Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

GÖRSEL OKURYAZARLIK

7,953 views

Published on

  • Be the first to comment

GÖRSEL OKURYAZARLIK

  1. 1. GÖKÇE AYÇİÇEKGörsel Okuryazarlık Nedir?
  2. 2. Görsel okuryazarlık, görsel mesajları doğru olarakyorumlamak ve aynı zamanda böyle mesajları yaratmakiçin öğrenilen yetenektir.
  3. 3. İnsanlar içinde yaşadıkları dünya ile görsel işitsel kitleiletişim araçlarının sunduğu dünyadan bir anlam çıkarmak,gösterilen enformasyonun ötesine gitmek, gözlediklerinebir anlam vermek isterler.
  4. 4. Günümüzde çevremizin çok sayıda ve değişik biçimlerde görsellerlekuşatıldığı düşünüldüğünde, onların da kendine özgü bir yapısı olduğu,dış gerçekliğe ve kültüre özgü görsel bir dil oluşturduğu söylenebilir.
  5. 5. Görsel Okuryazarlığın Temel Birimleri NoktaBir nokta mekan içindeki (uzaydaki) bir pozisyonu (durumu)gösterir. İki çizginin birleştiği ya da kesiştiği yeri gösterebilir, birdüzlemin köşesini, bir işareti, bir yeri belirler.
  6. 6. Çizgi Bir yüzey üzerinde bir noktanın çizdiği yolun görsel izigibi görülebilir. Buna göre çizgi, görsel bir mekanda birtaraftan diğerine hareket için gerekli bir elemandır. Çizgikendi yönü doğrultusunda kesin bir amaca sahiptir.
  7. 7. Şekil Şekillerle suretlerle dolu bir dünyaya doğar, büyüdükçeonları okumayı ve görsel görüntüleri ihtiyacımız olanenformasyona nasıl dönüştüreceğimizi öğreniriz. Şekillerdünyasını diğerleriyle paylaşır, onun terimlerine göredüşünür ve iletişimde bulunuruz.
  8. 8.  Ressam Matisse tüm ayrıntıları en aza indirgeyerek en katışıksız biçimleri göz önüne sermeye, ani bir heyecan duygusu vermeye çalışmıştır. Matisse kenar çizgilerini basitleştirerek figürlerin biçimlerini bozmuştur, böylece izleyicinin şekilleri kendi bütünlükleri içinde görmesini istemiştir
  9. 9. Ölçek Ölçek, nesnelerin görünen ölçülerini yönlendirerek bir dizietki yaratmakta kullanılır.Ölçek yönlendirmesi, temelgörüntüye yeni bir hayatiyet vererek daha fazla anlamkatabilir …
  10. 10.  Ölçek daha çok iki boyutlu bir yüzey üzerinde derinlik duygusu yaratmak için de kullanılır. Bu tekniği ilk kullananlardan biri Rönesans sanatçılarından Raphael’dir Meryem’in Evliliği
  11. 11. Yön Yön şekillerde, bir şeklin var oluşunun temel öğesi olarak bulunmaktadır. Şeklin yönü yatay, dikey, diyagonal ya da yuvarlak olabilir Perspektif Perspektif, yanılsama, iki boyutlu düzlem üzerinde üç boyutlu görünüm, resim üzerindeki imgelerin derece derece küçülmesi, renklerin giderek solması ve figürlerin ön düzlemden arka düzleme doğru gittikçe belirsizleşmesiyle yaratılmaktadır
  12. 12. Renk Görsel okuryazarlığın iki önemli öğesinden biri çizgi diğeri ise renktir. Çizgi akla seslenirken, renk duygulara seslenmekteydi.. Renk değerleri ya da tonlama olarak bilinen bu görsel öğe, en basit tanımıyla ışık ve gölgenin -aydınlık ve karanlığın- yan yana gelmesidir. Temel renkler; sarı, kırmızı ve maviden oluşmaktadır. Diğer tüm renkler, bu temel renklerin karışımından oluşmaktadır. İkincil renkler ise; turuncu, yeşil ve mordur.
