Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.
3. GAIA <ul><li>MUNDUKO </li></ul><ul><li>ESTATUAK </li></ul>
ESTATUAK:DEFINIZIOA ETA ELEMENTUAK Estatua lurralde bat gobernatzen duen unitate politiko eta administratibo nagusia da. N...
Lurraldea: estatu guztiek dituzte eta mugen bidez bereizten dira.
Biztanleria: estatu baten lurraldean bizi diren biztanleak estatu horretako herritarrak dira. Eskubideak eta betebeharrak ...
<ul><li>Estatuaren boterea: lurraldea eta biztanleria arautzeko estatuak legeak egiten dituzte.  </li></ul><ul><li>Erakund...
Estatuen aniztasuna
<ul><li>Horien artean batzuk zaharrak dira: </li></ul><ul><li>Munduan, 200 estatu baino gehiago daude: </li></ul><ul><li>-...
<ul><li>Batzuk oso handiak dira: </li></ul><ul><li>-Errusia(estaturik handiena) </li></ul><ul><li>Beste batzuk oso txikiak...
<ul><li>Estatu guztiek ez daukate botere berdina. </li></ul><ul><li>Botere gehien dituzten estatuan hauek dira: </li></ul>...
Estatuen funtzioak <ul><li>Hainbat funtzio betetzen dute: </li></ul><ul><li>-Ordena publikoa zaintzen du bere lurraldean. ...
<ul><li>-Legeak egiten dituzte. </li></ul><ul><li>-Oinarrizko zerbitzuak ematen ditu.(hezkuntza, osasuna, garraioa...). </...
Estatuen funtzioak <ul><li>Batzuetan estatuek ez dituzte funtzio hauek betetzen. </li></ul><ul><li>Horren ondorioz: beste ...
Ongizate-estatua <ul><li>Lehen, estatuek legeak egiten zituzten. </li></ul><ul><li>Baina,XX.mendetik aurrera; ekonomiaren ...
Ongizate-estatua <ul><li>Estatu batzuek zergen dirua erabiliz, doako osasun eta hezkuntza-zerbitzuak antolatzen dituzte gu...
ESTATU DEMOKRATIKOA .
<ul><li>Botere politikoa nork duen eta nola erabiltzen duen kontuan hartuta bi estatu motak: </li></ul><ul><li>Estatu demo...
Definizioa <ul><li>Demokrazia hitza grezieratik dator DEMOS  eta  KRATOS terminoetatik dator eta herriaren gobernua esan n...
Herriaren parte hartzea. <ul><li>Zaila da denok gobernuan zuzen parte hartzea. Horretarako herritarrek ordezkariak hautatz...
<ul><li>Adin nagusiko pertsonek bakarrik eman dezakete botoa. </li></ul><ul><li>Nahi duten pertsona eta alderdi politiko g...
<ul><li>Irabazleak galtzaileak errespetatu behar ditu. Azken horiek oposizioa osatzen dute eta aukera izan behar dute gobe...
BOTEREEN BANAKETA
<ul><li>Legegilea: Parlamentuak du legearen boterea. Legeak onartzen ditu, eta Gobernuaren jardunak kontrolatzen ditu . </...
Betearazlea: Gobernuak kontrolatzen du. Gobernuak legeak aplikatzen ditu, eta herrialdearen administrazioaz arduratzen   da.
Judiziala: Epaileek dute botere hau. Legeak betearazi behar dizkiete, herritarrei eta erakundeei (Gobernuari, enpresei...)
ZUZENBIDE - ESTATUA
<ul><li>Zuzenbide estatuetan pertsona guztiek errespetatu behar dituzte legeak. </li></ul><ul><li>Lege gorena Konstituzioa...
Konstituzioan estatuaren forma definitzen da, eta herritarren eskubideak eta betebeharrak arautzen dira. Erakundeen botere...
Diktadura Diktadura pertsona edo talde batek estatuaren boterea bereganatzen duenean gertatzen da, gehienetan pertsona hor...
Estatu laikoa, konfesionala eta teokrazia <ul><li>Erlijioeran estatuak banatuta: Laikoa, konfesionala eta teokrazia. </li>...
Monarkiak eta errepublikak <ul><li>Monarkia: Monarkietan estatuburua erregea da. Kargua jaiotzean eskuratzen du eta seme a...
Estatuaren lurralde-antolaketa
<ul><li>Estatuak lurralde txikiagoetan antolatzen dira lurraldea hobeto administratzeko.  Lurralde zatiketak ez dira berdi...
<ul><li>Udalerria:  lurralde unitaterik txikiena da eta udala duen herri edo hiri  batek eta bere aginpean dauden lurrek o...
<ul><li>Estatu demokratiko batzuetan lurraldeen artean banatzen da boterea, eta gobernuko lan batzuk eta erabakitzeko ahal...
<ul><li>Bi erakunde mota daude estatua gobernatzeko: </li></ul><ul><li>- Estatu-erakundeak:  estatu osoan eragina duten er...
<ul><li>Estatu bakoitzak erabakitzen du estatu erakundeek eta toki- eta eskualde-erakundeek estatuan duten boterea eta hai...
<ul><li>Toki- eta eskualde-erakundeek ez dute gobernatzeko autonomiarik, estatu-erakundeen mende daude.  Eskualdeetako fun...
<ul><li>Eskualdeek beren erakundeak dituzte.  Herritarrek hautatzen dituzte toki- eta eskualde-gobernueako eta parlamentue...
ESTATUEN ARTEKO HARREMANAK
Harremanak <ul><li>Betidanik,giza komunitateek harremanak izan dituzte ingurukoekin. </li></ul><ul><li>Harremanak horiek h...
Estatuen laguntza <ul><li>Estatuek truke ekonomikokoak egiten dituzte, munduko beste herrialde askorekin. </li></ul><ul><l...
Harremanak errazteko <ul><li>Harremanak errazteko, estatuek itunak eta hitzarmenak sinatzen dituzte. </li></ul><ul><li>Dok...
Gatazkak <ul><li>Gatazka Ekonomikoak: </li></ul><ul><ul><li>Ohikoenak dira. </li></ul></ul><ul><ul><li>Bi herrialderen edo...
Gatazken interbidea <ul><li>Estatuek beste estatu batzuen laguntza eskatzen dute edo nazioarteko erakundeen bitartekotzara...
Nazioarteko erakundeak
<ul><li>Estatuek, guztien intereseko gaiak aztertzeko haiei buruzko erabakiak hartzeko eta gatazkei irtenbideak bilatzeko ...
<ul><li>Zein lurraldetan jarduten duten arabera: </li></ul><ul><ul><li>Mundu mailakoak adb. NBE. </li></ul></ul><ul><ul><l...
 
