11. gaia. Gerra hotza

3,709 views

Published on

Published in: Education
0 Comments
3 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total views
3,709
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
672
Actions
Shares
0
Downloads
0
Comments
0
Likes
3
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

11. gaia. Gerra hotza

  1. 1. 11. gaiaGerra hotza(1945-1991)
  2. 2. Gerra hotzaren jatorria
  3. 3. • Estatu Batuak etaSESB-ek nagusitasunalortzeko.
  4. 4. Zer izan zen Gerra Hotza?• Superpotentzien artean antagonismoa:– Politikan– Ideologian– Ekonomian• Horrek Gerra Hotza
  5. 5. • Mundua bi bloketan:– Mendebaldeko blokea:Estatu Batuakburu, MendebaldekoEuropako aliatuak.– Bloke komunista: SESBeta Ekialdeko Europakoaliatuak.
  6. 6. • Herrialdeek antolaketauniformea.• Potentzia bakoitzak bereblokea kontrolpean.• Blokekoak erreprimitublokez aldatu eskero.
  7. 7. • Tentsio egoera.• 1947tik 1953ra eta 1980kohamarkada bakezkobizikidetza.– Negoziaziorako jarraibideak.
  8. 8. Aliatuen arteko harremanak hobetzea.• 1946an Churchillekburdinezko hesiasalatu.• Aliatuen artekoulertzea hondatu.
  9. 9. • Grezian gerra zibila:komunistek edomonarkikoek boterealortzeko.• Trumanek monarkikoeilagundu:euspen-politika.
  10. 10. • Potentziek eragin-eremuak sendotu.• Amerikarrek MarshallPlana:Europakoekonomia berpiztekolaguntza.
  11. 11. • SESBek uko etaKominformerakundea sortu:– Komunisten sobietarpolitikarekiko babesa.
  12. 12. Tentsiohandieneko aldia(1947-1953)Koreako Gerra
  13. 13. Berlinen blokeoa• Lehen liskarra Berlingo krisia. Bigarren Mundu Gerra amaitueta hiru urtera.• Berlin lau sektoretan banatu.• 1948an AEB-k, Frantziak etaBritainia Handiak sektoreakbatu.Alemaniako Errepublika Federala (AEF) sortu.
  14. 14. • SESB Mendebaldeko Berlinblokeatu.• Aliatuek, hiria airetikhornitu. Blokeoak porrot.• SESB-ek estatu komunista sortu AlemaniakoErrepublika Demokratikoa (AED)• Alemania bi estatutan banatu, 1990era arte.
  15. 15. Koreako Gerra
  16. 16.  Berlinen 1948ko blokeoakaliatuen haustura eta GerraHotzaren hasiera eragin. 1949an Mao Zedongen tropakomunistek garaipena lortuTxinako gerra zibilean.
  17. 17.  Koreako gerra piztu (1950-1953) Japoniaren kolonia Japoniak bigarren mundu gerran porrota eta korea bizatitan: iparraldea eta hegoaldea
  18. 18.  Muga 38.paraleloan Iparraldea: Moskuren eraginpean (erregimen komunista) Hegoaldean: AEB (komunismoaren kontrako diktadura)
  19. 19.  1950ean, Ipar-Koreak Hego-korea inbaditu. Hego korea galtzear baina NBek inbasioagaitzetsi eta Kasko Urdinak bidali, gatazkakamaitzeko.
  20. 20.  NB-n koalizioak, AEB buru, HegoKorea berrazkuratzeari ekin. Ipar korean sartu, Txinakbabestu. MacArthurrek bonba atomikoaerabiltzea proposatu. Maoriatzera egiteko.Generala kargutikkendu.
  21. 21.  1953an tregoa sinatu Mugak gerraren aurrekoak Ondorioak: Milioi bat pertsona hil
  22. 22. Mendebaldeko blokea:Kideak eta ezaugarriak
  23. 23. Ezaugarriak• Ekonomiakapitalista• Demokrazialiberala orokortu
  24. 24. ESTRATEGIA• Kanpo politikarenhelburua:– Komunismoariaurre egin Europa-tik kanpokoeremuetan• Aliantzamilitarraren sareasortu
  25. 25. ALIANTZAK• MendebaldekoEuropan:–Diru laguntzak(Marshall Plana)–Erakunde militar batsortu: NATO (IparAtlantikoko TratatuarenErakundea)
  26. 26. • Europatik kanpo:– Rio de Janeiroko ituna sinatu (1947)latinoamerikarekin– SEATO (1954) Asiako hego-ekialdeko estatuekin– Bagdadeko ituna(1955) Ekialde Erdiko herrialdeekin
  27. 27. Politika sistema• Sistemademokratikoakezartzearen alde• Gerran aritutakoherrietandemokraziaezarri, baitabeste eskualdebatzuetan
  28. 28. Demokraziaren oinarriak• Hauteskunde libreak• Botere politikoen banaketa: parlamentuakbotere legegilea, gobernuak boterebetearazlea, judiziala epaileek• Herritarrei eskubideak eta betebeharrak• Politika aniztasuna
