Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.
Relatie mond(on)gezondheid
en algemene (on)gezondheid bij
      kwetsbare ouderen

             NVGd
          3 april 2009
Claar Wierink,
         tandarts-geriatrie

Werkzaam in verpleeghuis Vreugdehof
          te Amsterdam,
    Geriatrische V...
Vreugdehof

• Mondzorgcoördinatoren
• Multidisciplinair werken
• Samenwerking ergotherapeut
Vragenlijst
• Denk je zelf je eigen tanden en kiezen of een
  gebitsprothese te hebben op 80-jarige leeftijd?
• Ben je tev...
Conclusies op basis van vragenlijst

• Eigen mondgezondheid lijkt van invloed op
  het uitvoeren van de mondzorg.
• Er lij...
Dag van de mondzorg
Poetsen bij de pop en dan bij de bewoner.
Rol ergotherapeut
• Mondverzorgingsmiddelen aanpassen, zodat een oudere
  weer zelfstandig de mondzorg kan uitoefenen.
• O...
Samenwerking ergotherapeut en tandarts,
     helemaal zo gek nog niet…
Literatuur

Diabetes-patiënten
3-4 x verhoogde kans op parodontitis
parodontitis beïnvloedt glucose-regulatie
behandeling ...
Medisch Tandheelkundige-interactie
Bij slecht gereguleerde diabeten:
  Verhoogde kans op infecties
  Vertraagde wondgenezi...
De oudere, demografische
          gegevens
Aantal ouderen:
  2006: 2,2 miljoen 65-plussers
  2030: 4 miljoen 65-plussers
...
Multipathologie




        Bron:   Ouderen Nu en in de Toekomst
                SCP, RIVM, VWS
Gebitsprothesen bij bevolking, 16 jaar en ouder
Relatie mond(on)gezondheid en
    algemene (on)gezondheid

Verspreiding orale micro-organismen via
• de bloedcirculatie
• ...
Verspreiding orale micro-organismen is
     predisponerend voor ontstaan:

• endocarditis
• cardiovasculaire ziekte
• aspi...
Verspreiding orale micro-organismen is
     predisponerend voor ontstaan:

• endocarditis
• cardiovasculaire ziekte
• aspi...
Endocarditis

•   orale bacteriëmie
•   risico bij elke bloedige orale behandeling
•   vooral anaërobe micro-organismen
• ...
Prevention of infective endocarditis:
Guidelines from the American Heart
Association
A guideline from the American Heart A...
Reden voor herzien richtlijn
• Risico op endocarditis groter bij dagelijkse
  activiteiten, zoals kauwen en tandenpoetsen....
Richtlijn preventie bacteriële endocarditis
       Nederlandse Hartstichting, augustus 2008
Endocarditis-profylaxe alleen ...
Preventie bij risicopatiënten endocarditis

• amoxicilline, 3 gram per os 30-60 min. vóór
  behandeling

• bij overgevoeli...
Verspreiding orale micro-organismen is
     predisponerend voor ontstaan:

• endocarditis
• cardiovasculaire ziekte
• aspi...
Relatie mondgezondheid en
      cardiovasculaire ziekte

• statistisch significant
• causaal?
Parodontitis      Cardiovasculaire
                  ziekte

          Confounders
Prof. dr. H. ten Cate,
      internist-vasculair geneeskundige

• Bacteriën verspreiden zich met regelmaat in
  bloedbaan ...
Conclusies

• Relatie parodontitis en cardiovasculaire
   aandoeningen bewezen
• Causaal verband aannemelijk
• Behandeling...
Verspreiding orale micro-organismen is
    predisponerend voor ontstaan:

• endocarditis
• cardiovasculaire ziekte
• aspir...
Aspiratiepneumonie

Infectie van de pleura of het longparenchym door
inhalatie van met micro-organismen geïnfecteerde
stof...
Tandplaque reservoir voor
        luchtwegpathogenen
Sumi et al, 2007
• Onderzocht tandplaque van 138 zorgafhankelijke
  o...
Aspiratiepneumonie bij kwetsbare ouderen

• incidentie 12:1000
• toename incidentie bij ouderen (>75 jaar)
   tot 34:1000
...
Predisponerende factoren

• afname functie afweermechanismen en
   immuunsysteem
• slechte mondgezondheid
• slikproblemati...
Belang mondzorg

Yoneyama et al, 2002
• 417 ouderen
• Interventiegroep: na iedere maaltijd gedurende 5
  minuten gepoetst ...
Adachi et al, 2007
• 40 verpleeghuisbewoners > 65 jaar en
  40 controlepersonen
• interventiegroep: 1x per week mondzorg
 ...
Diabetes Mellitus



Aspiratie-       Mond-           Endocarditis
pneumonie      gezondheid



             Cardiovascula...
Mondgezondheid en
mondzorg bij ouderen,
  van levensbelang!