<ul><li>Zenbait dokumentu garrantzitsu onartu dira giza eskubideen alde esaterako haurren eskubideen adierazpena giza esku...
<ul><li>NBEk ematen ditu eta gatazka baten nahasiak dauden herrialdeek nahitaez bete behar dituzte eta bestela zigorrak ez...
<ul><li>Espezializaturizako erakundeak dituzte eta bakoitzak bere arloa jorratzen du adb. FAOk nekazaritza, UNESCOk hezkun...
<ul><li>NBEk ahulguneak ere baditu haren lana bost herrialdek zaildu ahal dutelako(Amerikako Estatu Batuek, Errusia, Txina...
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

3.gaia munduko estatuak

10,030 views

Published on

ikasleek egindako lana

Published in: Education
  • Be the first to comment

3.gaia munduko estatuak

  1. 1. 3. GAIA <ul><li>MUNDUKO </li></ul><ul><li>ESTATUAK </li></ul>
  2. 2. ESTATUAK:DEFINIZIOA ETA ELEMENTUAK Estatua lurralde bat gobernatzen duen unitate politiko eta administratibo nagusia da. Nazioa :nazio bat ezaugarri hauek dituzten pertsonek osatzen dute:bereizgarri komunak(hizkuntza,historia,ohiturak),lurralde batekoak izatearen sentimenduak eta talde berezia osatzearen kontzientzia.
  3. 3. Lurraldea: estatu guztiek dituzte eta mugen bidez bereizten dira.
  4. 4. Biztanleria: estatu baten lurraldean bizi diren biztanleak estatu horretako herritarrak dira. Eskubideak eta betebeharrak dituzte. Biztanleria heterogeneoa izaten da eta batzuetan ez da errespetatzen eskubide berdinak izatea.
  5. 5. <ul><li>Estatuaren boterea: lurraldea eta biztanleria arautzeko estatuak legeak egiten dituzte. </li></ul><ul><li>Erakundeak </li></ul><ul><li>Polizia </li></ul><ul><li>Armada </li></ul><ul><li>- Diplomatikoak </li></ul>
  6. 6. Estatuen aniztasuna
  7. 7. <ul><li>Horien artean batzuk zaharrak dira: </li></ul><ul><li>Munduan, 200 estatu baino gehiago daude: </li></ul><ul><li>-Egipto(duela 5.000 urte) </li></ul><ul><li>Beste batzuk berriak: </li></ul><ul><li>-Montenegro(2006an) </li></ul>
  8. 8. <ul><li>Batzuk oso handiak dira: </li></ul><ul><li>-Errusia(estaturik handiena) </li></ul><ul><li>Beste batzuk oso txikiak: </li></ul><ul><li>-Vatikano hiria(txikiena) </li></ul>
  9. 9. <ul><li>Estatu guztiek ez daukate botere berdina. </li></ul><ul><li>Botere gehien dituzten estatuan hauek dira: </li></ul><ul><li>-Estatu Batuak, Txina, Japonia, Errusia, Europa Batasunak... </li></ul>
  10. 10. Estatuen funtzioak <ul><li>Hainbat funtzio betetzen dute: </li></ul><ul><li>-Ordena publikoa zaintzen du bere lurraldean. </li></ul><ul><li>-Bere lurraldea eta herritarrak babesten ditu. </li></ul><ul><li>-Nazioarteko harremanak izaten ditu. </li></ul>
  11. 11. <ul><li>-Legeak egiten dituzte. </li></ul><ul><li>-Oinarrizko zerbitzuak ematen ditu.(hezkuntza, osasuna, garraioa...). </li></ul><ul><li>-Ekonomia arautzen du eta lan-harremanak ere. </li></ul>
  12. 12. Estatuen funtzioak <ul><li>Batzuetan estatuek ez dituzte funtzio hauek betetzen. </li></ul><ul><li>Horren ondorioz: beste estatu batek bere lurraldea inbaditzen du, nazioarteko harremanekin porrot egiten du ... </li></ul>
