Radiation Unit

2,612 views

Published on

Lecture Slides on Radiation Unit

Published in: Education
0 Comments
8 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total views
2,612
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
4
Actions
Shares
0
Downloads
21
Comments
0
Likes
8
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Radiation Unit

  1. 1. RADIATION UNITSPawitra Masa-ah
  2. 2. ปริมาณ และหน่วยวัดทางรังสีRadioactivity คือ การสลายของสารกัมมันตรังสีต่อหน่วย เวลา แสดงถึง ความแรงของต้นกาเนิดรังสี มีหน่วยเป็น Becquerel (Bq) : การสลายของสารกัมมันตรังสีต่อ 1 วินาที หรือ Disintegration per second (dps) Curie (Ci) : คือหน่วยวัดที่อ้างอิงการสลายตัวของสาร กัมมันตรังสีจากการสลายตัวของเรเดียม 1 กรัม ซึ่ง 1 Ci = 3.7 x 1010 Bq
  3. 3. Half-Life ค่าครึ่งชีวิต ครึ่งชีวิตของกัมมันตภาพรังสี ความเข้มของรังสีที่ออกมาจากต้นกาเนิด รังสี จะลดลงตามเวลา โดยมีอะตอม ที่ มี กั ม มั น ตภาพรั ง สี ส ลายตั ว ไปเป็ น อะตอมที่เสถียรตลอดเวลา ครึ่งชีวิต (half-life) เป็นช่วงเวลาที่ความจากภาพ เมื่อเวลาผ่านไป 3 Half-life เข้ ม ของรั ง สี ล ดลงครึ่ ง หนึ่ ง ซึ่ ง เกิ ดActivity ของกัมมันตภาพรังสีจะเหลือเท่าไหร่? จากอะตอมที่ มี กั ม มั น ตภาพรั ง สี สลายตั ว ไปแล้ว ครึ่ งหนึ่ งในช่ว งเวลา นั้น
  4. 4. ปริมาณ และหน่วยวัดทางรังสีExposure คือ หน่วยวัดปริมาณรังสีที่ทาให้อากาศแตกตัว เป็นไอออนจนเกิดเป็นประจุไฟฟ้า มีหน่วยเป็น c/kg (คูลอมบ์/กิโลกรัม) Roentgen (R) : เรินต์เกน ซึ่ง 1 R = 2.58 x 10 -4 c/kg
  5. 5. ปริมาณ และหน่วยวัดทางรังสีปริมาณรังสีที่บุคคลจะได้รับมาจากหลากหลายแหล่ง เช่น การหายใจ อาหาร หรือการทางาน รวมไปถึงการได้รับรังสี จากธรรมชาติ ซึ่งบุคคลในวัยต่างๆ จะมีผลกระทบจากรังสีไม่ เท่ากันสามารถจาแนกออกเป็น 3 ประเด็น คือ 1. Absorbed dose in tissues / organs, Gy 2. Equivalent dose in tissues / organs, Sv 3. Effective dose, Sv
  6. 6. ปริมาณ และหน่วยวัดทางรังสีAbsorbed Dose (ปริมาณรังสีดูดกลืน) คือ ปริมาณพลังงาน ที่วัตถุดูดกลืนเมื่อได้รับรังสี มีหน่วยเป็น Gray (Gy) : เกรย์ Rad : แรด ซึ่ง 1 Gy = 100 Rad
  7. 7. ปริมาณ และหน่วยวัดทางรังสีEquivalent Dose (ปริมาณรังสีสมมูล) คือ ผลรวมของ ปริมาณรังสีดูดกลืนในเนื้อเยื่อหรืออวัยวะใด ๆ ของมนุษย์ Sv = Gy x WR (Radiation weighting factor) มีหน่วยเป็น Sievert (Sv) : ซีเวิร์ต Rem : เรม ซึ่ง 1 Sv = 100 Rem
  8. 8. ปริมาณ และหน่วยวัดทางรังสีEffective dose เป็นผลรวมของ weighted equivalent doses ในทุกอวัยวะหรือเนื้อเยื่อทุกส่วนของร่างกาย Effective dose = equivalent dose x WT (tissue weighting factor)