  13. 13. ERTAN TALIGörsel Okuryazarlığın Tarihçesive Kuramcıları
  14. 14.  Her çağda insanlar kendilerini farklı dillerle ifade etmişlerdir Antik Çağ’ da söz Orta Çağ’ da sözün uçuculuğuna karşı otoritenin elindeki yazı Aydınlanma Çağında matbaanın icadı ile birlikte yazılı dilin özgürlüğü Teknolojinin gelişimi ile birlikte imgeler ve görsel kültürün kendine özgü kuralları
  15. 15.  Gelişmiş ülkelerde 1960’lı yılların sonunda Görsel Okuryazarlık kavramı duyulmaya başlanmıştır İmgeleri kullanmak ile ilgili tartışmalar eskilere dayanmaktadır Aristo; Tıpta Phytagoras, Socrates ve Platon; Matematikte
  16. 16.  Görsel okuryazarlık kavramıyla ilgili tartışmalar XX. Yüzyılın ikinci yarısından sonra başlamıştır Görsel okuma kavramını ilk olarak John Debes kullanmıştır Debes ve birçok bilim adamı görsel dil düşüncesi üzerine 1969 yılında bir konferans düzenlemişlerdir Debes ve arkadaşları bu konu da bir adım daha atar ve 1969 yılında ‘Uluslararası Görsel Okuryazarlık Derneğini’ kurmuşlardır.
  17. 17. Uluslar Arası Görsel OkuryazarlıkDerneği’nin resmi internet sayfasıwww.ivla.org
  18. 18.  İlk olarak görsel dilin öneminin tartışılmasında Ruesch ve Kees 1956 yılında çalışmalar yapmıştır 1982 yılında Bredan ve Hortin görsl okuryazarlığın bilgi haritasını çıkarmak amacıyla bir ekip oluşturmuştur Bu çalışmaların akabinde Levie ‘resimsel teori ve hayal etme süreci’ adlı bir çalışma yayınlamıştır Box ve Cochenour 1998 yılında görsel okuryazarlık kavramında ilgi çekici sonuçlar elde ettiği çalışmalarını yayınlamışlardır
  19. 19.  XX. Yüzyılın sonlarına doğru görsel okuryazarlık açısından bir dönüm noktası olarak kabul edilir 1993 yılında 130 tane web sitesi 2002 haziranında 18 milyona yakın web sitesi bu ağın içerisinde yer almaya başlamıştır
  20. 20. Görsel Okuryazarlık Hakkında Bazı Kuramcıların TanımlarıAusburn and Ausburn (1978) görsel okuryazarlığı; başkalarıylailetişim kurmak için, görselleri anlama ve kullanmayı sağlayanbeceriler topluluğu olarak tanımlamıştırHortin(1983), görsel okuryazarlığı; Resimleri anlama(okuma)ve kullanma(yazma) becerisi ve resimleri kullanarak düşünmeve öğrenme olarak tanımlamıştır
  21. 21.  Curtiss(1987) : Görsel okuryazarlık, her tür ortamda kullanılan görsel ifadeler ile iletişimi anlama ve en azından bir görsel türüyle kendini ifade edebilme becerisidir Messaris (1991; 1994), görsel okuryazarlık kavramını, görseller hakkında tarihsel ve kültürel bir birikime sahip olarak, görsel yönlendirmelerin (manipülasyon) sıkça yer aldığı reklâmlar ya da diğer bağlamlardaki ürünleri anlamaya daha hazır bir hale gelmek için bir gereklilik olarak tanımlamıştır
  22. 22.  İnsan düşünüşünün temeli olan görsel okuma bir beceri olarak 2500 yıl kadar eski, bir kavram olarak ise 50 yıl kadar yenidir Geçen yüzyıl boyunca hızla yükselen bir değer haline gelen görselleri anlamak, onlar üzerinde düşünmek ve onları üretebilmek giderek önem kazanmaktadır; bu durumda görsel okuryazarlığa olan ilgiyi arttırmaktadır
  23. 23. IRMAK DAĞGörsel Okuryazarlığın ÖnemiNedir ?