  13. 13. Ongizate-estatua <ul><li>Lehen, estatuek legeak egiten zituzten. </li></ul><ul><li>Baina,XX.mendetik aurrera; ekonomiaren garapenean parte hartu behar dutela iruditzen zaie, herritarrei oinarrizko zerbitzuak eman behar dietela ere... </li></ul><ul><li>Dena den, estatu guztiek ez dituzte funtzio horiek berdin betetzen. </li></ul><ul><li>Gobernu batek ekonomian eta gizartean esku hartzen badu; gizarte-estatua edo ongizate-estatua esaten zaio. </li></ul>
  14. 14. Ongizate-estatua <ul><li>Estatu batzuek zergen dirua erabiliz, doako osasun eta hezkuntza-zerbitzuak antolatzen dituzte guztientzat: </li></ul><ul><li>-Sorospena(estatuak denboraldi baterako ematen duen laguntza): pentsioak ezartzeko, gutxienengoko soldata finkatzeko... </li></ul><ul><li>Gaur egun, herrialde garatuenetan bakarrik daude ongizate-estatuak. </li></ul>
  15. 15. ESTATU DEMOKRATIKOA .
  16. 16. <ul><li>Botere politikoa nork duen eta nola erabiltzen duen kontuan hartuta bi estatu motak: </li></ul><ul><li>Estatu demokratikoak. </li></ul><ul><li>Diktadurak. </li></ul>
  17. 17. Definizioa <ul><li>Demokrazia hitza grezieratik dator DEMOS eta KRATOS terminoetatik dator eta herriaren gobernua esan nahi du. </li></ul><ul><li>Estatu demokratikoak oinarrizko ideia hauek ditu: Gobernuen erabakiak ontzat hartu eta erabakietan parte hartu behar dute herritarrek. </li></ul><ul><li>Estatu batek hiru ezaugarri: Herritarrek gobernuan parte hartu, botereen banaketa egotea eta zuzenbide- estatu bat. </li></ul>
  18. 18. Herriaren parte hartzea. <ul><li>Zaila da denok gobernuan zuzen parte hartzea. Horretarako herritarrek ordezkariak hautatze dituzte. </li></ul>
  19. 19. <ul><li>Adin nagusiko pertsonek bakarrik eman dezakete botoa. </li></ul><ul><li>Nahi duten pertsona eta alderdi politiko guztiek botoa emateko aukera izan behar dute. </li></ul><ul><li>Aurkezten diren guztiek beraien programa askatasunez azaldu ahal dute. </li></ul><ul><li>Hauteskundeak aldian behin egin behar dira. </li></ul><ul><li>Emaitzen gardentasuna nabaritu behar da. </li></ul>Baldintzak:
  20. 20. <ul><li>Irabazleak galtzaileak errespetatu behar ditu. Azken horiek oposizioa osatzen dute eta aukera izan behar dute gobernua kritikatzeko eta beste alternatiba batzuk askatasunez proposatzeko. </li></ul>
  21. 21. BOTEREEN BANAKETA
  22. 22. <ul><li>Legegilea: Parlamentuak du legearen boterea. Legeak onartzen ditu, eta Gobernuaren jardunak kontrolatzen ditu . </li></ul>
  23. 23. Betearazlea: Gobernuak kontrolatzen du. Gobernuak legeak aplikatzen ditu, eta herrialdearen administrazioaz arduratzen da.
  24. 24. Judiziala: Epaileek dute botere hau. Legeak betearazi behar dizkiete, herritarrei eta erakundeei (Gobernuari, enpresei...)
  25. 25. ZUZENBIDE - ESTATUA
  26. 26. <ul><li>Zuzenbide estatuetan pertsona guztiek errespetatu behar dituzte legeak. </li></ul><ul><li>Lege gorena Konstituzioa da eta herritarrek onartu dute lege hori. </li></ul>
  27. 27. Konstituzioan estatuaren forma definitzen da, eta herritarren eskubideak eta betebeharrak arautzen dira. Erakundeen boterea mugatzen dute. Pertsonek zenbait eskubide dituzte eta gobernariek errespetatu behar dituzte. =