Dank u wel voor uw aandacht.
Relatie mond(on)gezondheid  en algemene (on)gezondheid bij  kwetsbare ouderen
Relatie mond(on)gezondheid  en algemene (on)gezondheid bij  kwetsbare ouderen
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Relatie mond(on)gezondheid en algemene (on)gezondheid bij kwetsbare ouderen

3,099 views

Published on

Relatie mond(on)gezondheid
en algemene (on)gezondheid bij
kwetsbare ouderen.
Claar Wierink, tandarts-geriatrie
Werkzaam in verpleeghuis Vreugdehof
te Amsterdam, Geriatrische Verwijspraktijk
te Amstelveen

Published in: Health & Medicine
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

Relatie mond(on)gezondheid en algemene (on)gezondheid bij kwetsbare ouderen

  1. 1. Relatie mond(on)gezondheid en algemene (on)gezondheid bij kwetsbare ouderen NVGd 3 april 2009
  2. 2. Claar Wierink, tandarts-geriatrie Werkzaam in verpleeghuis Vreugdehof te Amsterdam, Geriatrische Verwijspraktijk te Amstelveen
  3. 3. Vreugdehof • Mondzorgcoördinatoren • Multidisciplinair werken • Samenwerking ergotherapeut
  4. 4. Vragenlijst • Denk je zelf je eigen tanden en kiezen of een gebitsprothese te hebben op 80-jarige leeftijd? • Ben je tevreden over de mondzorg die wordt geleverd door jouw team? Waarom en wat is jouw rol daarin? • Laat je eigen tanden eens poetsen door bijvoorbeeld je partner of een collega. Hoe voelde dat?
  5. 5. Conclusies op basis van vragenlijst • Eigen mondgezondheid lijkt van invloed op het uitvoeren van de mondzorg. • Er lijkt verdeeldheid te bestaan over of de mondzorg wel of niet goed wordt uitgevoerd. • Bij problemen bij het tandenpoetsen, wordt voornamelijk de tandarts ingeschakeld, er wordt niet gedacht aan de ergotherapeut.
  6. 6. Dag van de mondzorg
  7. 7. Poetsen bij de pop en dan bij de bewoner.
  8. 8. Rol ergotherapeut • Mondverzorgingsmiddelen aanpassen, zodat een oudere weer zelfstandig de mondzorg kan uitoefenen. • Ouderen helpen mondzorg (weer) een vast onderdeel van het dagprogramma te laten zijn door het kiezen van een geschikt vast tijdstip en het ondersteunen en herhalen van de handeling. • Bij psychogeriatrische ouderen met gedragsproblematiek kan een ergotherapeut zoeken naar een geschikte methode om poetsen toch mogelijk te maken, bijvoorbeeld met een snoezeltechniek.
  9. 9. Samenwerking ergotherapeut en tandarts, helemaal zo gek nog niet…
  10. 10. Literatuur Diabetes-patiënten 3-4 x verhoogde kans op parodontitis parodontitis beïnvloedt glucose-regulatie behandeling parodontitis kan behandeling diabetes ten goed komen
  11. 11. Medisch Tandheelkundige-interactie Bij slecht gereguleerde diabeten: Verhoogde kans op infecties Vertraagde wondgenezing Orale implicaties: Verhoogd risico op parodontitis, cariës en Candida-infecties Hyposalivatie
  12. 12. De oudere, demografische gegevens Aantal ouderen: 2006: 2,2 miljoen 65-plussers 2030: 4 miljoen 65-plussers 2006: 93,7% woont zelfstandig Toekomst: percentage blijft gehandhaafd.
  13. 13. Multipathologie Bron: Ouderen Nu en in de Toekomst SCP, RIVM, VWS
  14. 14. Gebitsprothesen bij bevolking, 16 jaar en ouder
  15. 15. Relatie mond(on)gezondheid en algemene (on)gezondheid Verspreiding orale micro-organismen via • de bloedcirculatie • het lymfestelsel • de tractus digestivus • de tractus respiratorius
  16. 16. Verspreiding orale micro-organismen is predisponerend voor ontstaan: • endocarditis • cardiovasculaire ziekte • aspiratiepneumonie
  17. 17. Verspreiding orale micro-organismen is predisponerend voor ontstaan: • endocarditis • cardiovasculaire ziekte • aspiratiepneumonie
  18. 18. Endocarditis • orale bacteriëmie • risico bij elke bloedige orale behandeling • vooral anaërobe micro-organismen • groter risico bij bloedige behandeling in geïnfecteerd gebied
  19. 19. Prevention of infective endocarditis: Guidelines from the American Heart Association A guideline from the American Heart Association Rheumatic Fever, Endocarditis and Kawasaki Disease Committee, Council on Cardiovascular Disease in the Young, and the Council on Clinical Cardiology, Council on Cardiovascular Surgery and Anesthesia, and the Quality of Care and Outcomes Research Interdisciplinary Working Group JADA, januari 2008