  24. 24.  Fransa’da Lascaux mağarasında bulunan 20.000 yıllık duvar resimleri
  25. 25. Sözle veya yazı ile ifade edebilirsin kendini.
  26. 26.  Sözel veya yazılı şekillerin yanı sıra görsellikte bir ifade biçimidir.
  27. 27. Resimli kitaplar ya da resimli sözlükler
  28. 28.  Yaklaşık 500 yıl önce çok büyük boyutlardaki bilgi hacmini kaydetme güçlüğünün farkına varan Leonardo da Vinci farklı görüntüler olarak var olan sözcükleri yalnızca bir sayfada ifade edilebilecek biçimde desenleştirmiştir.
  29. 29.  Sözel ve görsel iletişim biçimlerinin her ikisinin birlikte kullanıldığı tiyatro afişleri.
  30. 30. 3M firmasının yaptığı bir araştırma insanların görsel bilgiyi yazılıbilgiye göre 60.000 kez daha hızlı işlediğini göstermiştir.
  31. 31. Görsel okuryazarlığa sahip bir kişi; Görsel mesajların anlamlarını yorumlama, anlama ve değerlendirme, Görsel tasarım temel ilke ve kavramlarını hem uygulayarak hem de çözümleyerek daha etkili bir iletişim gerçekleştirme, Geleneksel yöntemler ile birlikte bilgisayar ve diğer teknolojik araçları kullanarak etkili görsel mesajlar üretme, Karşılaşılan problemlere kavramsal çözümler üretebilmek için görsel düşünme biçimini kullanma.
  32. 32. DENİZ ÇAKIRGörsel Okuryazarlık ve İmgeninAnlamlandırılması
  33. 33. İmge Nedir?
  34. 34. Algı Nedir? Farkındalık Görsellik Görsel okur yazarlık becerisi
  35. 35. Aşk Savaş Pettersson 1996
  36. 36. Yaşlılık Aşk
  37. 37. İki Tip İmge Görsel imgeler Uzamsal imgeler
  38. 38. Görsel İmge Belleği
  39. 39. İmge Soyağacı
  40. 40. Leppard Yeniden sunum ‘İmgeler maden cevheri gibi kazılıp çıkarılan şeyler değil, belli bir sosyo – kültürel ortam içerisinde belli bir işlev görmesi için inşa edilen şeylerdir’
  41. 41.  E-lma Kırmızı elmanın ilk günah semboli olarak da akıllara gelir Isırılmış elmayı gördüğümüzde aklımıza canlanan şey ise Apple markasının ürünleridir
  42. 42. Beyaz güvercin gördüğümüzde aklımızda onu barışlabağdaştırırız.
  43. 43.  Din Denge
  44. 44. Renkler hüzün/mutluluk Huzur /gökyüzü Aşk/iştah/tehlike
  45. 45. DENİZ GÖNÇGörsel Okuryazarlığın KullanımAlanları
  46. 46. Kravat bağlamayı öğrenirken,trafikte, lavaboyuararken, çamaşır yıkarken, internette, çantada,fuşyada, haritada, sunumda…
  47. 47. İmgelergörsel okur yazarlığın alfabesidir.
  48. 48. Görsel algı; bireysel özelliklere, kültürel faktörlere,bağlama, tarihe, ideolojiye göre farklılaşır.
  49. 49. Görsel Okuryazarlığın İşlevleri 1. Tanımlayıcı 2. Açıklayıcı 3. Yapılandırıcı 4. İşlevsel 5. Mantıksal-Matematiksel 6. Yönerge 7. Veri gösterimi Duchastel (1980)
  50. 50. 1.Tanımlayıcı Anlatılan nesnenin gerçekte nasıl göründüğü ile ilgili bilgi verme amaçlı görsel öğelerdir. Ulusal bayraklar, soyut tasvirler, mitolojik unsurlar, fotoğraflar, kimlikler ve ortak sanal sembol diller
  51. 51. Denizler ve depremler tanrısı Poseidon üç çatallı mızrağı vegüçlü duruşuyla resmedilir.
  52. 52. İmge bilgilerinin genellenmesi ile oluşan semboller tanımişlevi görür. Böylelikle zihindeki imge ile gerçek nesnearasında bağ kurulur.