  28. 28. Diktadura Diktadura pertsona edo talde batek estatuaren boterea bereganatzen duenean gertatzen da, gehienetan pertsona horiek indarkeria erabiltzen dute, horri estatu kolpea esaten zaio.
  29. 29. Estatu laikoa, konfesionala eta teokrazia <ul><li>Erlijioeran estatuak banatuta: Laikoa, konfesionala eta teokrazia. </li></ul><ul><li>ESTATU LAIKOA: estatua eta erlijioa erabat bereizita, nahi duzun erlijioa praktika dezake eta estatuak erlijioarekin hitzarmenak egiten dituzte , estatuan garrantzia izaten badute. </li></ul><ul><li>ESTATU KONFESIONALAK: erlijio ofiziala dago eta pribilegio handiak ditu. </li></ul><ul><li>TEOKRAZIA:erlijio ofiziala, legeak liburu sakratukoak dira. Erlijioak kontrolatzen du gobernua. </li></ul>
  30. 30. Monarkiak eta errepublikak <ul><li>Monarkia: Monarkietan estatuburua erregea da. Kargua jaiotzean eskuratzen du eta seme alabei eskualdatzen die. </li></ul><ul><li>Errepublika: Presidentea da estatu buru, hemen herritarrek hautatzen dute presidentea. </li></ul>
  31. 31. Estatuaren lurralde-antolaketa
  32. 32. <ul><li>Estatuak lurralde txikiagoetan antolatzen dira lurraldea hobeto administratzeko. Lurralde zatiketak ez dira berdinak estatu guztietan: departamenduak, kantoiak eta eskualdeak izan daitezke zatitzeko moduak. </li></ul>Lurralde-antolaketa
  33. 33. <ul><li>Udalerria: lurralde unitaterik txikiena da eta udala duen herri edo hiri batek eta bere aginpean dauden lurrek osatzen dute (Bilbo adibidez). </li></ul><ul><li>Probintzia: udalerriak probintziatan biltzen dira (Bizkaia esaterako). </li></ul><ul><li>Autonomia-erkidegoak: probintziek osatzen dituzte (Euskal autonomia-erkidegoa esaterako). </li></ul>Espainiako lurralde-antolaketa
  34. 34. <ul><li>Estatu demokratiko batzuetan lurraldeen artean banatzen da boterea, eta gobernuko lan batzuk eta erabakitzeko ahala ematen zaie. Horrela erabaki onak hartzea lortu nahi da, haiek baitaude arazoengandik hurbilen. </li></ul>Botere banaketa
  35. 35. <ul><li>Bi erakunde mota daude estatua gobernatzeko: </li></ul><ul><li>- Estatu-erakundeak: estatu osoan eragina duten erabakiak hartzen dituzte (parlamentu nazionala, gobernua eta auzitegi gorenak dira). </li></ul><ul><li>- Eskualde eta toki erakundeak: beren eskumeneko lurralde esparruan eragina duten erabakiak hartzen dituzte. </li></ul>Erakunde motak
  36. 36. <ul><li>Estatu bakoitzak erabakitzen du estatu erakundeek eta toki- eta eskualde-erakundeek estatuan duten boterea eta haien arteko harremana. Honen arabera bi estatu mota daude: </li></ul><ul><li>- Estatu zentralizatua. </li></ul><ul><li>- Estatu deszentralizatua. </li></ul>Estatu deszentralizatuak eta zentralizatuak.
  37. 37. <ul><li>Toki- eta eskualde-erakundeek ez dute gobernatzeko autonomiarik, estatu-erakundeen mende daude. Eskualdeetako funtzionarioak adminiztrazio nagusiak hautatzen ditu. Frantzia dugu honen adibide. </li></ul>Estatu zentralizatua
