. Arabiarren eta israeldarrenarteko gerrak
  41. 41. Ingelesen agintaldia 1948komaiatzaren 14an bukatu.David Ben Gurion-ek Israelgoestatua aldarrikatu.Eremu horretako arabiar herrialdeekberen tropak bidali estatu berrienaurka  lehen gerra arabiar-israeldarra
  42. 42. Gerraren ondorioz:Israelek beste lurralde batzukeskuratu.Israelek okupatu gabeko zatiak(Jerusalem eta Zisjordania)Jordaniak eskuratu.Egipto, Gazako Zerrendaadministratzeaz arduratu
  43. 43. 1956. urtean:Egipto Suezko kanala nazionalizatu.Israel, Frantzia eta Britainia Handia aliatu eta Sinaipenintsula inbaditu.NBEren eta Estatu Batuen presioen ondorioz alde eginbehar izan.
  44. 44. 1967, Sei Egunetako GerraIsraelek: Egiptori, Siriari eta Jordaniari eraso.Gaza, Zisjordania, Jerusalem Ekialdea, Golaneskualdea eta Sinai penintsula konkistatu.NBEk Israeldarrak okupatutako herrialdetatikjoateko agindua eman, hauek ez agindua bete.
  45. 45. 1973 Yom Kippur gerraEgiptok eta Siriak israeldar posizioeieraso.Israelek galdutako lurraldeakberreskuratu, Estatu Batuarenlaguntzarekin.Gerraren ondoren, Egipto, eta IsraelCamp Davideko ituna sinatsera derrigortuzituen Estatu Batuek.
  46. 46. Camp Davideko ituna:Egiptok Israel estatua onartu, Israelek Sinai penintsulaitzultzearen truke.
  47. 47. 1975 Libanoko gerra.Israelek erasora jo, palestinarrak lurralde horretatikkanporatzeko.
  48. 48. Palestinako Aginte NazionalarenSorrera (ANP)Lehen arabiar-israeldar gerraren ondoren:Palestindarrak marjinatuHainbat arabiar herrialdeetako errefuxiatu esparruetanbizitzen hasi.
  49. 49. Errefuxiatu-esparruetako bizimodua palestindarnazioaren kontzientzia pizten eta erresistentziaantolatua sortzen lagundu.1964an Palestina Askatzeko Erakundea (PAE) sortuJassir Arafat buruzagitzat.
  50. 50. Hasieran, PAEk ekintza terroristak Israelen,Palestinan eta mundu osoan zehar.1980ko hamarkadaren bukaeran, Israelek 1967anokupatu zituen herrialdeetan hiri-gerrillarentaktikak erabiltzen hasi honen armaderen aurka.Intifada
  51. 51. Indarkeria etengabekoa zenez, NBEknegoziazioak egin.Gaza-Jeriko ituna:Israelek Palestinaren autogobernua aintzatetsi
  52. 52. Palestinako Aginte Nazionala sortuGazako Zerrenda, Jeriko eta inguruneak, etaZisjordania okupatu.-Jassir Arafat izan presidentea, 2004an hil arte.
  53. 53. Hirugarren Munduaren sorrera
  54. 54. Estatu ahul batzukKoloniak jarritako mugei eutsi.Muga artifizialak, ondorioz gerrak piztu.
  55. 55. Gobernuaz eta administrazioazarduratzeko langile prestaturikezAskotan erabaki desegokiak.Estatu diktatorialak ezarri,askatasun politikoa amaierazi.
  56. 56. Mendekotasun ekonomikoaIndependentzia politikoak ekonomikoa ekarri ez .Mendekotasun handia kanpoko herrialdeekiko.
  57. 57. Metropoliek industriakkolonietan ezarri ez.Ondorioz,neokolonialismoaekonomikoakkolonialismo politikoaordeztu.
  58. 58. Metropoliak azpiegiturak eta zerbitzuak eraikitzeazez arduratuIndependentzia aldarrikatzean dena egiteko zegoenHerrialde horiek ezin gastuei aurre egin eta azpi-garatuta geratu
  59. 59. Deskolonizazioaren ondoren bi arazo:– Bizitza maila gero eta txarragoaDemografia hazkunde handiaekonomiaren-geldialdia– Giza hondamendiak• Natura-hondamendiak eraginda
  60. 60. Bi blokeen arteanNBEk hirugarren munduko herrialdeak onartuHerrialde horiek Segurtasun Kontseiluko kide ez,erabakigarrantzitsuenetanparte hartu ez
  61. 61. Nazioarteko politikan Hirugarren Mundukoherrialdeak neutralak izaten saiatu, BandungekoKonferentzia (1955)Hor sortu Lerrokatu Gabeko Herrialdeenmugimendua bloke politikoetan ez sartzeko
  62. 62. Bandungeko konferentziaKonferentzian 29 estatudeskolonizatuak parte hartuKolonialismoa eta arrazagatikodiskriminazioa kondenatuEkonomia-garapena etaindependentzia nazionalababesteko beharra onartu.
  63. 63. Lerrokatu Gabeko Herrialdeenmugimendua porrot egin. Arrazoiak:Ekonomia-garapenerako itxaropenik ezBlokeetatik ez asko urrundu, Hirugarren Mundua bipotentzien gudu-zelai bihurtu. Bestalde, batzuk blokebatean argi : Kuba sozialistaHonek mugimenduari sinesgarritasuna kendu.

×