  53. 53. 2. Açıklayıcı Bilgilendirme ve etki oluşturma amaçlı görsel öğelerdir. Uyarı levhaları Yönlendirme tabelaları Motorlu taşıtların gösterge panelleri Reklam afişleri STK sembolleri ve logolar da görsel okuryazarlık gerektirir.
  54. 54. Tarihi, dini ya da edebi açıdan elealabileceğimiz mitolojik bilgilerinve karakterlerinanlamlandırılabilmesi için desemboller, öyküler ve görselkarakterler kullanılır.
  55. 55. 3. Yapılandırıcı Görselin parça-bütün ilişkilerini belirten, yeni kategoriler oluşturan öğelerdir. Metro ağ haritaları Grup içinde algılanan nesneler Uzun süreli algılanan görseller Takvimler GPRS görüntüleri
  56. 56. Harita okuryazarlığı, görsel okuryazarlığa dayanan bir yetidir. Haritalar sadece dağların isimlerini değil, deprem hatlarını, plaj yollarını, otobüs istasyonlarını, şehirlerin sektörlere göre yatırım potansiyellerini de gösterir..
  57. 57. Harita bilgisinde lejandı, yönü, dağılım bilgilerini anlamak gerekir.Soyut bir mekan algısını eyleme ve bilgiye dönüştürmek için verileridoğru analiz etmek şarttır.Bu da ancak görsel okuryazarlıkla mümkün olur.
  58. 58. 4. İşlevsel Süreç ya da sistemlerin işleyişini sembolize eden mekanik imgelerdir. Kumanda tuşları Mekanik sistem uyarıları Multimedya sembolleri
  59. 59. 5. Yönerge İşlem dizilerini görselleştirmeyi sağlayan öğelerdir. Öğretici görseller Kurulum şemaları İş güvenliği uygulamaları Şematik diyagramlar Oyunlar
  60. 60. 6. Matematiksel Matematik ve mantıksal ilişkileri açıklamak için kullanılan şema, diyagram ve çizim gibi nesneler. İstatistik tabloları Sayısal göstergeler Finansal ekranlar Maaş bordroları Mantıksal bağlantı diyagramları
  61. 61. Grafikleri okumak, değişkenler arasındaki ilişkileri analizedebilme yetisi sağlar ve başarılı stratejik sonuçlara ulaştırır. İyi orta, gol getirir.
  62. 62. 7. Veri İfadesi Verilerin görsel ifade edilmesini sağlayan unsurlardır. Pratik ve manipüle edilmemiş bilgi aktarımı sağlar. Broşürler Panolar Mimik ve jestler
  63. 63. Mekan, renk, hacim, postür gibi serbestalgılar görsel unsurlarda gizli verilerdir.Bireyin öznitelikleri doğrultusundaki referansçerçevesine göre kod açımı bağlamında buveriler görsel okuryazarlık yetisi düzeyindeişlenir.
  64. 64. BEDRİYE YAVAŞTeknoloji ve GörselOkuryazarlık
  65. 65. Görsel mesajların hayatımızın her alanına dahil olduğu görselbir çağda yaşıyoruz.Teknolojiyi daha yararlı kılmak için karşılaşılan görselmesajları doğru anlayarak yorumlamak gerekmektedir.
  66. 66. Görseller dekoratif olarak kullanılmanın ötesindeteknolojiyle birlikte artık daha çok iletişim işlevinesahiptir.Peki görsel materyaller neden iletişim aracı olarakkullanılıyor?
  67. 67. Görsel okuryazarlığı öğrenilen yetenekleri açıklamagörsel mesajları yorumlama ve görsel durumlaryapabilmek olarak kullanırız.İmgelerin anlamını tam olarak bilmesek de akılyürütmeyle çıkarabilmekteyiz.
  68. 68. Teknoloji çağındaki bir görsel okuryazar görüneninardındakini de görünmeyeni de yorumlayabilen biridir.Farklı düşünme biçimlerinin de geliştirilmesi çokboyutlu sonuçlar üretme bakımından yararlıolmaktadır.