  38. 38. <ul><li>Eskualdeek beren erakundeak dituzte. Herritarrek hautatzen dituzte toki- eta eskualde-gobernueako eta parlamentuetako kideak. </li></ul><ul><li>Estatuak du botere gorena. Lege komun batzuk daude estatuko lurralde guztietarako eta estatu-erakundeek estatu osoan dute eragina. </li></ul><ul><li>Eskualdeek eta udalerriek botere handia dute beren lurraldeetan. Konztituzioetan eskualde horiek dituzten eskumenak zehazten dira. Eskualde erakundeek konztituzioan aipaturiko gaietan bakarrik jar ditzakete legeak eta beren eskualdean soilik dute eragina. </li></ul>Estatu deszentralizatua
  39. 39. ESTATUEN ARTEKO HARREMANAK
  40. 40. Harremanak <ul><li>Betidanik,giza komunitateek harremanak izan dituzte ingurukoekin. </li></ul><ul><li>Harremanak horiek herrialde askoekin eduki behar dira, nahiz hurbil edo urruti izan. </li></ul>
  41. 41. Estatuen laguntza <ul><li>Estatuek truke ekonomikokoak egiten dituzte, munduko beste herrialde askorekin. </li></ul><ul><li>Biztanleria leku batetik bestera mugitzen da lan egiteko, turismorako, ikasteko … </li></ul><ul><li>Mugimendu horiek estatuen arteko harremana handitzen du. </li></ul>
  42. 42. Harremanak errazteko <ul><li>Harremanak errazteko, estatuek itunak eta hitzarmenak sinatzen dituzte. </li></ul><ul><li>Dokumentuen bidez, estatuek konpromisoak hartzen dute gai bati buruz. </li></ul>
  43. 43. Gatazkak <ul><li>Gatazka Ekonomikoak: </li></ul><ul><ul><li>Ohikoenak dira. </li></ul></ul><ul><ul><li>Bi herrialderen edo gehiagoren arteko interes ekonomikoak elkarren aurkakoak direnean sortzen dira. </li></ul></ul><ul><li>Gatazka Militarrak: </li></ul><ul><ul><li>Kasu larrietan gertatzen dira. </li></ul></ul><ul><ul><li>Gerra izugarriak eragin ditzakete. </li></ul></ul>
  44. 44. Gatazken interbidea <ul><li>Estatuek beste estatu batzuen laguntza eskatzen dute edo nazioarteko erakundeen bitartekotzara jotzen dute. </li></ul>
  45. 45. Nazioarteko erakundeak
  46. 46. <ul><li>Estatuek, guztien intereseko gaiak aztertzeko haiei buruzko erabakiak hartzeko eta gatazkei irtenbideak bilatzeko </li></ul>
  47. 47. <ul><li>Zein lurraldetan jarduten duten arabera: </li></ul><ul><ul><li>Mundu mailakoak adb. NBE. </li></ul></ul><ul><ul><li>Eremu jakin batekoak adb. EB. </li></ul></ul><ul><li>Helburuen arabera: </li></ul><ul><ul><li>Erakunde militarra adb. NATO. </li></ul></ul><ul><ul><li>Erakunde ekonomikoa adb. MMA. </li></ul></ul>
  48. 49. <ul><li>Zenbait dokumentu garrantzitsu onartu dira giza eskubideen alde esaterako haurren eskubideen adierazpena giza eskubideen adierazpena … </li></ul>
  49. 50. <ul><li>NBEk ematen ditu eta gatazka baten nahasiak dauden herrialdeek nahitaez bete behar dituzte eta bestela zigorrak ezarri edo militarki esku-hartu dezake. </li></ul>
  50. 51. <ul><li>Espezializaturizako erakundeak dituzte eta bakoitzak bere arloa jorratzen du adb. FAOk nekazaritza, UNESCOk hezkuntza, zientzia eta kultura eta MOEk osasuna. </li></ul>
  51. 52. <ul><li>NBEk ahulguneak ere baditu haren lana bost herrialdek zaildu ahal dutelako(Amerikako Estatu Batuek, Errusia, Txina, Erresuma Batua eta Frantziak).Eta armadarik ez duenez bertako herrialdeek utzi behar dute berea erabiltzen. </li></ul>

×