  9. 9. การประเมินการได้รับรังสีในการประเมินอันตรายของรังสี ปริมาณรังสีจะวัดในหน่วยของ Sievert (Sv) ซึ่งเป็น equivalent dose เป็นปริมาณของรังสีที่เนื้อเยื่อได้รับรังสีมีอานาจในการทาลายแตกต่างกัน จึงมีการปรับแก้ด้วยค่าแก้ตามชนิดของรังสี ซึ่งเรียกว่า WR (radiation weighing factor) Sv = Gy x WR (Radiation weighting factor)Example จากตาราง แกมมามีค่า WR = 1 , โปรตอน WR = 5 นิวตรอนพลังงานระหว่าง 0.1 - 2 MeV, WR = 20จะได้ว่า ปริมาณรังสี 1 Sv = 1 Gy (absorbed dose) สาหรับแกมมา 1 Sv = 0.2 Gy สาหรับโปรตอน 1 Sv = 0.05 Gy สาหรับนิวตรอน
  10. 10. การประเมินการได้รับรังสีปริมาณรังสี 1 Sv จากรังสีทั้ง 3 ชนิดนี้จะก่อให้เกิดผลกระทบทางชีวภาพที่เหมือนกันแต่ ในความเป็ นจริง อวัยวะต่ า ง ๆ กั น ก็มีความทานทนหรือไวต่ อรัง สีต่า งกั นไป จึ ง มี ค่า แก้ ที่ เรียกว่า WT (tissue weighting factor)อย่างไรก็ดี เป็นเรื่องซับซ้อนที่เราจะสามารถคานวณปริมาณรังสีที่อวัยวะนั้น ๆ ได้ถูกต้องจริง ๆ เหตุเพราะเงื่อนไขและสภาพทางชีวภาพของเซล์ลนั้นต่างกันไป การประเมินปริมาณรังสีจึง เป็นเพียงค่าที่ประมาณการมาโดยตลอด แต่ค่าแก้ WT ก็ทาให้การประมาณการมีค่าความ ถูกต้องสูงประโยชน์ของการประเมินปริมาณรังสี ก็เพื่อเป็นดัชนีในการประเมินความรุนแรงของผลของรังสี ต่อเนื้อเยื่อหรืออวัยวะนั้น ๆ อีกทั้งยังเป็นแนวทางในการรักษาเพื่อช่วยชีวิตผู้ได้รับบาดเจ็บ ต่อไปอีกด้วย
  11. 11. Conclusion of Radiation Unit SI Unit Old Unit ปริมาณ ตัวกลาง จุดประสงค์ของการวัด (หน่วยสากล) (หน่วยเดิม) Becquerel Activity (Bq) Curie (Ci) - วัดการสลายตัวของสารกัมมันตรังสี 1 Ci = 3.7 x 1010 Bq 1 Ci = 37 GBq Exposure C/kg Roentgen (R) อากาศ วัดจากการแตกตัวของอากาศ 1 R = 2.58 x 10 -4 c/kg Absorbed Dose Gray (Gy) Rad วัตถุ วัดปริมาณพลังงานที่วัตถุดูดกลืน 1 Gy = 100 Rad Equivalent Dose Sievert (Sv) Rem เนื้อเยื่อ, ร่างกายมนุษย์ วัดเป็นผลทางชีววิทยา 1 Sv = 100 Rem
  12. 12. หากเปรียบ “แสง” กับ “กัมมันตภาพรังสี” ความสามารถในการส่องสว่าง หน่วยวัดความเข้มของแสง คือ Candela (cd) ------------------------------------- ในขณะที่ ลักซ์ (lux) คือหน่วยของ ปริมาณการส่องสว่างบนพื้นที่รับแสง ความสามารถในการแผ่รังสี (=Radioactivity) หน่วยวัดกัมมันตภาพรังสีที่แผ่ของมาคือ Becquerel (Bq) --------------------------------------- ในขณะที่ Sievert (Sv) คือหน่วยวัดเมื่อ กัมมันตรังสีตกกระทบร่างกายมนุษย์
  13. 13. Understanding of Radiation Unit
  14. 14. ค่ามาตรฐานการได้รับรังสีหลักการที่สาคัญในการป้องกันอันตรายจากรังสีจึงเน้นที่การกาหนดให้ได้รับรังสี ไม่เกินกว่าค่ามาตรฐานที่ยอมรับได้ตาม ICRP 60 ดังตาราง ประเภท บุคลากรทางด้านรังสี ประชาชนทั่วไป Effective dose 20 mSv/yr 1mSv/yr average 5 yr Equivalent dose แยกตามอวัยวะ  เลนส์ตา 150 SV 15 mSv  ผิวหนัง 500 mSV 50 mSV  มือและเท้า 500 mSV ไม่ระบุ
  15. 15. ปริมาณรังสีที่ชาวญี่ปุ่นได้รับต่อปี
  16. 16. เราได้รับรังสีจากกิจกรรมใดมากที่สุด ??
  17. 17. Thank youอ.ปวิตรา หมะสะอะ

×