  69. 69. Bir filmin, haber görüntüsünün veya diğer görselparça/bütünlerinin ‘’biçimsel’’ kurulumundanbahsetmek ve inceleme altına almak bir yöntem ikenaynı şekilde sayılanların ‘’içeriğine’’ , yani anlamınailişkin bir incelemede bulunmak da söz konusudur.Görsel okuryazarlık ikisini de bir arada ele almaktır
  70. 70. Sonuç olarak,görsel okuryazarlığın günlük hayatın neredeyse tümfaaliyetleri içerisinde yer alabileceğinin bilincindeolmalıyız.Görsel okuryazarlık aynı zamanda bir ‘’görme biçimisunmak, geliştirmek, değerlendirmektir. ‘’Görmek her zaman inanmak değildir.’’
  71. 71. EMİNE ACARÇocuklarda ve YetişkinlerdeGörsel Okuryazarlık
  72. 72. Çocuk Gelişimi ve Görsel Okuryazarlık
  73. 73.  Çocukluğun ilk yıllarında resimlerin ve çizgi karakterlerin kullanılmasının konuşma ve dil gelişiminde doğrudan etkisi vardır.
  74. 74. Birçok çocuk için resimli kitaplar, resimsiz kitaplarageçiş için bir basamaktır.
  75. 75. İlerleyen yıllarda şemalar ve çizimler daha karmaşıksüreçlerin anlaşılmasını sağlar. Örneğin : su döngüsü.
  76. 76. İlköğretim öğrencileri haritalar,işaretler ve simgeler gibi görsel materyaller ile karşılaşırlar..
  77. 77. Mesleki eğitimlerin birçoğunda(mühendislik,kimya,biyoloji)bireyler ilgilendikleri alanlardaki konuları üç boyutluzihinsel simgeler halinde tasarlamak ve bunlarla işlemyapma durumundalar.
  78. 78. Görsel okuryazarlık bir takım görme ya da görüşyeterliliğine kaynaklık etmektedir.
  79. 79. Bu yeterlilik, görerek ve diğer duyusal yaşantılarlabütünleştirilerek geliştirilmektedir.
  80. 80. Bu yeterliliğin gelişimi insanın öğrenmesi için temeloluşturmaktadır.
  81. 81. Görsel okuryazarlığı gelişmiş bir kişi, çevresindeki görünebilireylemlerin, objelerin, sembollerin, doğal ya da yapay herşeyin ayrımına varabilmekte ve onları yorumlayabilmektedir.
  82. 82. Bu yeterliliğin yaratıcı kullanımına bakıldığında, görselokuryazarlık yeterliliği bireyin sahip olduğu diğer yetilerleiletişim halinde olabilmektedir.
  83. 83. Bu yeterliliğin kullanımının hayranlık ve beğeni oluşturantarafı, bireyin görsel iletişim ustalığını kavrayabilmesi veondan zevk alabilmesidir.
  84. 84. Görsel Okuryazarlık ile İlgili Kuramlar
  85. 85. Gestalt Kuramı
  86. 86. Algısal Örgütleme Yasaları
  87. 87. Biçim -Zemin İlişkisi
  88. 88. Benzerlik Yasası
  89. 89. Yakınlık Yasası
  90. 90. Tamamlama Yasası
  91. 91. Süreklilik Yasası
  92. 92. İkili Kodlama Kuramı
  93. 93. Türem İçi Öğrenme Kuramı
  94. 94. AHMET YİLMAZGörsel okuryazarlık ve Eğitim İlişkisi
  95. 95. Çok önceden…
  96. 96. Görsel okuryazarlık eğitimi nedir ?
  97. 97. Görsel Zeka
  98. 98. Teknoloji
  99. 99. Görsel Okuryazarlığın genel eğitim sürecindekiyeri nedir?
  100. 100. Görsel Okuryazarlık Eğitimi Neden Gereklidir?
  101. 101. Görsel okuryazarlık eğitiminin amaçları ve eğitimsonucunda kazandırılması hedeflenen becerilernelerdir?
  102. 102. Türkiye’de görsel okuryazarlık eğitimi…
  103. 103. Bilinçaltı mesajları

×