  29. 29. Demokrazia mugatua• Estatu BatuekdiktadurakonartuEuropan• Beste lekubatzuetandiktaduraksustatu
  30. 30. EKONOMIASISTEMA
  31. 31. EKONOMIA KAPITALISTA• Bi printzipio:– Jabetza pribatuaaitortzea– Merkatu libreaegotea
  32. 32. • Gerraren osteko berrikuntza nagusia:Estatuaren esku-hartzea areagotu• Mendebaldeko gobernu asko oinarrizkoekonomia sektoreak kontrolatu• Inbertsioa eta kontsumoa sustatu
  33. 33. Bloke komunista: Kideak etaezaugarriak
  34. 34. Bloke komunistaren eraketa• Mendebaldeko blokea antolatzenari, sobietar blokea ezarri EkialdekoEuropan.• II. mundu gerraamaitzean, sobietarrek indarpolitikoen koaliziozko gobernuakeratzea onartu; Polonia, Hungaria…
  35. 35. • Alderdi komunistek ministerionagusiak kontrolatu. Stalinekbultzatuta botere osoabereganatu eta diktadurakomunistak ezarri.
  36. 36. • Blokea, estatubatuarren ekimenenaurka.• Marshall planarierantzuteko, COMECON antolatu.Helburua: Europako herrialdeenekonomiak koordinatzea.
  37. 37. • SESBek AlemaniakoErrepublika Demokratikoasortu, mendebaldekoerrepublika federalarierantzuteko• NATOren sorrerarierantzuteko, Varsoviakoituna eratu.
  38. 38. • Komunismoa herrialdeetatik hedatu.Europan; Jugoslavian etaAlbanian, baina SESBen mende izangabe.• Europatik kanpo, Txinan eta IparKorean• Hedapena mehatxutzat hartumendebaldekoek
  39. 39. Herri demokrazien sorrera• SEBSen babesean Europakoerregimenak, herri-demokraziak.Ezaugarriak:- Alderdi bakarreko sistemak-Botere politikoa banatuerakundeetan banatu gabe.Askatasunik ez. Gobernukomunistak diktadura gogorrak.
  40. 40. Ekonomia planifikatua• Ekialdeko Europan gerraaurretik ekonomia kapitalista.• Ondoren, ekonomia estalinista(printzipio marxistetanoinarritua).• Enpresak estatuak kudeatu etaadministratu kapitalisten langileesplotazioa amaiarazteko.
  41. 41. • Komunistek industria, merkataritzaeta finantzia enpresak desjabetuestatuaren jabetza lortzeko.• Politika agintariak ekonomiakudeatzen hasi: bost urteko planak.• Industria eta nekazaritza ekoizpenafinkatu.• Monetaren balioa zehaztu.• Kanpo merkataritza kontrolatu.
  42. 42. Gerra Hotzeko armak
  43. 43. Norgehiagoka militarra• 1949an, SESBek erebere lehen bonbaatomikoa leherrarazi.• Armamentu-norgehiagoka hasi bisuperpotentzien artean.
  44. 44. • Mota guztietako armakopuru izugarriak:Arma nuklearrakUrrunetik gidatutakomisilakErreakziozkobonbaketariakHegazkin supersonikoak
  45. 45. • Terrorezko oreka egoerasortu: Bi blokeek parekotasunaarmamentuan. Gerrarik pizteaeragozten, erabatekosuntsipena gertatutakobeldurra.
  46. 46. • 1957an, SESBek lehensatelite artifiziala jarriorbitan: sputniksatelitea.• Espazioko-norgehiagokabi superpotentzienartean.
  47. 47. • Gertaera nagusiak: Espazioko lehen misiotripulatua (Yuri Gagarinsobietarra)Lehen gizakia(estatubatuar bat)Ilargira iristea 1969an.
  48. 48. Eskualde-gatazkak• AEB eta SESBekaurrerapenei aurreegiteko politikagaratu, elkarren kontraborrokatu.• Intentsitate txikikogatazkak.
  49. 49. • Gerra Hotzean ehungerratik gora.• Superpotentziekborrokalarietako batbabestu.• Gerra irekia:– Estatu Batuek: Korean etaVietnamen.– Sobietar Batasunak:Afganistanen.
  50. 50. Norberaren blokea kontrolatzea etaaurkakoarena ahultzea.• Biztanleriarenideologiakontrolatu, etsaiarenhedapena eragozteko.
  51. 51. • Estatu Batuek estatu-kolpeak babestu.• Komunistei Europakogobernuetan sartzekobetoa.• Sorgin-ehiza martxan jarri:o Artista eta intelektualugariri komunista izatealeporatu.
  52. 52. • Sobietarblokean, kontrolazorrotzagoa.• Errepresio gogorranozitu.
  53. 53. • Bi blokeek aurkakoaahultzen saiatu.• Aurkako blokeanerregimenarenaurkakoak babestu.
  54. 54. • SESBek laguntzaekonomikoa emanMendebaldeko alderdikomunistei.• Mendebaldekoek, komunisten aurkakodisidenteei lagundu.

×