  20. 20. Reden voor herzien richtlijn • Risico op endocarditis groter bij dagelijkse activiteiten, zoals kauwen en tandenpoetsen. • Een optimale mondhygiëne beperkt het risico op endocarditis veroorzaakt door dagelijkse activiteiten. Belangrijker dan tandheelkundige behandeling! • Antibioticum profylaxe voorkomt slecht een zeer beperkt aantal gevallen van endocarditis bij patiënten die een tandheelkundige behandeling ondergaan. • De risico’s van het (veelvuldig) gebruik van antibiotica wegen niet op tegen de baten.
  21. 21. Richtlijn preventie bacteriële endocarditis Nederlandse Hartstichting, augustus 2008 Endocarditis-profylaxe alleen geïndiceerd bij patiënten met: 1. Eerder doorgemaakte endocarditis 2. Hartklepprothese (inclusief bioprothese, allograft en conduit) 3. Bepaalde aangeboren hartafwijkingen: - Onbehandelde cyanotische hartafwijkingen - Met shunts of conduits gepallieerde cyanotische hartafwijkingen - Volledig gecorrigeerde hartafwijkingen met gebruikmaking van prothese materiaal -> alleen gedurende de eerste zes maanden na behandeling. - Behandeling aangeboren hartafwijking met restafwijking ter plekke van een patch of device waardoor endothelialisatie wordt belemmerd.
  22. 22. Preventie bij risicopatiënten endocarditis • amoxicilline, 3 gram per os 30-60 min. vóór behandeling • bij overgevoeligheid voor of behandeling met penicilline in de 7 dagen vóór de behandeling: clindamycine 600 mg per os 30-60 min. vóór behandeling of intraveneus 30-60 min. vóór behandeling
  23. 23. Verspreiding orale micro-organismen is predisponerend voor ontstaan: • endocarditis • cardiovasculaire ziekte • aspiratiepneumonie
  24. 24. Relatie mondgezondheid en cardiovasculaire ziekte • statistisch significant • causaal?
  25. 25. Parodontitis Cardiovasculaire ziekte Confounders
  26. 26. Prof. dr. H. ten Cate, internist-vasculair geneeskundige • Bacteriën verspreiden zich met regelmaat in bloedbaan (bv. door tandenpoetsen), • Grotendeels gefagocyteerd door macrofagen, • Infiltreren in de vaatwand en veroorzaken een ontstekingsreactie. • Deze herhaalde inflammatoire stimulatie heeft mogelijk een ongunstig effect op de vaatwand, versnelling proces van atherosclerose, verhoogd risico op plaque ruptuur en trombusvorming.
  27. 27. Conclusies • Relatie parodontitis en cardiovasculaire aandoeningen bewezen • Causaal verband aannemelijk • Behandeling vermindert systemische ontstekingsmediatoren • Mondzorg van groot belang!
  28. 28. Verspreiding orale micro-organismen is predisponerend voor ontstaan: • endocarditis • cardiovasculaire ziekte • aspiratiepneumonie
  29. 29. Aspiratiepneumonie Infectie van de pleura of het longparenchym door inhalatie van met micro-organismen geïnfecteerde stoffen uit de orofarynx
  30. 30. Tandplaque reservoir voor luchtwegpathogenen Sumi et al, 2007 • Onderzocht tandplaque van 138 zorgafhankelijke ouderen • Luchtwegpathogenen in de tandplaque van 64,5% van de ouderen • S. aureus (24,5%), K. pneumoniae (18,1%), P. aerugionosa (18,1%), E. cloacae (11,6%)
  31. 31. Aspiratiepneumonie bij kwetsbare ouderen • incidentie 12:1000 • toename incidentie bij ouderen (>75 jaar) tot 34:1000 • belangrijke oorzaak van overlijden • 20-45% van alle infecties
  32. 32. Predisponerende factoren • afname functie afweermechanismen en immuunsysteem • slechte mondgezondheid • slikproblematiek • niet zelfstandig eten • onzelfredzaamheid bij mondzorg • aanwezigheid luchtwegpathogenen
  33. 33. Belang mondzorg Yoneyama et al, 2002 • 417 ouderen • Interventiegroep: na iedere maaltijd gedurende 5 minuten gepoetst door verzorging. Tandarts of Mondhygiëniste 1x per week Controlegroep: poetst zelf • Afname koorts, aantal pneumonieën, overlijden door pneumonie (studieduur 2 jaar) • Mondzorg van belang voor dentaten en edentaten!
  34. 34. Adachi et al, 2007 • 40 verpleeghuisbewoners > 65 jaar en 40 controlepersonen • interventiegroep: 1x per week mondzorg uitgevoerd door mondhygiëniste controlegroep: poetste zelf of werd gepoetst door verzorging • afname luchtwegpathogenen en koorts, significant minder ouderen overleden aan een aspiratiepneumonie (studieduur 2 jaar)
  35. 35. Diabetes Mellitus Aspiratie- Mond- Endocarditis pneumonie gezondheid Cardiovasculaire ziekte
  36. 36. Mondgezondheid en mondzorg bij ouderen, van levensbelang! Dank u wel voor uw aandacht.

×